Search form

Login - Register | FOLLOW US ON

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ១៤ កុម្ភៈ​ តើ​ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ​អាច​ត្រូវ​គេ​ស្តី​បន្ទោស​ដូច​ករណី​ឃុំ​រកា?

នារី​ម្នាក់​កាន់​បាច់​ផ្កា​​ នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​បុណ្យ​នៃ​សេច​ក្តី​ស្រឡាញ់​ កាល​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១៣។ រូបថត ហេង ជីវ័ន
នារី​ម្នាក់​កាន់​បាច់​ផ្កា​​ នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​បុណ្យ​នៃ​សេច​ក្តី​ស្រឡាញ់​ កាល​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១៣។ ហេង ជីវ័ន

១៤ កុម្ភៈ​ តើ​ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ​អាច​ត្រូវ​គេ​ស្តី​បន្ទោស​ដូច​ករណី​ឃុំ​រកា?

ដោយ​សារ​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​តាមរយៈ​វេបសាយ​ទូរទស្សន៍​សារ​ព័ត៌មាន​នានា និង​តាម​រយៈ​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​រឿង​ទិវា​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់ ​(បុណ្យ​សង្សារ​) ​ដែល​មាន​ប្រវត្តិ​សាវតារ​របស់​ប្រទេស​លោក​ខាង​លិច បាន​ជះ​ឥទ្ធិពល​សុស​សាយ​ពេញ​ពិភព​លោក ​មាន​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ទទួល​យក​វប្បធម៌​បែបនេះ​ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន​ តែក៏​មាន​ប្រទេស​ខ្លះ​ប្រឆាំង​តប​ត​វិញ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្លា​ដែរ​ដូច​នៅ​ប្រទេស ឥណ្ឌា។​ នេះ​មក​ពីការ​ទទួល​យក​ទ្រឹស្តី​ដើម​របស់​គេ​ខុស​ គឺ​យក​មក​ប្រែ​ក្លាយ​ពី​ការ​ស្នេហា​​បែប ​រ៉ូមេន​ទិក​ ទៅ​ជា​ការ​រួម​ភេទ​ទៅ​វិញ។

ចុះហេតុ​អ្វី​បានជា​យុវវ័យ​កម្ពុជា​ ក៏នៅ​តែ​មាន​និន្នាការ​ផ្អើល​ឈូ​ឆរ នៅ​ថ្ងៃ​ ១៤ ​ខែកុម្ភៈ​ដែល​ជា​ទិវា​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់​នឹង​គេ​ដែរ​ ជា​ពិសេស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ទំនាក់​ទំនង​ផ្លូវ​ភេទ?

ចំពោះ​បញ្ហា​ការ​ចូល​រួម​សប្បាយ និង​បញ្ហា​ទំនាក់​ទំនង​ផ្លូវ​ភេទ​ ក្នុង​ចំណោម​យុវវ័យ​នៅ​ថ្ងៃ ១៤ ខែ​កុម្ភៈ នេះ​ ធ្វើឲ្យ​មានការ​ជជែក​វែក​ញែក (debate)​ គ្នាពីការ​ព្រួយ​បារម្ភរ​វាង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ សិទ្ធិ​សុខភាព​បន្តពូជ​ ទៅ​នឹង​វប្បធម៌​ប្រពៃណី ​ការបង្ខំ​ក្នុង​ការ​រួម​ភេទ​ ការ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ ​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​អេដស៍ ​និង​ជំងឺ​ឆ្លង​ផ្សេងៗ​ទៀត ដូចជា​ជំងឺ​ស្វាយ ​និង​ជំងឺ​ថ្លើម​ជាដើម​។​ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ឱកាស​នៃ​ការ​រួម​ភេទ​របស់​យុវវ័យ​មិន​មែន​មាន​តែ​ថ្ងៃ​ទិវា​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់​នេះ​ទេ ​គឺ​អាច​មាន​គ្រប់​ពេល​វេលា ​និង​ទី​កន្លែង។

