Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ជួយ​បន្ថយ​ពេលវេលា​ចុះ​មូលដ្ឋាន

វគ្គ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ស្ដីពី​រដ្ឋបាល​រាជធានី​ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ នៅ​ពោធិ៍សាត់​កន្លង​មក។
វគ្គ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ស្ដីពី​រដ្ឋបាល​រាជធានី​ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ នៅ​ពោធិ៍សាត់​កន្លង​មក។ រូបថត ហ្វេសប៊ុក

ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ជួយ​បន្ថយ​ពេលវេលា​ចុះ​មូលដ្ឋាន

ក្នុង​នាម​មន្ត្រី​រាជការ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ចាប់ពី​ថ្នាក់​អនុប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ឡើង​ទៅ​គឺ​ភ្ញាក់​ពី​ដេក​ឡើង​មិន​ទាន់​ទេ​ត្រូវ​គិតគូរ​តែ​ពី​រឿង​ចុះ​ពង្រឹង​មូលដ្ឋាន​ច្រើន​ជាង​ការងារ​រាជការ​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ​របស់​ខ្លួន​ទៅ​ទៀត​អ្នក​ខ្លះ​ចុះ​មូលដ្ឋាន​ចុង​សប្តាហ៍​ហើយ​ពេល​ខ្លះ​ក្នុង​សប្តាហ៍​ក៏​ចុះ​ទៀត​ឡើង​ចង់​ភ្លេច​មុខ​ប្រពន្ធ និង​កូន​ទៅ​ហើយ​។ នេះ​គឺជា​បញ្ជា​ពី​ថ្នាក់​លើ​តៗ​គ្នា​ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា​វា​ជា​សកម្មភាព​ពង្រឹង​អំណាច​បក្ស​ចុះ​ម្តងៗ​មាន​អ្នក​ហែហម​យ៉ាង​គគ្រឹក​គគ្រេង​ដូច​ហែ​កឋិន​ទាន​អស់​ថវិកា​ជាច្រើន​ទាំង​ចំណាយ​ការ​ហូបចុក ស្នាក់​នៅ សាំង​ចាក់​រថយន្ត​ផង អំណោយ​ផង រៀបចំ​បាយ​ទឹក​ជូន​អ្នក​ចូលរួម​ផង...​។​ល​។

តើ​រដ្ឋាភិបាល​ធ្លាប់​សាកល្បង​សិក្សា​វាយតម្លៃ​មើល​ថា​តើ​ការ​ចុះ​ពង្រឹង​មូលដ្ឋាន​ពី​ថ្នាក់​ជាតិ​បែប​នេះ​មាន​ផល​ជា​វិជ្ជមាន​បាន​ដល់​កម្រិត​ណា​? បើ​ធ្វើការ​ប្រៀបធៀប​មើល​រវាង​ការ​ចុះ​មូលដ្ឋាន​ចែក​អំណោយ និង​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ហិរញ្ញវត្ថុ​មក​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ជាពិសេស​កម្រិត​ក្រុង-ស្រុក និង​ឃុំ-សង្កាត់​ដែល​នៅ​ជិត​នឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​កំពុង​មាន​ស្រាប់​ថា​តើ​មួយ​ណា​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ជាង (Cost & Effect)?

ជា​រឿយៗ​មាន​ការ​ត្អូញត្អែរ​ផង​មាន​ការ​ជំរុញ​ផង​ពី​ស្ថាប័ន​ គ.ជ.អ.ប (​គណៈកម្មការ​ជាតិ​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​) ​ដែល​មាន​លោក ស ខេង ឧបនាយរដ្ឋមន្ត្រី និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ជា​ប្រធាន​ស្ថាប័ន​នេះ​ដើរតួ​ជា​អ្នក​សម្របសម្រួល​មាន​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ពី​ដំណើរការ​កំណែ​ទម្រង់​វិមជ្ឈការ និង​វិសហមជ្ឈការ​ (D&D) របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​មួយ​នេះ​ថា​បាន​ដើរ​ក្រោយ​ផែនការ​អនុវត្ត​ដែល​មាន​ ៣ ​ដំណាក់កាល​ (​ផអ៣) ​ឆ្នាំ​ ២០១០-ឆ្នាំ​ ២០១៩​។

កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​លោក​បាន​រិះគន់​ខ្លាំង​ជាថ្មី​ម្តង​ទៀត​ចំពោះ​ក្រសួង​មួយ​ចំនួន​ដែល​ត្រូវ​ផ្ទេរ​អំណាច និង​មុខងារ​ទៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​នៅ​មាន​ភាព​រយីក​រយាក​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​ស្នូល​នៃ​កំណែ​ទម្រង់​ទាំង​មូល​។

តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១៥ លោក​នាយ​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន​ក៏​ធ្លាប់​បាន​ជំរុញ​កិច្ចការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​នេះ​ផង​ដែរ​ថា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​មាន​មុខងារ​ ១ ​របស់​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​ត្រូវ​បាន​ផ្ទេរ​នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំ​ ២០១៥ ​នោះ​។ តែ​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ​នៅ​តែ​រខេករខាក​​ដដែល​ក្នុង​ការ​​អនុវត្ត​កិច្ចការ​​ផ្ទេរ​មុខងារ​នេះ​។

បើ​តាម​ទ្រឹស្តី​នៃ​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ដើម្បី​ផ្តល់​អំណាច​មក​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​នេះ​មិនមែន​ត្រឹម​តែ​ផ្ទេរ​មុខងារ និង​ធនធាន​មនុស្ស​ទេ​គឺ​ថែម​ទាំង​ធនធាន​ថវិកា​ផង​ដែរ​ ដែល​មាន​សារៈសំខាន់​នោះ​ដូច​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋបាល​រាជធានី​ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ​៖ ​«​ការ​ធ្វើ​​វិមជ្ឈការ​មាន​ន័យ​ថា​រាជរដ្ឋាភិបាល​ប្រគល់​ឲ្យ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​នូវ​ភាព​ជា​ម្ចាស់​លើ​មុខងារ​សិទ្ធិ​អំណាច​ និង​ធនធាន​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​តាម​សេចក្តី​ត្រូវការ​របស់​​មូលដ្ឋាន​។ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ត្រូវ​មាន​គណនេយ្យភាព​ចំពោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មូលដ្ឋាន​លើ​បញ្ហា​ទាំង​នេះ​»​។

មក​ដល់​ពេល​នេះ​គឺ​រដ្ឋបាល​ ក្រុង-ស្រុក​ ដែល​ដើរ​តួនាទី​ជា​អ្នក​អនុវត្ត​ជំនួស​មុខ​ក្រុមប្រឹក្សា​ក្រុង-ស្រុក​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​គោលដៅ​នៃ​កំណែ​ទម្រង់​នេះ​ដែរ​នោះ​ទើប​តែ​ទទួល​​ថវិកា​ ក្រុង-ស្រុក​ របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​យក​មក​អនុវត្ត​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​រដ្ឋបាល​ទូទៅ និង​អភិវឌ្ឍ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ចំណែកឯ​ថវិកា​មុខងារ និង​ធនធាន​មនុស្ស​ដែល​ត្រូវ​ទទួល​ពី​​ក្រសួង​ដែល​ត្រូវ​ផ្ទេរ​អំណាច​នោះ​គឺ​មិន​ទាន់​ចេញ​ជា​រូបរាង​នៅ​ឡើយ​ទេ​ពោល​គឺ​បាន​ត្រឹម​តែ​ថវិកា​សាកល្បង​គ្រប់គ្រង​លឹប​លៗ​បន្តិច​បន្តួច​លើ​វិស័យ​សុខាភិបាល​ ​អប់រំ និង បរិស្ថាន ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។

ផ្អែក​តាម​អនុក្រឹត្យ​លេខ ៣៦ ឆ្នាំ​ ២០១៣ ​ស្តីពី​ការ​រៀបចំ និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​មូលនិធិ​ក្រុង-ស្រុក​គឺ​ទទួល​បាន​តែ​ ០,៨ ​ភាគរយ​នៃ​ចំណូល​ចរន្ត​ឆ្នាំ​មុន​ដែល​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​តាម​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ (​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១២) ​គឺ​ប្រហែល​ជា​ ១៧ ​លាន​ដុល្លារ​នៅ​​ឆ្នាំ​ ២០១៣ ​តែ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ ២០១៧ ​​ខាង​មុខ​នេះ​ថវិកា​ក្រុង-ស្រុក​នេះ​កើនឡើង​ប្រមាណ​ជា​ ៣៣,៥ ​លាន​ដុល្លារ​ដែល​ត្រូវ​បែងចែក​ទៅ​តាម​សមាមាត្រ​ប្រជាពលរដ្ឋ (MoEF,2016)​។ ​ចំពោះ​កំណើន​នេះ​ក្រុង-ស្រុក​ទូទាំង​ប្រទេស​សព្វថ្ងៃ​នេះ​គឺជា​រឿយៗ​រដ្ឋបាល​ស្រុក​​តែងតែ​ត្អូញត្អែរ​ថា​នៅ​មាន​ថវិកា​តិចតួច​ណាស់​សម្រាប់​ការ​អនុវត្ត​នៅ​ដែនដី​សមត្ថកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ដោយ​​រក​ចំណូល​ក្នុង​ស្រុក​បាន​តិចតួច​បំផុត​។

