Headlines:

បើក​បុក រួច​រត់​គេច



121121_06a

ជន​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ត្រូវ​មាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​ខ្លួន​

គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​គឺជា​បញ្ហា​ដ៏​រសើប​បំផុត​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​ដែល​វា​តែង​តែ​កើត​ឡើង​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​។ វា​បាន​សម្លាប់​ជីវិត​មនុស្ស​និង​ធ្វើ​ឲ្យ​របួស​ធ្ងន់​ស្រាល​ព្រម​ទាំង​ខូច​ខាត​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​សន្ធឹក​សន្ធាប់។ យ៉ាង​ណាមិញ​ជន​បង្ក​ក្នុង​ឧប្បតិ្ដ​ហេតុ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​មួយ​ចំនួន​រមែង​ព្យាយាម​រត់​គេច​ខ្លួន​ដែល​ពេល​ខ្លះ​វា​បង្ក​ឲ្យ​មាន​សោកនាដ​កម្ម​កាន់​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​។​ចំពោះ​ទង្វើ​គ្មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​បែប​នេះ ពួក​គេ​អាច​គិត​ថា ខ្លួន​ត្រូវ​ចំណាយ​លើ​សំណង​ច្រើន​ដែល​ខាត​បង់​ទាំង​លុយ​កាក់ ពេល​វេលា​និង​មុខ​មាត់​ជា​ដើម​។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ពួក​គេ​អាច​ប្រឈម​មុខ​នឹង​គ្រោះ​ថ្នាក់​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​អន្ដរាគមន៍​ពី​ក្រុម​គ្រួសារ​ជន​រង​គ្រោះ​។

ថ្វី​ដ្បិតតែ​មូល​ហេតុ​ខាង​លើ​អាច​ជា​លេស​ដោះ​សា​របស់​ជន​បង្ក​មួយ​ចំនួន​ក៏​ដោយ ក៏​មនុស្ស​ម្នាក់​ៗ​ត្រូវ​មាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ និង​គោរព​ច្បាប់​គ្រប់​ពេល​វេលា​។ ប្រសិន​បើ​ជួប​ឧប្បត្ដិ​ហេតុ​ចៃ​ដន្យ​ណា​មួយ​អ្នក​បើក​បរ​គ្រប់​រូប​ត្រូវ​គោរព​ច្បាប់ និង​មាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​ខ្លួន​?

ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរ​នេះ​លោក​ងួន​សុ​វិទូ​ជា​ជន​រងគ្រោះ​ដែល​ស្ទើរ​តែ​អស់​ជីវិត​បាន​រៀប​រាប់​ពី​បទ​ពិសោធ​និង​អារម្មណ៍​ថា​៖​ «នៅ​ពេល​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ឡាន​កៀរ​ឲ្យ​រង​របួស​ខ្ញុំ​ពិត​ជា​ខឹង​អ្នក​បើក​ឡាន​នោះ​ណាស់​។ ខ្ញុំ​ចង់​ដឹង​ថា តើ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ប្រព្រឹត្ដ​ខុស​ហើយ​ខំ​បើក​រត់​គេច​ខ្លួន​ធ្វើ​អី​ទៀត​»។​លោក​បាន​បន្ដ​ថា លោក​ក៏​ធ្លាប់​ជិះ​ប៉ះ​ពារ​អ្នក​ដទៃ​ដែរ ប៉ុន្ដែ​លោក​ត្រូវ​ចុះ​មក​ជជែក​ជាមួយ​ជន​រង​គ្រោះ​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​រួម​គ្នា​។

អ្នក​ស្រី​ឥដ្ឋ​ស្រី​មុំ​បាន​ជួប​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ដោយ​ត្រូវ​បាន​ម៉ូតូ​មួយ​គ្រឿង​ផ្សេង​ទៀត​បុក​ពី​ក្រោយ ខណៈ​ពេល​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​លើ​ដង​ផ្លូវ​ជា​មួយ​ស្វាមី​។​អ្នក​ស្រី វ័យ​៣៥​ឆ្នាំ​រូប​នេះ បាន​អះអាង​ថា​៖​ «​ខ្ញុំ​ធ្លាក់​ពី​លើ​ម៉ូតូ​ហើយ​ក្បាល​ខ្ញុំ​បោក​ទៅ​នឹង​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​សឺ​ងើប​មិន​រួច​។ ជន​បង្ក​នោះ បែរ​ជា​ជិះ​ទៅ​បាត់​យ៉ាង​លឿន​គ្មាន​ខ្វល់​ពី​អ្វី​ទេ​សូម្បី​តែ​ទឹក​ចិត្ដ​មក​ជួយ​លើក​ខ្ញុំ​មក​ដាក់​លើ​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ​ក៏​គ្មាន​ដែរ​»​។

