Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តុលាការ​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​ជា​យន្តការ​​ផ្សះផ្សា​ ការ​បែកបាក់​សង្គម ប៉ុន្ដែ​យន្តការ​អប់រំ​យុវជន​ គឺជា​ថ្នាំ​ទិព្វ

Content image - Phnom Penh Post
លោកឆាង យុ នាំ​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម​មក​ជួប​ម្ដាយ​របស់​​លោក​គឺ​លោកយាយ កែវ ណាន វ័យ​ ៨៩ ឆ្នាំ​ក្នុង​អគារ​ព្រឹទ្ធសភា​។ រូប DC-Cam

តុលាការ​​ខ្មែរ​​​ក្រហម​ជា​យន្តការ​​ផ្សះផ្សា​ ការ​បែកបាក់​សង្គម ប៉ុន្ដែ​យន្តការ​អប់រំ​យុវជន​ គឺជា​ថ្នាំ​ទិព្វ

កាលពី​ពីរ​សប្ដាហ៍​មុន​លោក​អ្នក​បាន​ជ្រាប​រួច​ហើយ​ថា​លោក ឆាង យុ ជា​នរណា ប៉ុន្ដែ​ប្រិយមិត្ត​នៅ​មិន​​ទាន់ជ្រាប​ទេ ថា​​តើ​បេសកកម្ម​របស់​លោក​គឺជា​អ្វី?

បញ្ញវន្ដ​សក់​ស រាង​​ខ្ពស់ ដូច​ជនបរទេស វ័យ ៥៦ ឆ្នាំ​រូប​នេះ​ធ្លាប់​គិត​ថា​ជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​លោក​​មិន​​ចង់​​​​បង្ហាញ​​អត្តសញ្ញាណ​​ថា​ខ្លួន​ធ្លាប់​​ជា​អ្នកទោស​​ខ្មែរ​ក្រហម​ទេ ប៉ុន្ដែ​ពេល​​នេះ​លោក​​បាន​​សម្រេច​​ចិត្ត​រំឭក​ឡើង​វិញ​ពី​ប្រវត្តិ​ដ៏ឈឺចាប់​ខ្លោចផ្សា​​​ដែល​​​បាន​កើត​​​មាន​​ចំពោះ​សមាជិក​​គ្រួសារ​​លោក​ និង​​រូប​លោក​​ផ្ទាល់​ជា​​លើក​​ដំបូង​​​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​​​ក្នុង​​ស្រុក។​

បេសកកម្ម​របស់​លោក​គឺជា​កិច្ចការ​ដ៏មហា​ស្មុគស្មាញ​ក្នុង​ការ​ចងក្រង​ប្រវត្តិសាស្រ្ដ​កម្ពុជា​​អំពី​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​​ខ្មែរ​​ក្រហម​ និង​​​រិះរក​​យន្តការ​ផ្សះផ្សា​​សង្គម​មួយ​ដែល​បែកបាក់​ខ្ទេចខ្ទាំ​យ៉ាង​​ខ្លាំង​ក្រោយ​សង្គ្រាម​​ស៊ីវិល​ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្លាប់​ជាង ២ លាន​នាក់។​

លោក​គិត​ផង​ដែរ​ដល់​បុព្វហេតុ​សំខាន់​មួយ​ទៀត​ដើម្បី​អ្នកម្ដាយ​​របស់​​លោក​ផ្ទាល់ និង​​អ្នក​ម្ដាយ​ទាំង​ឡាយ​ណា​​ដែល​កូនៗ​បាន​​ស្លាប់​​​​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​។​​ ក្នុង​នោះ​តួអង្គ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​សង្វេគ​ជាង​គេ​គឺ​អ្នកម្ដាយ​​របស់​លោក។ បច្ចុប្បន្ន​លោកយាយ​ឧបាសិកា កែវ ណាន វ័យ ៨៩ ឆ្នាំ។

លោក ឆាង យុ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា «តាំងពី​ខ្ញុំ​​ធំ​ដឹង​ក្តី​មិន​ដែល​ឃើញ​​ម្តាយ​ខ្ញុំ​ស្រក់​ទឹកភ្នែក​សោះ អត់​សោះ​សូម្បី​សម័យ​ ប៉ុល ពត។ គាត់​ជា​​អ្នក​ក្រុង​ចិត្ត​​​ខ្លាំង​អាច​​រស់នៅ​​ក្នុង​ជីវិត​អ្នកស្រែ​បាន​អាច​​​មើល​ថែ​ពួក​ខ្ញុំ​​ដែល​​​​កើត​​នៅ​ភ្នំពេញ​មិន​ស្គាល់​ស្រូវ​ មិន​ស្គាល់​សន្ទូង។ គាត់​ចង់​​បង្ហាញ​ថា​ខ្លួន​គាត់​ខ្លាំង​អាច​ចិញ្ចឹម កូន​បាន​ហើយ​​​គាត់​ប្រើ​កម្លាំង​បាយ​​រែក​ទឹក ពុះ​អុស ទោះ​គាត់​ជា​ស្រី​ក្រោម​សម្ពាធ​ខ្មែរ​ក្រហម​ក៏ដោយ»។

របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​គ្រួសារ​​បែកបាក់​គ្នា​គួរ​ឲ្យ​សង្វេគ។​ នេះ​ហើយ​ជា​វត្ថុ​ជំរុញ​ទឹកចិត្ត​លោក​​​ឲ្យ​រិះរក​យន្តការ​ណា​មួយ​ដើម្បី​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ និង​ពិភពលោក​ដឹង និង​​សិក្សា​អំពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ក្នុង​​បំណង​ផ្សះផ្សា និង​​ទប់ស្កាត់​កុំ​ឲ្យ​របប​វាល​ពិឃាត​​កើត​​មាន​ជាថ្មី​ទៀត​នៅ​កម្ពុជា​ក៏​ដូចជា​នៅ​​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​តំបន់​ និង​ពិភពលោក។

ទោះ​ជា​លោក ឆាង យុ មាន​ភ័ព្វ​សំណាង​បាន​ទៅ​សិក្សា និង​រស់នៅ​​ក្នុង​ប្រទេស​​​ជឿនលឿន​ក្ដី ​​ប៉ុន្ដែ​​​ស្រមោល​​​អតីតកាល​បាន​ដក់​ជាប់​ក្នុង​ចិត្ត មិន​ដែល​រសាត់​ចេញ​ឆ្ងាយ​ពី​ខួរ​ក្បាល​លោក​ឡើយ។ នោះ​ហើយ​ជា​មូលហេតុ​ចម្បង​​ជំរុញ​ឲ្យ​​លោក​​រក​ដំណោះស្រាយ។ នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​លោក​បាន​​ជួប​​នឹង​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ដូច​គ្នា​ជាច្រើន​បាន​និយាយ​ពី​​រឿងរ៉ាវ​ប្រហាក់ប្រហែល​​គ្នា។​ លោក ឆាង យុ បាន​ចាប់ផ្តើម​ស្តាប់ និង​ស្វែង​យល់​​បន្ថែម។

លោក​បាន​​ដាក់​សំណួរ​ខ្លួនឯង​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​​ជា​ខ្មែរ​ក្រហម​​ធ្វើ​​អ៊ីចឹង​​ដាក់​ខ្មែរ​​គ្នា​ឯង? ម្ភៃ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ដួលរលំ លោក​បាន​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ភូមិ​ព្រះនេត្រព្រះ​ក្នុង​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ​វិញ​ទីកន្លែង​ដែល​​លោក​ធ្លាប់​ជាប់​គុក និង​រង​ទារុណកម្ម​ដោយ​ខ្មែរ​ក្រហម​ទើប​រក​​​ឃើញ​​ចម្លើយ​​នៃ​សំណួរ​នោះ​។​ ភូមិ​ត្រពាំង​វែង​ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ​មាន​ប្រវត្តិ​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​​ជីវិត​លោក​ ឆាង យុ ច្រើន​ជាង​គេ។​

លោក​ថ្លែង​ថា «បើ​និយាយ​ដល់​ស្រុក​​កំណើត​​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​នឹក​ទៅ​ដល់​​​ភូមិ​​ត្រពាំងវែង​មុន​គេ​ ទួលគោក​លែង​​ជា​ស្រុក​​កំណើត​ខ្ញុំ​ហើយ ហើយ​​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ក៏​បាន​បង្រៀន​ខ្ញុំ​ឲ្យ​បាន​ដឹង​ពី​ក្ដីស្រឡាញ់​រាប់អាន​គ្នា​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន​ដែរ»។

ការ​វិល​មក​រក​ភូមិ​ត្រពាំង​វែង​វិញ​មាន​មូលហេតុ​ពីរ។ ទី​ ១ លោក ឆាង យុ មាន​បំណង​​តាម​រក​ឃាតករ​​​​សម្លាប់​​បុរស និង​ស្ដ្រី​មួយ​គូ​នៅ​ចំពោះ​​មុខ​កុមារ និង​ប្រជាជន​ក្នុង​បរិវេណ​វត្ត​ព្រះនេត្រព្រះ និង​តាម​រក​អ្នក​គ្រប់គ្រង ភូមិ​ត្រពាំងវែង​ក្នុង​​ជំនាន់​នោះ​។ ទី ២ លោក​តាម​រក​ឈ្លប​បួន​នាក់​ដែល​ធ្វើ​បាប​លោក​ ដាក់​គុក ព្រម​ទាំង​ចង់​ដឹង​អំពី​អ្នក​ដែល​ជួយ​រូប​លោក​ឲ្យ​​រួច​ពី​គុក​ ​តើ​គាត់​ជា​នរណា? រស់នៅ​ឯ​ណា? ទីបំផុត​លោក​បាន​​រកឃើញ​ពួកគេ​ទាំងអស់​នៅ​ឆ្នាំ​ចន្លោះ​ ១៩៩៦-១៩៩៧។