រីឯ​ការ​ចាត់ចែង​ចំណាយ​មើល​ទៅ​ហាក់​ដូចជា​ក៏​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​តម្លាភាព​រវាង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ និង​គណៈអភិបាល​ដែល​ទទួល​ភារកិច្ច​ពី​ក្រុម​ប្រឹក្សា​អនុវត្ត​នោះ​ពេល​ខ្លះ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ស្រុក​គាត់​មិន​បាន​ដឹង​ថា​ គណៈអភិបាល​ស្រុក​ចំណាយ​លើ​អ្វី​ខ្លះ​នោះ​ទេ​ហាក់បី​ដូចជា​មិន​​មាន​ការ​បែងចែក​តួនាទី និង​ភារកិច្ច​របស់​ពួកគាត់​ជាក់លាក់​ឡើយ​។ ជាទូទៅ​មាន​ការ​រើសអើង​គ្នា​រវាង​គណបក្ស​កាន់​អំណាច និង​បក្ស​ប្រឆាំង។

លោក កែវ សារឿន សមាជិក​ក្រុមប្រឹក្សា​ស្រុក​អង្គរជ័យ​ ខេត្ត​កំពត​មកពី​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​បច្ចុប្បន្ន​បាន​ថ្លែង​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ជា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ស្រុក​នេះ​មិន​បាន​ដឹង​ពី​ព័ត៌មាន​លម្អិត​គេ​ធ្វើ​អី​ខ្លះ​ទេ​អំពី​សកម្មភាព​នៃ​ការ​ចាយវាយ​របស់​គណៈអភិបាល​ស្រុក​​គឺ​ដឹង​តែ​សរុបៗ​ទេ និង​ចូលរួម​អនុម័ត​ជាមួយ​នឹង​គេ​ហើយ​ក៏​មិន​ដែល​ទទួល​ថវិកា​ពី​គណៈអភិបាល​យក​មក​ចុះ​បេសកកម្ម​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន​​ដែរ​។ សូម្បី​តែ​កន្លែង​ការិយាល័យ​អង្គុយ​ក៏​រក​មិន​បាន​ផង​»​។

ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ​លោក រិទ្ធ ហុក សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ស្រុក​សំរោងទង​ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ​មកពី​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ក៏​បាន​ថ្លែង​ដែរ​ថា​៖ «​ក្នុង​នាម​ជា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ខ្ញុំ​ហាក់បី​ដូចជា​គេ​មិន​បាន​ឲ្យ​ដឹង​អំពី​តួនាទី និង​ភារកិច្ច​របស់​ខ្ញុំ​ធ្វើ​អ្វី​នោះ​ទេ​ហើយ​គេ​ (​ក្រុម​ប្រឹក្សា និង​រដ្ឋបាល​ស្រុក​របស់​បក្ស​កាន់​អំណាច​) ​ធ្វើ​អី​តែ​គ្នា​គេ​ទៅ​។ គេ​មិន​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ដឹង​ពី​ការ​យក​ថវិកា​ទៅ​ចាយ​វាយ​នោះ​ទេ​មើល​ទៅ​រើសអើង​គណបក្ស​ដូច​បែងចែក​គ្នា​រវាង​មាន់​ស និង​មាន់​ខ្មៅ​អ៊ីចឹង​ពេល​ប្រជុំ​នៅ​ម្តុំៗ​គ្នា​រៀងៗ​ខ្លួន​»។

នេះ​គឺជា​បញ្ហា​មួយ​ផ្នែក​នៅ​ក្នុង​កំណែ​ទម្រង់​ហិរញ្ញវត្ថុ​រវាង​រដ្ឋបាល ក្រុង-​ស្រុក ​ត្រូវ​មាន​គណនេយ្យភាព​ចំពោះ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ និង​មាន​ការ​រើសអើង​គណបក្ស​នយោបាយ​នៅ​ឡើយ​។

លក្ខណៈ​វិមជ្ឈការ​ថ្នាក់​ស្រុក​ខុស​ប្លែក​ពី​វិមជ្ឈការ​ឃុំ​-សង្កាត់ ដែល​មាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ជា​អ្នក​​អនុវត្ត​ផ្ទាល់​តែ​ម្តង​គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ងាយ​ជាង​។

