Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើ​នរណា​ខ្លះ​មាន​សិទ្ធិ​ប្ដឹង​ជំនួស​អនីតិជន​បាន​? (​តចប់​)

Content image - Phnom Penh Post
លោក ឡុង ដារ៉ា មេធាវី​រាជរដ្ឋាភិបាល​។ រូបថត សហការី

តើ​នរណា​ខ្លះ​មាន​សិទ្ធិ​ប្ដឹង​ជំនួស​អនីតិជន​បាន​? (​តចប់​)

កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​សប្ដាហ៍​មុន​ ភ្នំពេញ​ប៉ុស្ដិ៍ ​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​មួយ​វគ្គ​រួច​មក​ហើយ​អំពី​នីតិវិធី​នៃ​ការ​ប្តឹង​នៅពេល​ភាគី​ម្ខាង​មិន​គ្រប់​អាយុ​ថា តើ​នរណា​ខ្លះ​មាន​សិទ្ធិ​ប្តឹង​ជំនួស​អនីតិជន​បាន​? ​

ដូច្នេះ​សូម​អាន ភាគ​បញ្ចប់​ដែល​លោក​បណ្ឌិត​ ឡុង ដារ៉ា ​មេធាវី​រដ្ឋាភិបាល និង​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​អប់រំ​ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ច្បាប់​គណៈមេធាវី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​បកស្រាយ​ដូច​ខាង​ក្រោម ៖

ចំពោះ​អ្នក​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ដើម្បី​ប្តឹង​នរណា​ម្នាក់​បាន​ច្បាប់​កំណត់​ឲ្យ​ជន​នោះ​មាន​អាយុ​ប៉ុន្មាន​? ​ហេតុ​អ្វី ?

៤/ ដោយ​ហេតុ​ថា​សំណួរ​នេះ​យើង​បាន​ធ្វើការ​បកស្រាយ​លម្អិត​នៅ​ក្នុង​សំណួរ​ទី​ ២ ​រួច​មក​ហើយ​ដូច្នេះ​យើង​សូម​បញ្ជាក់​បន្ថែម​នៅ​ក្នុង​សំណួរ​គឺ​ចំពោះ​បុគ្គល​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ធ្វើ​បណ្តឹង​ប្តឹង​នរណា​ម្នាក់​បាន​គឺ​បុគ្គល​នោះ​ត្រូវ​តែ​ជា​នីតិជន​ដែល​មាន​អាយុ​ចាប់ពី​ ១៨ ​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​ ឬ​បាន​ដល់​នីតិភាព​ (​អត្តាធីនភាព​) ​និង​មាន​សមត្ថភាព​ពេញ​លេញ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​។

ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រមនីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​មាត្រា​ ៣២ ​កថាខណ្ឌ​ទី​ ១ ​និង​កថាខណ្ឌ​ទី​ ២ ​បាន​ចែង​ថា​៖ “១-​បុគ្គល​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ និង​ករណីកិច្ច​តាម​បញ្ញត្តិ​នៃ​ក្រម​រដ្ឋប្បវរណី​ និង​ច្បាប់​ផ្សេង​ទៀត​អាច​ជា​ដើមចោទ​ ឬ​ចុង​ចម្លើយ​នៅ​ក្នុង​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​”“២- ​បុគ្គល​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដោយ​ខ្លួនឯង​តាម​បញ្ញត្តិ​នៃ​ក្រម​រដ្ឋប្បវេណី និង​ច្បាប់​ផ្សេង​ទៀត​អាច​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ដោយ​ខ្លួនឯង​ដោយ​តាំង​ខ្លួន​ជាដើម​ចោទ​ ឬ​អាច​ឆ្លើយ​ដោះសា​ចំពោះ​បណ្តឹង​ដោយ​តាំង​ខ្លួន​ជា​ចុង​ចម្លើយ​ ឬ​អាច​ធ្វើ​សកម្មភាព​បណ្តឹង​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ចាំបាច់​”​។

ចំពោះ​មូលហេតុ​ដែល​អនីតិជន​មិន​អាច​ធ្វើ​បណ្តឹង​បាន​គឺ​ដោយសារ​អនីតិជន​ ឬ​ជន​នៅ​ក្រោម​អាណាព្យាបាល​ទូទៅ​គឺ​ត្រូវ​បាន​កម្រិត​សិទ្ធិ​ និង​លុប​សិទ្ធិ​មួយ​ចំនួន​ដោយ​ច្បាប់​ដោយហេតុ​ថា​អនីតិជន​ ឬ​ជន​នៅ​ក្រោម​អាណាព្យាបាល​ទូទៅ​ពុំ​មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រាន់​ខាង​ឆន្ទៈ​ខ្វះ​ការ​យល់​ដឹង​ និង​វិនិច្ឆ័យ​បាន​អំពី​លទ្ធភាព​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​នៃ​សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន​។

ចុះ​ប្រសិន​បើ​ទាំង​កុមារី​រងគ្រោះ​​ទាំង​ជនល្មើស​នៅ​មិន​ទាន់​គ្រប់​អាយុ​ដូច​គ្នា​តើ​ជនរងគ្រោះ​អាច​ប្តឹង​បាន​ទេ​ ឬ​ក៏​មាន​នរណា​ប្តឹង​ជំនួស​បាន​?