លោក​​​​​បាន​មាន​​ប្រសាសន៍​ថា៖ «ខ្ញុំ​បាន​​ទៅ​ពេល​ខ្ញុំ​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​។ នៅ​ស្រុក​យើង​គេ​ចាប់ផ្តើម​ដឹង​​ពី​​ការងារ​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​​ឯកសារ​​​កម្ពុជា ថា​យើង​​ស្រាវជ្រាវ​រឿង​ខ្មែរ​ក្រហម​។ តាមរយៈ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ យើង​បាន​ចុះ​ទៅ​ភូមិ​​​ជាង​ ៤ ០០០ តែ​​​ភូមិ​ដែល​ខ្ញុំ​ចុះ​ទៅ​ញឹកញាប់​​ជាង​គេ​គឺ​ភូមិ​​ត្រពាំង​វែង​នោះ​​ហើយ។ ​ពេល​​​ខ្ញុំ​ទៅ​ដល់ ខ្ញុំ​ជួប​ប្រធាន​ភូមិ គាត់​ឈ្មោះ មា ឈួង។ ខ្ញុំ​ជួប​ចាស់ៗ​​ដែល​ខ្ញុំ​ប្រហែល​ឈ្មោះ​ហើយ​​​ក្រោយ​មក​ខ្ញុំ​ក៏​រកឃើញ​អតីត​​ឈ្លប​​តែ ៣ នាក់​ទេ​ព្រោះ​ម្នាក់​បាន​​ស្លាប់​។ ឪពុក​​បង្កើត​​របស់​ឈ្លប​ដែល​​ស្លាប់​នោះ​ត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ដោយ​​​បុគ្គលិក​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​ ខណៈ​ខ្ញុំ​​​អង្គុយ​​ស្ដាប់​​ការ​សន្ទនា​នោះ​»។

Content image - Phnom Penh Post
ទិដ្ឋភាព និង​វត្តមាន​កងទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​ចូល​ក្រុង​ភ្នំពេញ​នា​ថ្ងៃ​ ១៧ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥។ រូបថត DC-Cam

លោក ឆាង យុ ថ្លែង​ថា​លោក​យល់​ខុស​​ពី​អ្វី​​ដែល​​លោក​បាន​គិត។ ពួកគេ​ធ្លាប់​​ធ្វើ​​អំពើ​អាក្រក់​គេ​គួរ​​តែ​និយាយ​កុហក​តែ​​​​បែរ​ជា​​និយាយ​ពិត​ទាំង​ស្រុង​គ្មាន​បំផ្លើស​អ្វី​ទាំងអស់​។ ដំបូង​​ក្រុម​ការងារ​មាន​គំនិត​អវិជ្ជមាន​​ចំពោះ​អតីត​ខ្មែរ​ក្រហម​។

«ខ្ញុំ​នៅ​ភូមិ​ហ្នឹង​ដែរ បើ​​គាត់​និយាយ​កុហក​ខ្ញុំ​​ដឹង​​ហើយ​តែ​គាត់​អត់​និយាយ​កុហក​សោះ​និយាយ​អស់​ពី​ចិត្ត​​ពី​ថ្លើម​ហើយ​​ខ្ញុំ​ស្រមៃ​​​​ថា​ប្រសិន​បើ​ខ្ញុំ​មិន​ស្គាល់​​​គាត់ ពួកគាត់​គ្រាន់​តែ​ជា​អ្នក​ស្រែ​ក្រីក្រ​មួយ​​ក្រុម​ដែល​​រស់នៅ​ក្រីក្រ​លំបាក​វេទនា​មាន​​​​គោ​ស្គមៗ​ពីរ​បី​ក្បាល​មើល​ទៅ​គួរ​ឲ្យ​អាណិត​អាសូរ ប៉ុន្តែ​ប្រវត្តិ​គាត់​មិន​ចេញ​​ពី​​អារម្មណ៍​របស់​ខ្ញុំ​ទេ»។​

