Headlines:

លោក​អូបាម៉ា​ពង្រឹង​គោលនយោបាយ​នៅ​អាស៊ី



121115_02
លោក បារ៉ាក់ អូបា​ម៉ា ប្រធានា​ធិបតី​សហ​រដ្ឋ​អា​មេរិក នាពេល​កន្លង​មក​​។ រូបថត Reuters

ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់ លោក​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ប្រធានាធិបតី​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក មក​កាន់​ប្រទេស​ថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា និង​កម្ពុជា ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ​នេះ នឹង​ជា​ជំហាន​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​មួយ​ដើម្បី​ពង្រឹង​គោល​នយោបាយ អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​។

ការ​ឈប់​សំចត​រយៈ​ពេល ៨០ ម៉ោង​នេះ​នឹង​ពង្រឹង​វត្តមាន​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​ព្យាករ​ពី​អំណាច​នា​ថ្ងៃ​អនាគត នៅ​ក្នុង​តំបន់ ​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ឥទិ្ធពល​របស់​ចិន។ វា​ក៏​នឹង​ប្រែក្លាយ​អាស៊ាន ទៅ​ជា​សង្វៀន​មួយ ដែល​មហា​អំណាច​ទាំង​ពីរ អាច​លួង​លោម សហប្រតិបតិ្តការ និង​ប្រកួត​ប្រជែង​គ្នា​ផង​ដែរ។ លោក អូបាម៉ា ជា​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិកទី ១ ដែល​បាន​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​មក​ប្រទេស​អាស៊ាន​ចំនួន​ពាក់​កណ្តាល ក្នុង​អាណតិ្ត​ទី ១ របស់​លោក។  វៀតណាម​អាច​ត្រូវ​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ​ផង​ដែរ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ដោយ​ចេតនា។ ​បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទាំង​មូល ងាយ​នឹង​ត្រូវ​បក​ស្រាយ​ថា ជា​កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រួម ដើម្បី​ទប់​នឹង​ឥទិ្ធពល​របស់​ចិន​ដែល​កំពុង​កើន​ឡើង។ បើ​ទោះ​បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ចុះ​ផ្សាយ​ថា​ ការ​ចូល​រួម​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ជាមួយ​អាស៊ាន ធ្វើ​ឡើង​តាម​សំណើ​របស់​អាស៊ាន​ក៏​ដោយ ក៏​ប៉ុន្តែ​ការ​ងើប​ឡើង​របស់​ចិន និង​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ទំនុក​ចិត្ត​របស់ ចិន នៅ​តែ​ជា​ចំណុច​ផ្តោត​ចម្បង​នៃ​ការ​បង្កើត​តុល្យភាព​ជា​ថ្មី​នៅ​តំបន់ អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ដូច្នេះ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ជា​ប្រវតិ្តសាស្រ្ត​នេះ​ បាន​ផ្តោត​លើ​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង ៣ ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​ពិសេស​ជាមួយ​នឹង​ចិន។

ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ របស់​លោក អូបាម៉ា មក​ទីក្រុង​បាងកក នឹង​អាច​ផ្តោត​លើ​ការ​ពង្រឹង​​ទំនាក់​ទំនង​ថៃ​និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ឡើង​វិញ ជា​ពិសេស​សម្ព័ន្ធ​ភាព​យោធា​ ដែល​កំពុង​ចុះ​ខ្សោយ និង​ទី​តាំង​របស់​អាមេរិក​ក្នុង​បរិស្ថាន​ជា​យុទ្ធសាស្រ្ត​ថ្មី ក្នុង​តំបន់​។ ​បន្ទាប់​ពី​រយៈ​ពេល​ជិត​ ១ ទសវត្សរ៍​នៃ​ការ​ខិតខំ​ស្វែងរក​វិធីសាស្រ្ត ដើម្បី​ប្រែ​ក្លាយ​ទំនាក់​ទំនង​ទ្វេ​ភាគី​របស់​ខ្លួន​ទៅ​ជា​បរិបទ​ថ្នាក់ តំបន់​ដ៏​ធំ​ទូលាយ​រួច​មក ទីក្រុង​បាងកក និង​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ទីបំផុត​បាន​ឈាន​ដល់​ការ​ព្រមព្រៀង​លើ​អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​អាច​ធ្វើ​រួម គ្នា។

