Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ពុករលួយ​លើ​ការ​ពិនិត្យ​ទំនិញ ​អាច​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់​ពី​សារធាតុ​ នុយក្លេអ៊ែរ

Content image - Phnom Penh Post
ទំនិញ​នាំ​ចូល​ខូច​គុណភាព​ដែល​សមត្ថកិច្ច​ខ្មែរ​ឆែក​រកឃើញ​ និង​ដុត​កម្ទេច​ចោល​នា​ពេល​កន្លង​មក។ រូបថត ហ្វេសប៊ុក

ពុករលួយ​លើ​ការ​ពិនិត្យ​ទំនិញ ​អាច​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់​ពី​សារធាតុ​ នុយក្លេអ៊ែរ

ស្រុក​ខ្មែរ​ពេល​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ជា​ប្រទេស​ទទួល​កាក​សំណល់​ ឬ​សំរាម​ដែល​គេ​បោះ​ចោល​នៅ​បរទេស​ដោយសារ​តែ​អំពើ​ពុករលួយ​ចង់​មាន​ចង់​បាន​ហួស​ហេតុ​ចេះ​តែ​ឲ្យ​នាំ​ចូល​គ្មាន​មនសិការ​ចង់​អ្នក​ណា​គ្រោះថ្នាក់ ឬ​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ក៏ដោយ​។

ជា​ឧទាហរណ៍​កាលពី​ឆ្នាំ​ ១៩៩៧ ស្រុក​ខ្មែរ​ត្រូវ​បាន​កោះតៃវ៉ាន់​យក​កាក​សំណល់​ជាតិ​គីមី​ជាង ២ ម៉ឺន ៥ ពាន់​តោន​មក​ចាក់​ចោល​នៅ​កំពង់សោម​ទាល់​តែ​សារជាតិ​គីមី​ទាំង​នោះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ស្បែក​ពលរដ្ឋ​ដែល​យក​កាកសំណល់​វេចខ្ចប់​ខាង​ក្រៅ​មក​ធ្វើ​ជា​អង្រឹង​ហើយ​ខ្លះ​ទៀត​យក​សារធាតុ​គីមី​រឹង​ដូចជា​ថ្ម​​មក​ធ្វើ​ផ្លូវ​ថ្នល់​ដែល​អាច​បំភាយ​សារជាតិ​វិទ្យុសកម្ម​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ពលរដ្ឋ​តែ​ក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​រាជរដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​ចរចា​ជាមួយ​កោះតៃវ៉ាន់​ឲ្យ​ប្រមូល​សំរាម​ទាំង​នោះ​ទៅ​វិញ​ហើយ​បើ​សួរ​ទៅ​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​រហូត​ដល់​ទីស្តីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​ការ​នាំ​ចូល​កាកសំណល់​ជាតិ​គីមី​នោះ​ម្នាក់ៗ​ឆ្លើយ​​យក​រួច​ខ្លួន​ថា​អត់​ដឹង​តែ​នៅ​ទីបញ្ចប់​បាន​ត្រឹម​តែ​ដូរ​តំណែង​មេ​គយ និង​មន្ត្រី​ខ្លះ​នៅ​កំពង់សោម​ប៉ុណ្ណោះ​នេះ​រឿង​មួយ​។

ម្យ៉ាង​ទៀត​ស្រុក​ខ្មែរ​ស្រួល​ណាស់​គឺ​នាំ​ចូល​តែ​របស់​ថោកៗ​ អន់ៗ ​រលួយៗ ដែល​នៅ​ស្រុក​គេ​បោះ​ចោល​ដូចជា​ស្លាប​មាន់ ជង្គង់​មាន់ និង​ជើង​មាន់​សល់ៗ​ពី​ប្រទេស​ថៃ​ក៏​យក​មក​ឲ្យ​អ្នក​ស្រុក​ខ្មែរ​ហូប​ដែរ​។

