Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ខ្មែរ​ក្រហម​ ប្រើ​ព្រះសង្ឃ​ជីក​ព្រែក​ដោយ​ថា ​ខ្ជិល​ ដេក​ស៊ី និង​បំផ្លាញ​អង្គការ

Content image - Phnom Penh Post
លៀប ទេពិទូ​សាស្ដ្រាចារ្យ សឹង ផុស​ អ្នក​ជំនាញ​​អក្សរសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​។ រូបថត សហការី

ខ្មែរ​ក្រហម​ ប្រើ​ព្រះសង្ឃ​ជីក​ព្រែក​ដោយ​ថា ​ខ្ជិល​ ដេក​ស៊ី និង​បំផ្លាញ​អង្គការ

សាស្ដ្រាចារ្យ​​អក្សរសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​ចូលនិវត្តន៍​មួយ​រូប​កាលពី​ថ្មីៗ​នេះ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​​ថា​ លោក​​​​​គឺជា​អតីត​ព្រះសង្ឃ​ពុទ្ធសាសនា​មួយ​អង្គ​ក្នុង​ចំណោម​ព្រះសង្ឃ​ ៥០ ​អង្គ​នៅ​ខេត្ត​តាកែវ​ដែល​ត្រូវ​​បាន​​ខ្មែរ​ក្រហម​​ប្រើ​ឲ្យ​ជីក​ព្រែក​បង្អត់​​​​​អាហារ​ និង​ត្រូវ​បាន​​ខ្មែរ​ក្រហម​​​​ប្រមាថ​ថា​ជា​​មនុស្ស​ខ្ជិល​ដេក​ស៊ី​បាយ​ស្រាប់​​​ និង​​​​បោកប្រាស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឲ្យ​​ទៅ​ធ្វើ​​​បុណ្យ​ដើម្បី​បាន​​ចង្ហាន់​​នៅ​រដូវវស្សា​ព្រោះ​ខ្ជិល​និមន្ដ​បិណ្ឌបាត​។

លោក​សាស្ដ្រាចារ្យ​ សឹង ផុស​ វ័យ​ ៧១ ឆ្នាំ​បាន​​​ចំណាយ​ពេល​​ជិត​ ២ ម៉ោង​​ជាមួយ​​ ភ្នំពេញ ប៉ុស្ដិ៍​ ដើម្បី​​​ពន្យល់​ពី​ប្រវត្តិ​ជា​សង្ឃ​ពុទ្ធសាសនា​​​ក្នុង​​​​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ក៏​ដូចជា​ឆាក​ជីវិត​ផ្ទាល់​​ខ្លួន​ដែល​បាន​ឆ្លង​កាត់​ឧបសគ្គ​រាប់​មិន​អស់​ចាប់​​តាំង​លោក​ដឹងក្ដី​រហូត​បាន​ក្លាយ​ជា​ធនធាន​មនុស្ស​​​ដែល​សង្គម​ត្រូវការ។

ភិក្ខុសង្ឃ សឹង ផុស ​បាន​បួស​​រៀន​នៅ​វត្ត​ព្រះពុទ្ធ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​​​បាន​​ ៣ ឆ្នាំ​ក៏​ប្រឡង​​ជាប់​​ចូល​វិទ្យាល័យ​​ពុទ្ធិកសុរាម្រឹត​ស្ថិត​នៅ​មុខ​បរមរាជវាំង​នេះ។ លោក​រៀន​​បាន​សញ្ញាបត្រ​ពុទ្ធិបឋមភូមិ (ស្មើ​​​​​បាក់ឌុប​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​)។

កាល​នៅ​ជា​សង្ឃ​ព្រះអង្គ​ក៏​រៀន​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​អក្សរសាស្រ្ត​ផង​ដែរ​។ លោក​បួស​រៀន​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ ១៧ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ខណៈ​​ដែល​កងទ័ព​​អាវ​ខ្មៅ ប៉ុល ពត បាន​បណ្ដេញ​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​ដោយ​បង្ខំ​ចេញ​ពី​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ទៅ​តំបន់​ជនបទ​នានា​ទូទាំង​​ប្រទេស​ក្នុង​នោះ​មាន​ព្រះសង្ឃ​ផង​ដែរ ​ដែល​​​​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​​ចងចាំ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​​ដ៏ជូរចត់​នោះ​មិន​អាច​​បំភ្លេច​បាន​​។

លោក​នៅ​ចាំ​ថា «គេ​មក​ប្រាប់​យើង​តែ​ម្តង​​ថា​ចេញ​ទៅៗ...ព្រោះ​ពួក​អាមេរិកាំង​វា​មក​​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​ឥឡូវ​ហើយ។ បើ​មិន​ចេញ​ទេ​ស្លាប់​​នឹង​គ្រាប់បែក​អាមេរិក​​ឥឡូវ​ហើយ»។