ក្នុង​អំឡុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក អូបាម៉ា ប្រទេស​ថៃ​ នឹង​ប្រកាស ការ​ត្រៀម​ជា​ស្រេច​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ចូល​រួម​ក្នុង​គំនិត​ផ្តួច​ផ្តើម សន្តិសុខ​ស្តីពី​ការ​សាយភាយ (Proliferation Security Initiative, PSI)។ វា​ត្រូវ​ការ​រយៈ​ពេល​៩​ឆ្នាំ សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ក្នុង​ការ​ឈាន​ដល់​សេចក្តី​សម្រេច​នេះ ហើយ​និយាយ​ឲ្យ​ត្រង់​ទៅ គឺ​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ថៃ បាន​ធ្វើ​ឡើង​យឺត​ពេល​បន្តិច​ហើយ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណាក៏​ដោយ វា​រក្សា​នូវ​តម្លៃ​ជា​និមិត្ត​សញ្ញា​។ សហរដ្ឋ​អាមេរិក សង្ឃឹម​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក Loen Panettta រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​ការពារជាតិ​នឹង​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​ ថ្មី​ក្នុង​សម័្ពន្ធភាព​ថៃ និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ជួយ​ដល់​សន្តិសុខ​ថ្នាក់​តំបន់​ហួស​ពី​កម្រិត​ទ្វេ​ភាគី។ លើស​ពី​អ្វី​ដែល​មន្រ្តី​ថៃ​នឹង​ទទួល​ស្គាល់ គឺ​អសមត្ថភាព​របស់​ថៃ​ ក្នុង​ការ​យល់​ដឹង​ពី​សារៈ​សំខាន់ នៃ​បរិបទ​យុទ្ធសាស្រ្ត ដែល​កំពុង​ផ្លាស់​ប្តូរ និង​អសមត្ថភាព​របស់​ថៃ​ ក្នុង​ការ​ប្រែ​ក្លាយ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ថៃ​និង​អាមេរិក​ដើម្បី​បម្រើ​ ដល់​សន្តិសុខ​ថ្នាក់​តំបន់ បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​អាមេរិក​ស្វែង​រក​ជម្រើស​ផ្សេង​។

ទំនាក់ទំនង​ជិត​ ស្និទ្ធ​របស់​ថៃ​ ជាមួយ​នឹង​ចិន និង​ការ​អន់ឱន ក្នុង​កម្រិត​ខ្ពស់​ ចំពោះ​ឥរិយាបថ​របស់​ទីក្រុង​ប៉េកាំង បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​អាមេរិក​ភាន់​ច្រឡំ ហើយ​លោក វេន ជាប៉ាវ នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ចិន គ្រោង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង​បាងកក បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន។

ទំនាក់​ទំនង​ជិត ស្និទ្ធ​របស់​ទីក្រុង​បាងកក​ជាមួយ​នឹង​ទីក្រុង​ប៉េកាំង បែរ​ជា​បង្កើន​តម្លៃ​ជា​យុទ្ធសាស្រ្ត​នៃ​ទីក្រុង​ណៃពិដោ​ចំពោះ​សហរដ្ឋ អាមេរិក​ទៅ​វិញ​។

លទ្ធភាព​របស់​មីយ៉ាន់ម៉ា​ក្នុង​ការ​បដិសេធ ចិន​លើ​បញ្ហា​ទំនប់ Myitsone Dam ក្នុង​រដ្ឋ Kachin នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​មុន​បាន​បង្ហាញ​ពី​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​របស់​មីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុង​ការ​ងាក​ចេញ​ពី​ការ​ឥទិ្ធពល​គ្រប់គ្រង​របស់​ចិន និង​កាត់​បន្ថយ​ការ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ចិន ដែល​មីយ៉ាន់ម៉ា​បាន​បង្កើន​ក្នុង​រយៈ​ពេល​បី​ទសវត្សរ៍​កន្លង​ទៅ។