រីឯ​រឿង​អាហារ​ទឹក​ដូចជា​ ស្រា ប៊ីយែរ និង​សារធាតុ​គីមី​ជាច្រើន​មុខ​ទៀត​ក៏​នាំ​ចូល​មក​ស្រុក​ខ្មែរ​ដែរ​ធ្វើ​ឲ្យ​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​សុខភាព​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​​យ៉ាង​ខ្លាំង​ ខណៈ​ពួកគេ​​កំពុង​យ៉ាប់​យ៉ឺន​ស្រាប់​ផង​។

ដូច​កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​នេះ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​មាន​ពលរដ្ឋ ១៥ នាក់​ស្លាប់​ដោយសារ​ស្រាស​ហើយ​ជិត​ ៨០ ​នាក់​បាន​ចូល​មន្ទីរពេទ្យ​បង្អែក​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង​ដើម្បី​​ព្យាបាល​មាន​ទាំង​ស្រី មាន​ទាំង​ប្រុស​ដេក​សម្រាក​ពេញ​មន្ទីរពេទ្យ​ដោយ​មន្ត្រី​បច្ចេកទេស​រកឃើញ​ថា​គ្រោះថ្នាក់​នេះ​ដោយសារ​មាន​សារជាតិ​គីមី​មេតាណុល​ខ្ពស់​ក្នុង​ស្រា​នោះ​។

ជា​ផលវិបាក​វិស័យ​ដែល​រង​ថ្ម​បាក់​គឺ​វិស័យ​សុខាភិបាល​តែ​អ្នក​ទទួល​បាន​ផល​លាភ​គឺ​មន្ត្រី​គយ កាំកុង​ត្រូល ប៉ូលិស​សេដ្ឋកិច្ច និង​កងរាជ​អាវុធហត្ថ​នៅ​ប្រចាំ​ការ​តាម​ច្រក​ព្រំដែន ផែ និង​ព្រលាន​យន្តហោះ​នោះ​ទៅ​វិញ​ទេ​។

សូម្បី​តែ​មនុស្ស​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​ទម្លាក់​ចោល​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ដែរ​បន្ទាប់ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ប្រកាស​ជា​គោលការណ៍​ថា​នឹង​ព្រម​ទទួល​យក​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ចំនួន ១០០ នាក់​តាម​សំណើ​របស់​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​កាលពី​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ​ ២០១៤ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ទឹកប្រាក់​ជាង​ ៤០ ​លាន​ដុល្លារ​ហើយ​តាមរយៈ​នេះ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ណូរុ​ចំនួន​ ៤ ​នាក់​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដំបូង​កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១៤ ​។ ឥឡូវ​នេះ​អ្នក​ទាំង​ ៤ ​នាក់​នេះ​ខ្លះ​ក៏​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​វិញ​ខ្លះ​នៅ​មាន​បញ្ហា​ជាមួយ​នឹង​គោល​នយោបាយ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​។ នេះ​បើ​តាម​សារព័ត៌មាន​បច្ចុប្បន្ន​ភាព​របស់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​។

គ្រាន់​តែ​ចំណុច​ចន្លោះ​ប្រហោង​ផ្នែក​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​នៅ​តាម​ច្រក​ចេញ​ចូល​កម្ពុជា​នៅ​ទន់​ខ្សោយ​បែប​នេះ​គឺ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រឈម​មុខ​ខ្ពស់​ទាំង​ក្នុង​ស្រុក និង​ក្នុង​តំបន់​ជុំវិញ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទាំង​មូល​គឺ​ការ​រីក​សាយភាយ​នូវ​សារធាតុ​គីមី​រាប់​ទាំង​វត្ថុ រាវ រឹងនិង​ឧស្ម័ន​ដែល​មើល​មិន​ឃើញ​ហើយ​ក៏​អាច​បង្កើត​ជា​អាវុធ​មហាប្រល័យ​នុយក្លេអ៊ែរ អាវុធ​គីមី អាវុធ​ជីវសាស្ត្រ និង​វិទ្យុសកម្ម​បាន​យ៉ាង​ងាយ​បើ​ទោះបី​កម្ពុជា​បាន​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​អនុសញ្ញា និង​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​លើ​បញ្ហា​ទាំង​នេះ​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣ ដែល​សូម្បី​តែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មាត្រា ៥៤ ចែង​ថា​៖ «​ការ​ផលិត ការ​ប្រើប្រាស់​ការ​រក្សា​ទុក​អាវុធ​បរមាណូ​អាវុធ​គីមី ឬ​អាវុធ​វេត្រាណូ​ត្រូវ​ហាម​ឃាត់​ដាច់​ខាត​» ក៏ដោយ​។

