Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ពាក្យ​ថា​លើកស្ទួយ​សិល្បៈ​បុរាណ​បាន​ត្រឹម​ល្អ​ស្ដាប់

Content image - Phnom Penh Post
ព្រឹទ្ធាចារ្យ គង់ ណៃ ក្នុង​ពេល​សម្រប​សម្រួល​នៅ​កម្មវិធី​មហោស្រព​ចាប៉ី​ដងវែង​លើក​ទី​ ១​។ រូបថត សហការី

ពាក្យ​ថា​លើកស្ទួយ​សិល្បៈ​បុរាណ​បាន​ត្រឹម​ល្អ​ស្ដាប់

ម្នាក់ៗ​ចេះ​តែ​ចង់​ឲ្យ​ប្រាសាទ​ក្តី សិល្បៈ​បុរាណ​ក្តី បាន​ចុះ​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​តែ​ដល់​ពេល​បាន​ចូល​ហើយ​ដូចជា​មិន​សូវ​ខ្វល់ខ្វាយ​ថា​តើ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ថែរក្សា​វា​យ៉ាង​ដូចម្តេច​នោះ​ទេ​? ​ដូចជា​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ដោយសារ​តែ​ខ្មែរ​មាន​ទំនាស់​គ្នា​ឯង ថៃ​ឆ្លៀត​ឱកាស​រំកិល​ចូល​បន្តិច​ម្តងៗ​មក​ដល់​ជើង​ភ្នំ ហើយ​បាន​អង្គការ​ UNESCO ដាក់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០០៨ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ប្រទេស​ថៃ​ចេះ​តែ​បង្ក​រឿង​ជាមួយ​កម្ពុជា​ទៅ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ទៀត​។

ដោយ​ឡែក ​ចំពោះ​ល្ខោន​ ស្បែក​ធំ និង​ចាប៉ី​ដងវែង​ ដែល​ទើប​តែ​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ថ្មីៗ​នេះ​ក៏​ដូច​គ្នា​ដែរ បន្ទាប់ពី​បាន​ដាក់​​បញ្ចូល​មក​កម្រ​ឃើញ​លេង ឬ​ក៏​សម្តែង​ជា​សាធារណៈ​ណាស់​និយាយ​ជា​រួម ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​លើក​ស្ទួយ​បន្ថែម​ឲ្យ​ដូច​ការ​លើក​ឡើង​នោះ​ទេ​ពោល​គឺ​ដូចជា​ខ្ជិល​រវីរវល់​តែ​ម្ដង​។

ឥឡូវ​ចូល ​ដល់ ​ល្ខោន​ខោល ​ដែល​កម្ពុជា ​កំពុង​តែ​ផ្អើល​ឆោឡោ ​ស្នើសុំ UNESCO ​ឲ្យ​ជួយ​ដាក់​បញ្ចូល​ល្ខោន​ប្រភេទ​នេះ​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​នឹង​គេ​ដែរ បន្ទាប់ពី​ប្រទេស​ថៃ​ដាក់​សំណើ​ទៅ​បាន​មុន​តែ​លទ្ធផល​មិន​ទាន់​ចេញ​នៅ​ឡើយ​ទេ ខណៈ​លោក​គ្រូធំ​ល្ខោន​ខោល​ទើប​តែ​ទទួល​មរណភាព​ថ្មីៗ​ហើយ​ល្ខោន​ប្រភេទ​នេះ​ក៏​កម្រ​សម្តែង​ជា​សាធារណៈ​ដែរ​។

មក​ដល់​ពេល​នេះ​ហួស​ពេល​ហើយ ​ដែល​លើកឡើង​ដដែលៗ​ថា ​វប្បធម៌​ដួល​រលំ​ដោយសារ​តែ​ខ្មែរ​ក្រហម​នោះ​ នៅ​ពេល​ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល​មាន​ឱកាស​អនុវត្ត​ហើយ តែ​បែរ​មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​ក្នុង​ការ​លើក​ស្ទួយ​វិស័យ​សិល្បៈ​ដែល​ជា​ខឿន​វប្បធម៌​ជាតិ​ដោយ​​បាន​ត្រឹម​តែ​លើក​ឡើង​ក្នុង​ទិវា​វប្បធម៌​ជាតិ​ថ្ងៃ​ទី​ ៣ ​ខែ​មីនា ​រួច​ហើយ​ក៏​ចប់ តែ​បើ​សិល្បៈ​បែប​សម័យ​ដូច​ជា រាំ​ញីកែងជើង រាំ​អ៊ីចេះៗ រាំ​ឆ្កែ​រត់​បុកប៉ោត​វិញ​ហាក់​កំពុង​ត្រូវ​បាន​លើក​ស្ទួយ​ហើយ​សូម្បី​តែ​ទៅ​ដល់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ ក៏​គណៈប្រតិភូ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​យើង​យក​ទៅ​រាំ​ដែរ​។