ចំពោះ​ទង្វើ​មិន​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នេះ អ្នក​ស្រី​មុំ​បាន​សន្និដ្ឋាន​ថា៖​«​ខ្ញុំ​យល់​ពី​ទម្លាប់​អាក្រក់​របស់​ជន​បង្ក​ហេតុ​ពួក​គេ​គិត​ថា​ខ្លួន​នឹង​ត្រូវ​បង្ខំ​ឲ្យ​បង់​ការ​ខូចខាត​តែ​សម្រាប់​ករណី​ខ្ញុំ​ខ្ញុំ​គ្រាន់​តែ​ចង់​ឲ្យ​គាត់​ដឹង​ខុស​ហើយ​ចេះ​សុំទោស​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​នាម​ជា​មនុស្ស​ត្រូវ​មាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​ប៉ុណ្ណោះ​»​។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​លោក​ស៊ី​ធឿន​ជា​មន្រ្តី​ប៉ូលិស​ចូល​និវត្តន៍​ដែល​មាន​បទពិសោធ​ផ្នែក​ចរាចរណ៍​នេះ​ជាង​២០​ឆ្នាំ​និង​ជា​អ្នក​រាយការណ៍​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​បាន​ពន្យល់​ថា​រហូត​មក​ទល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ជន​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ភាគ​ច្រើន​តែង​តែ​ព្យាយាម​រត់​គេច​ជា​ជាង​នៅ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ជា​សំណង​ឬ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​។

លោក​បាន​លើក​ឡើង​ថា លុះ​ត្រា​តែ​ជន​បង្ក​នោះ​រង​របួស​ធ្ងន់​ឬ​មាន​ការ​អន្តរាគមន៍​ពី​មន្ដ្រី​ប៉ូលិស​ឬ​ប្រជាជន​នៅ​កន្លែង​កើត​ហេតុ​ទើប​ពួកគេ​មិន​អាច​គេច​ខ្លួន​បាន។

បញ្ហា​មិន​ចេះ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​អ្នក​បើកបរ​មួយ​ចំនួន មិន​ត្រូវ​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ដ​ទេ​។ ជាក់​ស្ដែង យុវជន​កែវ សុវណ្ណារិទ្ធិ​ជា​និស្សិត​ឆ្នាំ​ទី​៤​ផ្នែក​រដ្ឋបាល​សាធារណៈ​បាន​បង្ហាញ​នូវ​ការ​មិន​ពេញ​ចិត្ដ​របស់​លោក​ថា​៖​«នៅ​ម៉ោង​ប្រហែល​ជា​៨​កន្លះ​យប់​ខណៈ​ពេល​ខ្ញុំ​ឈប់​ត្រង់​ចំណុច​ភ្លើង​ស្ដុប ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ម៉ូតូ​មួយ​គ្រឿង​កំពុង​តែ​បោះ​ពួយ​យ៉ាង​លឿន​រួច​ជ្រុល​ទៅ​បុក​ម៉ូតូ​មួយ​គ្រឿង​ទៀត​ដែល​កំពុង​តែ​ឆ្លង​ផ្លូវ​។ ពិត​ជា​អកុសល​ណាស់ គេ​បង្ក​ហេតុ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ហើយ ប៉ុន្ដែ​គេ​មិន​ព្រម​ចុះ​មើល​ជន​រងគ្រោះ​ទេ​បែរ​ជា​លើក​ម៉ូតូ​ព្យាយាម​ជិះ​រត់​ទៅ​វិញ​»។​លោក​បាន​បន្ដ​ថា ពិត​ជា​គួរ​ឲ្យ​សោក​ស្ដាយ​ណាស់​ដែល​អ្នក​បើក​បរ​ម្នាក់​នោះ​មិន​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​និង​គ្មាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​ក្នុង​ខ្លួន​អ្វី​បន្ដិច​សោះ​។