លោក​និយាយ​ថា ​មាន​​​អ្នក​ខ្លះ​គិត​មិន​ចង់​​ចេញ​ដែរ​តែ​មិន​ចេញ​មិន​បាន​ព្រោះ​​បើ​អ្នក​ក្រាញ​មិន​ចេញ​គេ​នឹង​សម្លាប់​​តែ​​ម្តង។ គេ​បាញ់​​ចោល​​ភ្លាមៗ​តែ​ម្តង»។

លោក សាស្ដ្រាចារ្យ សឹង ផុស បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ព្រះសង្ឃ​គង់​នៅ​គ្រប់​វត្ត​ទាំងអស់​ក្នុង​រាជធានី​ត្រូវ​បាន​គេ​ភ្ជង់​កាំភ្លើង​ឲ្យ​​ចេញ​​ពី​វត្ត​នៅ​​ម៉ោង ៩ ព្រឹក​ថ្ងៃ​ ១៧ មេសា​ឆ្នាំ ១៩៧៥​។

លោក​​​បាន​បញ្ជាក់​​ថា៖ «​ខ្ញុំ​ចេញ​ពី​វត្ត​ព្រះពុទ្ធ​ទៅ​ទិស​ខាង​លិច​តាម​​​ផ្លូវ​ទេពផន​ដោយ​ធ្វើ​ដំណើរ​យឺតៗ​ព្រោះ​គេ​ឲ្យ​ចេញ​តែ​បី​ថ្ងៃ​នឹក​គិត​ថា​នឹង​ត្រឡប់​មក​វិញ​ដូច្នេះ​​យើង​​គិត​ថា​កុំ​បាច់​ទៅ​ឆ្ងាយ​ពេក​នាំ​តែ​ពិបាក​មក​វិញ។ យើង​ទៅ​ជាមួយ​នឹង​ឧបាសក​ឧបាសិកា​ចំណុះ​ជើង​វត្ត​ ។ យើង​សម្រាក​មួយ​​​យប់​ក្រែង​លោ​​បាន​​មក​វិញ។ យើង​គ្មាន​បាន​​យក​អី​ទៅ​ជាមួយ​​​ឡើយ​មាន​តែ​​​ថង់​យាម​​​មួយ​​ទេ។ គេ​បង្ខំ​យើង​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ​ទាំង​ស្បង់ចីវរ»។

ក្រុម​សង្ឃ​ និង​លោកតា លោកយាយ​​នៅ​ក្នុង​​វត្ត​នោះ​​​បាន​​បន្ត​​ដំណើរ​​ទៅ​ទិស​​​​​ខាង​លិច​ហើយ​មាន​អ្នក​ខ្លះ​​ភ្លេច​អីវ៉ាន់​បន្តិច​ងាក​​ទៅ​​តែ​បន្តិច​​ក៏​អត់​បាន​ដែរ​ថយ​​ក្រោយ​មិន​បាន​ទេ​ទាំងអស់​​គ្នា​ត្រូវ​តែ​ទៅ​មុខ​ជា​ដាច់ខាត​។

ព្រឹត្តិការណ៍​​ដែល​​​លោក សឹង ផុស នៅ​ចង​ចាំ​មិន​អាច​បំភ្លេច​បាន​​ជាច្រើន​ក្នុង​ដំណាក់កាល​រស់នៅ​ក្រោម​សិទ្ធិ​អំណាច​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម។​ «ខ្ញុំ​នៅ​ចាំ​ច្បាស់​ណាស់​។ ពេល​​ឡើង​ស្ពាន​ស្ទឹងមានជ័យ​ចាស់​មាន​លោកសង្ឃ​មួយ​​​អង្គ​បន្តោក​សេរ៉ូម​នៅ​ជាប់​នឹង​គ្រែ​ពេទ្យ​​មួយ​ហើយ​​​លោក​សង្ឃ​មួយ​អង្គ​ទៀត​ជួយ​រុញ។ ខ្ញុំ​ជា​លោកសង្ឃ​ដែរ​ខ្ញុំ​ក៏​ទៅ​ជួយ​​រុញ​ឆ្លង​ស្ពាន​​នោះ​ទៅ​ទិស​ខាង​ត្បូង។ ខ្ញុំ​ឃើញ​ជាក់ស្តែង​​នឹង​ភ្នែក​​ខ្លួនឯង»។

ទីបំផុត​លោក​​បាន​មក​ដល់​ស្រុក​កំណើត​ខ្លួន​វិញ​នៅ​ភ្នំ​ជីសូ​ ខេត្ត​​តាកែវ។ «យើង​ធ្វើ​ដំណើរ​ ៣ យប់ ៣ ថ្ងៃ មក​ដល់​ស្រុក​កំណើត​របស់​ខ្ញុំ​​ដែល​នៅ​ខាង​កើត​​ភ្នំ​ជីសូ​ហើយ​មនុស្ស​អ៊ូអរ​ដូច​បុណ្យ​កឋិន​អ៊ីចឹង​។ យើង​​​ដេក​បី​យប់​តាម​​ផ្លូវ។​ ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​​នៅ​មូលដ្ឋាន​គេ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​មនុស្ស​​​ធ្វើ​មិទ្ទីញ​​អប់រំ​បង្រៀន​សតិ​អារម្មណ៍​។ ធ្វើ​មិទ្ទិញ​ហើយ​មួយ​​យប់​មួយ​ថ្ងៃ​បាន​គេ​​ឲ្យ​​ទៅ​​វត្ត​ទៅ​ស្រុក​បាន។ មក​ដល់​​វត្ត​ហើយ​នៅក្នុង​ឃុំ​តាំងយ៉ាប​មាន​វត្ត​បី​គឺ​វត្ត​អង្គអណ្តែត វត្ត​ស្លែង វត្ត​អង្គចចក។