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​លោក​នាយ​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏​ធ្លាប់​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា​បញ្ហា​អាវុធ​គីមី​បើ​មើល​មួយ​ភ្លែត​ហាក់​ដូចជា​នៅ​ឆ្ងាយ​តែ​បើ​សម្លឹង​ឲ្យ​យូរ​ទៅ​ហាក់​បី​ដូចជា​នៅ​ជិត​បង្កើយ (​កម្រង​ឯកសារ​ច្បាប់ អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន​នៃ អ.ជ.អ.គ ឆ្នាំ​ ២០១៥)​។

បើ​ប្រៀបធៀប​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង និង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ចំពោះ​ការ​តាក់តែង​ច្បាប់ និង​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្តែង​លើ​បញ្ហា​ទប់ស្កាត់​ការ​រីកសាយ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ (Non-proliferation) ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ចូលរួម​សន្និសីទ​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​នៅ​ទីក្រុង​ណៃពីដោរ​នៃ​ប្រទេស​ មីយ៉ាន់ម៉ា​រៀបចំ​ដោយ Pacific Forum CSIS ខ្ញុំ​បាន​មើល​ឃើញ​ថា​កម្ពុជា​បាន​ចាប់ផ្តើម​ដំណាល​គ្នា​ជាមួយ​មីយ៉ាន់ម៉ា​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយតប​តាម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​បរទេស​ផ្ដល់​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​តែ​កម្ពុជា​ហាក់​ដូចជា​នាំ​មុខ​លើ​ការ​តាក់តែង​ច្បាប់​តូចៗ​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ការ​ប្រើប្រាស់​សារធាតុ​គីមី​ដែល​មាន​ផ្ទុក​ធាតុ​នុយក្លេអ៊ែរ វិទ្យុសកម្ម និង​ជីវសាស្ត្រ​ឲ្យ​មាន​លក្ខណៈ​វិជ្ជមាន​នៅក្នុង​វិស័យ​វិជ្ជសាស្ត្រ​សុខាភិបាល កសិកម្ម និង​ថាមពល​ជាដើម​មាន​ដូចជា ការ​បន្ថែម​ប្រូតូកូល​ (AP) ការ​បំប្លែង​ប្រូតូកូល​បរិមាណ​តូចៗ (Modified SQP) ​ទៀត និង​ស្តង់ដារ UNSCR 1540 ជាដើម​។ ចំពោះ​ការ​ចាប់ផ្តើម​អនុវត្ត​ដែល​កម្ពុជា​នាំ​មុខ​ដែរ​នោះ​គឺ​ដំណើរការ​ទីផ្សារ​សេរី​។

