Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - កង្វះ​ទស្សន​វិជ្ជា នាំ​ឲ្យ​មាន​ហិង្សា និង​សង្គ្រាម​

Content image - Phnom Penh Post
លោក ហេង ស្រ៊ាង​ សាស្ដ្រាចារ្យ ទស្សនវិជ្ជា​នៃ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​បញ្ញាសាស្ដ្រ​កម្ពុជា​​​។ គាំ ច័ន្ទរស្មី

កង្វះ​ទស្សន​វិជ្ជា នាំ​ឲ្យ​មាន​ហិង្សា និង​សង្គ្រាម​

កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន លោក ហេង ស្រ៊ាង សាស្ដ្រាចារ្យ​ទស្សនវិជ្ជា​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញា​សាស្ត្រ​កម្ពុជា បាន​ថ្លែង​អំពី​សារៈសំខាន់ និង​ភាពចាំបាច់ ក្នុង​ការសិក្សា​ទស្សនវិជ្ជា ដើម្បី​រក​ន័យ​និង​តម្លៃ​ជីវិត​ផ្ទាល់​ខ្លួន ក្នុងការ​រស់នៅ​បាន​សុខសាន្ដ​ជាមួយ​មនុស្ស សត្វ និង​ធម្មជាតិ ទាំងឡាយ ដោយ​សុខ​ដុមរមនា​។ ថ្ងៃនេះ លោក​ពន្យល់ថា កង្វះខាត​ទស្សនវិជ្ជា នឹង​នាំ​ឲ្យ​សង្គម​មាន​ឱនភាព​ទាំង​សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ ហើយ​ប្រទេស​ខ្លះ​អាច​ឈានដល់​ក្ដី​មហន្ដរាយ​ធំធេង​ផងដែរ នោះ​គឺ «​សង្គ្រាម​»​។​

​សាស្ដ្រាចារ្យ វ័យ​ជាង ៤០​ឆ្នាំ​រូបនេះ បាន​មាន​ប្រសាសន៍ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្ដិ៍​ថា «​ទស្សនវិជ្ជា​អវិជ្ជមាន អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​ប្រទេស​ជឿនលឿន និង​ក្រីក្រ មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ពិភពលោក ភ្លាត់​ធ្លាក់​ក្នុង​ភាពវឹកវរ ប្រសិនបើ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​មេ​ដឹកនាំ​ទាំង​ឡាយ​ណា ដែល​ធ្វើឡើង​ដោយ​គ្មាន​សុភ​វិនិច្ឆ័យ​។ លោក​ហេង ស្រ៊ាង បាន​ព្រមាន​ថា មេដឹកនាំ​ទាំងឡាយណា​ដែល​ខ្វះ​ទស្សនវិជ្ជា​វិជ្ជមាន ចំពោះ​មនុស្ស សត្វ និង​ធម្មជាតិ នោះគេ​អាច​នឹង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ទៅរក​ជម្លោះ វិវាទ ហិង្សា និង​អាច​ឈានដល់​ចម្បាំងរាំងជល​ផងដែរ​។ លោក​ថ្លែងថា ការអប់រំ​សង្គម​ទស្សនវិជ្ជា វា​ជះឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ណាស់​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ស្មារតី​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​ជាតិ​។ ជាទូទៅ​ទម្រង់​នៃ​ការដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋ​មួយ ពេលខ្លះ​មិនសូវ​សំខាន់​ទេ តែ​អ្វីដែល​សំខាន់បំផុត​គឺ​«​ឆន្ទៈ​របស់​មេដឹកនាំ​»​។

​បើតាម​លោក ហេង ស្រ៊ាង សង្គ្រាម ក្នុង​ពិភពលោក​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ មួយផ្នែកធំ​បានកើត​ឡើង​ពី​ភាព​ជ្រុល​និយម​របស់​មេ​ដឹកនាំ​ដោយ​ធ្វើ​តាមតែ​សភាវគតិ​របស់​មនុស្ស​មួយក្រុម​ដែល​និយម​បង្ខំ​គេ​ឲ្យ​ដើរ​តាម​ទស្សន​វិជ្ជា​របស់ខ្លួន​។ ប៉ុន្ដែ​លុះ​អ្នក​ដែល​ត្រូវគេ​បង្ខំ​ឲ្យ​ដើរ​តាម​នោះ មានគំនិត​ប្រឆាំង ក៏​នាំ​ឲ្យ​កើតមាន​គូបដិបក្ខ​។