សកម្មភាព និង​គោល​នយោបាយ​ច្បាស់​លាស់​បែប​នោះ​ បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កាន់​តែ​ប្រញាប់​បង្កើត​ទំនាក់​ ទំនង​ជា​ធម្មតា​ជាមួយ​នឹង​មីយ៉ាន់ម៉ា​វិញ។ ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក ថេន សេន បាន​​ឆ្លើយ​តប​យ៉ាង​ល្អ​ ចំពោះ​ការ​ទាមទារ​របស់​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​កន្លង​មក​នេះ​ ហើយ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក អូបាម៉ា ​គឺជា​ការ​គាំទ្រ​ដ៏​ធំ​ចំពោះ​កំណែ​ទម្រង់​ដែល​កំពុង​បន្ត និង​ផែនការ​ធ្វើ​សមាហរណ​កម្ម​មីយ៉ាន់ម៉ា​ក្នុង​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ។ ការ​អញ្ជើញ​ដោយ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ឲ្យ​ទីក្រុង​ណៃពិដោ ចូលរួម​ក្នុង​ល្បែង​សង្គ្រាម Cobra Cold ជាអ្នក​សង្កេត​ការណ៍ នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ បាន​បង្ហាញ​សញ្ញា​យ៉ាង​ច្បាស់​មួយ​អំពី​អ្វី​ដែល​អ្នក​យុទ្ធសាស្រ្ត​ អាមេរិក​គិត​ដល់​។ សមាហរណកម្ម​អន្តរជាតិ​របស់​មីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុង​វិស័យ​សន្តិសុខ និង​សេដ្ឋកិច្ច​គឺជា​អាទិភាព ដែល​នឹង​បង្កើន​លទ្ធភាព​ទាំងអស់​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ ចិន។ ចំណុច​ចុង​ក្រោយ​ដែល​លោក​ អូបាម៉ា នឹង​ឈប់ គឺ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ដូច​គ្នា​នឹង​ទំនាក់​ទំនង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​មីយ៉ាន់ម៉ា ដែល​កំពុង​ល្អ​ប្រសើរ​ឡើង​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស មិត្តភាព​រវាង​កម្ពុជា​ និង​ចិន បាន​រីក​សុសសាយ​ ក្នុង​រយៈ​ពេល ១២ ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ ដោយ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ជា​ម្ចាស់​ជំនួយ​ និង​អ្នក​វិនិយោគ​ធំ​បំផុត​របស់​កម្ពុជា។ ចាប់​តាំង​ពី​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ី​បូព៌ា​មក ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​បាន​ប្រើប្រាស់​ជំនាញ​យក​វេទិកា​សន្តិសុខ​ពហុភាគី​ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​អាស៊ាន ជា​ប្រយោជន៍​របស់​ខ្លួន ក្រោម​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក អូបាម៉ា។

លោក​ស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីតុន ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ការ​បរទេស​អាមេរិក ក៏​សម​នឹង​ទទួល​បាន​ការ​កោត​សរសើរ​ផង​ដែរ ដោយ​សារ​លោក​ស្រី​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ពីសារៈ​សំខាន់​នៃ​សេរីភាព និង​សុវត្ថិភាព នៃ​ការ​ទំនាក់​ទំនង​ផ្លូវ​សមុទ្រ ក្នុង​តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។ អាមេរិក​បាន​យក​ចំណុច​នេះ ជា​មូលដ្ឋាន​គាំទ្រ​ការ​បន្ត​កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ របស់​អាស៊ាន​ ក្នុង​ការ​ព្រាង​ក្រម​ប្រតិបតិ្ត​ថ្នាក់​​តំបន់​ចង​កាតព្វ​កិច្ច សម្រាប់​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ចិន ខិតខំ​ការពារ​ទប់ទល់។ ចិន​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ពេល​វេលា​មិន​ល្អ​ទេ ជា​ពិសេស​ ក្នុង​អំឡុង​អន្តរកាល​ប្តូរ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​របស់​ខ្លួន។ ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ប្រធាន​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ីបូព៌ា  លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​លើ​ទិស​ដៅ​នៃ​កិច្ច​ពិភាក្សា ក្នុង​ចំណោម​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ដែល​ទំនង​ជា​និយាយ​ដោយ​គ្មាន​ត្រៀម​ទុក​ជា​ មុន​។ លោក ហ៊ុន សែន មេ​ដឹក​នាំ​កាន់​អំណាច​យូរ​ក្នុង​តំបន់ ត្រូវ​ចៀសវាង​ពី​ហេតុការណ៍​គួរ​ឲ្យ​អាម៉ាស់​បំផុត ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ការ​បរទេស​អាស៊ាន​នៅ​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ខែ​កក្កដា នៅ​ពេល​អាស៊ាន​ទទួល​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​រួម ដោយ​សារ​ការ​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​លើ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។

ការ​អនុវត្ត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ទៀត​នេះ នឹង​មាន​សារៈ​សំខាន់​ ចំពោះ​ភាព​កណ្តាល​នៃ​អាស៊ាន​។ ដោយ​មាន​បញ្ហា​ជាន់​គ្នា​ជា​ច្រើន អ្វី​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​បាន​និយាយ ឬ​ធ្វើ​នៅ​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​នឹង​ប៉ះពាល់​លទ្ធផល និង​ទិស​ដៅ​អនាគត​របស់​អាស៊ាន​។ អាស៊ាន​ត្រូវ​តែ​អព្យាក្រឹត្យ នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ី​បូព៌ា ព្រោះ​នេះ​ នឹង​ជា​វិធី​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​បំផុត សម្រាប់​អាស៊ាន​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ទំនាក់​ទំនង​របស់​ខ្លួន ​ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​ចិន៕ TK

ដោយ លោក Kavi Chongittavorn ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​ចូល​និវត្តន៍​នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ Chulalongkorn ក្នុង​ទីក្រុង​បាងកក និង​ជា​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ថៃ​ឯករាជ្យ

This content has been locked. You can no longer post any comments.
Show/hide comments
busy