ក្រោយពី​ទៅ​​ដល់​ស្រុក​កំណើត​បាន​កន្លះ​ខែ​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ប្រមូល​ព្រះសង្គ​បី​វត្ត​រួម​គ្នា​សរុប​ប្រហែល ៥០ អង្គ​ឲ្យ​មក​នៅ​វត្ត​តែ​មួយ​​គឺ​​វត្ត​​ភ្នំ​ចចក​ស្រុក​ព្រៃកប្បាស​ហើយ​​គេ​​វាស់​ដី​​ឲ្យ​ជីក​ព្រែក​ទាំង​ស្បង់​តែ​ម្តង។ អត់​​មាន​ឲ្យ​ដើរ​បិណ្ឌបាត​ឯណា​ទេ។ គេ​វាស់​ដី​សម្រាប់​មួយ​​​ក្រុម ១២ នាក់​​ក្នុង​ចម្ងាយ​ដី ១២ ម៉ែត្រ។ ចំណែក​ លោកសង្ឃ​វត្ត​ខ្ញុំ​ហ្នឹង​គេ​ឲ្យ​ជីក​​មួយ​​​កន្លែង​ប្រហែល ២០ ម៉ែត្រ​ប៉ុន្តែ​វា​វេទនា​​​​ជាង​​នេះ​ទៀត​ក្រុម​លោកសង្ឃ​គេ​ប្រើ​ឲ្យ​ជីក​កន្លែង​​ទួល​​មាន​សុទ្ធតែ​ថ្ម​ទៀត។

Content image - Phnom Penh Post
លោក សឹង ផុស និង​សិស្ស​​របស់​លោក​​ជា​ជនបរទេស​បង្ហាញ​សញ្ញា​បេះដូង​ «ស្រឡាញ់» ។ រូបថត សហការី

គេ​មាន​ចេតនា​ចង់​ធ្វើ​បាប​ព្រះសង្ឃ​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា និង​ចុង​ក្រោយ​ឈាន​​ទៅ​ដល់​ការ​​លុប​បំបាត់​​សាសនា​នៅក្នុង​របប​គេ​តែ​ម្ដង​។

លោក សឹង ផុស បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចាត់​ទុក​​សង្ឃ​ដែល​ជម្លៀស​ពី​ភ្នំពេញ​ជា​​សត្រូវ ឬ​ជា​សង្ឃ​ ១៧ មេសា​ (ជាខ្មាំង)។ ព្រះសង្ឃ​ដែល​ជម្លៀស​​ចេញ​ពី​ភ្នំពេញ​មាន​សិទ្ធិ​តិច​ជាង​សង្ឃ​នៅក្នុង​មូលដ្ឋាន​។ ​

លោក​​មិន​បាន​ឃើញ​នឹង​ភ្នែក​ទេ​ថា​ព្រះសង្ឃ​ត្រូវ​គេ​ធ្វើ​គត​នាពេល​នោះ​ប៉ុន្ដែ​ជាក់ស្ដែង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រមាថ​ដោយ​​​​ហៅ​ព្រះសង្ឃ​ថា​អា​ត្រងោល​ និង​ជា​ពួកឈ្លើង​សង្គម​ដេក​ស៊ីបាយ​ស្រាប់ៗ​មិន​ធ្វើការ​អ្វី​។ គេ​​បាន​​ហៅ​លោកសង្ឃ​​ប្រមាណ​ជា ៥០ អង្គ​ប្រជុំ​​​ជាច្រើន​ដង​រួច​គេ​តម្រូវ​ឲ្យ​សឹក​ដោយ​​​​គេ​និយាយ​ថា​របប​​នេះ​មិន​ត្រូវ​ឲ្យ​មាន​សាសនា និង​សង្ឃ​នោះ​ទេ។ ក្រោយពី​បាន​ដឹង​បញ្ជា​​របស់​អង្គការ​ថា​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​គ្មាន​សាសនា​ឧបាសក ឧបាសិកា បាន​នាំ​គ្នា​យំ​ខ្សឹកខ្សួល​។

ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​ពន្យល់​ថា...«​​បងប្អូន​គិត​មើល...វិហារ​ហ្នឹង​បាន​​ប្រយោជន៍​អី? ធ្វើអី​ក៏​មិន​កើត!​ហើយ​​ប្រមូល​លុយ​កាក់​គេ​ទៅ​​កសាង តើ​​បាន​ប្រយោជន៍​អី? ហើយ​​ «អាត្រងោល​» នៅ​ពេញ​វត្ត​បាន​ការ​អី​ខ្ជិល​ណាស់! ដូច​​ឈ្លើង​សង្គម​​អ៊ឹចឹង។ ដល់​ពេល​​ខែ​វស្សា​ខ្ជិល​ដើរ​បិណ្ឌបាត​រួច​រក​មធ្យោបាយ​ឲ្យ​គេ​មក​ធ្វើ​បុណ្យភ្ជុំ​យក​ចង្ហាន់​​ឆី​»។

ស្ថានភាព​បែប​នោះ​តម្រូវ​ឲ្យ​ព្រះសង្ឃ​ទាំងអស់​ត្រូវ​កសាង​ខ្លួន​ឲ្យ​ទាន់​​ពេលវេលា។ បើ​មិន​ទាន់​ទេ​គឺ​ចប់​ហើយ។ ដោយ​ការ​ដាក់​សម្ពាធ​ពី​ខ្មែរ​ក្រហម ព្រះភិក្ខុ​សង្ឃ សឹង ផុស ​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​សឹក​ពី​​ព្រះផ្នួស​។

មួយ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​មក​គេ​បញ្ជូន​ឲ្យ​ទៅ​លុប​​ស្ពាន​មួយ​ហៅ​ថា​ស្ពាន​អន្លង់ត្មាត​នៅ​ស្រុក​​កំណើត​របស់​​លោក​។

លោក​​ត្រូវ​​បាន​​គេ​ប្រើ​ឲ្យ​រែក​ដី​លុប​​ស្ពាន​​នោះ​រាល់​​ថ្ងៃ។ «ខ្ញុំ​បាន​លុប​ស្ពាន​​នោះ​ហើយ​នៅ​ជីក​ព្រែក​ថែម​ទៀត​បាន​ដល់​​ចុង​ឆ្នាំ ១៩៧៥ ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​​បង្ខំ​ខ្ញុំ​ឲ្យ​រៀបការ​ប្រពន្ធ​»។

អាពាហ៍​ពិពាហ៍​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម

នា​ចុង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥ ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​មូលដ្ឋាន​បាន​​ចាប់​គូ​ជ្រើសរើស​​ប្រពន្ធ​​ឲ្យ​សមមិត្ត​​នៅក្នុង​ភូមិ​​។ បងប្អូន​ប្រជាជន​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​លួច​ខ្សឹប​​​ប្រាប់​ថា​បើ​​​​មិន​ព្រម​​រៀបការ​​ទេ​គេ​នឹង​បញ្ជូន​ឲ្យ​​ធ្វើ​ជា​​យុទ្ធជន យុទ្ធនារី​គឺ​​ត្រូវ​​ឡើង​ទៅ​​ប្រយុទ្ធ​​ក្នុង​សមរភូមិ​នៅ​តំបន់​ឆ្ងាយ​ពី​ស្រុក​កំណើត​។

បើ​​រៀបការ​គឺ​​​ត្រូវ​ក្លាយ​ជា​កសិករ​នៅក្នុង​ភូមិ​ស្រុក​របស់​ខ្លួន​​​។ ពេល​នោះ​លោក​ក៏​​សុខចិត្ត​រៀបការ​ទៅ។ ជា​ភ័ព្វ​សំណាង​ល្អ​លោក និង​ភរិយា​មាន​ក្តីស្រឡាញ់​ស្នេហា​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​ហើយ​​រៀបការ​​តែ​មួយ​គូគត់​។

ប៉ុន្ដែ ​ចូល​ដល់​​ឆ្នាំ​ ១៩៧៦ គេ​បង្ខំ​ឲ្យ​រៀបការ​ម្ដង​ ៥០ គូ។ ការ​រៀបចំ​គូ​ស្រករ​​មាន​​តែ​ផ្កា​​​​មួយ​បាច់​គត់​នៅ​ក្រោម​ក្រសែ​ភ្នែក​អង្គការ​ដ៏​មាន​អំណាច​​។ ប្តីប្រពន្ធ​​​ត្រូវ​​ប្រកាស​​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​ស្រឡាញ់​​គ្នា​អស់​មួយ​ជីវិត។​

ថ្វីដ្បិត​ថា​ លោក​ស្រឡាញ់​​ពេញ​ចិត្ត​ភរិយា​​របស់​​លោក​ក្ដី​តែ​មិន​បាន​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​ពិធី​មង្គលការ​ខុស​ពី​ប្រពៃណី​នេះ​​ទេ។ តែ​នឹក​ឃើញ​​រឿង​​មួយ​ថា​បើ​មិន​រៀបការ​ទេ​នឹង​ត្រូវ​ឡើង​កង (ទៅ​ធ្វើ​កងទ័ព)​។ ពាក្យ​ថា​ «ឡើង​កង» គឺ​មាន​ន័យ​ថា​គេ​អាច​​យក​​​ទៅ​សម្លាប់​ចោល​ក៏​បាន និង​បញ្ជូន​ទៅ​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​​ក៏​បាន​។

