Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើ​សាក្សី​មាន​សារប្រយោជន៍​អ្វី​ខ្លះ​ក្នុង​រឿង​ក្តី? (តពីលេខមុន)

Content image - Phnom Penh Post
លោក​មេធាវី សួន វីរៈបញ្ញា នៃ​ក្រុមហ៊ុន​មេធាវី​ខ្មែរ​អប្សរា​​។ រូបថត សហការី

តើ​សាក្សី​មាន​សារប្រយោជន៍​អ្វី​ខ្លះ​ក្នុង​រឿង​ក្តី? (តពីលេខមុន)

កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍ បាន​ចុះ​ផ្សាយ​ភាគ​ទី ១ អំពី​សារប្រយោជន៍​នៃ​​សាក្សី នៅ​ក្នុង​រឿង​ក្តី​ដោយ​បាន​ធ្វើ​សម្ភាសន៍​​ជាមួយ​លោក​មេធាវី សួន វីរៈបញ្ញា នៃ​ក្រុមហ៊ុន​មេធាវី​ខ្មែរ​អប្សរា​ដែល​មាន​អាសយដ្ឋាន​ផ្ទះ​លេខ ៥ អា ផ្លូវ​លេខ ២៨៥ សង្កាត់​បឹងកក់​១ ខណ្ឌ​ទួលគោក។ នៅ​ពេល​នេះ​សូម​អាន​ភាគ​បញ្ចប់​ដូច​តទៅ​៖

នៅក្នុង​សវនាការ​តុលាការ​តែង​ជជីក​សួរ​សាក្សី​ឲ្យ​ឆ្លើយ​ស្មោះត្រង់​​បើ​មិន​ដូច្នេះ​​ទេ​​នឹង​ត្រូវ​មាន​ទោស​។ រឿង​នេះ​ហេតុ​​អ្វី​បាន​ជា​គាត់​ត្រូវ​មាន​ទោស​?​ តើ​កន្លង​មក​​ដែល​មាន​សាក្សី​​ត្រូវ​តុលាការ​ផ្ដន្ទាទោស​ទេ​?

នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​សវនាការ​​ចៅក្រម និង​គូភាគី​តែង​មាន​សំណួរ​ចោទ​សួរ​ទៅ​សាក្សី​ដើម្បី​ស្វែងរក​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​យុត្តិធម៌​ក្នុង​រឿង​ក្តី​។​ សក្ខីកម្ម​របស់​សាក្សី​​មាន​ភាព​ចាំបាច់​ណាស់​​ជា​ភ័ស្តុតាង​មួយ​ដ៏សំខាន់​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​កំណត់​អំពី​ភាព​មាន​ពិរុទ្ធ​ ឬ​គ្មាន​ពិរុទ្ធ​នៃ​ជន​ជាប់​ចោទ​។​​ សក្ខីកម្ម​ភូត​កុហក​របស់​សាក្សី​គឺ​ជះឥទ្ធិពល​អវិជ្ជមាន​ជាច្រើន​ដល់​ដំណើរការ​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ការពិត​ដូច​នេះ​ការ​ដាក់​​សម្ពាធ​ផ្លូវ​ចិត្ត​ និង​ស្មារតី​តាមរយៈ​ការ​ធ្វើ​សម្បថ​តែ​ម្យ៉ាង​គឺ​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ទេ​។

យោង​តាម​មាត្រា​ ៥៤៥ ​​នៃ​ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​ជន​ណា​ដែល​​ផ្តល់​សក្ខីកម្ម​ក្លែងក្លាយ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​តុលាការ​ ឬ​នគរបាល​​យុត្តិធម៌​ត្រូវ​ផ្តន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​​ ២ ​ឆ្នាំ​ទៅ​ ៥ ​ឆ្នាំ​​ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​​ពី​ ២ ​លាន​រៀល​ដល់​ ១០ ​លាន​រៀល​។

ករណី​សាក្សី​​នេះ​​ដែរ​​ពេល​ខ្លះ​ជន​ជាប់​ចោទ​ដូច​គ្នា​ចូល​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​​ឲ្យ​ជន​ជាប់ចោទ​ម្នាក់​ទៀត​។ បើ​ជន​នោះ​គាត់​ត្រូវ​​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​​មនុស្ស​មាន​ទោស​ទៅ​ហើយ​ចុះ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​តុលាការ​ជឿ​លើ​សម្ដី​របស់​គាត់​?

