Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - វគ្គ ១៨៖ តើ​ល្បែង​ឆ្មា និង​កណ្ដុរ​បញ្ចប់​ត្រឹម​កណ្ដុរ​ចេញ​ពី​តំណែង?

Content image - Phnom Penh Post
សកម្មភាព​ពេល​ឆ្មា​ដេញ​ចាប់​កណ្ដុរ​នៅក្នុង​រឿង​តុក្កតា​ឆ្មា​ និង​កណ្ដុរ​។ រូបភាព​ដកស្រង់​ចេញ​ពី​រឿង​តុក្កតា ឆ្មា​ និង​កណ្ដុរ

វគ្គ ១៨៖ តើ​ល្បែង​ឆ្មា និង​កណ្ដុរ​បញ្ចប់​ត្រឹម​កណ្ដុរ​ចេញ​ពី​តំណែង?

ទីបំផុត​កណ្តុរ​បាន​សម្រេច​យក​ក្បាច់គុន​​តាម​លោក​ វ៉្លាឌីមៀរ ឡេនីន អតីត​មេដឹកនាំ​សហភាព​សូវៀត​ដែល​ជ្រើសរើស​យក​ការ​រស់នៅ​​ក្រៅ​ប្រទេស​​កៀរគរ​ចរន្ត​តស៊ូ​មក​ដណើ្តម​អំណាច​ក្នុង​ស្រុក​វិញ​រហូត​បាន​​ជោគជ័យ​​ឆ្នាំ​ ១៩២២​។

កាលពី​លើក​មុន​កណ្តុរ​ឈ្លក់ទឹក ខំ​អួត​ប្រាប់​គេ​ថា​ទោះបី​ជា​ឆ្មា​ក្រឡុក​យ៉ាង​ណា​ក៏​មិន​ខ្ចី​ទៅ​ប្រទេស​ណា​ដែរ​គឺ​ដឹកនាំ​តាម​​លោក ណែលសុន ម៉ាន់ដឺឡា មេដឹកនាំ​អាហ្វ្រិក​ដែល​ហ៊ាន​ជាប់​គុក​ ២៧ ​ឆ្នាំ រហូត​បាន​ឡើង​កាន់​អំណាច​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៤​។

ងាក​មក​មើល​រឿង​នយោបាយ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​វិញ​ក្រឡិច​ក្រឡុច​ក្រឡាប់​ចាក់ ដូច​ល្បែង​តុក្កតា​ឆ្មា និង​កណ្តុរ (Tom & Jerry) ​ដែល​តែង​ដាក់​អន្ទាក់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​មិន​ចេះ​ចប់​មិន​ចេះ​ហើយ​។

កាលពី​ចុង​សប្តាហ៍​មុន​មាន​រឿង​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ ខណៈ​កណ្តុរ​លេង​ក្បាច់​ព្រះរាម​ចូល​កោដ្ឋ​បញ្ឆោត​នាង​សីតា​ដោយ​ប្រើ​វិធី​​លាលែង​ចេញ​ពី​តំណែង​ប្រធាន​បក្ស​ដូច​អ្វី​ដែល​ឆ្មា​ចង់​បាន​តាំងពី​យូរ​មក​ហើយ​ដោយ​មាន​ទាំង​ក្បាច់​ប្តឹង​ផង ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ គណបក្ស​ដើម្បី​មិន​ឲ្យ​ពិរុទ្ធជន ឬ​ទណ្ឌិត​ធ្វើ​ប្រធានបក្ស និង​ប៉ុនប៉ង​រំលាយ​បក្ស​ផង ព្រោះ​កណ្ដុរ​មិន​ខុស​ពី​​ឆ្អឹង​ទទឹង​ក​ឆ្មា​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​ ២០១៨​ នោះ​ទេ​។ តើ​ការ​ប៉ុនប៉ង​រំលាយ​បក្ស​យក​ស្ទីល​តាម​ថៃ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្មែរ​បាន​សុខ​ដែរ​ទេ​?

ខណៈ​កណ្តុរ​លាលែង​ពី​តំណែង​ទៅ​ជា​ជន​សាមញ្ញ​ម្នាក់​គឺ​ភាគី​ឡើង​កូដ​បាន​ទៅ​លើ​ដៃគូ​កណ្តុរ​ដែល​កំពុង​រង់ចាំ​យ៉ាង​អន្ទះសា​ទម្រាំ​ដល់​សមាជ​បក្ស​នៅ​មុន​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​​ ២០១៨​។

ភាគី​ទាំង​ពីរ​កំពុង​បង្ហាញ​​ជំហរ​ច្បាស់​ដូច​គ្នា ​អ៊ីចឹង​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​នៃ​ការ​រំលាយ​បក្ស​ផង​ និង​អ្នក​គាំទ្រ​របស់​ពួកគេ​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន​ផង ​កណ្តុរ​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​យក​ស្ទីល​តាម​ ឡេនីន ​ប្រសើរ​ជាង​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ជាប់គុក ឬ​ក៏​មិន​ឲ្យ​ចូល​ស្រុក​។