តាម​រយៈ​ការស្រាវជ្រាវ​ថ្នាក់​ជាតិ​ស្តីពី សុខភាព​ទូទៅរបស់​សិស្សា​នុសិស្ស​ រក​ឃើញ​ថា ​កូន​សិស្ស​សាលា​នៅទី​ក្រុង​ ដែល​មាន​អាយុពី​ ១៣ ទៅ​ ១៧ ឆ្នាំ​គឺ​មាន ​១១,២ ​ភាគរយ ​ធ្លាប់​រួម​ភេទ​ (MOH/MOEYS/WHO/CDC, 2014)។​

ទិន្នន័យនេះ​ហាក់បី​ដូចជា​បង្ហា​ញថា​ យុវវ័យ​អាយុ​នៃ​ការ​រួម​ភេទ​កាន់​តែ​តិច​ទៅ​បើ​ប្រៀប​ធៀប​ជាមួយ​នឹង​របក​គំហើញ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ អំពី​ស្នេហា​និង​ទំនាក់​ទំនង​ផ្លូវភេទ៖​ ការ​សិក្សា​​ពិនិត្យ​ឡើង​​វិញ​ ​នូវ​បទ​ពិសោធ​និង​ការ​រៀប​ចំ​ផែន​ការ​របស់​យុវវ័យ ដែល​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​បង្គួរ​រស់​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ សម្រាប់​ទិវា​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់ ដែល​នឹង​មក​ដល់​នា​ពេល​ឆាប់ៗ​ខាង​មុខ​នេះ​ឆ្នាំ​ ២០០៩-​២០១៤ អាយុ​ពី ១៥​ ដល់​ ២៤ ​ឆ្នាំ​សរុប​ ៧១៥ នាក់​គឺ ១១,៣ ​ភាគរយ​ អាច​នឹង​រួម​ភេទ​នៅ​ថ្ងៃ​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់ (Soprach, 2014)។

លទ្ធផល​ទាំង​ពីរ​នេះ ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សំណួរ​ចោទ​ថា ​បទ​អន្តរាគមន៍​ចំពោះ​ការ​រួម​ភេទ​នេះ​គួរ​ណាស់​តែ​ធ្វើ​រាល់​ថ្ងៃ ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​នាំ​គ្នា​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​តែ ១ ថ្ងៃ​ (១៤ កុម្ភៈ) ​ហ្នឹង​?​ ហើយ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​រួមភេទ​របស់​បុគ្គល​ម្នាក់​ទៀត?

ចម្លើយ​តបទៅ​វិញថា ​ការផ្សព្វ​ផ្សាយ ​និង​ការ​អប់រំ​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិ​សុខភាព​បន្តពូជ​ និង​សុខភាព​ផ្លូវភេទ​នោះ​គឺ​ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ​ អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​សេវា​សុខាភិបាល​ឯកជន កំពុង​តែ​អនុវត្ត​ទៅ​តាម​តំបន់​គោល​ដៅ​របស់​ពួកគេ​តាម​ធម្មតា។ តែ​អ្វី​ដែល​គួរឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​នៅថ្ងៃ​ ១៤ កុម្ភៈ​នោះ ​វាគឺ​ជា​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ពាក់​ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​វប្បធម៌​ប្រពៃណី​ខ្មែរ ជា​ពិសេស​គឺ​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​ការ​រួមភេទ​ដោយ​មិន​មាន​ការ​យល់​ព្រម​​ មាន​ន័យ​ថា ការ​ដាក់​សម្ពាធ​តាមរយៈ​ទិញ​វត្ថុ​អនុស្សាវរីយ៍​ដែល​មាន​តម្លៃ​ថ្លៃ​ ដើម្បី​ជា​ថ្នូរ​ទៅ​នឹង​ការ​រួមភេទ ឬ​ក៏​របស់​របរ​ផ្សេងៗ​ ឬក៏​ចាប់​រំលោភ​សេព​សន្ថវៈ​តែម្តង។​