៥/ ​ប្រសិន​ជនល្មើស​ និង​ជនរងគ្រោះ​ជា​អនីតិជន ដូច្នេះ​គេ​សិក្សា​ទៅ​លើ​អាយុ​នៃ​ជនល្មើស​នោះ​ដូច​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​មាត្រា​ ៣៩ ​ស្តីពី​វិធានការ​អនុវត្ត​ចំពោះ​អនីតិជន ​“​អនីតិជន​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​វិធានការ​តាមដាន​វិធានការ​អប់រំ​វិធានការ​ការពារ​ និង​វិធានការ​ឧបត្ថម្ភ​។

ប៉ុន្តែ​តុលាការ​អាច​ប្រកាស​ទណ្ឌកម្ម​ព្រហ្មទណ្ឌ​ទៅ​លើ​អនីតិជន​អាយុ​ចាប់ពី​ ១៤ ​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​ប្រសិន​បើ​កាលៈទេសៈ​នៃ​បទល្មើស ឬ​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​របស់​អនីតិជន​តម្រូវ​ ”​មាន​ន័យ​ថា​ក្នុង​ករណី​ជនល្មើស​ជា​អនីតិជន​អាយុ​ចាប់ពី​អាយុ​ ១៤ ​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​នឹង​ក្រោម​អាយុ​ ១៨ ​ឆ្នាំ​គឺ​មិន​អាច​រួច​ផុត​ពី​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ព្រហ្មទណ្ឌ​បាន​ឡើយ​។ ប៉ុន្តែ​ទោស​ដែល​អនុវត្ត​ចំពោះ​អនីតិជន​គឺ​មាន​ចែង​យ៉ាង​ច្បាស់​នៅ​ក្នុង​មាត្រា​ ១៦០ ​នៃ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​ដូច​ខាង​ក្រោម​៖

“​មូលទោស​អនុវត្ត​ចំពោះ​អនីតិជន​អាយុ​ចាប់ពី​ ១៤ ​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​។ ​កាលណា​តុលាការ​សម្រេច​ផ្តន្ទាទោស​ព្រហ្មទណ្ឌ​ទៅ​លើ​អនីតិជន​អាយុ​ចាប់​ពី​ ១៤ ​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​មូលទោស​ដែល​ចោទប្រកាន់​ត្រូវ​បាន​បន្ថយ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ដូចតទៅ​៖

១- អតិបរិមា​នៃ​ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ត្រូវ​បន្ថយ​ពាក់​កណ្តាល​។

២- ប្រសិន​បើ​អតិបរិមា​នៃ​ទោស​នោះ​គឺជា​ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត​អតិបរិមា​ត្រូវ​បន្ថយ​មក​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ ២០ ​ឆ្នាំ​។

៣- អប្បបរមា​នៃ​ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ត្រូវ​បន្ថយ​ពាក់​កណ្តាល​ប្រសិន​បើ​អប្បបរមា​នេះ​លើស​ពី​ ១ ​ថ្ងៃ ។

៤- អប្បបរមា​ និង​អតិបរមា​នៃ​ទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ត្រូវ​បន្ថយ​ពាក់​កណ្តាល ​”​ជា​នីតិវិធី​ក្រោយ​កើត​ហេតុ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​អាច​ជនរងគ្រោះ​ប្តឹង​បាន ឬ​ជនរងគ្រោះ​អាច​ប្តឹង​នៅ​ពេល​ណា​ក៏​បាន​?

៦/ នៅ​ក្នុង​ករណី​អង្គហេតុ​កុមារី​រងគ្រោះ​ខាង​លើ​គឺ​វា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្រិត​ធ្ងន់​ដែល​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​បាន​កំណត់​ថា​ជា​បទឧក្រិដ្ឋ ដូច្នេះ​សិទ្ធិវន្ត​ ឬ​អ្នក​តំណាង​ដែល​ច្បាប់​បាន​កំណត់​របស់​អនីតិជន​នោះ​គឺ​មាន​សិទ្ធិ​ប្តឹង​ជនលើ្មស​ក្នុង​ថិរវេលា​ ១៥ ​ឆ្នាំ​ដោយ​គិត​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​កើត​ហេតុ​ដូច​មាន​ចែង​ត្រង់​មាត្រា​ ១០ ​នៃ​ក្រម​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ស្តីពី​អាជ្ញាយុកាល​នៃ​បទល្មើស​។

ប៉ុន្តែ​ករណី​បទល្មើស​ខាង​លើ​ក្រោយ​ពេល​កើតហេតុ​ភ្លាម​ជនរងគ្រោះ​ ឬ​អ្នក​ដែល​បាន​ដឹង​ហេតុការណ៍​នោះ​ត្រូវ​ទៅ​ប្តឹង​សមត្ថកិច្ច​ ឬ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ជា​ប្រញាប់​ចៀសវាង​ជនល្មើស​គេច​ខ្លួន​ ឬ​អាច​គំរាម​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ជា​លើក​ទី​ ២ ​ដោយ​ជនល្មើស​គិត​ថា​ពិបាក​នឹង​រក​ភ័ស្តុតាង​ដាក់​បន្ទុក​លើ​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​រឹងមាំ​ប្រសិន​បើ​អូស​បន្លាយ​ពេល​យូរ​៕

0

Comments

Please, login or register to post a comment