គ្រប់​សាក្សី​ដែល​ចូល​ទៅ​ធ្វើ​សក្ខីកម្ម​នៅ​​​ចំពោះ​មុខ​តុលាការ​គឺ​មិនមែន​តុលាការ​ត្រូវ​តែ​ជឿ​ទាំងអស់​នោះ​ទេ​តុលាការ​​ជឿ​ទៅ​លើ​សក្ខីកម្ម​របស់​សាក្សី​តាម​ការ​កត់សម្គាល់​ជាក់ស្តែង​របស់​​ខ្លួន​​អំពី​ចម្លើយ​របស់​សាក្សី​ និង​ការ​ស៊ី​សង្វាក់​គ្នា​រវាង​ចម្លើយ​ទាំង​នោះ​នឹង​ភ័ស្តុតាង​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​។​

ដោយ​ឡែក ​ចៅ​ក្រម​​ត្រូវ​​តែ​គោរព​នូវ​គោលការណ៍​ដ៏​សំខាន់​មួយ​​គឺ​គោលការណ៍​សន្មត​ជា​មុន​ថា​គ្មាន​ទោស​​ (​Presumption of innocence​)​។​​

គោលការណ៍​នេះ​តម្រូវ​ឲ្យ​ចៅក្រម​ប្រកាន់​ថា​ទោះ​​ជា​បុគ្គល​ម្នាក់​ក្លាយ​ជា​ជន​ជាប់ចោទ​ក៏ដោយ​ ក៏​ចៅក្រម​មិន​ត្រូវ​មាន​​បុរេវិនិច្ឆ័យ​​ថា​ជន​នោះ​ជា​មនុស្ស​​មិន​ល្អ​ ឬ​​មាន​​ការ​គិត​ជា​​មុន​រួច​ស្រេច​ថា​ជន​នោះ​មាន​កំហុស​ដែរ​ចៅក្រម​ត្រូវ​តែ​សន្មត​ថា​ជន​​នោះ​ពុំ​ទាន់​មាន​ទោស​ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នៅ​ឡើយ​ទេ​រហូត​ដល់​​ពេល​ដែល​មាន​សេចក្តី​សម្រេច​ស្ថាពរ​អំពី​ពិរុទ្ធភាព​នៃ​ជន​ជាប់ចោទ​។

តើ​តុលាការ​​​ហៅ​​ជនជាប់ចោទ​ចូល​បំភ្លឺ​ក្នុង​នាម​ជា​​សាក្សី​ធ្វើ​បាន​នៅ​ពេល​ណា​ហើយ​តុលាការ​ត្រូវ​ឲ្យ​ជន​នោះ​ទៅ​ស្បថ​ដែរ​ទេ​មុន​បំភ្លឺ​ឲ្យ​គេ​ (ជន​ជាប់ចោទ)?

តុលាការ​មាន​អំណាច​​ក្នុង​ការ​កោះ​ហៅ​ជន​ជាប់​ចោទ​ឲ្យ​មក​ចូល​ឆ្លើយ​នូវ​អង្គហេតុ​​​ដែល​​ខ្លួន​បាន​ដឹង​នៅ​គ្រប់​ដំណាក់កាល​នីតិវិធី​ចាប់​តាំងពី​ដំណាក់កាល​ស៊ើបអង្កេត​របស់​មន្រ្ដី​​នគរបាល​យុត្តិធម៌​រហូត​​ដល់​នីតិវិធី​នៃ​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​គឺ​គ្រប់​ពេល​ដែល​តុលាការ​គិត​ថា​ការ​​ធ្វើ​សក្ខីកម្ម​របស់​សាក្សី​​នោះ​មាន​ភាព​ចាំបាច់​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​ការ​ពិត​ក្នុង​រឿង​ក្តី​។​

ជា​គោលការណ៍​ជន​គ្រប់​​រូប​ដែល​មាន​ឋានៈ​ជា​សាក្សី​ត្រូវ​តែ​​ធ្វើ​សម្បថ​មុន​ពេល​ឆ្លើយ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​តុលាការ​ក្នុង​ករណី​ដែល​ជន​នោះ​ជា​ជនជាប់ចោទ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ផ្សេង​ហើយ​​ត្រូវ​បាន​មក​ធ្វើ​សក្ខីកម្ម​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​ឋានៈ​ខ្លួន​ជា​សាក្សី​នោះ​គាត់​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​​សម្បថ​ដូច​សាក្សី​ដទៃ​ទៀត​ដែរ​។

ចំពោះ​​ជន​​ដែល​តុលាការ​យក​ធ្វើ​​ជា​​សាក្សី​នោះ​ត្រូវ​កំណត់​អាយុ​ដែរ​ទេ​? ​ពេល​ខ្លះ​សាក្សី​ដែល​ចូល​​ឆ្លើយ​នោះ​ត្រូវ​តុលាការ​បញ្ឈប់​​ត្រឹម​ពាក់​កណ្តាល​ទី​ដោយ​ចៅក្រម​ថា​សាក្សី​នោះ​ឆ្លើយ​​កុហក​តើ​ចៅក្រម​សំអាង​លើ​អ្វី​?