ដូច​តាម​រយៈ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​នៅ​ទិវា​នៃ​​ក្តីស្រឡាញ់​យុវវ័យ ​(N=៧១៥)​ នៅ​រាជធានី ​ភ្នំពេញ បាន​បង្ហាញ​ថា៖​ «ការ​ព្រួយ​បារម្ភ ចំពោះ​ការ​រួម​ភេទ​​ដោយ​មិន​មាន​ការ​យល់​ព្រម ក្នុង​ចំណោម​យុវវ័យ​ប្រុស គឺ ៤៧,៤ ​ភាគរយ​នៃ​ពួកគេ​មាន​ផែនការ​ក្នុង​ការ​​រួម​ភេទ​ (n=​៦១) ​ប្រសិន​បើ​មិត្ត​ស្រី​​របស់​គេ​ ​ឬ​ក៏​មិត្ត​ស្រី​ថ្មី​​របស់​ពួកគេ មិន​យល់​ស្រប​ក្នុង​​ការ​រួម​ភេទ»។

ជាងនេះ​ទៅទៀត​គឺការព្រួយ​បារម្ភ​នៃ​ការ​រួមភេទ​ដោយ​មិន​មាន​សុវត្ថិភាព​គឺ​ ៣០,២​ ភាគរយ​នៃ​យុវវ័យ​​ មាន​គូ​សង្សារ​​ទាំង​នោះ ​(​n=៤៣)​​ មិន​មាន​ផែនការ​ប្រើ​​ស្រោម​អនាម័យ​ទេ។ ​(Soprach,2014)​។

ករណី​យុវវ័យ​ មិនព្រម​ប្រើស្រោម​ដូចការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នេះហើយ ​បានជា​មាន​សំណួរ​សួរ​បក​ទៅវិញ​ថា​ ប្រសិន​បើ​មាន​ផ្ទុះការ​រីក​រាល​ដាល​ជំងឺ​អេដស៍​ ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង​គ្នា​រវាង​ឥរិយាបថ របស់​យុវវ័យ​និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​រួមភេទ​ នៅថ្ងៃ​ទិវា​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់ ​ដូច​ករណី​ផ្ទុះ​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​អេដស៍​ជាង ២០០ នាក់​ ដោយ​សារ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​របស់​អ្នក​ដើរ​ចាក់​ថ្នាំ​តាមភូ​មិ​លោក​យែម ​ជ្រិន ​តើនរណា​ ឬស្ថាប័នណា​ជាអ្នក​ទទួល​ខុសត្រូវ​?​​

ចំណុចនេះ​ បើមានករណី​កើតឡើង​ ដូចនេះ​មែន​​គឺមានកា​រ​ចង្អុល​ដាក់​គ្នា ​ឬ​ក៏ឆ្លើយ​យក​រួច​ខ្លួន​ហើយ​ដូចក​រណី​ឃុំរ​កា​អ៊ីចឹង​​ ហើយ​អ្នក​ដែល​ចាំតែថា ​វា​ប៉ះ​ពាល់​សិទ្ធិ​របស់​បុគ្គល​ក្នុង​ការ​រួម​ភេទ​នោះ ​ឬ​ក៏ចាំ​តែ​បន្ទោស​វិញ​ សួរថា​ តើ​ខ្លួន​ឯង​ហ្នឹង បាន​ជួយ​អប់រំ​​យុវវ័យ​នៅ​ផ្ទះ​ ​និង​សហគមន៍​របស់អ្នក​ហើយ​ឬ​នៅ​អំពី​សុខភាព​ផ្លូវ​ភេទ​នេះ​?​ រួច​បើ​មាន​ករណី​មិត្ត​ប្រុស​ចាប់​រំលោភ​សេព​សន្ថវៈ​មិត្ត​ស្រី​ក៏​ផ្ទុះ​ឡើង​ផង​ដែរ ឬ​ក៏​ការធ្វើ​អត្តឃាត ​ដោយសារ​តែ​វិប្បដិសារី​​សង្សារ​ខ្លួន​រួម​ភេទ​ហើយ​បោះ​បង់​ចោល​នរណា​ទទួល​ខុសត្រូវ? ​ទាំង​នេះ គឺ​សុទ្ធ​តែ​ជា​សោកនាដ​កម្ម​របស់​សង្គម​ដែល​គ្រប់​គ្នា​មិន​គួរ​មើល​រំលង​ទេ​ ហើយ​វា​ក៏​មិន​មែន​ជា​បញ្ហា​របស់​នរណា​តែ​ម្នាក់​ឯ​ងនោះទេ ​ហើយក៏​មិន​ចង់​​ឲ្យ​កើត​មាន​ឡើង​នោះ​ដែរ។