រឿង​មួយ​​ក្នុង​​ចំណោម​រឿង​ជាច្រើន​ដែល​កើតឡើង​ចំពោះ​លោក សឹង ផុស គឺ​​ករណី​បាត់​ផាល​នង្គ័ល។ អ្នកភូមិ​ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​​យក​​ទៅ​សម្លាប់​ភ្លាម​ក្រោយ​ពី​គាត់​ភ្ជួរ​បាក់​ផាល​នង្គ័ល។​

តែ​លោក​មាន​សំណាង​ល្អ​ហាក់​ដូចជា​មាន​ព្រះ​ជួយ​ក្រោយពី​លោក​ធ្វើ​បាត់​ផាល​នង្គ័ល​មួយ​។ ធម្មតា​ដី​ស្រែ​សើម​មាន​ទឹក​តិចៗ​ហើយ​ភ្ជួរ​ស្រែ​ទឹក​ត្រឹម​ជង្គង់​វា​លិច​នង្គ័ល​បាត់។ ភ្ជួរៗ​ទៅ​បាត់​ផាល​នង្គ័ល។«ខ្ញុំ​បាត់​ផាល​​នោះ​មួយ​ថ្ងៃ​ហ្នឹង​​អត់​ឡើង​ទៅ​ស៊ី​បាយ​ ស៊ី​អី​ទេ​កាយ​​អាចម៍​បំណះ​​គ្រប់​ទាំងអស់​ដើម្បី​រក​ផាល​ហ្នឹង​តែ​រក​​អត់​ឃើញ។ ខ្ញុំ​អស់​សង្ឃឹម​ថា​អត់​​រស់​ទេ​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​បួស ខ្ញុំ​សូត្រធម៌​តែ​ម្តង​អត់​​មាន​អី​ទីពឹង​ទេ។ ទីបំផុត​គេ​បាន​អនុគ្រោះ​ដល់​ខ្ញុំ​។ សម្រាប់​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​ជឿ​ថា​ព្រះ​លោក​ជួយ​»​។

ប៉ុន្ដែ​នៅ​​​​ថ្ងៃ​មួយ​ឈ្លប​កុមារ​ម្នាក់​បាន​មក​​ហៅ​លោក​ទៅ​ជួប​អង្គការ​ខណៈ​លោក និង​ប្រពន្ធ​កំពុង​ស្ទូង​ស្រូវ​​។​ កងឈ្លប​ម្នាក់​​ដើរ​​មក​រក​លោក​ហើយ​​ថា «ពូ! អង្គការ​ហៅ​ទៅ​ជួប!»។ ទាំង​ប្រពន្ធ ទាំង​​ខ្ញុំ ទាំង​​អ្នក​ធ្វើការ​ក្នុង​កង​គេ​មើល​មក​ហើយ​​គិត​ថា​គេ​នឹង​​សម្លាប់​ខ្ញំ​​ហើយ​ព្រោះ​រាល់​ពេល​​អង្គការ​ហៅ​ទៅ​ជួប​គឺ​ស្លាប់។ អង្គការ​គឺ​ប្រធាន​​ភូមិ​នោះ​ឯង។ ប្រធាន​ភូមិ​ឈ្មោះ តាទូច អត់​ចេះ​អក្សរ​អី​មួយ​តួ​សោះ​។ តាទូច ប្រាប់​ថា​ឲ្យ​ទៅ​វត្ត​ទៅ​អង្គការ​​​ឲ្យ​ទៅ​វត្ត។​ ខ្ញុំ​អត់​ដឹង​អី​ទៀត​តែ​ក៏​ទៅ​វត្ត​ទៅ។​ ទៅ​ដល់​ជួប​គណៈភូមិ​គេ​ឲ្យ​កាត់​ និង​ឆ្លាក់​អក្សរ​ដោយ​គេ​​ធ្វើ​​​បុណ្យ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ដ​។ ជា​ភ័ព្វ​សំណាង​ដែរ​ ដែល​គេ​ត្រឹម​ប្រើ​ឆ្លាក់​អក្សរ​។

ក្រោយ​​មក​ទៀត​អង្គការ​ប្រើ​គាត់​ឲ្យ​បររទេះ​ទៅ​ខេត្ត​កោះកុង​ដើម្បី​​ដឹក​ធ្យូង​ដោយ​វាង​តាម​ខេត្ត​​កំពង់ស្ពឺ​រយៈពេល​​ ៧ យប់ ៧ ថ្ងៃ​ហើយ​ត្រឡប់​មក​វិញ​ចំណាយ​ពេល​ ៧ យប់ ៧ ​ថ្ងៃ​ដែរ​ដោយ​ឆ្លង​កាត់​​ភ្នំ​តូច​ធំ​ជាច្រើន។

