Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - លោក​អ៊ុត ឈន​ថា ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ខិតខំ​បំពេញ​តួនាទី​ ផ្អែក​ទៅ​តាម​ច្បាប់​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ

Content image - Phnom Penh Post
លោក អ៊ុត ឈន អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ពេល​ផ្តល់​បទ​សម្ភាស​ជា​មួយ​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​។ ផា លីណា

លោក​អ៊ុត ឈន​ថា ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ខិតខំ​បំពេញ​តួនាទី​ ផ្អែក​ទៅ​តាម​ច្បាប់​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ

ទោះបី​ជា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ដែល​ជា​ស្ថាប័ន​កំពូល​របស់​ជាតិ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​រង​នូវការ​រិះគន់​ខ្លាំង​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​ខាងក្រៅ​ថា​មាន​ភាព​លម្អៀង​ក្នុង​តួនាទី​ជា​នីតិបុគ្គល​អ្នកបកស្រាយ​ច្បាប់​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​អ្នកនាំពាក្យ នៃ​ស្ថាប័ន​ជាតិ​កំពូល​មួយ​នេះ​លោក​អ៊ុត ឈន បាន​ការពារ​នីតិវិធី​ក្នុងការ​បកស្រាយ និង​សម្រេច​ចុងក្រោយ​លើ​ទម្រង់​ច្បាប់​ឬ​រឿងក្តី​ទាំង​ឡាយ ដែល​ត្រូវ​បាន​ស្នើ និង​បញ្ជូន​មក។

ក្នុង​កិច្ចសម្ភាសន៍​ជាមួយ ​ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍​ កាល​ពី​ថ្ងៃទី ៨ វិច្ឆិកា លោក​អ៊ុត ឈន ហាក់​មិន​ចាប់អារម្មណ៍​នឹង​ការ​ទិតៀន​ទាំងឡាយ​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​ផ្សេងៗ​នោះ​ទេ ដោយ​លោក​ចាត់ទុក​ការ​រិះគន់​ទាំង​នោះ​ជា​ទស្សនៈ និង​ជាការ​បញ្ចេញមតិ​របស់​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​ហើយ​ថា ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ បាន​ខិតខំ​បំពេញ​តួនាទី​របស់​ខ្លួន ផ្អែក​ទៅ​តាម​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដោយ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​បំផុត​ដោយ​មិន​លម្អៀង​ទៅ​រក​ភាគី​ណា ឬ​បក្ស​នយោបាយ​ណា​ឡើយ។

លោក​ក៏បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​គណបក្ស​នយោបាយ​ត្រូវ​គោរព​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​បាន​ចែង។

ទោះ​ជា​យ៉ាងណា លោក​ហាក់​ដូចជា​ចង់​បង្ហាញ​ពី​អព្យាក្រឹត​ភាព​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ក្នុងការ​គេច​ឲ្យ​ផុត​ពីការ​រិះគន់ ដោយ​លើក​ឡើង​ថា រាល់​ការ​សម្រេច​ទៅ​លើ​វិវាទ និង​ទម្រង់​ច្បាប់​ទាំងឡាយ គឺ​សមាជិក​ទាំង ៩ រូប​របស់​ស្ថាប័ន​ជាតិ​មួយ​នេះ​ពិចារណា​យ៉ាង​ល្អិតល្អន់​ចៀសវាង​កំហុស​ឆ្គង មុន​ធ្វើការ​សម្រេច​ចុងក្រោយ​ចេញ​ជា​លទ្ធផល​ផ្លូវការ​ណាមួយ ព្រោះ​បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ ការ​សម្រេច​ដោយ​គ្មាន​ការ​ពិចារណា​ហ្មត់ចត់ វា​នាំ​ឲ្យ​មាន​កំហុស​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សម្រាប់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ហើយ​កំហុស​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែល​កើត​ចេញ​ពី​ភាព​លម្អៀង​នេះ​នឹង​ត្រូវគេ​រកឃើញ​នៅ​ពេល​ណាមួយ។

លោក​អ៊ុត ឈន ថ្លែង​ថា៖ «នេះ​គឺជា​អ្វី ដែល​ការងារ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ត្រូវ​ធ្វើ គឺ​ពិនិត្យ​អ្វីៗ​ស្រប​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ អ៊ីចឹង​ការ​ដែល​គេ​ចោទ​ថា លម្អៀង ការដែល​គេ​ចោទ​ថា​អី​នោះ គឺជា​ការ​យល់​របស់​បុគ្គល​ទេ។ ប៉ុន្តែ​បើ​និយាយ​ពី​ការងារ​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​គឺ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ណាស់។ រាល់​កិច្ចការ​ទាំងអស់​គឺ​ត្រូវ​យក​ច្បាប់​មក​មើល យក​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មក​មើល​មុន​នឹង​បញ្ចេញ​ច្បាប់​អ្វីមួយ ដែល​គេ​ដាក់​មក​ឲ្យ​ពិនិត្យ​ធម្មនុញ្ញភាព​ហ្នឹង​គឺ​ច្បាស់​លាស់​ណាស់​កន្លែង​ហ្នឹង»។

