Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - អៀង មូលី ៖ ជីវិត​ក្នុង​ភ្លើង​សង្គ្រាម និង​សនិ្តភាព (ត)

Content image - Phnom Penh Post
លោក អៀង មូលី (ឆ្វេង) ក្នុង​ពេល​ចុះ​ពិនិត្យ​ការ​ខ្វះខាត​ពាង​ស្តុក​ទឹក​នៅ​តំបន់​ថ្មពួក។ រូបថត សហការី

អៀង មូលី ៖ ជីវិត​ក្នុង​ភ្លើង​សង្គ្រាម និង​សនិ្តភាព (ត)

កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​ប្រិយមិត្ត​អ្នក​អាន​កាសែត​ភ្នំពេញប៉ុស្ដិ៍​បាន​ជ្រាប​រួច​មក​ហើយ អំពី​ប្រវត្តិ​ខ្លះៗ​ និង​ខ្សែ​ជីវិត​លោក អៀង មូលី នៅ​ក្នុង​ភ្លើង​សង្គ្រាម និង​សន្តិភាព។

ក្នុង​សប្ដាហ៍​នេះ​លោក​ទេសរដ្ឋមន្ដ្រី​បាន​អត្ថាធិប្បាយ​បន្ត​ពី​ជីវិត​នយោបាយ​របស់​លោក​ជាមួយ​នឹង​ឥស្សរជន​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន​ពិសេស​ជាមួយ​លោក សឺន សាន អតីត​ប្រធាន​រណសិរ្ស​រំដោះប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ (KPNLF)។ រណសិរ្ស​នេះ​ចាប់​កំណើត​នៅ​ខែ​តុលា​ឆ្នាំ ១៩៧៩ មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ។

ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​អតីត​មេកើយ​គឺ​ចាប់ផ្ដើម​តាំងពី​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​រហូត​ដល់​ព្រឹត្តិការណ៍​ចរចា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស ២៣ តុលា ឆ្នាំ ១៩៩១។ លោក​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា​ជា​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​លោក សឺន សាន។

លោក អៀង មូលី បាន​និយាយ​ថា​មាន​មូលហេតុ​មួយ​ចំនួន​ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​លោក​បាន​ស្និទ្ធស្នាល​ជាមួយ​លោក សឺន សាន រហូត​ដល់​ទទួល​បាន​តំណែង​អគ្គលេខាធិការ​នៃ​រណសិរ្ស​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដោយសារ "សំណាង"។

លោក​និយាយ​ថា៖ «ខ្ញុំ​ធ្លាប់​ដើរ​ជាមួយ​ទ័ព​ដែរ តែ​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​ជាន់​មីន ប៉ះ​គេ​វ៉ៃ​គ្នា​ទេ។ ទី​ពីរ រណសិរ្ស KPNLF មាន​ជម្លោះ​ផ្ទៃក្នុង​រវាង​លោកតា សឺន សាន និង​មេទ័ព​ឈ្មោះ ដៀន ដែល​រហូត​មាន​ការ​កាប់​សម្លាប់​គ្នា។ នេះ​ជា​រឿង​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្លាំង​តស៊ូ​នៃ​រណសិរ្ស​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មាន​ការ​ចុះ​ទន់​ខ្សោយ។ ត្រង់​នេះ​ខ្ញុំ​សូម​បញ្ជាក់​ថា​ដោយសារ​តែ​រឿង​គ្រប់គ្រង​កងទ័ព។ ការ​គ្រប់គ្រង​កងទ័ព​មិន​អាច​មេដឹកនាំ​នយោបាយ​យក​រឿង​កំប៉ិកកំប៉ុក​ទៅ​លុប​ចោល​នូវ​គុណសម្បត្តិ​ធំ​របស់​អ្នក​ប្រយុទ្ធ​ក្នុង​សមរភូមិ​បាន​ទេ។

លោក អៀង មូលី មាន​ប្រសាសន៍​ថា «ខ្ញុំ​សុំ​អះអាង​ថា​ខ្ញុំ​មាន​ជំហរ​គាំទ្រ និង​ស្មោះត្រង់​ចំពោះ​លោកតា សឺន សាន។ ខ្ញុំ​មាន​គុណ​បំណាច់​មួយ​ផ្នែក​លើ​តា សឺន សាន ត្រង់​នេះ​ឯង។ ប្រហែល​ជា​ត្រង់​ហ្នឹង​ហើយ​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ឡើង​ធ្វើ​ជា​អគ្គលេខាធិការ​របស់ KPNLF»។ អគ្គលេខាធិការ​មុន​ក្នុង​ចលនា KPNLF ឈ្មោះ លោក នាយ សាមន ជា​ឧត្តម​មន្ត្រី​ធ្លាប់​ធ្វើការ​ជាមួយ​សម្តេច​សីហនុ​ធ្លាប់​មាន​បទពិសោធ​ច្រើន តែ​លោក​មាន​ទំនោរ​ទៅ​ខាង​លោក សាក់ ស៊ុតសាខន ទើប​លោក​ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ឈប់។ «ខ្ញុំ​នៅ​ជិត​នេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​តែងតាំង​ជំនួស»។