កន្លង​មក​តាមរយៈ​ការសិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​អំពី​ទំនាក់ទំនង រ​វាង​ឥរិយាបថ​ផ្លូវ​ភេទ​យុវវ័យ​ និង​ទិវា​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់​ទាំង​គុណ​ភាព​វិស័យ​និង​បរិមាណ​វិស័យ​ទាំង ៣ ឆ្នាំ​គឺ​ឆ្នាំ​ ២០០៨​ ឆ្នាំ ២០០៩ និង​ឆ្នាំ ២០១៤​ ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​សិក្សា​ផ្ទាល់ ​និង​​ធ្វើការ​សង្កេត​រាល់​ឆ្នាំ​លើ​បញ្ហា​នេះ​ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​តាម​ដាន​នូវ​ការ​វិវត្ត​ និង​ការ​ប្រែប្រួល​ឥរិយាបថ​របស់​យុវវ័យ​នៅថ្ងៃ​ ១៤ ​កុម្ភៈ។

ជា​លទ្ធផល​ឃើញ​ថា​ជាទូទៅ​ ឥរិយាបថ​របស់​យុវវ័យ​មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ច្រើន​ដូចជា​ការ​យល់​ថា​ ថ្ងៃ​ទិវា​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់​នេះជា​ថ្ងៃ​សំខាន់ ការ​ទិញ​ផ្កា និង​កាដូ​ឲ្យមិត្ត​ស្រី ​ជារួម គឺ​មិន​សូវចាប់​អារម្មណ៍​ខ្លាំងក្លា​​គគ្រឹក​គគ្រេង​ដូច​កាល​ពីសិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​លើក​ដំបូង​កាលពី​ ៥ ឆ្នាំ​មុន​នោះ​ទេ។

រីឯ​ អ្នក​លក់​ផ្កា​កុលាប ​ក៏លែង​សូវ​មាន​តាម​ទីសាធារណៈ​ស្អេកស្កះ​ដូច​មុន​ទៀតដែរ​ តែបើ​មាន​គឺមាន​មួយ​បាច់​ខ្ចប់​ធំៗ​តែម្តង​ បើ​មាន​លក់​នៅ​តាមទី​សាធារណៈ គឺ​មានតែ​ចាស់ៗ​ដែល​មាន​គ្រួសារ​រួចហើយ​ទិញ​ទៅ​វិញ។ តាម​ពិត​ទៅ​ឥឡូវ ​នៅតាម​ភោជនីយដ្ឋាន ឬ​ក៏​កន្លែង​កម្សាន្ត​វិញ គឺ​គេឲ្យ​ផ្កា​កុលាប​ឬ​ក៏ផ្កា​អ័រគីដេរ​ទៅ​ស្រ្តី​នៅ​ថ្ងៃ ១៤ កុម្ភៈ ភាគ​ច្រើន​ អ្នកដែល​មាន​គូ​ស្រករ​រួច​ហើយ និង​អ្នកដែល​មាន​កូន​ចៅ​នាំ​គ្នា​ដើរ​លេងទី​សាធារណៈ និង​តាម​ហាង​បង្ហាញ​ក្តី​ស្រឡាញ់​នៅថ្ងៃ​នោះច្រើន​ជាង​យុវវ័យ​ទៅ​វិញ។