លោក​បាន​​​អត្ថាធិប្បាយ​ថា​​៖​​ «ពួកគាត់​ធ្លាប់​ធ្វើ​បាប​​មនុស្ស សម្លាប់​មនុស្ស​​នៅ​ភូមិ​ខ្ញុំ​នេះ​។ បន្ទាប់​ពី​បុគ្គលិក​​ខ្ញុំ​​សួរ​ចប់ ខ្ញុំ​ចាប់ផ្តើម​សួរ​សំណួរ​​ផ្ទាល់​ខ្លួន។ ខ្ញុំ​បាន​សួរ​គាត់​​ថា​ស្គាល់​​​ខ្ញុំ​ទេ? គាត់​ស្គាល់​ត្រឹម​ថា​ខ្ញុំ​គឺ ឆាង យុ នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា។ ខ្ញុំ​សួរ​ថា៖ «មាន​ស្គាល់​លើស​ពី​នេះ​ទេ?» គាត់​ថា​អត់ទេ។

ឆ្លង​តាម​​ការ​សម្ភាស​​​​​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​អាក្រក់​ទាំង​នោះ​ហាក់​បាន​​សុំទោស​​ និង​ទទួល​ស្គាល់​កំហុស​តាម​​​រយៈ​កាយវិការ​ និង​ឥរិយាបថ​យក​ចិត្ត​​ចំពោះ​ជនរងគ្រោះ​រួច​ស្រេច​ទៅ​ហើយ បើ​ទោះ​ជា​ពួកគាត់​មិន​​ហ៊ាន​សារភាព​ដោយ​​ចំហ​ក្ដី។​

«ធម្មតា​ខ្មែរ​ដូច​គ្នា យើង​ដឹង​ថា​គាត់​​និយាយ​ពិត។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ខ្ញុំ​​ខ្លួនឯង​ទេ ដែល​មាន​ចេតនា​ចង់​ដឹង​ពី​អ្វី​លើស​​ពី​គាត់​ចង់​ដឹង​ ចង់​ឲ្យ​គាត់​​និយាយ​ថា​គាត់​​​ស្គាល់​ខ្ញុំ​សម័យ​អាពត តែ​​តាម​ពិត​​កាល​នោះ​ខ្ញុំ​ក្មេង​ស្គម​តូច​មួយ​ឥឡូវ​យើង​ធំ​ហើយ​សក់​ស្កូវ​ទៀត​។ យើង​ចង់​ដាក់​កំហុស​លើ​គាត់ ខ្ញុំ​ក៏​ប្រាប់​គាត់​ថា​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​នៅ​ស្រុក​ហ្នឹង​ដែរ​គាត់​ភ្ញាក់ផ្អើល​គ្រប់​គ្នា​ថា៖ «យី! ក្រែង​ក្មួយ​មកពី​ភ្នំពេញ​អ្ហី?» ខ្ញុំ​ក៏​ប្រាប់​​គាត់​ថា ខ្ញុំ​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ជម្លៀស​មក​នៅ​ទី​នេះ​សម័យ​អាពត ពូ​ចាំ​ខ្ញុំ​អត់? គាត់​​នៅ​តែ​មិន​ចាំ ខ្ញុំ​ក៏​ប្រាប់​ឈ្មោះ​ម្តាយ​ខ្ញុំ «ម៉ែណាន» ​ជា​អ្នក​​ត្បាញ​កន្សែង​សូត្រ។ គាត់​មិន​ស្គាល់​ទាំង​​​បងស្រី​ខ្ញុំ។ «ខ្ញុំ​ក៏​មាន​​​អារម្មណ៍​មួយ​តូចចិត្ត​ថា​យើង​​ជា​ជនរងគ្រោះ​មិន​​សូវ​សំខាន់​សូម្បីតែ​ជន​ដៃដល់​ក៏​មិន​ចាំ​ដែរ តែ​ចំពោះ​យើង​ជា​ជនរងគ្រោះ​មិន​​ថា​វ័យ​ណា អាយុ​ណា​ទេ​ យើង​​​​មាន​ការ​ឈឺចាប់​ណាស់ ខ្ញុំ​ខឹង​ណាស់ តែ​ខ្ញុំ​មិន​មាត់»​។

តាម​វិជ្ជាជីវៈ​ក្នុង​កិច្ចសម្ភាសន៍​លោក​បាន​រកវិធី​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​ការ​ឈ្លេច​យក​ចម្លើយ​ពី​អតីត​​ខ្មែរ​ក្រហម​​។​