ការ​ដែល​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ខំ​លើកស្ទួយ​តែ​សិល្បៈ​បែប​សម័យ​នេះ​គឺ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ដូចជា​ចង់​ឲ្យ​បាន​ប្រជាប្រិយភាព​​ពី​យុវជន​ដែល​ជា​ផ្នែក​ដ៏ធំ​នៃ​ម្ចាស់​ឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​។

ចំពោះ​តម្លៃ​នៃ​ការ​សម្ដែង​បើ​ប្រៀបធៀប​កម្រិត​ជីវភាព​អ្នក​សិល្បៈ​បែប​សម័យ និង​បុរាណ​វិញ​គឺ​ខុស​គ្នា​ដូច​មេឃ និង​ដី​ដោយ​អ្នក​សិល្បៈ​សម័យ​ធូរធារ​មាន​ទ្រព្យធន​របស់របរ​ទំនើបៗ ឡើង​ឆាក​ម្តង​ស៊ី​រាប់​ពាន់​ដុល្លារ បើ​គ្រាន់​តែ​ច្រៀង​សម្តែង​បែប​សម្លៀក​បំពាក់​សិចស៊ី​ខើច​លើ​ខើច​ក្រោម​នោះ​។

រីឯ​អ្នក​បុរាណ​វិញ​ភាគច្រើន​ជា​អ្នក​ក្រីក្រ យូរៗ​គេ​ជួល​ម្តង ខ្លះ​​ទៅ​មាន​សំណាង​បាន​លេង​នៅ​តាម​សណ្ឋាគារ និង​ភោជនីយដ្ឋាន​តែ​មាន​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ ដូចជា​នៅ​សណ្ឋាគារ​សូហ្វីតែល​ភ្នំពេញ និង​ភោជនីយដ្ឋាន​ខ្មែរសុរិន្ទ​មាន​សម្តែង​ឧបករណ៍​បុរាណ​សំឡេង​តិចៗ​ទទួល​ភ្ញៀវ​។

អ្នក​ខ្លះ​រក​អ្វី​មិន​បាន​នឹង​គេ​បាន​ត្រឹម​តែ​ដេញ​ចាប៉ី កូតទ្រ ឬក៏​គោះ​ស្គរ​ដើរ​សុំទាន​នៅ​តាម​​ចិញ្ចើម​ថ្នល់​ដើម្បី​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ដែល​មើល​ទៅ​គួរ​ឲ្យ​ខ្មាស​គេ​ណាស់​ខណៈ​អ្វី​ដែល​ជា​សម្បត្តិ​​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ត្រូវ​​បាន​គេ​ឃើញ​ថា​យក​មក​ប្រើ​ជា​​ឧបករណ៍​សម្រាប់​សុំទាន​នោះ​។

សម្រាប់​មុខមាត់​ប្រទេស​ជាតិ​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​វិញ​គឺ​មិន​មែន​សិល្បៈ​បែប​សម័យ​ទេ​និយាយ​ឲ្យ​ខ្លី ការ​សម្តែង​បែប​សម័យ​ដែល​យក​តែ​តាម​គេ​ប៉ុណ្ណឹងៗ​មិន​អាច​ប្រកួត​ប្រជែង​នឹង​គេ​បាន​ឡើយ​។

បើ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​វិញ​គេ​ហាក់​​លើក​ស្ទួយ​សិល្បៈ​បែប​បុរាណ​គេ​ខ្លាំង​ណាស់​នៅ​តាម​សណ្ឋាគារ និង​ភោជនីយដ្ឋាន​ដែល​មាន​ម្ចាស់​គឺ​ភាគច្រើន​សុទ្ធ​តែ​មាន​ភ្លេង​ ឬ​ក៏​សម្តែង​សិល្បៈ​បែប​បុរាណ​របស់​គេ​ជានិច្ច​។ ​

សកម្មភាព​នោះ​មិន​ត្រឹម​តែ​លើក​ស្ទួយ​វិស័យ​សិល្បៈ​គេ​ទេ តែ​ថែម​ទាំង​មិន​ឲ្យ​អ្នក​សិល្បៈ​បុរាណ​គេ​ដាច់​អាជីព​ទៀត​ផង​។

