Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើ​នរណា​ខ្លះ​មាន​សិទ្ធិ​ប្ដឹង​ជំនួស​អនីតិជន​បាន​?

Content image - Phnom Penh Post
លោក ឡុង ដារ៉ា មេធាវី​រដ្ឋាភិបាល​។ រូបថត សហការី

តើ​នរណា​ខ្លះ​មាន​សិទ្ធិ​ប្ដឹង​ជំនួស​អនីតិជន​បាន​?

នៅ​ពេល​ជន​ណា​ម្នាក់​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ទៅ​លើ​ជន​ម្នាក់​ទៀត​គឺ​ត្រូវ​បាន​ប្តឹង​ដោយ​ជនរងគ្រោះ​ក្នុង​ករណី​ដែល​ជនរងគ្រោះ​គ្រប់​អាយុ​តាម​ច្បាប់​កំណត់​ដែល​​អាច​ធ្វើ​ពាក្យ​បណ្តឹង​ដោយ​ខ្លួនឯង​បាន​។ ​

ប៉ុន្តែ​បើ​ជនរងគ្រោះ​មិន​ទាន់​គ្រប់​អាយុ​ដែល​ត្រូវ​ប្តឹង​ជនល្មើស​បាន តើ​ច្បាប់​មាន​ទុក​ ឬ​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ណា​មួយ​ដើម្បី​បើក​ផ្លូវ​ផ្សេង​ក្នុង​ការ​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ​ជំនួស​ខ្លួន​បាន​ទេ​?

​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​ពេញ​ប៉ុស្តិ៍​បាន​សម្ភាស​ជាមួយ​លោក ឡុង ដារ៉ា មេធាវី​រដ្ឋាភិបាល និង​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​អប់រំ​ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ច្បាប់​គណៈមេធាវី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ដែល​មាន​សំណួរ​ចម្លើយ​ដូច​ខាង​ក្រោម ៖

ឧទាហរណ៍​កុមារី​ម្នាក់​ត្រូវ​គេ​ចាប់​រំលោភ​សេពសន្ថវៈ ហើយ​នាង​ក៏​មិន​ទាន់​គ្រប់​អាយុ​ទៀត​។ ពេល​នោះ​ប្រសិន​បើ​គាត់​ប្តឹង តើ​បាន​ទេ​? ​ហើយ​បើ​គាត់​គ្មាន​សិទ្ធិ​​ប្តឹង តើ​នរណា​ជា​អ្នក​ប្តឹង​ជំនួស​គាត់​បាន​?

១/ នៅ​ក្នុង​ករណី​នេះ​ជនរងគ្រោះ​ជា​អនីតិជន​គឺ​គាត់​មិន​មាន​សមត្ថភាព​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​ដើម្បី​ប្តឹង​ជនល្មើស​ដោយ​ខ្លួនឯង​បាន​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ច្បាប់​បាន​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ប្តឹង​នេះ​ទៅ​ឲ្យ​សិទ្ធិវន្ត​ ឬ​អ្នក​តំណាង​ស្រប​ច្បាប់​នៃ​ជនរងគ្រោះ​។ ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​មាត្រា​ ១៥ ​បាន​ចែង​ថា​ “​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​អាច​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​នាម​ជនរងគ្រោះ​បាន​ដោយ​អ្នក​តំណាង​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ខ្លួន​កាលណា​ជន​រងគ្រោះ​នេះ​ជា​អនីតិជន​ ឬ​ជា​នីតិជន​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​របប​ច្បាប់​ការពារ​” ​។ ​

មួយ​វិញ​ទៀត​ ​​ប្រសិន​បើ​ក្នុង​ករណី​ជនរងគ្រោះ​ទទួល​មរណភាព​វិញ​នោះ​បណ្តឹង​​រដ្ឋប្បវេណី​អាច​ត្រូវ​បាន​ផ្តើម​ធ្វើ​ ឬ​បន្ត​បាន​ដោយ​សិទ្ធិវន្ត​ (​មាត្រា​ ១៦ ​នៃ​ក្រម​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​)​។

តាម​ច្បាប់​ដើម្បី​ប្តឹង​បាន​តើ​ជន​នោះ​កំណត់​ចាប់ពី​អាយុ​ប៉ុន្មាន​ទៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​?​ចុះ​បើ​កុមារី​នោះ​មាន​ម្តាយ​ចិញ្ចឹម​វិញ​តើ​ម្តាយ​ចិញ្ចឹម​អាច​ប្តឹង​ជំនួស​បាន​ទេ ?