លោក​​បាន​​​ប្រាប់​ថា​កាល​​ហ្នឹង​មាន​ក្មេង​​​ម្នាក់​ទៅ​​លួច​រើស​ស្រូវ លួច​​​បេះ​ផ្សិត ត្រូវ​គេ​ចាប់​វាយ​ធ្វើ​បាប! ពេល​​​នោះ​ទាំងអស់​គ្នា​​ចាប់ផ្តើម​ដឹង​រឿង​ហ្នឹង ហើយ​​និយាយ​​​ពី​រឿង​ហ្នឹង​​ហូរហែ អត់​មាន​រឿង​កុហក​​ទេ។ គាត់​​មិន​មាន​ភាព​ភិតភ័យ​ទេ​ដោយសារ​តែ​វិធីសាស្រ្ត​ស្រាវជ្រាវ​របស់​​ក្រុម​ការងារ​គោរព​ដល់​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​ព្រោះ​ក្រុម​ការងារ​របស់​​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​​​មិនមែន​​ជា​ចៅក្រម​ហើយ​​ចង់​​​​ដឹង​ពី​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិត​។

លោក​​បាន​ថ្លែង​ថា «ខ្ញុំ​ស្តាប់​គាត់​​និយាយ​​តាំងពី​ដើម​ដល់​ចប់​បាន​​ខ្ញុំ​ប្រាប់​​គាត់​ថា​ក្មេង​នោះ​គឺ​ខ្ញុំ​នេះ​ហើយ​បាន​គាត់​ចាប់ផ្តើម​ភ័យ ជាពិសេស​ពូ​​មួយ​ដែល​កូន​គាត់​ស្លាប់ ខ្លាច​ខ្ញុំ​ចុះ​​ទៅ​ចាប់​ខ្មែរ​ក្រហម គាត់​ចាប់​​និយាយ​​មុន​គេ​ទាំង​ញ័រ​ដៃ​ថា៖ «កូន​របស់​ខ្ញុំ​ដែល​ធ្វើ​បាប​ក្មួយ​ស្លាប់​ហើយ​​ដោយសារ​​ជំងឺ​អេដស៍​។ ដោយសារ​កម្ម​ធ្វើ​បាប​​ក្មួយ​បាន​​វា​ស្លាប់​ឲ្យ​វា​ងាប់​ទៅ​ចុះ!»។ គាត់​ដាក់​បណ្តាសា​កូន​គាត់។ គាត់​និយាយ​រក​ហេតុផល​​ស្តីបន្ទោស​កូនគាត់ ដាក់​កំហុស​ធ្ងន់​លើ​កូន​គាត់​ដើម្បី​ឲ្យ​ខ្ញុំ​រសាយ​​ចិត្ត»។

ដើម្បី​បុព្វហេតុ​ការ​ផ្សារ​អំបែងកែវ​បែកបាក់​ក្នុង​សង្គម​តុលាការ​​កូនកាត់​ដែល​​​​ហៅ​ថា​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរក្រហម ​​(ECCC) មិនមែន​ជា​​ជម្រើស​តែ​មួយ​គត់​នោះ​ទេ។

ប៉ុន្ដែ​សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​គឺជា​​យន្តការ​​មួយ​​​ក្នុង​ចំណោម​យន្តការ​​ជាច្រើន​ទៀត​ដែល​​​កម្ពុជា​​បាន​ធ្វើ​​ក្រោយ​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧៩។ លោក ឆាង យុ បាន​ទទួល​ស្គាល់​ និង​គាំទ្រ​យ៉ាង​​​ពេញ​ទំហឹង​​រាល់​យន្ដការ​កាត់ទោស​មេ​ឧក្រិដ្ឋជន​តាម​នីតិវិធី​តុលាការ។

លោក​បាន​​បញ្ជាក់​ថា «ខ្ញុំ​គាំទ្រ​តុលាការ​នេះ​ព្រោះ​ខ្ញុំ​គិត​ថា​វា​ជា​យន្តការ​មួយ​ទៀត​​ដែល​យើង​ត្រូវ​ផ្តល់​ឲ្យ​ប្រជាជន​ដែល​បាន​ឆ្លងកាត់​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម។ តុលាការ​នេះ​គឺជា​យន្តការ​មួយ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​កាលពី​មុន​ហើយ​​​ជា​​យន្តការ​ធំ​មួយ​ដែល​តាម​​ការ​​ស្ទង់​មតិ​មាន​ប្រជាជន​​​ ៨០ ​ភាគរយ​​គាំទ្រ​យន្តការ​នេះ​ហើយ​​អាច​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​»​។

ប្រជាជន​​ខ្មែរ​បាន​ប្រើ​មធ្យោបាយ​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​​តាម​របៀប​សងសឹក​គ្នា​ដែល​ជា​យន្តការ​មិន​ស្រប​ច្បាប់​នឹង​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព។​ ការ​​​សម្លាប់​​សងសឹក​​​គឺជា​យន្តការ​​ដោះស្រាយ​ទេ តែ​​ក្រោយ​ [ឆ្នាំ] ៧៩ ​ខ្មែរ​​ក្រហម​​មួយ​ចំនួន​រត់​ទៅ​ទល់​ដែន​ដោយសារ​តែ​​ខ្លាច​​ប្រជាជន​សម្លាប់​វិញ។