​ចំពោះ​សង្គម​ខ្មែរ ធ្លាប់មាន​ជម្លោះ​រវាង​មនោគមវិជ្ជា​ជ្រុល​និយម​បែប​កុម្មុយនីស្ត និង​មនោគមវិជ្ជា​លោក​សេរី​ដែរ ទីបំផុត​ជម្លោះ​ផ្នែក​មនោគមវិជ្ជា​បរទេស​នោះ បាន​នាំ​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ចូលក្នុង​ភ្នក់ភ្លើង​សង្គ្រាម​ពេញ​មួយ​ទសវត្សរ៍​១៩៧០​។ នៅពេល​មនុស្ស​ខ្វះ​ការអប់រំ​បែប​ទស្សនវិជ្ជា ពួកគេ​គឺជា​ប្រភព​នៃ​ជម្លោះ ហិង្សា និង​ឈានដល់​ចម្បាំង​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មហន្ដរាយ​ដល់​ជីវិត​មនុស្ស សត្វ និង​ធម្មជាតិ​ទាំងឡាយ​។ ការខ្វះ​ការអប់រំ​ចិត្ត និង​ខ្វះ​ការគិត​ដោយ​បុរេ​វិនិច្ជ័យ វា​នឹង​នាំ​រដ្ឋ​មួយ ឬ​ប្រទេស​ជាតិ​មួយ ដល់​នូវ​សេចក្ដី​វិនាស​។​

​កម្ពុ​ជាមាន​ជម្លោះ ជា​ហូរហែ តាំងពី​សម័យ​អង្គរ រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ដោយសារ​កត្តា​ទំនាស់​រវាង​ភាគី​ពីរ ឬ​បី​ដែល​មាន​ទស្សនវិជ្ជា​ផ្ទុយគ្នា និង​វប្បធម៌​អញ​និយម ទើប​ទីបំផុត​រដ្ឋ​មួយ​នេះ​ឈាន​ចុះខ្សោយ​ទៅរក​សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង និង​ការឈ្លានពាន​ពី​បរទេស​។ កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន បាន​ជ្រើសរើស​ជម្រើស​ទ​ស្សន​វិជ្ជា​ដ៏​ល្អ​មួយ គឺ​«​ពហុបក្ស​» ដែលជា​របប​នយោបាយ​មួយ​ត្រូវ​បាន​ពិភពលោក​លើក​កម្ពស់​ថា វា​ជា​បច្ច័យ​នាំទៅ​ការរស់នៅ​រួមគ្នា​បាន​ដោយ​ការរីកចម្រើន​។ ប៉ុន្តែ​បើសិនជា​ពហុភាព វា​មិនមែន​ជា​ធាតុ​ផ្សំ បង្កើតបាន​របស់​ថ្មី​មួយ​ទេ វា​នឹងមាន​ទំនាស់​កើត​ចេញ​ជា​ផល​អវិជ្ជមាន​ទៅវិញ​។ លោក​ថ្លែងថា​៖«​បើ​គូបដិបក្ខ​មិនបាន​រកឃើញ​ចំណុចរួម​ណាមួយ​ដែល​អាច​ទទួលយក​ទាំង​អស់​គ្នា​ទេ សង្គម​យើង​មិនអាច​ល្អ​ផូរផង់​តាម​របៀប​ពហុបក្ស​និង​ពហុ​គំនិត​ឡើយ​។ លោក​ថា​៖«​មាន​បក្ស​ច្រើន​ល្អ​ហើយ តែបើ​មាន​ច្រើន បង្ក​តែ​ជម្លោះ វា​នឹង​នាំ​ដល់​ការ​បំផ្លាញ​ទៅវិញ​»​។

​ជាក់ស្តែង​គណបក្ស​នយោបាយ និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នានា នៅ​កម្ពុជា កំពុង​គិតថា ខ្លួនឯង​អស្ចារ្យ​ណាស់ តែ​ពួកគេ​មិនបាន​រក​ឃើញ​ប្រយោជន៍​រួម (commond interest) ណាមួយ​សោះ សម្រាប់​អង្គុយ​ជុំគ្នា​ចម្រាញ់​ចេញ​ជា​សមិទ្ធផល​ថ្មី​មួយ​សម្រាប់​ជាតិ​ទេ​។ ដរាបណា គេ​គិតថា ជាស​ត្រូវ​បដិបក្ខ បែបនេះ គេ​ច្បាស់​ជា​មិនអាច​ជ្រាបចូល​គ្នា​ឡើយ ហើយ​លទ្ធផល​អាចឈាន​ទៅរក​ការ​បំផ្លាញ​គ្នា​ទៅវិញ​។ នៅ​កម្ពុជា​វិញ មេដឹកនាំ​កំណត់​ទស្សនវិជ្ជា​របស់ខ្លួន​ថា ចង់​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ដោយ​សុខសន្ដិភាព និង​ការអភិវឌ្ឍ ខណៈ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ពលករ​ខ្មែរ​ទៅ​ប្រទេស​ថៃ ត្រូវគេ​ទាត់​ធាក់ គេ​មើលងាយ​។ នៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវគេ​វ៉ៃ​បាក់ដៃ បែក​ក្បាល បាក់​ភ្លៅ បាក់ឆ្អឹង​ខ្នង​ជាដើម​។ សង្គម​យើង ជា​សង្គម​មាន​ជំងឺ​បាត់ស្មារតី ជំងឺ​អាត្មា​និយម និង​មាន​ជំងឺ​នៃ​ការអប់រំ​មិន​ដិតដល់​»​។​

​ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកជា​ប្រទេស​ផ្តាច់​ការ​មួយ​ក្នុង​តំបន់ ព្រោះ​រដ្ឋ​មួយ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ធ្វើបាតុកម្ម​ដោយ​សេរី​ទេ​។ ប៉ុន្តែ​មេ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​នេះ មាន​ទស្សនវិជ្ជា​មួយ​ច្បាស់លាស់ គឺ​ចង់​ឲ្យ​សង្គម​ជឿនលឿន​និង​ស្អាតស្អំ​។ រីឯ​ប្រទេស​ចិន​កុម្មុយនីស្ត មេដឹកនាំ​ចិន​ចង់​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ចិន​មានតម្លៃ និង​ថ្លៃថ្នូរ​ក្នុង​ជីវិត ទោះជា​ពួកគេ​រស់នៅ​ទីណា​ក៏ដោយ​នៅលើ​ផែនដី​នេះ​។ ក្រោយពី​គោលដៅ​ទស្សនវិជ្ជា​បានសម្រេច គ្មាន​ប្រទេស​ណាមួយ​ក្នុង​លោក​នេះ​ហ៊ាន​រិះគន់​ចំពោះ​មេដឹកនាំ​សិង្ហ​បុរី និង​មេដឹកនាំ​ចិន​ឡើយ​។​

​ទស្សនវិជ្ជា គឺជា​មុខវិជ្ជា​ដែល​បង្រៀន​មនុស្ស​ឲ្យ​ចេះ​គិត​ដោយ​សុភ​វិ​និ​ច្ជ័​យ​។ វិជ្ជា​នេះ នឹង​នាំ​មនុស្ស​ឲ្យ​គិត​ពិចារណា រក​អត្ថន័យ​ក្នុង​ជីវិត​ខ្លួនឯង និង​អត្ថន័យ​នៃ​ជោគវាសនា​ជាតិ​ផងដែរ​។ លោក​បន្ថែមថា​៖«​មនុស្ស​យើង​បើ​គ្មាន​ការអប់រំ គ្មាន​ស្មារតី​គិត​ឲ្យ​បានច្បាស់​លាស់​ទេ យើង​នឹង​រស់ក្នុង​ភាព​រវើរវាយ ឆាប់​ជឿ​គេ ងាយ​ឈ្លោះ​គ្នា ងាយ​ត្រូវគេ​អូស​ទាញ ងាយ​គេ​បង្ខំ ហើយក៏​ងាយ​ទទួល​អារម្មណ៍​ឈឺចាប់ និង​ងាយ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ឃោរឃៅ​»​។

​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សង្គម​ខាងលើ ទី​១-​កម្ពុជា​ត្រូវ​លើកកម្ពស់​ការអប់រំ​ចិត្ត តាមរយៈ​សាសនា ដោយ​អប់រំ សីលធម៌ និង​អហិង្សា​។ ទី​២-​ប្រើ​តួនាទី​រដ្ឋ​ក្នុង​វិស័យ​អប់រំ​សិក្សាធិការ ដោយ​បង្រៀន​មនុស្ស​ឲ្យ​ចេះ​ប្រើការ​រិះគិត​ជាជាង​ការរស់នៅ​ដូច​បាត់​សតិ​។ ទី​៣-​ត្រូវគោរព​ច្បាប់ និង​អនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​។ លើសពីនេះ គួរ​អនុវត្ត​វប្បធម៌​សន្ទនា អង្គុយ​ជុំគ្នា​ស្វែងរក​គោល​គំនិត​រួម​សម្រាប់​ជាតិ​ក្នុង​រយៈពេល​វែង​។ លោក​បាន​បញ្ជាក់ថា​៖«​តាំងពី​ខ្ញុំ​ដឹងក្តី​មក សង្គម​យើង​ជួនកាល​ដើរទៅ​មុខ ហើយក៏​ឈ្លោះ​គ្នា រួច​ដើរ​ថយក្រោយ​វិញ​»​។ តែ​ទោះជា​យ៉ាងណា ធ្វើ​មនុស្ស​មិនត្រូវ​អស់សង្ឃឹម​ទេ​។ ខ្ញុំ​មិន​គិតថា អ្វីដែល​អស់សង្ឃឹម​នៅថ្ងៃនេះ ជាការ​អស់​សង្ឃឹម​មួយជីវិត​ឡើយ ខ្ញុំ​គិតថា នឹងមាន​ពន្លក​ថ្មី​ដុះ​ក្នុង​ទឹកដី​របស់​យើង​»៕

​រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ តាំង រីនិត្យ/ សហការ​ផលិត VIDEO ដោយ គាំ ច័ន្ទ​រស្មី​, កែវ រតនា​, ជា វណ្ណា​រ័ត្ន​, ហម ស្រីនិច និង មាន សង្ហា​ដេវីត​

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