តែ​អ្វី​ដែល​ចាញ់​មីយ៉ាន់ម៉ា​គឺ​ធនធាន​មនុស្ស​របស់​គេ​ហាក់បី​ដូចជា​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​សុទ្ធ​តែ​ថ្នាក់​សាស្ត្រាចារ្យ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ និង​អ្នក​បច្ចេកទេស​ជំនាញ​ខាង​នុយក្លេអ៊ែរ​រៀន​ពី​បរទេស​ច្រើន​តែ​ម្តង​ហើយ​គេ​អនុវត្ត​ក្រោយ​យើង​ទេ​តែ​មាន​ភាព​រឹងប៉ឹង​ជាង​យើង​នៅ​តាម​ច្រក​ព្រំដែន និង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​សារធាតុ​ទាំង​នោះ​។ ជាពិសេស ​ម៉ាស៊ីន​ឧបករណ៍​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​ពិសោធ​​មាន​លក្ខណៈ​ទំនើប​ជាង​យើង​។

រីឯ​នៅ​ស្រុក​យើង​មាន​តែ​សាលា​តិចណូ និង​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ​ទេ​ដែល​មាន​បន្ទប់​ពិសោធន៍​តែ​មាន​លក្ខណៈ​ទ្រង់ទ្រាយ​តូច​មើល​ទៅ​មិន​មាន​លក្ខណៈ​ប្លែក​ធំដុំ​ជាង​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​រៀន​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​គីមីវិទ្យា​នោះ​ឡើយ​។

តែ​បើ​ការ​ចូលរួម​ប្រជុំ​ធំៗ​គឺ​កម្ពុជា និង​មីយ៉ាន់ម៉ា​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចូលរួម​ដូច​គ្នា​ក្នុង​លក្ខណៈ​ទ្វេភាគី លក្ខណៈ​អាស៊ាន លក្ខណៈ​ ASEAN+3 និង​លក្ខណៈ​អន្តរជាតិ​ក្នុង​ការ​ទប់ស្កាត់​ការ​រីកសាយ​អាវុធ​មហាប្រល័យ អាវុធគីមី អាវុធ​ជីវសាស្ត្រ អាវុធ​មាន​លក្ខណៈ​វិទ្យុសកម្ម និង​មីស៊ីល​នៅ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ដែល​អាច​បង្ក​មហន្តរាយ​ធំធេង​ (Weapons of Mass Destruction)​។ ជាពិសេស​ទៀត​នោះ​គឺ​ផ្តោត​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​ភេរវកម្ម​លក្ខណៈ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ដែល​អាច​ធ្វើឲ្យ​គ្រោះថ្នាក់​ជាតិ និង​ក្នុង​តំបន់​។

ជាទូទៅ​​ ទស្សនៈ​ប្រជាពលរដ្ឋ​តែងតែ​គិត​ថា​ សារធាតុ​នុយក្លេអ៊ែរ​គឺ​គិត​ដល់​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ​ (Atomic Bomb) ដែល​អាមេរិក​ទម្លាក់​នៅ​ហ៊ីរ៉ូហ្ស៊ីម៉ា និង​ណាកាសាគី​ប្រទេស​ជប៉ុន​ កាលពី​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​ ២ ឆ្នាំ​ ១៩៤៥ សម្លាប់​មនុស្ស​រាប់​ម៉ឺន​នាក់ និង​ផលប៉ះពាល់​ក្រោយ​ការ​ផ្ទុះ​នោះ​រាប់​សិប​ឆ្នាំ​ទៀត​ផង​។

សារធាតុ​ អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ​បរិមាណ​ច្រើន​ដែល​បំប្លែង​ទៅ​ជា​អាវុធ​មហា​ប្រល័យ​នុយក្លែអ៊ែរ​នោះ​ហើយ​ដែល​ធ្វើ​ពិភពលោក​នាំ​គ្នា​បង្ការ​កុំ​កើត​មាន​ជាថ្មី​ម្តង​ទៀត​។ តែ​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​សារធាតុ​នុយក្លែអ៊ែរ​នេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​អនុញ្ញាត​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ផ្លូវ​វិជ្ជមាន​ដើម្បី​ចំណេញ​ដល់​ថាមពល​ផង​ដែរ​តែ​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​គ្រប់គ្រង និង​ត្រួតពិនិត្យ​ខ្ពស់​ណាស់​ដូច​នៅ​ហ្វូកូស៊ីម៉ា​ប្រទេស​ជប៉ុន​គឺ​សាងសង់​រោងចក្រ​នុយក្លែអ៊ែរ​ (Nuclear Power Plant) ​ដើម្បី​បម្រើ​ថាមពល​អគ្គិសនី​។