ជុំវិញ​ការរំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដោយសារ​មេដឹកនាំ​បក្ស​នេះ លោក​កឹម សុខា ត្រូវបាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពីបទ​ក្បត់​ជាតិ​ហើយ​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម ដើម្បី​ដកហូត​កៅអី​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង​ទៅ​ចែក​បក្ស​ផ្សេងៗ បន្ទាប់​ពី​បក្ស​នេះ​ត្រូវ​រំលាយ ហើយ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ពិនិត្យ​ចុងក្រោយ​លើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​បាន​សម្រេច​តាម​សំណើ​នៃ​វិសោធនកម្ម​នោះ លោក​អ៊ុត ឈន ក៏បាន​ចាត់​ទុកការ​សម្រេច​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ជាការ​ធ្វើ​ឡើង​ស្របតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដោយ​លើក​ឡើង​ថា គណបក្ស​ណា ធ្វើការ​ក្រោម​បញ្ជា​បរទេស ប្រឆាំង​នឹង​របប​សេរី​ពហុបក្ស គឺ​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​ការ​រំលាយ។

លោក​អ៊ុត ឈន បញ្ជាក់​ថា៖ «ក្នុង​ច្បាប់​គេ​ចែង​អ៊ីចឹង​តែម្តង គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​ហៅ​បរទេស​មក.និយាយ​រួម​ក្រោម​បញ្ជា​របស់​បរទេស គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​មាន​បំណង​ប្រឆាំង​នឹង​របប​នយោបាយ​សេរី​ពហុបក្ស ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ត្រូវ​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ​កំពូល​ដើម្បី​រំលាយ​អ៊ីចឹង»។

ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​បោះឆ្នោត និង​ច្បាប់​ទាក់ទង​នឹង​តួនាទី​របស់​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត ដែល​ធ្វើការ​បែង​ចែក​អាសនៈ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​មើល​ឃើញ​ថា ច្បាប់​ទាំង​នោះ​គឺ​ស្រប​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ព្រោះ​ច្បាប់​ចែង​ថា ការងារ​បោះឆ្នោត​ទាំងអស់​ត្រូវ​រៀបចំ​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត (គជប) ដូច្នេះ គជប បែង​ចែក​កៅអី​ឡើង​វិញ គឺជា​ការងារ​ដែល​ស្រប​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ​ថ្លែង​ថា៖ «អ៊ីចឹង​បាន​ជា​យើង​អនុញ្ញាត​ថា ច្បាប់​ទាំង​ឡាយ​នេះ គឺ​អត់​មាន​ជំទាស់ អត់​មាន​ប្រការ​ណាមួយ ទំនាស់​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ទេ។ អ៊ីចឹង​បាន [យើង] អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចេញ​ទៅ អ្នក​ដែល​គាត់​លើក​គាត់​ចេះ​តែ​យល់ថា​បែប​មក​ពី​មាន​សម្ពាធ​ពីនេះ សម្ពាធ​ពី​នោះ អត់​ទេ។ ច្បាប់​ដែល​ដាក់​មក​ហ្នឹង គឺ​យក​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មក​ផ្គូរ [ផ្គង] គ្នា​តែម្តង។ អ៊ីចឹង​យើង​ឃើញ​ថា​វា​ស៊ី​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ បាន​យើង​ឲ្យ​ចេញ»។

ទាក់ទង​នឹង​បណ្តឹង​ក្នុង​រឿង​វិវាទ​បោះ​ឆ្នោត​នាពេល​កន្លង​មក ក្នុង​រយៈពេល ៧ អាណតិ្ត​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ស្ថាប័ន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អាជ្ញាកណ្តាល​ឥត​លម្អៀង​នេះ បាន​ទទួល​បណ្តឹង​ចំនួន ១១៤ បណ្តឹង ហើយ​ថា ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ពិនិត្យ​យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បណ្តឹង​របស់​បក្ស​នយោបាយ មុន​ឈាន​ដល់​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា។

ដោយ​ឡែក ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត ការ​ចេញ​ឃោសនា​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​និង​ថ្ងៃ​ប្រកាស​លទ្ធផល ជា​លទ្ធផល ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ទទួល​ស្គាល់ ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​រលូន។ នេះ​បើ​តាម​ការ​បន្ថែម​ពី​លោក​អ៊ុត ឈន។