ថ្វីដ្បិត​តែ​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​នៃ​សិល្បៈ​បុរាណ​របស់​គេ​ដើរ​ក្រោយ និង​មាន​លួច​លំនាំ​ពី​ខ្មែរ​មែន តែ​មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន​ថៃ​បាន​ពង្រឹង​ខ្លួន​កាន់​​តែ​ខ្លាំងក្លា​ហើយ​ភ្លេចៗ​ខ្លួន​ថៃ​យក​បាត់ ដូច​ករណី​ប្រដាល់​សេរី​ក្បាច់គុន​ខ្មែរ​យើង​ឥឡូវ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​គេ​ស្គាល់​​តែ​កីឡា​ប្រដាល់​សេរី​ថៃ​ «Thai Kickboxing» ​ទេ​។

រីឯ​ខ្សែ​ភាពយន្ត​បុរាណ​ខ្មែរ​យើង​បាន​ផលិត​កាលពី​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រនិយម​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​ ៦០ ​មក​ម្ល៉េះ តែ​ក្នុង​ពេល​នេះ​ត្រូវ​បាន​ថៃ​យក​​មក​សម្តែង​ឡើង​វិញ​ដូចជា រឿង​ឫទ្ធិសែន​នាងកង្រី និង​រឿង​សព្វសិទិ្ធ បើ​ទោះបី​ជា​រឿង​ទាំង​នោះ​ចេញ​មក​ពី​ប្រវត្តិ​រឿង​ព្រេង​រាមកេរ្តិ៍​តាម​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ក៏ដោយ តែ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​គឺ​ខ្មែរ​បាន​សម្តែង និង​ផលិត​បាន​មុន​។

តាម​ពិត​ទៅ​របាំ​បុរាណ​ខ្មែរ​យើង​មាន​លក្ខណៈ​ក្បាច់​រចនា​ច្បាស់លាស់​ហើយ​ចេញ​ពី​មួយ​ទៅ​មួយ​ត្រូវ​បាន​បកស្រាយ​​ និង​មាន​អត្ថន័យ​ជាក់លាក់ បើ​ប្រៀបធៀប​ជាមួយ​នឹង​ការ​រាំ​របាំ​របស់​ជនជាតិ​អាហ្វ្រិក​វិញ​គឺ​មួយ​ណា​ក៏​ដូច​មួយ​ណា​ដែរ ឃើញ​តែ​ពួកគេ​គ្រវី​តែ​ក្បាល និង​គ្រវី​គូទ​ដដែល​ដូចជា​គ្មាន​អ្វី​ប្លែក​ឡើយ​។

បើ​សម្លឹង​ទៅ​សាលា​រចនា​វិញ​គឺ​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ចេញ​ទៅ​នៅ​ជាយក្រុង​ហើយ​ពេល​ខ្លះ​ទឹក​លិច​ថ្នាក់​ខាន​រៀន​ទៀត​ក៏​មាន​​ដែរ​។ ចំពោះ​គ្រូ​វិញ​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ​កាន់តែ​ចាស់​ទៅៗ​​ហើយ​ខ្លះ​ក៏​ទទួល​មរណភាព​បាត់​ដោយ​មិន​បាន​បន្ត​វេន​ដល់​​អ្នក​ជំនាន់​ក្រោយ​ឡើយ​ក្នុង​ពេល​ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល​បាន​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​តែ​សិល្បករ​ចាស់ជរា​ប៉ុន្មាន​រូប​ដែល​រស់​ផ្តឹកៗ​ស្ទើរ​គ្មាន​ទី​ពំនាក់​នោះ​។

រីឯ​ការ​ជួយ​រៀបចំ​ជា​លក្ខណៈ​ប្រព័ន្ធ​ឲ្យ​បាន​រឹងមាំ និង​បណ្ដុះបណ្ដាល​អ្នក​បន្ត​វេន​ដូចជា អាយ៉ៃ​ឆ្លើយឆ្លង​ពី​សំណាក់​លោក​ព្រហ្ម ម៉ាញ និង​យាយ​យ៉យ​ដែល​សម្តែង​ល្អៗ​បើ​ទោះ​ជា​មាន​​លក្ខណៈ​ចំអាស​ចំអូង​ខ្លះ​ក៏ដោយ​​តែ​ហាក់​កំពុង​កែ​បាន​បណ្តើរៗ​​ហើយ​តែ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​គឺ​អត់​បាន​ផ្ទេរ​ចំណេះ​ឲ្យ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ឆ្អឹង​ទម្រង់​សម្តែង​ត្រឹមត្រូវ​តាម​​របៀប​អាយ៉ៃ​។ រីឯ​ចាប៉ី​ដងវែង​ក៏​មិន​ទាន់​មាន​អ្នក​ជំនួស​ជើង​ខ្លាំង​លោកតា​ ប្រាជ្ញ ឈួន និង​លោកតា គង់ ណៃ​ បាន​ដែរ​។