តែ​កាលពី​ឆ្នាំ​​ ២០១១ មាន​ការ​រញ្ជួយ​ផែនដី​បាន​ប៉ះពាល់​រោងចក្រ​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​​គ្រោះមហន្តរាយ​ដ៏ធំ​មួយ​ដែរ​។

ទោះបី​យ៉ាង​ណា​ចំណេះដឹង​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទូទៅ​ចំពោះ​បញ្ហា​ទប់ស្កាត់​ការ​រីកសាយ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ (Non-proliferation) ក៏​នៅ​មាន​កម្រិត​ផង​ដែរ​ដោយសារ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​មាន​តិចតួច​ហើយ​ក៏​ពុំ​សូវ​មាន​ឯកសារ​នេះ​ពី​ស្រុក​ខ្មែរ​នៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​ដែរ​ស្រប​ពេល​ដែល​ភាព​ចន្លោះ​ប្រហោង​ជាច្រើន​របស់​សមត្ថកិច្ច​ក្នុង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​នៅ​តាម​ច្រក​ចេញ​ចូល​ក៏​នៅ​មិន​ទាន់​ពេញលេញ និង​ពុករលួយ​ដូច​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​គឺ​ចូល​បាន​ម៉ាសេរី​គ្រប់គ្រង​មិន​បាន​ដែល​អាច​ធ្វើ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​គ្រប់គ្រង​សារធាតុ​គីមី​ទាំង​នេះ​ថា​តើ​គេ​យក​មក​ប្រើ​ក្នុង​ន័យ​ល្អ​ ឬ​ក៏​ក្នុង​ន័យ​អាក្រក់​មុន​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​នាំ​ចេញ នាំចូល​នោះ​។

ហេតុ​ដូច្នេះ ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ទីក្រុង​ណៃពិដោ​ក៏​បាន​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​បទដ្ឋាន​គតិយុត្ត​នានា​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​គ្រប់គ្រង​សារធាតុ​គីមី​អស់​ទាំង​នេះ​គឺ​ពង្រឹង​ការ​គ្រប់គ្រង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Trade Controls)​ នៅ​តាម​គ្រប់​ច្រក​ដែល​ការ​នាំចេញ នាំ​ចូល​ទំនិញ​ជាពិសេស​ការ​ចូលរួម​ទប់ស្កាត់​ពី​វិស័យ​ឯកជន​នានា​ផង​ដែរ​ថា​តើ​ទំនិញ​ទាំង​នោះ​មាន​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​អនុញ្ញាត​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ហើយ​ឬ​នៅ​? និង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ពី​គុណភាព​ទំនិញ​ទាំង​នោះ​ថា តើ​យក​មក​បម្រើ​វិស័យ​អ្វី​ជា​ផលវិជ្ជមាន​ឬ​អត់​? ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នោះ​គឺ​កម្ពុជា​ត្រូវ​តាក់តែង​បទដ្ឋាន​គតិយុត្ត​ណា​ដែល​តម្រូវ​ទៅ​តាម​ស្តង់ដារ​អន្តរជាតិ និង​បន្ត​ចូល​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ថ្នាក់​ជាតិ ថ្នាក់​តំបន់ និង​ថ្នាក់​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​ដើរ​ឲ្យ​ទាន់​​របត់​ពិភពលោក​ក្នុង​បំណង​យក​មក​ផ្សព្វផ្សាយ​ទូទៅ​សម្រាប់​មហាជន​ស្វែងយល់​ដឹង​ដើម្បី​ចូលរួម​ទប់ស្កាត់​ផង​ដែរ​៕

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