លោក​បន្ថែម​ថា​ ខ្មែរ​ក្រហម​ បាន​រត់​ពាស​ណា​​ពាស​​ណី​ទៅ​ដល់​ប្រទេស​​​ទី​បី​ក៏​​មាន។ ទី​ពីរ​គឺ​ប្រទេស​យើង​កាល​នោះ​មិន​ត្រូវ​បាន​​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ដូច្នេះ​ម្នាក់ៗ​ខំប្រឹង​​ស្រែក​ថា​​មាន​​អំពើ​ប្រល័យ​​​ពូជសាសន៍​ ប៉ុន្តែ​ដោយសារ​តែ​ស្ថានភាព​នយោបាយ​ចំហាយ​​សង្គ្រាម​​ត្រជាក់​រឿងរ៉ាវ​ប៉ុន្មាន​ចេញ​​ពី​កម្ពុជា​​​ទៅ​មិន​ត្រូវ​បាន​ស្តាប់ ឬ​ទទួល​យក ឬ​ក៏​គ្មាន​យន្តការ​​ស្រប​​ច្បាប់។

លោក​​បញ្ជាក់​ថា «​សម្តីរ​បស់​ប្រជាជន​ហាក់​ដូចជា​ផ្សែង​បារី​​ដែល​ហោះហើរ​​​​មិន​មាន​​​អ្នក​ណា​​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ហើយ​​​​ក៏​រលត់​​បាត់​ទៅ។ ​ប៉ុន្តែ​បើ​​យើង​​មើល​​មក​ជាក់ស្តែង​រឿង​តុលាការ​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩ ​​​​ក៏​​មាន​ទោះបី​ជា​ក្នុង​​ស្ថានភាព​​ជាក់លាក់​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​តែ​យើង​បាន​​ធ្វើ»។

នាយក​​វិទ្យាស្ថាន​ឯកសារ​កម្ពុជា​ DC-Cam ជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ប្រវតិ្តសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​ក្រហម​រូប​នេះ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​រណ្តៅ​​​សាកសព​រួម​ច្រើន​កន្លែង​​ត្រូវ​បាន​​គាស់​ឡើង​ដើម្បី​បង្ហាញពី​ភ័ស្តុតាង។

ការ​សាងសង់​កន្លែង​​​តម្កល់​អដិ្ឋធាតុ​មាន​​ជាង​ ៨០ កន្លែង​កាលពី​ទសវត្សរ៍​ទី ៨០។ មាន​ប្រជាជន​ជាង​​ ១ ​លាន ១ សែន​នាក់​បាន​ធ្វើ​ពាក្យ​បណ្តឹង​រៀបរាប់​ពី​ទុក្ខវេទនា​ក្នុង​​គោលបំណង​ផ្ញើ​​ទៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​តែ​ដោយសារ​តែ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​នៅ​ខណៈ​នោះ​ពាក្យ​​បណ្តឹង​នេះ​មាន​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ​របស់​​ DC-Cam ​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ។ លើស​ពី​នេះ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​បាន​​​តែង​បទចម្រៀង «ឱ​ភ្នំពេញ​អើយ!» មាន​កម្មវិធី​វិទ្យុ​​​សំឡេង​​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ខ្មែរ​​ក្រហម​ចុះ​ចូល​រួបរួម​​គ្នា និង​​​មាន​ទិវា​ចង​កំហឹង​ជាដើម​។ល។

លោក ឆាង យុ៖ ​ប្រសិន​បើ​ចិន​ផ្ដល់​ជំនួយ​មក​កម្ពុជា​មុន​ការ​ដួល​រលំ​របស់​ខ្មែរក្រហម តើ​កម្ពុជា​ក្លាយ​ជា​យ៉ាងណា?