នៅ​ពេល​សួរ​អំពី ថា​តើ​អំណាច​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ អាច​បដិសេធ ឬ រុញ​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ក៏ដូច​រដ្ឋសភា​ពិចារណា​ឡើង​វិញ​ទេ ក្រោយ​ពីច្បាប់​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​បន្ទាន់​ណាមួយ​នោះ លោក​អ៊ុត ឈន​ដែល​អតីត​ជា​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែរ​នោះ​ថ្លែង​ថា រដ្ឋាភិបាល និង​រដ្ឋសភា​មាន​តួនាទី​ក្នុងការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ឬ​តាក់​តែង​ច្បាប់ ប៉ុន្តែ​ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​គឺ​ជាការ​ចាំបាច់​សម្រាប់​សង្គម។

ទោះជា​យ៉ាងណា លោក​មិន​បាន​លើក​ពី​អំណាច​ទូលំ​ទូលាយ​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ ដែល​អាច​បដិសេធ​ឬ​រុញ​ត្រឡប់​ទៅវិញ​នូវ​ច្បាប់​ទាំង​ឡាយ ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រួច​ហើយ​ត្រូវ​បាន​រិះគន់​ខ្លាំងៗ​ពី​សង្គម​ស៊ីវិល​និង​អ្នក​នយោបាយ​នោះ​ទេ ជាការ​ឆ្លើយតប លោក​បាន​បង្ហាញ​ពី​អំណាច​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ទៅ​លើ​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​នៃ​ច្បាប់ ២ ទី ១ ទាក់ទង​នឹង​ក្រសួង​កិច្ចការនារី ដែល​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​កិច្ចការនារី​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​នេះ​ជា​នារី ប៉ុន្តែ​ការ​ស្នើ​នេះ​វា​ផ្ទុយ​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​ចែង​ថា​ពលរដ្ឋ​ម្នាក់ៗ​មាន​សិទ្ធិ​ស្មើគ្នា។ ឯ​ទី ២ ច្បាប់​ទាក់ទង​នឹង​អាជ្ញាធរ​សវនកម្ម​ជាតិ គឺ​តម្រូវ​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​ទី ២ រដ្ឋសភា​ជាអ្នក​រៀបចំ​ត្រួតពិនិត្យ បើ​អាជ្ញាធរ​សវនកម្ម​ជាតិ​ចង់​ត្រួតពិនិត្យ​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​អ្វីមួយ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ការ​ស្នើ​ទាំង ២ មិន​ស្រប​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​បាន​ជំទាស់។ ក្រៅ​ពី​ជំទាស់​នឹង​ច្បាប់​ខាង​លើ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ក៏បាន​បដិសេធ​ចោល​នូវ​ច្បាប់​ជាច្រើន​ទៀត នេះ​បើ​តាម​លោក​អ៊ុត ឈន ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​លាស់​អំពី​ច្បាប់​ទាំង​នោះ​ទេ។

លោក​អ៊ុត ឈន បញ្ជាក់​ថា៖ «ទាក់ទង​នឹង​ការ​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា ហើយ​ទាក់ទង​នឹង​អ្វី ដែល​ថា ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​លម្អៀង​រឿង​នេះ​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ គឺមាន​មនសិការ​ខ្ពស់​ណាស់​ប្រយ័ត្ន​ណាស់ ហើយ​ខ្លាច​អា​រឿង​ថា​ថ្ងៃក្រោយ​វា​ខុស​ច្បាប់​នោះ។ អ៊ីចឹង មុន​សម្រេច​គិត​សម្បើម​ណាស់ គិតថា តើ​ការ​សម្រេច​ហ្នឹង ថ្ងៃក្រោយ​វាខុស​ដែរ ឬ​ក៏អត់ ដល់​អ៊ីចឹង​អត់​ហ៊ាន​ឲ្យ​លម្អៀង​ទេ។ បើ​សិន​យើង​ធ្វើ​កិច្ចការ​មួយ​លម្អៀង​ថ្ងៃ​ស្អែក​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​យើង​លម្អៀង​អ៊ីចឹង​គឺជា​កំហុស​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សម្រាប់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ»។

លោក​បន្ថែម​ថា ការសម្រេច​បិទផ្លូវ​តវ៉ា​នេះ កាន់​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​ណាស់​មុន​នឹង​ធ្វើ៕

សូម​រង់ចាំ​អាន​ប្រវត្តិ​សង្ខេប​លោក​អ៊ុត ឈន​សប្តាហ៍​ក្រោយ

0

Comments

Please, login or register to post a comment