តាមរយៈ​ការ​វាយតម្លៃ​ពាក់​កណ្តាល​កម្មវិធី​​អភិវឌ្ឍន៍​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ជាតិ​របស់​ក្រសួង​ផែនការ​ឆ្នាំ ​២០០៩-២០១៣ រកឃើញ​ថា​ ការ​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់​អនុវត្ត​វិមជ្ឈការ និង​វិសហមជ្ឈការ​នេះ​មូលនិធិ​ឃុំ-សង្កាត់ ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​សុខុមាលភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែរ​តាមរយៈ​ការ​សាងសង់​ផ្លូវ​តាម​ជនបទ​ពោល​គឺ​បាន​ចូលរួម​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​ប្រមាណ​ជា​ ១០ ​ភាគរយ​នៃ​ភាគរយ​សរុប​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​​បាន​កំណត់​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ [ឧ. ១ ភាគរយ] (​នី បូរ៉េត​,២០១១)​។

ទោះបី​ជា​យ៉ាង​​ណា​ក៏ដោយ​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ថវិកា​ក្រុង-ស្រុក​នៅ​តែ​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ដូច​ឃុំ-សង្កាត់​ដដែល​សម្រាប់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដែល​ជា​បក្ស​កាន់​អំណាច​គួរ​តែ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ចំណាយ​ថវិកា​ចុះ​មូលដ្ឋាន​ជួប​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដដែលៗ​ធ្វើ​ត្រាប់​តាម​តាំងពី​យូរយារ​ណាស់​មក​​ហើយ​។

បញ្ហា​នេះ​ទុក​ថវិកា​ទាំង​នោះ​ដំឡើង ឬ​ក៏​ផ្ទេរ​មក​ឲ្យ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ក្រុង-​ស្រុក​ និង​ឃុំ​-​សង្កាត់​ដោយ​មិន​ប្រកាន់​គណបក្ស​នយោបាយ​គឺ​តាមរយៈ​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ និង​ធនធាន​ថវិកា​ពី​ថ្នាក់​ក្រសួង​ដែល​ត្រូវ​ផ្ទេរ​អំណាច​នោះ​មក​អភិវឌ្ឍ​វិញ​ឲ្យ​ស្រប​ទៅ​នឹង​កំណែ​ទម្រង់​ D&D ជា​ជាង​ចំណាយ​ពេលវេលា និង​ថវិកា​របស់​ថ្នាក់​ជាតិ​នោះ។ លើស​ពី​នោះ​ក៏​ជា​ការ​ផ្តល់​ឱកាស​បន្ថែម​ក្នុង​ការ​រក​ប្រាក់​ចំណូល​ជា​លក្ខណៈ​ស្វយ័ត​នៅ​ក្នុង​ដែនដី​របស់​ខ្លួន​ទៀត​ផង​ដូច​ការ​អនុវត្ត​ច្រក​ចេញ​ចូល​តែ​មួយ​នៅ​តាម​ខណ្ឌ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​ក្រុង​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​។ បើ​ការ​អនុវត្ត​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ធ្វើ​បាន​ល្អ​នោះ​សន្លឹក​ឆ្នោត​នឹង​បាន​ដោយ​ស្រួលៗ​។

បើ​ពុំ​ដូច្នេះ​ទេ​កំណែ​ទម្រង់​ D&D នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​បំភាន់​ភ្នែក​ម្ចាស់​ជំនួយ​ទេ​គឺ​មិន​បាន​បង្ហាញ​គោលជំហរ និង​ការ​អនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​ទៅ​តាម ​(​ផអ៣) ​នោះ​ឡើយ​។

ការ​យក​លេស​ថា​កំណែ​ទម្រង់​នេះ​វា​ត្រូវ​ពេលវេលា​ដដែលៗ​នោះ​មើល​ទៅ​ហាក់បី​ដូចជា​ហួស​សម័យ​ទៅ​ហើយ​បើ​យើង​ធ្វើការ​ប្រៀបធៀប​ជាមួយ​នឹង​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​នៅ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​យើង​វិញ​គឺ​យើង​ហាក់បី​ដូចជា​នៅ​យឺតយ៉ាវ​ជាង​គេ​ខ្លាំង​ណាស់​ដូច​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី (​ឆ្នាំ ១៩៩៨-២០០០) ហ្វីលីពីន (​ឆ្នាំ ១៩៩០-១៩៩១) និង​ប៉ាគីស្ថាន (​ឆ្នាំ ២០១៤-២០១៥) ក៏​យើង​នៅ​មាន​ការ​យឺតយ៉ាវ​ជាង​គេ​ឆ្ងាយ​ដែរ (OSI, 2015)​។

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ​ soprach.tong@phnompenhpost.com

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