យោង​តាម​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ផ្លូវ​គោក​បាន​កំណត់​ពី​មាត្រា​ទី៦៩ ដល់​៩០​ស្តី​ពី​ទោស​ប្បញ្ញត្តិ​ពី​ស្ថាន​ភាព​នានា​នៃ​គ្រោះថ្នាក់​និង​ការ​បំពាន​ថា ជា​ទូទៅ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​គ្រោះថ្នាក់​នេះ​មាន​រូបភាព​ពីរ​គឺ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​រដ្ឋប្ប​វេណី​និង​ព្រហ្មទណ្ឌ​។​វា​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ព្យសនកម្ម​មាន​ន័យ​ថា​ប្រសិន​បើ​ឧប្បត្ដិហេតុ​នោះ​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់បង់​អាយុ​ជីវិត​មនុស្ស​នោះ​គ្រោះថា្នក់​ចរាចរណ៍​នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​។

នៅ​ក្នុង​មាត្រា​៨២​នៃ​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ចំពោះ​ជន​ណា​ដែល​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អ្នក​ដទៃ​រហូត​បាត់​បង់​ជីវិត​នៅ​ពេល​ធ្វើ​ដំណើរ​ជន​នោះ​នឹង​ត្រូវ​ផ្តន្ទា​ទោស​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ពី​១​ឆ្នាំ​ទៅ​៣​ឆ្នាំ​ឬ​ផាក​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​២​លាន​ទៅ​៦​លាន​រៀល​ឬ​ក៏​ជនល្មើស​អាច​នឹង​ត្រូវ​បង្ខំ​ឲ្យ​អនុវត្ត​តាម​ទាំង​២​ចំណុច​ខាង​លើ​នេះ​។

ដោយ​ឡែក​ចំពោះ​ការ​រត់​គេច​ក្នុង​គោល​បំណង​មិន​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ជន​ល្មើស​នឹង​ត្រូវ​ផ្តន្ទា​ទោស​ជា​អតិបរមា​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​មាត្រា​ទី​៨២​នៃ​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ផ្លូវ​គោក​កម្ពុជា​។

ឆើ្លយ​តប​នឹង​បញ្ហា​នេះ​ដែរ​លោក​សៅ​ដឺលុច​និស្សិត​អាហា​រូបករណ៍​បរិញ្ញាបត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​ច្បាប់​នៃ​Transnational​Law​and​Business​University​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាងត្បូង​បាន​ផ្តល់​ទស្សនៈ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ការ​បន្ថែម​ផ្នត់​គំនិត​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ថា​៖​«​វា​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​កំណែ​ទម្រង់​ផ្នែក​រដ្ឋបាល​។​ប្រសិន​បើ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​តឹងរ៉ឹង​នោះ​ជន​បង្ក​នឹង​ពុំ​មាន​ឱកាស​គេច​វេះ​ចំពោះ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នោះ​ទេ​។​វា​មាន​កត្តា​ជា​ច្រើន​ដែល​ទាមទារ​ឲ្យ​គម្រោង​នេះ​សម្រេច​បាន​ដូចជា​ទី​១​ត្រូវ​ពង្រឹង​ច្បាប់​ឲ្យ​បាន​រឹងមាំ​ទី​២​ធ្វើ​ការ​កែ​ប្រែ​ការ​ដាក់​ទោស​មួយ​ចំនួន​និង​ទី​៣​ត្រូវ​បង្កើន​ចំណេះ​ដឹង​ចំពោះ​សាធារណជន​អំពី​បញ្ហា​នេះ​»​។

លោក សុវណ្ណារិទ្ធិ​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​អ្នក​បើកបរ​ទាំងអស់​គួរ​ហ៊ាន​ប្រឈម​នឹង​ហេតុ​ការណ៍​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ដែល​ខ្លួន​បង្ក​ឡើង​ព្រោះ​វា​នឹង​ជះ​ឥទ្ធិ​ពល​វិជ្ជមាន​ដល់​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​ហើយ​លោក​សំណូម​ពរ​ដល់​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​ជួយ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ចំពោះ​បញ្ហា​តាម​រយៈ​ការ​បង្រៀន​ពី​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​និង​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​តាំង​ពី​ថ្នាក់​ដំបូង​ទៅ​កាន់​សិស្សា​នុសិស្ស​។​ក្រសួង​សាធារណ​ការ​និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​ផ្ទេរ​ឈ្មោះ​ប័ណ្ណ​កម្ម​សិទ្ធិ​ម្ចាស់​យាន​យន្ត​ដើម្បី​ឲ្យ​ប៉ូលិស​ងាយ​កំណត់​មុខ​សញ្ញា​ចំពោះ​ជន​ដែល​បង្ក​ហេតុ​ហើយ​រត់​គេច​ដើម្បី​យក​មក​កាត់​ទោស​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​សម្រាប់​ជា​គំរូ​ដល់​សាធារណជន​៕​