ការ​វិល​មក​វិញ​យឺត​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ខកខាន​មិន​បាន​បញ្ជូន​លោក​ទៅ​ខេត្ត​​បាត់ដំបង​ដូច​អ្នក​ស្រុក​ដទៃ​ទៀត​ភាគច្រើន​ស្លាប់​ទាំង​គ្រួសារ​ដោយសារ​ទារុណកម្ម និង​ជំងឺ និង​ខ្វះ​អាហារ។ ទីណា​ក៏​ដូច​ទីណា​ដែរ​នៅ​ក្នុង​ជំនាន់​ ប៉ុល ពត ការ​ខ្វះ​អាហារ​បរិភោគ​ជា​ផ្នែក​មួយ​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ជា​បន្ដ​បន្ទាប់។ ​«ស្រុក​ខ្ញុំ​មួយ​ឆ្នាំ​ហូបបាយ​បាន​តែ​បី​ខែ​ក្រៅពី​ហ្នឹង​បបររាវ​។ មុន​ដំបូង​បបរ​ខាប់​បន្តិច យូរ​បន្តិច​ទៅ​បបរ​កាន់តែ​រាវ​ទៅៗ​ហើយ​ស្រូវ​​ចាប់ផ្តើម​ដាក់​​គ្រាប់​​ហើយ​មិន​​ទាន់​ទុំ​បបរ​ក៏​អត់​ដែរ...កាលហ្នឹង​ស៊ី​ស្លឹក​ឈើ ឬ​បន្លែ​ជំនួស​បាយ​។

Content image - Phnom Penh Post
លោក សឹង ផុស កាលពី​នៅ​វ័យ​ខ្ទង់ ៣០ ប្លាយ​។ រូបថត សហការី

កុមារ​អភ័ព្វ​កំសត់

ព្រាត់ប្រាស​មេបា​សាស្ដ្រាចារ្យ​វ័យ ៧១ ឆ្នាំ​រូប​នេះ​ធ្លាប់​ជា​កុមារា​អភ័ព្វ​មួយ​រូប។ ​

លោក​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្ដិ៍​ពី​ប្រវត្ដិ​ដ៏កំសត់​របស់​លោក​ក្នុង​នាម​ជា​កុមារ​កំសត់​​​ព្រាត់​មេបា​ដោយ​ជ្រកកោន​ជាមួយ​សាច់ញាតិ​ខាង​ម្ដាយ​ធំ​​​ (​អ៊ំ) ​​និង​ញាតិ​ខាង​ឪពុក​រហូត​បាន​រៀន​ចេះ​ដឹង​ដោយ​បាន​​គុណ​វត្តអារាម និង​​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា។

លោក​កើត​​នៅ​ឃុំ​ក្តាញ់ (សព្វ​ថ្ងៃ​ចូល​មក​ក្នុង​ភូមិ​​​តាំងយ៉ាប) ស្រុក​ព្រៃ​​កប្បាស​ ខេត្ត​តាកែវ។ ឪពុក​របស់​​លោក​​​ឈ្មោះ សឹង ម៉េង និង​ម្តាយ ឈ្មោះ​ វ៉ា យឹង។

លោក​​​កើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៥ ជា​ឆ្នាំ​​ដែល​ទាហាន​​​ជប៉ុន​ចូល​មក​ដល់​កម្ពុជា​ហើយ​បាន​ដេញ​​បារាំង​ចេញ​ពី​កម្ពុជា។ កាលពី​​​អាយុ​ ៤ ឆ្នាំ​ម្តាយ​របស់​លោក​​ស្លាប់​ចោល​ដោយសារ​ជំងឺ​មហារីក​ដោះ។

ដោយសារ​​វិស័យ​​​សុខាភិបាល​​ខ្មែរ​​នា​ពេល​នោះ​មិន​ទាន់​រីកចម្រើន​​មាន​​​​តែ​​គ្រូ​បុរាណ។ បន្ទាប់ពី​ម្ដាយ​ស្លាប់​គាត់​រស់នៅ​ជាមួយ​តែ​ឪពុក​ហើយ​បន្ទាប់មក​ឪពុក​ខ្ញុំ​ដោយសារ​តែ​ពិបាក​ចិត្ត​ពេក​ក៏​បាន​ដើរ​ចោល​​ស្រុក​ទៀត។ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ទៅ​​នៅ​ជាមួយ​​​ម្តាយធំ​ខាង​ម្តាយ​ដែល​​រៀបការ​ដប់​ឆ្នាំ​ហើយ​អត់​មាន​​កូន​ដែរ។ ក្រោយ​ពី​ម្តាយ​ខ្ញុំ​ស្លាប់​ទៅ​គាត់​យក​ខ្ញុំ​ទៅ​ចិញ្ចឹម​គាត់​​ទុក​ខ្ញុំ​ដូច​កូន​បង្កើត។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​​នៅ​ជាមួយ​ម្តាយ​ធំ​បាន​ ៣ ឆ្នាំ​ស្ថានភាព​​ក្នុង​គ្រួសារ​មិន​ល្អ​សោះ​ពីព្រោះ​​​​ប្តី​​របស់​​ម្ដាយ​​ធំ​នោះ​គាត់​លែង​​ស្តី​លែង​​​និយាយ​​រក​កុមារ សឹង ផុស តែ​ម្តង​ដែល​​បណ្ដាល​ឲ្យ​ម្ដាយ​ធំ​លំបាក​ជា​ចិត្ត​ខ្លាំង។