លោក ឆាង យុ បាន​​ថ្លែង​ថា​ជា​ធម្មជាតិ​របស់​មនុស្ស​ដែល​បាន​ទទួល​​រង​ទារុណកម្ម​តែង​មាន​សភាវ​គតិ​ប្រតិកម្ម​​ឆ្លើយតប​ប្រឆាំង​​នឹង​ការ​គាបសង្កត់​ចំពោះ​​ការ​កាប់​សម្លាប់​​ដោយ​ឯកឯង​ទោះ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ណា​មួយ​​ក៏ដោយ។ ​​

តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ពី​ផ្នត់​គំនិត​របស់​​ប្រជាជន​ខ្មែរ​កាលពី​ ២០ ឆ្នាំ​មុន​គឺ​ចង់​​ឲ្យ​តែ​បរទេស​ត្រឹម​​ទទួល​ស្គាល់​ថា “មាន​អំពើ​នេះ​កើតឡើង” ជា​បំណង​ប្រាថ្នា​ធំ​បំផុត​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​តុលាការ​នេះ​ខំ​និយាយ​​ឡើង​​ខ្សោះ ខ្លះ​យំ​ទាល់​តែ​អស់​ទឹកភ្នែក​រហូត​មាន​​​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​​បរទេស​ដាក់​​ជា​​សំណួរ​​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ខ្មែរ​​​ពេល​និយាយ​​រឿង​​ខ្មែរ​ក្រហម​​​គ្មាន​នរណា​ស្រក់​ទឹកភ្នែក​សោះ​? ចម្លើយ​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​គឺ “​យំ​ ២០ ​ឆ្នាំ​ហើយ។ អស់​ទឹកភ្នែក​ហើយ​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩ រហូត​​ទើប​តែ​នឹង​មាន​តុលាការ​នេះ»។

មេដឹកនាំ​​ និង​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​​បាន​​ធ្វើ​កិច្ចការ​ជាច្រើន​​ដើម្បី​​ធ្វើការ​​ផ្សះផ្សា​សង្គម​ឡើង​វិញ​ និង​ប្រាប់​ពិភពលោក​ឲ្យ​ទទួល​ស្គាល់ ឧក្រិដ្ឋកម្ម វិនាសកម្ម និង​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​នៅ​កម្ពុជា​ដោយ​​ចង់​ឲ្យ​ពិភពលោក​បាន​ដឹង​​ពី​រឿង​​នេះ។​ ម្យ៉ាង​ទៀត​ប្រជាជន​​ខ្មែរ​ចង់​ដឹង​ថា​នរណា​ជា​​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​​ខ្ពស់​បំផុត? ​គាត់​ដឹង​ហើយ​ថា​តុលាការ​​មួយ​ដែល​​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​អន្តរជាតិ​​​នេះ​​នឹង​ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​យ៉ាង​ដូចម្តេច? ចម្លើយ​ចុងក្រោយ​ចំពោះ​​ពលរដ្ឋ​​កម្ពុជា​​រងគ្រោះ​ដោយ​អំពី​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ខ្មែរ​ក្រហម​គឺ​សាលដីកា​របស់​តុលារការ​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​កាត់​ទោស​មេដឹកនាំ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត​​ចំនួន​ ៣ រូប​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត​រួមមាន​ លោក នួន ជា បងធំ​ទី ២ លោក ខៀវ សំផន ប្រមុខ​រដ្ឋ​​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ មេគុក​ទួលស្លែង កាំង ហ្គិចអ៊ាវ (ឌុច)។

លោក យុ មាន​ប្រសាសន៍​​ថា៖ ​«ខ្ញុំ​គិត​ថា​នេះ​ជា​យន្តការ​មួយ​​សម្រាប់​ប្រជាជន​មួយ​ចំនួន​តែ​ខ្ញុំ​ដឹង​ថា​វា​​មិនមែន​ជា​ដំណោះស្រាយ​សម្រាប់​គ្រប់​គ្នា​នោះ​ទេ។ យើង​​មិន​អាច​ទៅ​ប្រាប់​​​ដូនជី​ម្នាក់​​ដែល​​ស្លាប់​​ប្តី ​ស្លាប់​កូន អស់​ហើយ​នៅ​តែ​​ម្នាក់​ឯង ​ខ្វះ​មុខ​ខ្វះ​ក្រោយ​ឲ្យ​ទទួល​យក​​សាលក្រម​នេះ​បាន​​នោះ​ទេ​។ ការ​ផ្សះផ្សា​គឺជា​រឿង​​ផ្ទាល់​​ខ្លួន​ជា​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ។ វា​អាច​ជួយ​ឲ្យ​យើង​ទទួល​​យក​ហេតុផល​ដើម្បី​សម្រួល​អារម្មណ៍ ហើយ​ដើរ​ទៅ​មុខ​ទៀត​។