ការ​សម្រេច​ចិត្ត​បែប​នេះ​ក៏​ម្យ៉ាង​ដែរ​គឺ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​ដែល​កំពុង​តានតឹង​។ ​ប៉ុន្តែ​ទោះបី​យ៉ាង​ណា​ទាំង​ឆ្មា ទាំង​កណ្តុរ​នៅ​តែ​លេង​ដាក់​អន្ទាក់​ដាក់​គ្នា​ទៀត ​ពេល​កណ្តុរ​នៅ​ក្រៅ​រន្ធ រីឯ​ឆ្មា​នៅ​ក្នុង​រន្ធ​។

កណ្តុរ​នៅ​ក្រៅ​រន្ធ​អ៊ីចឹង​ចាប់ផ្តើម​ចាក់​គូទ​ឆ្មា​ពី​ខាង​ក្រៅ​បាន​ដោយ​សេរី ហើយ​លេង​តាម​វីដេអូ​ខុនហ្វឺរិន​ដោយ​បាន​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ Chevron បង្ហាញ​វីដេអូឃ្លីប​បាញ់​លោក កែម ឡី នៅ​ក្នុង​ម៉ាត​នៃ​ស្ថានីយ​ចាក់​ប្រេង​កាល់តិច​បូកគោ​កណ្ដាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ខណៈ​​​តុលាការ​ក៏​​កំពុង​សើរើ​សំណុំ​រឿង​ហ្នឹង​មក​កាត់​ក្ដី​នោះ​​។

រីឯ​ក្រុម​ឆ្មា​ក្នុង​ស្រុក​ឯណេះ​វិញ​ក៏​កំពុង​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅ​ក្រុម​កណ្តុរ​វិញ​ដែរ​ដោយ​កាលពី​ព្រឹក​ម្សិលមិញ​សមាជិក​រដ្ឋសភា​បាន​បញ្ជូន​សំណើ​​សុំ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ទៅ​កាន់​គណៈកម្មការ​នីតិកម្ម និង​យុត្តិធម៌​ត្រួត​ពិនិត្យ​ទៅ​លើ​ការ​រឹតបន្តឹង​ដោយ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​មាន​ទោស ឬ​ជា​ទណ្ឌិត​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន ឬ​អនុប្រធាន​បក្ស​នយោបាយ​ឡើយ​ ហើយ​​អាច​ឈាន​ដល់​ការ​​​​រំលាយ​បក្ស​ចោល​ទៀត​។

ចំណុច​​ក្នុង​ច្បាប់​នេះ​ក្រុម​កណ្តុរ​ហាក់បី​ដូចជា​មិន​ខ្វល់​ទេ​គឺ​ខ្លួន​ដឹង​តែ​រាវ​រក​សំណុំ​រឿង​ចាស់ៗ ឬ​ក៏​ថ្មីៗ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ឆ្មា​មក​វាយបក​វិញ​តាមរយៈ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​។ ការ​មាន​ច្បាប់​ក៏​ល្អ​សម្រាប់​កណ្តុរ​ដែរ​គឺ​ទុក​ឲ្យ​នៅ​អ៊ីចឹង​ទៅ​តែ​នៅ​ពេល​ណា​ដែល​ក្រុម​កណ្តុរ​ឈ្នះ​ឆ្នោត​គឺ​យក​មក​កែ​ឡើង​វិញ​ទៅ​វា​ចប់​បាត់​ទៅ​ហើយ​ដោយ​គ្រាន់​ប្រើ​រូបមន្ដ​ ៥០ ​ភាគរយ​បូក​ ១ ដូច​ពេល​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​នា​ពេល​នេះ​​​។

រឿង​អស់​នេះ​ទាំង​ឆ្មា ទាំង​កណ្តុរ​គឺ​មាន​ស្រកា​ចាក់​ដូច​គ្នា​ហើយ​ក៏​មាន​បទពិសោធ​ជូរចត់​នឹង​គ្នា​ផង​ដែរ តែ​ឆ្មា​​ហាក់​កំពុង​យក​ប្រៀប​លើ​កណ្តុរ​បាន​ច្រើន​ជាង ហើយ​ប្រសិន​​បើ​ដូច​ការ​បោះឆ្នោត​លើក​មុន​ឈ្នះ​ដាច់​​ឡើង​ដល់​ ៩០ ​កៅអី អ៊ីចឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ឆ្មា​មាន​មោទនភាព​ហើយ​អាច​អញ្ជើញ​កណ្តុរ​មក​ប្រកួត​ទៀត​តែ​សម្រាប់​​លើក​នេះ​ឆ្មា​មើល​ក្រឡា​ស៊ី​ផុយ​ដូច​មុន​ទំនង​ជា​ធ្វើ​មិន​បាន​ទៀត​ទេ ហើយ​ក៏​មិន​ចង់​ឃើញ​លទ្ធផល​កណ្តុរ​ឈ្នះ​មក​ដណ្តើម​តំណែង​ពី​ខ្លួន​នាំ​ឲ្យ​ខ្មាស​អ្នក​បោះឆ្នោត​​ដែរ​។ អ៊ីចឹង​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​​នេះ​មាន​តែ​រក​ក្បួន​​ស្រដៀង​នឹង​អ្វី​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​មុនៗ​មក​ទេ ដូចជា​រូបភាព​នៃ​ការ​គំរាម​កំហែង ការ​សម្លុត ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​រឹតបន្តឹង និង​ការ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ទារ​លុយ​សំណង​​ថ្លៃៗ​ជាដើម ?