អៀង មូលី ៖ ជីវិត​ក្នុង​ភ្លើង​សង្គ្រាម និង​សនិ្តភាព (ត)

លោកតា សឺន សាន កើត​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជា​កូន លោក សឺន សាច់ និង​ជា​ចៅ លោកតា សឺន គុយ ចៅហ្វាយ​ខេត្ត​កម្ពុជា​ក្រោម​ដ៏ល្បីល្បាញ​ច្រើន​ជំនាន់​មក​ហើយ។

លោកតា សឺន សាច់ ត្រូវ​បាន​កូនចៅ​ស្តេច​ខ្មែរ​យក​មក​នៅ​ជាមួយ អ៊ីចឹង​ក៏​ជិតដិត​ជាមួយ​សែ​រាជវង្ស តែ​លោក​មិនមែន​មាន​កំណើត​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​ទេ។ លោកតា សឺន សាន មាន​មេដោះ​ជា​ជនជាតិ​វៀតណាម។ លោក សឺន សាន ជា​មនុស្ស​ធ្វើការ​ហ្មត់ចត់​ល្អ និង​សាច់ការ។ ប៉ុន្ដែ​ជា​មនុស្ស​ត្រចៀក​ស្រាល ដែល​ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយ​មេទ័ព​ក្នុង​រណសិរ្ស​របស់​លោក។

លោក សឺន សាន នៅ​ក្នុង​សម័យ​សង្គម​រាស្ដ្រនិយម​របស់​ព្រះករុណ សម្ដេច​ព្រះនរោត្តម សីហនុ នៅ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ទី ៦០ លោក​បាន​ទទួល​នូវ​គោរមងារ​ជា «សម្ដេច​បវរសេដ្ឋា សឺន សាន»។ ក្រុម​គ្រួសារ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​សែ​រាជវង្ស។ ប៉ុន្ដែ​អ្វីៗ​បាន​ប្រែប្រួល​ក្រោយ​ពី​មាន​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​សម្ដេចឪ ថ្ងៃ​ទី ១៨ ខែ​មីនា ឆ្នាំ ១៩៧០។ ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​បាន​បង្កាត់​ឲ្យ​មាន​ភ្លើង​សង្គ្រាម និង​ឈាន​ដល់​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ខ្មែរ​ក្រហម ១៩៧៥-១៩៧៩។

សម្តេច​សីហនុ​ក៏​ជា​អ្នក​ទោស​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែរ។ ព្រះអង្គ​យាង​ចេញ​ពី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​នៅ​ថ្ងៃ ៥-៦ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ តាម​យន្ដហោះ​មួយ​គ្រឿង​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម។

ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ពេល​នោះ​មាន​ចេតនា​ប្រើប្រាស់​សម្ដេច សីហនុ ឲ្យ​ព្រះអង្គ​ប្រកាស​ប្រាប់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ (UN) នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​ឲ្យ​ចោទ​វៀតណាម​ថា​បាន​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា។ សម្ដេចឪ ទ្រង់​យាង​ពី​ក្រុង​ប៉េកាំង​ទៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​តាម​ពាក្យ​សន្យា​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម។

ប៉ុន្ដែ​ក្នុង​ពេល​ដែល​សម្ដេច​ សីហនុ ទ្រង់​គង់​ប្រថាប់​នៅ​ក្រុង​ញូវយ៉ក​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​លោក សឺន សាន ដែល​ជា​ប្រធាន​សមាគម​វប្បធម៌​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​ព្រម​ទាំង​សមាជិក​សមាគម​ទាំងអស់​បាន​អបអរ​ដោយ​បាន​សរសេរ​លិខិត​ថ្វាយ​ព្រះកូណា និង​បាន​ទូល​ទ្រង់​ថា​ខាង​លោក សឺន សាន បាន​ប្រមូល​មេទ័ព​ក្នុង​សម័យ​សេនា​ប្រមុខ​ លន់ នល់ ត្រៀម​រង់ចាំ​ជួយ​ព្រះអង្គ​​ និង​មាន​រៀបចំ​ផែនការ​ដេញ​វៀតណាម​ចេញ​ពី​កម្ពុជា។ ប៉ុន្ដែ​សម្ដេច​ឪ​មិន​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​ទេ ព្រោះ​ឮ​ថា​មាន​វត្តមាន​អតីត​មេទ័ព​របស់​លោក លន់ នល់។ នេះ​បើ​តាម​លោក អៀងមូលី។

នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គោលបំណង​ចម្បង​របស់​ព្រះអង្គ​គឺ​រំដោះ​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ខ្មែរ​ក្រហម។ ទ្រង់​បាន​សរសេរ​កូន​សំបុត្រ​តូច​មួយ​ឲ្យ​ដោយ​សម្ងាត់​ទៅ​ទីភ្នាក់ងារ​សម្ងាត់ FBI របស់​អាមេរិក​ដែល​ការពារ​សុវត្ថិភាព​ព្រះអង្គ​ដោយ​សុំ​ឲ្យ​ពួកគេ​ជួយ​រំដោះ​ព្រះអង្គ​ចេញ​ក្រុម​ខ្មែរក្រហម​ដែល​ ប៉ុល ពត បញ្ជូន​មក​ជាមួយ​ព្រះអង្គ។ លោក អៀង មូលី ថ្លែង​ថា៖ «ពួក​នោះ [FBI] មុន​ដំបូង​ស្មាន​តែ​លោក​ឲ្យ​លុយ​ធីប គេ​មិន​ព្រម​ទទួល​ទេ... [ព្រះអង្គ] ចេះ​តែ​រុញ​ទៅៗ​តែ​ដល់​ឃើញ​ថា​ជា​សំបុត្រ​ក៏​លាក់​ការណ៍»។

លោក អៀង មូលី បាន​ថ្លែង​ថា៖ «ពេល​យប់​មួយ​នោះ​ទ្រង់​ចេញ​តែ​អង្គ​ឯង​ដោយ​យួរ​វ៉ាលិស​ចេញ​ពី​សណ្ឋាគារ ហើយ​មាន FBI អាមេរិក​ចាំ​ទទួល​ព្រះអង្គ​ទើប​លោក​សុំ​ឲ្យ​គេ​រំដោះ​សម្តេច​ម៉ែ​តាម​ក្រោយ»។

សម្ដេច​ឪ​ក្រោយ​ពី​គេច​ចេញ​ពី​ខ្មែរ​ក្រហម ទ្រង់​មាន​បំណង​ចង់​គង់​នៅ​អាមេរិក​ ឬ​បារាំង ប៉ុន្តែ​ជំនាន់​នោះ​បារាំង​ឆ្លើយ​តែ​មាន​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ រីឯ​អាមេរិក​មិន​ឆ្លើយ​តែ​ម្តង។ ខណៈ​ដែល​បារាំង​ និង​អាមេរិក​មើល​ស្រាល​សម្ដេច​ សីហនុ ចិន​បែរ​មើល​ឃើញ​ភាព​សំខាន់​របស់​ព្រះអង្គ។

គាប់​ជួន​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧៩ នោះ​ដែរ​មេដឹកនាំ​ចិន​លោក តេង ស៊ីវភីង បាន​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​នៅ​បុរី​ញូវយ៉ក​លោក​បាន​អង្វរ​សម្តេចឪ​ឲ្យ​យាង​ទៅ​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​ចលនា​តស៊ូ​ខ្មែរ​ក្រហម​វិញ តែ​ទ្រង់​បដិសេធ​ដាច់​ខាត​មិន​ធ្វើ​មេ​ចលនា​តស៊ូ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ឡើយ។ ប៉ុន្តែ​លោក តេង ស៊ាវពីង តប​វិញ​ថា៖ «សម្តេច​ចាត់​ទុក​ចិន​ជា​មាតុភូមិ​ទី​ពីរ​របស់​ព្រះអង្គ ឥឡូវ​នេះ​មាតុភូមិ​ទី​ពីរ​នេះ​សុំ​យាង​ព្រះអង្គ​ឲ្យ​ទៅ​វិញ។ ព្រះអង្គ​ធ្វើ​ ឬ​មិន​ធ្វើ​នយោបាយ​ក៏​ហី​ចុះ ឲ្យ​តែ​ទៅ​ស្រុក​ចិន»។