២/ យោង​តាម​ក្រមនីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​បុគ្គល​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​បណ្តឹង​បាន​គឺ​ទាល់​តែ​ជន​នោះ​បាន​ដល់​នីតិភាព​មាន​ន័យ​ថា​ជា​នីតិជន​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ និង​ករណី​កិច្ចពេញលេញ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​។

ក្រម​នីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​មាត្រា​ ៣២ ​កថាខណ្ឌ​ទី​ ៣ ​បាន​ចែង​ថា ​“​អនីតិជន​ និង​ជន​នៅ​ក្រោម​អាណាព្យាបាល​ទូទៅ​អាច​ធ្វើ​សកម្មភាព​បណ្តឹង​សុពលភាព​បាន​លុះត្រា​តែ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ដោយ​អ្នក​តំណាង​ដែល​ច្បាប់​បាន​កំណត់​។

ប៉ុន្តែ​បញ្ញត្តិ​នេះ​មិន​ត្រូវ​យក​មក​អនុវត្ត​ឡើយ​ចំពោះ​ករណី​ដែល​អនីតិជន​អាច​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដោយ​ឯករាជ្យ​។ ​ដូច្នេះ​មាន​ន័យ​ថា​កុមារី​ជា​ជនរងគ្រោះ​គឺ​មិន​អាច​ធ្វើ​បណ្តឹង​​ដោយ​ខ្លួនឯង​បាន​ឡើយ​។ ​ប៉ុន្តែ​ប្រសិន​បើ​គាត់​រស់នៅ​ជាមួយ​ម្តាយ​ចិញ្ចឹម​នោះ​ម្តាយ​ចិញ្ចឹម​របស់​គាត់​អាច​ធ្វើ​បណ្តឹង​ជំនួស​គាត់​បាន​ក្នុង​នាម​ជា​ដើម​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​។

តើ​ការ​ប្តឹង​របៀប​នេះ​គ្រាន់​តែ​ប្តឹង​ទាមទារ​សំណង​រដ្ឋប្បវេណី ឬ ប្តឹង​ឲ្យ​តុលាការ​ដាក់​ទោស​ផ្នែក​ព្រហ្មទណ្ឌ​ទៀត ?

៣/ មុន​នឹង​ឆ្លើយ​សំណួរ​នេះ​ខ្ញុំ​សូម​ពន្យល់​អំពី​បណ្តឹង​នៅ​ក្នុង​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​ជា​មុន​សិន​។ ​នៅ​ក្នុង​រឿងក្តី​ព្រហ្មទណ្ឌ​បណ្តឹង​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​ពីរ​ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រម​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​មាត្រា​ ២ ​បាន​​ចែង​ថា​៖ បណ្តឹង​អាជ្ញា និង​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ជា​បណ្តឹង​ពីរ​ផ្សេង​គ្នា​។

- បណ្តឹង​អាជ្ញា​មាន​គោលបំណង​ពិនិត្យ​អត្ថិភាព​នៃ​បទល្មើស​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពិរុទ្ធភាព​នៃ​ជនល្មើស​ និង​ផ្តន្ទាទោស​ជន​នោះ​តាម​ច្បាប់​កំណត់​។

- និង​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​មាន​គោល​បំណង​ធ្វើឲ្យ​បាន​ជួសជុល​ការ​ខូចខាត​ដែល​បណ្តាល​មកពី​អំពើ​ល្មើស​ដល់​ភាគី​រងគ្រោះ​ហើយ​ក្នុង​គោលបំណង​ឲ្យ​អ្នក​រងគ្រោះ​បាន​ទទួល​សំណង​ជំងឺ​ចិត្ត​ធួន​ល្មម​នឹង​ព្យសនកម្ម​ដែល​បាន​ទទួល​”​។

នៅ​ក្នុង​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​គឺ​មាន​តែ​ព្រះរាជអាជ្ញា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ជា​ដើមបណ្តឹង​អាជ្ញា​រីឯ​ជនរងគ្រោះ​ ឬ​អ្នក​តំណាង​ជន​រងគ្រោះ​គឺ​មាន​សិទ្ធិ​ធ្វើ​បណ្តឹង​ដោយ​តាំងខ្លួន​ជា​ដើម​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​។

ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រម​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​មាត្រា​ ១៥ ​ចែង​ថា​ “​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​អាច​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​នាម​ជន​រងគ្រោះ​បាន​ដោយ​អ្នក​តំណាង​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ខ្លួន​កាលណា​ជន​រងគ្រោះ​ជា​អនីតិជន​ ឬ​ជា​នីតិជន​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​របប​ច្បាប់​ការពារ​។

(​សូម​រង់ចាំ​អាន​បន្ដ​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​ ក្នុងកាសែតភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍)

0

Comments

Please, login or register to post a comment