ជា​គោលការណ៍​គឺ​ពុំ​មាន​ការ​កំណត់​​អំពី​អាយុ​របស់​សាក្សី​នោះ​ទេ​ចំពោះ​សាក្សី​ដែល​ជា​កុមារ​ក្រោម​អាយុ​ ១៤ ​ឆ្នាំ​ច្បាប់​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ផ្តល់​សក្ខីកម្ម​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​ធ្វើ​សម្បថ​បាន​។​​ នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​សវនាការ​ចៅក្រម​​មិន​អាច​សន្និដ្ឋាន​ថា​សាក្សី​ណា​មួយ​បាន​ធ្វើ​សក្ខីកម្ម​កុហក​នោះ​ទេ​​ចៅក្រម​មាន​តួនាទី​ក្នុង​ការ​ស្តាប់​នូវ​រាល់​ចម្លើយ​របស់​សាក្សី​ និង​ស្តាប់​នូវ​ការ​សួរ​ដេញដោល​នៃ​គូភាគី​ក្នុង​រឿង​ក្តី​ ប៉ុន្តែ​បើ​សាក្សី​ឆ្លើយ​ចម្លើយ​ដែល​មិន​មាន​ផលប្រយោជន៍​ដល់​ការ​ស្វែងរក​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​ការពិត​នោះ​ចៅក្រម​អាច​តម្រង់​ឲ្យ​សាក្សី​ឆ្លើយ​នូវ​សំណួរ​ដែល​មាន​សារៈសំខាន់​​ដល់​រឿង​ក្តី​។​ ចៅក្រម​​អាច​​ធ្វើការ​សន្និដ្ឋាន​អំពី​ភាព​ដែល​អាច​​ជឿ​បាន ​ឬ​មិន​បាន​លើ​សក្ខីកម្ម​របស់​​សាក្សី​នៅ​ក្នុង​សាលក្រម​សម្រេច​​សេចក្តី​របស់​ខ្លួន​។

ចំពោះ​សាច់ញាតិ​វិញ​ តើ​ត្រូវ​អនុញ្ញាត​​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​ទេ​​?

ជន​ដែល​បាន​ដឹង​អំពី​អង្គហេតុ​ទាក់ទង​នឹង​បទល្មើស​អាច​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​បាន​មិន​ថា​ជន​នោះ​ជា​ឪពុក ម្តាយ ជា​កូន​​ ឬ​ជា​សាច់ញាតិ​របស់​ជនជាប់ចោទ​នោះ​ទេ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​នោះ​​គឺថា​សក្ខីកម្ម​របស់​ពួកគាត់​មាន​ភាព​គួរ​ឲ្យ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​បាន ​និង​មាន​សារៈសំខាន់​ក្នុង​រឿង​ក្តី​កម្រិត​ណា​។ ​ចំពោះ​សាច់ញាតិ​របស់​ជន​ជាប់ចោទ​គឺ​អាច​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​បាន​ ប៉ុន្តែ​ជន​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​ច្បាប់​​លើក​លែង​​ឲ្យ​ធ្វើ​សក្ខីកម្ម​ដោយ​មិន​បាច់​ធ្វើ​សម្បថ​នោះ​ទេ​។ យោង​តាម​មាត្រា ៣២៨ និង​ ១៥៦ នៃ​ក្រម​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​សាក្សី​ដែល​​ត្រូវ​បាន​ស្តាប់​ចម្លើយ​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​ធ្វើ​សម្បថ​មាន​ដូច​ជា​៖

១.ឪពុក​ម្តាយ និង​បុព្វជន​គ្រប់​រូប​របស់​ជន​​ត្រូវ​ចោទ​។​ ២.​កូនប្រុស​​កូនស្រី និង​បច្ឆាជន​​គ្រប់​រូប​ផ្សេង​ទៀត​របស់​ជន​ត្រូវ​ចោទ​។​ ៣​.បង​ប្អូន​ប្រុស​ស្រី​របស់​ជន​ត្រូវ​ចោទ​។ ៤​.បងប្អូន​ថ្លៃ​ប្រុស​​ស្រី​របស់​ជន​ត្រូវ​ចោទ​។ ៥​.ប្តី​ ឬ​ប្រពន្ធ​របស់​ជន​ត្រូវ​ចោទ​ទោះ​បី​បាន​លែងលះ​គ្នា​ហើយ​ក៏ដោយ​។ ៦.កុមារ​អាយុ​តិច​ជាង​ ១៤ ​ឆ្នាំ​៕

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