តាមពិត​ទៅ​សមាជិក​អាស៊ាន​ដូចជា​មិន​សូវ​ជា​ជួយ​យឹត​យោង​គ្នា​ដោយ​ជួយ​អន្តរាគមន៍​ពី​រឿង​ស្ថិរភាព​នយោបាយ​ក្នុង​ស្រុក​នីមួយៗ​​ទេ​ក្រោម​លេស​ថា​ខុស​ធម្មនុញ្ញ​នៃ​សមាគម​មួយ​នេះ​តែ​ផ្ទុយ​ទៅវិញ​មេដឹកនាំ​នៃ​សមាគម​នេះ​ហាក់​កំពុង​យក​គំរូ​​​អាក្រក់ៗ​ពី​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​។

ទោះបី​ជា​យ៉ាង​ណា​ចំណុច​ខ្សោយ​​របស់​ឆ្មា​ពេល​នេះ​គឺ​យក​របៀប​វាយប្រហារ​ដៃគូ​ប្រកួត​​ពី​​រឿង​អាស្រូវ​ផ្លូវភេទ​ដែល​កណ្តុរ​ធ្លាប់​លេង​តាំងពី​អាណត្តិ​ទី​ ២ ទី​ ៣ និង​ទី​ ៤ តែ​ឥឡូវ​ឈប់​លេង​ហើយ ដោយ​ទំនង​ជា​យល់​ថា​ហួស​សម័យ។ ក្នុង​ល្បែង​នយោបាយ​បើ​កាលណា​លេង​តាម​គូ​ប្រកួត​គឺ​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយតម្លៃ​ថា​អន់​ព្រោះ​គ្មាន​គំនិត​ថ្មីៗ​ក្នុង​ការ​លេង​។

កត្តា​សំខាន់​​គឺ​កណ្តុរ​យល់​ឃើញ​ថា​បើ​បក្ស​គេ​ឈ្នះ​ឆ្នោត​​គឺ​​គេ​អាច​រក​ផ្លូវ​មក​ដឹកនាំ​ប្រទេស​វិញ​បាន​គ្រប់​ពេល​ប្រៀប​​ដូច​លោក ឡេនីន អ៊ីចឹង​ដែរ​គឺ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ភ្លែត តែ​បើ​ទៅ​មិន​រួច​គេ​អាច​នៅ​ពី​ក្រោយ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ដោយ​ចាំ​បញ្ជា​ពី​ក្រោយ​ក៏បាន​។ ប៉ុន្តែ​កត្ដា​សំខាន់​គឺ​ក្រុម​កណ្តុរ​ខ្លួន​ឯង​កុំ​ឲ្យ​ឆ្មា​មក​បំបែក​បាន​ដូច​បក្ស​ផ្សេង​ដែល​រលាយ​ដោយសារ​ការ​បំបែក​ ឬ​មួយ​ក៏​ក្បត់​គ្នា​រវាង​ក្រុម​កណ្តុរ​គ្នា​ឯង​ដោយ​​ស្រឡាញ់​អំណាច​ និង​លក់​ខ្លួន​។

បើ​ចង់​ធ្វើ​ដៃគូ​​ឲ្យុ​កាន់តែ​ច្បាស់​ទៀត​នោះ​គឺ​ការ​ធ្វើ​នយោបាយ​មិន​ខុស​គ្នា​ពី​ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រួម​គ្នា​ទេ សំខាន់​គឺ​ច្បាស់​រៀងៗ​ខ្លួន​។ ឧទាហរណ៍​ករណី​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​ធ្វើ​ឲ្យ​ជោគជ័យ​ដូច​ករណី​ក្រុមហ៊ុន​រថយន្ត Renault និង ក្រុមហ៊ុន​រថយន្ត Nissan ដែល​រួម​គ្នា​បង្កើត​ចេញ​ម៉ូដ​មួយ​ថ្មី​ទំនើប​ល្បី​ គឺ Renault Nissan Alliance​។

សរុប​មក​វិញ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាច​ខាត​អាយុ​រំពឹង​ទុក​ដោយសារ​តែ​ល្បែង​ឆ្មា និង​កណ្តុរ​ដែល​លេង​​គ្មាន​ស្តង់ដារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​មិន​ស្មោះត្រង់​ម្តង​ត្រូវ​គ្នា ម្តង​បែក​គ្នា​ដោយ​លេង​យក​តែ​ឈ្នះ​ដៃ​៕

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