តាមពិត​ទៅ​សិល្បៈ​បុរាណ​បាន​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ណាស់​កាលពី​សម័យ​ដើម​នៅ​ពេល​​ស្រុក​មិន​ទាន់​មាន​ច្បាប់​ទម្លាប់​ត្រឹមត្រូវ​គឺ​មាន​តែ​លេង​ចាប៉ីដងវែង និង​ស្មូត​កំណាព្យ​ឲ្យ​ស្តាប់​ដូចជា​លោក អ៊ុក អ៊ូ ហៅ​ ភិរម្យ ង៉ុយ ឬ ក្រម​ ង៉ុយ ដែល​ជា​អ្នក​ពូកែ​បង្កើត​ពាក្យ​កាព្យ​ភា្លមៗ និង​ដេញ​ចាប៉ី​ដងវែង​ឲ្យ​ស្តាប់​ជាដើម​។ រីឯ​រឿង​ទុំទាវ​ក៏​ចេញ​ជា​លក្ខណៈ​ស្មូត​ដែរ​ដែល​គេ​អាច​យក​ទៅ​ច្នៃ​ធ្វើ​ជា​យីកេ ល្ខោន​បាសាក់ ល្ខោន​ស្បែក ល្ខោន​មហោរី ឬ​ក៏​ល្ខោន​ស្បៃ​ជាដើម​។

ការ​ឲ្យ​តម្លៃ​សិល្បៈ​បុរាណ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ហាក់​មាន​លក្ខណៈ​ផ្អើល​ឈូឆរ​តាម​គ្នា​នៅ​ឡើយ​ដោយ​មិន​មាន​ភាព​រឹងមាំ​ដូច​​ប្រទេស​ជឿនលឿន​ឡើយ​ដោយ​ចាស់​ក៏​គេ​អភិរក្ស ថ្មី​ក៏​គេ​ខិតខំ​បង្កើត​ដែរ​ហើយ​អ្នក​សិល្បៈ​បុរាណ​គេ​ក៏​មិន​ដាច់​បាយ​ដូច​សិល្បករ​បុរាណ​ខ្មែរ​ដែរ​។ យ៉ាង​​ណា​មិញ​គ្រាន់តែ​ថែ​បន្ត​សិល្បៈ​ដែល​បាន​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​រួច​ហើយ​ក៏​នៅ​តែ​យ៉ាប់​ដែរ​តាមរយៈ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ខណៈ​មាន​ការ​ប៉ះពាល់​គ្នា​ជាមួយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ម្ដងៗ​​ហាក់​មិន​ចង់​បន្ត​សហការ​ដោយ​ភ្លេច​គិត​ថា​បាន​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​នេះ​ហើយ​ដែល​បាន​ជួយ​ដឹងឮ និង​ស្វែងយល់​អ្វី​ដែល​​ជា​របស់​ខ្មែរ​ពិតៗ​ដូចជា ព្រំ​ប្រទល់ និង​វប្បធម៌​ខ្មែរ​នោះ​។

សរុប​មក​វិញ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​វប្បធម៌​ និង​អរិយធម៌​មាន​ដំណើរ​​ការ​ទៅ​មុខ​បាន​ស្រប​គ្នា រាជ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​រៀបចំ​ឡើង​វិញ​នូវ​ផ្នែក​អ្នក​សិល្បៈ​បុរាណ​ដែល​មាន​ស្រាប់​ឲ្យ​មាន​ប្រាក់ខែ​ត្រឹមត្រូវ​​ឯ​ការ​ប្រគំ​ត្រូវ​ឲ្យ​មាន​តម្លៃ​ធំដុំ​ផង​ជាពិសេស​របាំ​ណា​ដែល​ចុះ​បញ្ជី​ជា​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​រួច​ហើយ​ជា​ជាង​គ្រាន់តែ​ថាៗ​ឲ្យ​ផុត​ពី​មាត់​នោះ​។ ម្យ៉ាង​ទៀត​ការ​ដាក់​បញ្ចូល​សិល្បៈ​អាស៊ាន​គឺ​ត្រូវ​ច្បាស់​ថា​អ្វី​ជា​របស់​ខ្មែរ និង​អ្វី​ជា​របស់​គេ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​ទំនាស់​នឹង​គ្នា​៕

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