លោក អៀង មូលី ពន្យល់​ថា​ចិន​គិត​ថា​មាន​តែ​សម្ដេច សីហនុ ទេ សំខាន់​ចំពោះ​ចិន​​ពីព្រោះ​ចិន​យល់​ថា​សម្តេច​អាច​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ការ​តស៊ូ​ប្រឆាំង​វៀតណាម​បាន។ ចិន​ជំនាន់​នោះ​នៅ​តែ​គាំទ្រ​ខ្មែរ​ក្រហម។ គេ​នៅ​ចាំ​បាន​ថា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ៩ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៧៩ ដើម្បី​ជួយ​ខ្មែរក្រហម ចិន​បាន​លើក​ទ័ព​វាយ​វៀតណាម​ដើម្បី​បន្ធូរ​កម្លាំង​កុំ​ឲ្យ​វៀតណាម​សង្កត់​ខ្មែរ​ក្រហម​ខ្លាំង​ពេក ខណៈ​ទ័ព​វៀតណាម តាម​វាយ​បណ្ដេញ​ខ្មែរ​ក្រហម​ពី​អំណាច​ដោយ​រុញ​ច្រាន​ខ្មែរ​ក្រហម​មក​នៅ​តាម​ទល់​ដែន​ខ្មែរ-ថៃ។

ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​ទសវត្សរ៍​ទី ៨០ រដ្ឋាភិបាល​ត្រី​ភាគី​មួយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដើម្បី​ចរចា​ស្វែងរក​សន្ដិភាព។ ក្នុង​ន័យ​នេះ​ខាង​ត្រី​ភាគី​ចង់​ចាប់​បង្ខំ​ឲ្យ​វៀតណាម​ចូល​តុ​ចរចា​ដោយ​បង្ខំ​ឲ្យ​វៀតណាម​ទទួល​ស្គាល់​ថា ខ្លួន​ជា​ជន​ឈ្លានពាន​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ចំពោះ​កម្ពុជា​ជា​ម្ចាស់​ទឹកដី ខណៈ​ដែល​រដ្ឋ​កម្ពុជា​មើល​ឃើញ​វៀតណាម​ជា​អ្នក​មក​រំដោះ។

ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​មាន​ជំនួប​សីហនុ-ហ៊ុនសែន ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់។ សំខាន់​ត្រង់​សម្តេច ហ៊ុន សែន និង​សម្ដេច ឪ មាន​បំណង​រួម​មួយ​គឺ​នាំ​យក​សុខ​សន្ដិភាព​មក​ឲ្យ​កម្ពុជា និង​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ស្រប​ច្បាប់​មួយ​តាមរយៈ​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​ប្រជាជន។

ផល​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស ២៣ តុលា ១៩៩១ បើ​តាម​លោក មូលី កិច្ចព្រមព្រៀង​មិន​បាន​បញ្ចប់​ទំនាស់​ខ្មែរ​ទាំង​ស្រុង​ទេ តែ​វា​ជួយ​ឲ្យ​កម្ពុជា​មាន​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ស្រប​ច្បាប់​ដែល​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ជា​អន្តរជាតិ។

ការ​បោះឆ្នោត​បាន​បង្កើត​ឡើង​នូវ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​មាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ជា​អន្តរជាតិ។ កម្ពុជា​បាន​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​អធិបតេយ្យ​មួយ​គ្មាន​នរណា​អាច​រំលោភ​ឈ្លានពាន​បាន​នោះ​ទេ។

ប្រទេស​ទាំងអស់​ដែល​បាន​ចូលរួម សុទ្ធ​តែ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ទទួល​ស្គាល់​បូរណភាព​ទឹកដី។ ទី​ ២ កម្ពុជា​មាន​របប​ថ្មី​គឺ​របប​រាជាធិបតេយ្យ​អាស្រ័យ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មាន​ព្រះមហាក្សត្រ​សោយរាជ្យ​តែ​មិន​កាន់​អំណាច​ទេ។ «យើង​ឃើញ​ហើយ​ឥឡូវ យើង​ធ្វើការ​បោះឆ្នោត​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ម្ដង ហើយ​រាល់​ពេល​បោះឆ្នោត​ពួក​ខ្ញុំ ត្រូវ​ចុះ​ទៅ​យក​ចិត្ត​រាស្ត្រ។ សួរ​ថា​យើង​ដូច​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​អាមេរិក​ទេ? មិន​អាច​ទេ! យើង​ត្រូវការ​ពេលវេលា​មិន​អាច​ចេះ​តែ​បង្ខំ​បាន​ទេ៕

រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ តាំង រីនិត្យ/សហការ​ផលិត VIDEO ដោយ គាំ ច័ន្ទរស្មី, កែវ រតនា, មានសង្ហារ ដេវីត និង លៀប ទេវិពិទូ

0

Comments

Please, login or register to post a comment