តែនិន្នាការ​នៃ​បញ្ហា​រួមភេទ​របស់​យុវវ័យ មិន​មាន​ការធ្លាក់​ចុះគួរឲ្យ​កត់សម្គាល់​ទេ (ឆ្នាំ ២០០៩​:​១២,៤​%​​ ទល់​នឹង​ឆ្នាំ​ ២០១៤​:១១,​៣%​) ក្នុង​ចំណោម​ពួកគេ​មានការ​រួមភេទ​មិន​ប្រើ​ស្រោម​អនាម័យ​កើន​ឡើង​ ២ ដង​ទៅ​វិញ។ រីឯ​បញ្ហា​យុវវ័យ​ប្រុសដាក់​សម្ពាធ​ទៅ​មិត្ត​ស្រី​របស់​ពួក​គេ​ដើម្បី​រួមភេទ​ក៏មិន​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ដែរ បើ​ប្រៀប​ធៀប​កាលពី​ ៥ ឆ្នាំ​មុន។

ហេតុដូច​នេះ យុទ្ធនា​ការ​ក្នុងការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​និង​ការ​អប់រំ​យុវ​វ័យ​អំពី​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ផ្លូវ​ភេទ ​និង​សុវត្ថិ​ភាព​ផ្លូវភេទ​ និង​វប្បធម៌​ប្រពៃ​ណីខ្មែរ​ដ៏ផូរផង់​គួរ​ធ្វើ​សកម្ម​ភាពបន្ត​ទៅ​ទៀត​ដូច​រាល់ឆ្នាំ​ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការថ្លោះ​ធ្លោយ​ដោយ​ប្រការ​ណា​មួយ​ដូច​ករណី​នៅ​ឃុំរកា។

បើនៅ​ប្រទេស​ថៃវិញ គឺគេ​មានការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ តាម​ដាន​ការវិវត្ត​របស់​យុវវ័យ​ដូចគ្នា នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ដែរ ​គឺ​​ម្នាក់ក្នុង​ចំណោម​ ៣ នាក់​នៃ​យុវវ័យ​ជា​ប្រុស ​មាន​ផែន​ការ​រួម​ភេទ​នៅថ្ងៃ​ ១៤ កុម្ភៈ កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១៤ ​របក​គំហើញ​នេះ​ហើយ​បានជា​មាន​បម្រាម​គោចរ​មិន​ឲ្យ​យុវវ័យ​​អាយុ​ ១៧ ឆ្នាំ ចុះ​ក្រោម​ចូល​ផ្ទះ​សំណាក់ ​ឬក៏​សណ្ឋា​គារ​ទេ នៅ​យប់ថ្ងៃ​ ១៤ ​កុម្ភៈ ហើយ​ឆ្នាំ​នេះ​រដ្ឋបាល​ទីក្រុង បាងកក នឹង​បញ្ចេញ​ស្រោម​អនាម័យ​ចំនួន ៣,៥ លាន​ដែល​យុវវ័យ ថៃ អាច​នឹង​រួម​ភេទ​លើក​ដំបូង​របស់​ពួកគេ​នៅ​ថ្ងៃ​នោះ​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ឆ្លង​ជំងឺ​អេដស៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទិវា​នៃក្តី​ស្រឡាញ់ ខាង​មុខ​នេះ។

ចំណែក​ឯ​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម និង​ឡាវ ជិត​ខាង​យើង​វិញ​មិន​មាន​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ណា​មួយ​ស្តី​ពីថ្ងៃនៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់​នេះទេ​ តែ​គ្រាន់​តែ​ព្រួយ​បារម្ភ​នៅ​ពេល​ដែល​យុវវ័យ​ចែក​រំលែក​បទ​ពិសោធពី​ទំនាក់​ទំនង​ផ្លូវ​ភេទ​នៅថ្ងៃ ១៤​ កុម្ភៈ ​នៅ​ពេល​ពិភាក្សា​ក្នុង​ក្រុម​នៅ​ក្នុង​សិក្ខា​សាលា​មួយទេ៕

ចូល​រួម​ផ្តល់​យោ​បល់​តាម​រយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

0

Comments

Please, login or register to post a comment

ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