ទីបំផុត​កុមារ​កំសត់​រូប​នេះ​ក៏​ចាកចេញ​ពី​ផ្ទះ​ម្ដាយ​ធំ​ទៅ​រស់​ជាមួយ​ម្តាយ​ធំ​ខាង​ឪពុក​វិញ​ម្ដង​។

កាល​នោះ​កុមារា សឹង ផុស ចាប់ផ្តើម​ចូល​រៀន​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៣ ក្នុង​​វ័យ ៨ ឆ្នាំ​ថ្នាក់​ទី ១ ដែល​​​ជំនាន់​​​នោះ​គេ​ហៅ​ថ្នាក់​កុមារដ្ឋាន។ ​​ពេល​នោះ​ថ្នាក់​​នីមួយៗ​គេ​​តម្រូវ​ឲ្យ​សរសេរ​ជា​ខ្មែរ​ផង​ជា​បារាំង​ផង​ថ្នាក់​​កុមារដ្ឋាន​បារាំង​ថា (Cours pour enfants)​។​

នៅវត្ត​​ភ្នំ​ចចក​​​​​ដែល​​កុមារ សឹង​ ផុស ​រៀន​នោះ​មាន​តែ​បី​ថ្នាក់​ទេ​គឺ​ថ្នាក់​ទី ១ ទី ២ និង​​ទី ៣ ហើយ​​ថ្នាក់​ដែល​គាត់​ចូល​រៀន​ដំបូង​គ្រូបង្រៀន​​គឺជា​ព្រះសង្ឃ​ដល់​ចូល​ថ្នាក់​ទី ២ បាន​គ្រូ​ជា​គ្រហស្ថ​វិញ​។ ថ្នាក់​ទី​​ ២ ​នាសម័យ​នោះ​គេ​ហៅថា​បរិវចនដ្ឋាន​បារាំង​ហៅ​ថា (Cours préparatoire)។ ដល់​ចប់​ថ្នាក់​នោះ​គឺ​ចូល​ថ្នាក់​ទី​បី​គេ​ហៅ​ថា​អាទិកដ្ឋាន​បារាំង​ហៅថា (Cours élémentaire)​។ ​ដល់​ចូល​ថ្នាក់​ទី ៤ គេ​ហៅថា​មជ្ឈិមដ្ឋាន​ទី ១ បារាំង​ហៅ​ថា (Cours moyen année)។ ដល់​ចប់​ថ្នាក់​នោះ​ចូល​មជ្ឈិមដ្ឋាន​ទី​ ២ គេ​ហៅថា​ Cours moyen deux។

ក្រោយ​មក​បាន​​​ចូល​ថ្នាក់​ឧត្តមដ្ឋាន (Cours supérieur)​។ សរុប​រៀន​បាន​​ ៦ ឆ្នាំ​ទើប​​​ដល់​​ឧត្តមដ្ឋាន​ត្រូវ​ប្រឡង​យក​សញ្ញាបត្រ​​មួយ​ជំនាន់​​​នោះ​ហៅ​ថា​សញ្ញាបត្រ​បឋមសិក្សា ឬ Certificat d'école primaire។

ប៉ុន្តែ​នៅ​​ឆ្នាំ​​ដែល​​លោក​រៀន​ឧត្តមដ្ឋាន​នោះ​លោក​​រៀន​បាន​​​តែ​បី​​ខែ​​​ប៉ុណ្ណោះ​លោក​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​​​មាន​​ជំងឺ​ក្ដៅ​ចម្លែក​ម្យ៉ាង​។ ម្ដាយ​ធំ​របស់​លោក​បាន​​និមន្ត​ព្រះសង្ឃ​ជា​​គ្រូផ្សំ​ថ្នាំ​ព្យាបាល​តែ​​មិន​ជា​ស្បើយ​​ពី​​ជំងឺ​ឡើយ​ទីបំផុត​បាន​ជា​សះស្បើយ​ក្រោយ​​ពី​គាត់​បាន​​​បួងសួង​ដល់​វត្ត​ស័ក្ដិសិទ្ធិ និង​បារមី​វត្តភ្នំ​ជីសូ​។

«ពេល​ហ្នឹង​ម្តាយ​​ធំ​ (អ៊ំ) ​ខ្ញុំ​ គាត់​ថា​គាត់​បាន​ទៅ​ដោត​ធូប​បី​សរសៃ​លើ​​ក្បាល​ដំណេក​ខ្ញុំ​ហើយ​គាត់​​បួងសួង​ថា៖ «សូម​បារមី​ព្រះអង្គ​ភ្នំជីសូ​ [ជួយ] ​ក្មួយខ្ញុំ​ប្រសិន​បើ​គេ​មាន​ភ័ព្វវាសនា​រស់​តទៅ​ទៀត​សូម​​បារមី​ព្រះអង្គ​ជួយ​ផង។ បើ​ជា​ [ពី​ជំងឺ] ​នឹង​​​បួស​ជា​សង្ឃ​​ថ្វាយ»។ ​