តាមរយៈ​ការ​សិក្សា​​ស្រាវជ្រាវ​​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​​​ឯកសារ​កម្ពុជា​នៅពេល​​ដែល​ឪពុក​ម្តាយ​ដឹង​ថា​កូន​យល់​ដឹង​ពី​រឿង​​នេះ​និយាយ​ពី​រឿង​នេះ​គាត់​​សប្បាយ​​ចិត្ត​ខ្លាំង​ណាស់។ ជាទូទៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​នៅ​​​ពេល​ដែល​​ឃើញ​​កូនចៅ​ដឹង​ពី​​​ប្រវត្តិ​​ដែល​​ឪពុក​ម្តាយ​​បាន​ឆ្លងកាត់​។ «យើង​​គិត​ថា​សំខាន់​បំផុត​​គឺ​យុវជន​ជា​កូនចៅ​ហ្នឹង​​ហើយ។ ក្រសួង​អប់រំ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​មាន​​ការ​រៀនសូត្រ ការ​ពិភាក្សា​ហើយ​​​ក្នុង​ការ​បង្រៀន​របស់​​យើង​គឺ​ត្រូវ​ឲ្យ​កូនចៅ​សម្ភាសន៍​​​ឪពុកម្តាយ​ហើយ​​គាត់​​និយាយ​គ្នា​គាត់។ វប្បធម៌​យើង​​គឺជា​វប្បធម៌​ដែល​​មាន​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​ហើយ​​គ្រួសារ​ជា​រឿង​​មួយ​សំខាន់​ក្នុង​​ការ​​តទល់​នឹង​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍»។

គ្រួសារ​ខ្មែរ​បាន​និង​កំពុង​បន្ដ​បែកបាក់​គ្នា​ដូច្នេះ​​​ការ​ស្តារ​វិញ​នៃ​គ្រួសារ​គឺជា​រឿង​សំខាន់។ គ្រួសារ​​គឺជា​កូនចៅ​ហ្នឹង​ហើយ​។ នោះ​ហើយ​ជា​​ឱសថទិព្វ​ក្នុង​ការ​ផ្សះផ្សា»។

នៅ​​ពេល​​​សួរ​ថា តើ​​អតីត​ខ្មែរ​ក្រហម​មាន​វិប្បដិសារី​​​ដែរ​​ឬ​ទេ​? លោក យុ ហាក់​ដូចជា​​មន្ទិល​ថា​មិន​មាន​ចម្លើយ​ច្បាស់លាស់​ទេ​ព្រោះ​អតីត​ខ្មែរ​ក្រហម​ខ្លះ​ចូល​បដិវត្តន៍​​​តស៊ូ​ព្រោះ​​​ចង់​បាន​តំណែង​មួយ​ក្នុង​សង្គម​ដូច​មនុស្ស​បច្ចុប្បន្ន​ចូល​បម្រើ​ការងារ​រដ្ឋ​ដូច្នេះ​​ដែរ។ យុវវ័យ​ចង់​មាន​សម្លៀក​បំពាក់​ស្អាតបាត​ល្អ​តែ​ជា​អកុសល​​ពួកគេ​​មិន​យល់​ពី​បទបញ្ជា​ដ៏ព្រៃផ្សៃ​របស់​មេដឹកនាំ​របស់​គេ​ដែរ។​​

លោក​ថ្លែង​ថា «យើង​មិន​អាច​ធ្វើការ​សន្និដ្ឋាន​ជា​រួម​ទេ ដោយសារ​តែ​ក្នុង​នោះ​​មាន​​អ្នក​ខ្លះ​ជា​ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន​នៅ​តំបន់​រំដោះ»។

លោក ឆាង យុ បាន​ថ្លែង​ថា​នៅក្នុង​វិធីសាស្រ្ត​របស់​លោក លោក​​ចាត់​ទុក​ខ្មែរ​ក្រហម​ជា​​មនុស្ស​​ដូច​នឹង​​ជនរងគ្រោះ​ទាំងឡាយ​ដែរ។ ការ​សិក្សា​របស់​​​មជ្ឈមណ្ឌល​មិនមែន​ដាក់​កំហុស​លើ​គាត់​ទេ​តែ​ជា​ការ​ស្វែងរក​ថា​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​មាន​ការ​ប្រេះស្រាំ​បែប​នេះ? សំណួរ​នេះ​ធ្វើឲ្យ​គាត់​មាន​សេចក្តី​សង្ឃឹម​​ថា​គាត់​​អាច​ទទួល​យក​បាន​ជា​បំណែក​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​​ដែល​​គេ​មិន​បាន​ដឹង។ មាន​រឿងរ៉ាវ​ច្រើន​ដែល​យើង​ត្រូវ​កត់ត្រា​ទុក​​​សម្រាប់​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​​បាន​សិក្សា​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​កើតឡើង​វិញ និង​ដើម្បី​ស្តារ​​សង្គម។ យើង​មិន​អាច​សិក្សា​តែ​​ម្ខាង​ទេ៕

រាយការណ៍​បន្ថែម តាំង រីនិត្យ/​ផលិត VIDEO គាំ ច័ន្ទរស្មី, កែវ រតនា, មានសង្ហារ ដេវីត និង លៀប ទេវិពិទូ

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