ក្រោយ​ពី​សន្លប់ ៧ យប់ ៧ ថ្ងៃ​មិន​ដឹង​ខ្លួន​ស្រាប់​តែ​មាន​អាការ​​កម្រើក​ដឹង​ខ្លួន​ក្រោយ​ពី​ព្យាបាល​នឹង​ផ្សំ​ថ្នាំ​ដោយ​​​លោកគ្រូ ណុប ជា​គ្រូ​ខ្មែរ​បុរាណ​នៅ​ក្នុង​ភូមិ។​ ក្រោយ​ជា​ពី​ជំងឺ​ហើយ​យុវជន សឹង ផុស ត្រូវ​បាន​គេ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចូល​​ប្រឡង​​យក​​សញ្ញាបត្រ​បឋមសិក្សា​ដោយ​​ជោគជ័យ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៩។ ​​បន្ទាប់​​មក​ទៀត​លោក​ត្រូវ​​ប្រឡង​ចូល​វិទ្យាល័យ​នៅ​ព្រៃល្វា​ហៅថា​វិទ្យាល័យ​​​​សោមា​។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា «បើ​តាម​ខ្ញុំ​ចាំ​ការ​ប្រឡង​ចូល​គេ​យក​តែ ២០០ នាក់​ហើយ​បេក្ខជន​បេក្ខនារី​សរុប ៣០០០-៤០០០ ​នាក់​​ឯណោះ​ហើយ​ខ្ញុំ​​មិន​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ដើម្បី​​បាន​រៀន​មហាវិទ្យាល័យ​ទេ។

ដោយ​បាន​ស្បថ​ថា​បើ​ខ្លួន​​ជា​​ពី​ជំងឺ​ក្តៅ​ចម្លែក​នោះ​ក្រុម​គ្រួសារ​បនឹង​យល់​ព្រម​ឲ្យ​​បួស​ជា​សង្ឃ​​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​។ ​ទីបំផុត​លោក​បាន​ចូល​សាង​ព្រះផ្នួស​ជា​សង្ឃ​​បម្រើ​សាសនា​​ព្រះពុទ្ធ​។​ លោក​នៅ​ចាំ​បាន​ថា​បង​ជីដូន​មួយ​ម្នាក់​ទៀត​ត្រូវ​​ជា​កូន​របស់​​ម្ដាយ​ធំ​ក៏​​ទៅ​​បួស​​ជាមួយ​គ្នា។ មុន​ដំបូង​ថា​បួស​​តែ​មួយ​​វស្សា​ទេ​តែ​ដល់​​ទៅ​បួស​រៀន​ទៅ​ការ​សិក្សា​ព្រះធម៌​ចេះ​ចាំ​ល្អ​ជាង​សង្ឃ​រួម​វត្ត​ជាច្រើន​​អង្គ​ទៀត។​

លោក​ថ្លែង​ថា៖ «កាល​បួស​រៀនធម៌​អាថ៌​អ្វី​ក៏​ឆាប់​ចេះ​ឆាប់​​ចាំ​​​លោកគ្រូ​ព្រះចៅ​អធិការវត្ត​បាន​សរសើរ ឧបាសក លោកយាយ លោកតា ចំណុះ​​ជើង​វត្ត​ក៏​បាន​សរសើរ​ដែរ។​ យើង​​មាន​មោទនភាព​ក្នុង​ខ្លួន។ កាល​នោះ​វត្ត​នៅ​ហ្នឹង​វត្ត​តម្រូវ​ឲ្យ​​រៀន​ភាសា​បាលី​ក៏​ចូល​រៀន​​ភាសា​បាលី​ដែរ»។ ដោយ​បាន​មហាគុណ​ព្រះសាសនា​នេះ​ហើយ​ទើប​លោក​ សឹង ផុស មាន​ដើម​ទុន​ចំណេះដឹង​ខាង​អក្សរសាស្រ្ដ​ជ្រៅជ្រះ​ក្នុង​ការ​ជួយ​លើក​ស្ទួយ​អក្សរសាស្ដ្រ​ជាតិ​ដល់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​ទៀត​៕

សូម​រង់ចាំ​អាន​​ភាគ​ ២ នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​អំពី​វាសនា​អក្សរសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​នាពេល​អនាគត​។ រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ តាំង រីនិត្យ/សហការ​ផលិត​ VIDEO ដោយ គាំ ច័ន្ទរស្មី, កែវ រតនា,ជា វណ្ណារ័ត្ន, ហម ស្រីនិច, មាន​ សង្ហារ ដេវីត និង លៀប ទេពិទូ

0

Comments

Please, login or register to post a comment