ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍
- Prev
- 1 of 5
- Next
លោក Alistair Moir ប្រធានប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការ MAG (Mines Advisory Group បានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសទាក់ទងនឹងសកម្មភាពអង្គការរបស់លោក និងបញ្ហាគ្រាប់មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដល់កាសែតភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ដូចតទៅ៖
មនុស្សជាច្រើនយល់ថា មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ មិនមែនជាការគំរាមកំហែងដ៏គ្រោះថ្នាក់នៅកម្ពុជាទៀតឡើយ ពីព្រោះផ្ទៃដីយ៉ាងធំធេងត្រូវបានបោសសម្អាត ហើយតួលេខនៃគ្រោះថ្នាក់ បានធ្លាក់ចុះ។ តើការបោសសម្អាតមីននៅកម្ពុជាមានសារៈសំខាន់ដូចម្ដេចដែរ?
សំណល់គ្រាប់មីន មិនត្រឹមតែជាការគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ។ ផ្ទៃដីមានគ្រាប់មីន គឺជាឧបសគ្គដ៏ចម្បងចំពោះការអភិវឌ្ឍជនបទ។ វាបានធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសារជាប់ក្នុងភាពក្រីក្រ។ គ្រាប់មីនបានរាំងស្កាត់លទ្ធភាពចូលទៅតាំងទីជាថ្មីនៅលើដីធ្លី រាំងស្ទះដល់ការធ្វើកសិកម្ម និងការអភិវឌ្ឍសេវាសំខាន់ៗ ដូចជា សាលារៀន មណ្ឌលសុខភាព និងអណ្ដូងទឹក។ មានតួលេខគ្រោះថ្នាក់ដោយសារគ្រាប់មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះជាង ២៧ ០០០ ចាប់តាំងពី MAG ចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការកាលពីឆ្នាំ១៩៩២។ តួលេខគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីន បានបង្ហាញនូវការធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ តួលេខបង្ហាញថាមានករណីគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះចំនួន ៣៥២ករណីកាលពីឆ្នាំ២០០៧, ២៧១ករណីនៅឆ្នាំ២០០៨ និង ២៤៣ករណីនៅឆ្នាំ២០០៩។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅក្នុងតួលេខឆ្នាំ២០១០ អត្រាគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ បានកើនឡើងជាថ្មី មានចំនួនសរុបដល់ទៅ២៨៦ករណី។ កំណើននៃចំនួនគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីននេះ អាចបណ្ដាលមកពីគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរចំនួន២ករណីបង្កឡើងដោយ គ្រាប់មីនប្រឆាំងរថក្រោះនៅអំឡុងឆ្នាំ២០១០។ ទោះបីជាផ្នែកបោសសម្អាតមីន មានដំណើរវិវត្តន៍ដ៏ខ្លាំងក្លានៅក្នុងការកាត់បន្ថយចំនួនគ្រោះ ថ្នាក់ថ្មីៗនៅកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩២ក្ដី ក៏ផ្ទៃដីរាប់សិបគីឡូម៉ែត្រនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅតែគ្របដណ្ដប់ទៅ ដោយគ្រាប់មីន។ ដោយបណ្ដាខេត្តមួយចំនួនដែលទទួលរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេ មានខេត្តបាត់ដំបង ប៉ៃលិន និងបន្ទាយមានជ័យ ជាទីដែលអង្គការ MAG កំពុងប្រតិបត្តិការនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សហគមន៍នានាកំពុងតែតស៊ូរស់នៅក្នុងតំបន់ដែលបានកំណត់ជាទីដែលពុំ មានគ្រាប់មីន។ MAG ធ្វើការងារយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួននៅកម្រិត មូលដ្ឋាន ដើម្បីបញ្ជ្រាបការបោសសម្អាតមីនជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍ ការបោសសម្អាតផ្ទៃដីអាទិភាពខ្ពស់ និងកម្រិតផលប៉ះពាល់ឲ្យនៅទាបតាមរយៈសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍ក្រោយបោស សម្អាត។
តួលេខគ្រោះថ្នាក់ តែងតែត្រូវបានគេចាត់ទុកជាវិធីវាស់វែងជោគជ័យនៃកិច្ចខិតខំ ប្រឹងប្រែងបោសសម្អាតមីន ប៉ុន្តែ តើការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនគ្រោះថ្នាក់ ជាលទ្ធផលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគេចផុតពីផ្ទៃដីធំៗសម្បូរដោយមីន ដោយសារតែលទ្ធផលនៃសមាសភាពសិក្សាស្វែងយល់អំពីការបោសសម្អាតមីន មែនឬទេ?
តួលេខគ្រោះថ្នាក់ដោយសារគ្រាប់មីន ផ្ដល់នូវការបង្ហាញនៃភាពងាយរងគ្រោះរបស់សហគមន៍មួយ ប៉ុន្តែ មិនមែនជាមធ្យោបាយកំណត់ស្ដង់ដារនោះឡើយ។ សកម្មភាពអប់រំកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់របស់អង្គការ MAG ផ្ដល់ឲ្យសហគមន៍នូវចំណេះដឹងសម្រាប់ជួយកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់នា ពេលអនាគត ហើយការធ្លាក់ចុះនៃតួលេខគ្រោះថ្នាក់ ជាការពិត អាចជាបច្ច័យចំពោះមនុស្សដែលបានដឹងកាន់តែច្រើនអំពីគ្រោះថ្នាក់ បង្កឡើងដោយកាកសំណល់នៃសង្គ្រាម។ ទោះជាយ៉ាងណា គេត្រូវពិចារណាថា សហគមន៍ជាច្រើនបានរស់នៅជាមួយនឹងការគំរាមកំហែងប្រចាំថ្ងៃនេះអស់ រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ហើយពួកគេសុទ្ធតែបានដឹងពីគ្រោះថ្នាក់បង្កឡើងដោយគ្រាប់រំសេវនៅ តាមភូមិដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ គ្រោះថ្នាក់នៅតែកំពុងកើតឡើង ហើយនេះមិនមែនដោយសារតែពួកគេមិនបានដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ទាំងនោះ ឡើយ ប៉ុន្តែ សហគមន៍តែងតែប្រឈមមុខនឹងជម្រើសមានកម្រិត ហើយយើងកំពុងស្វែងរកមនុស្សទាំងនោះដែលតែងតែប្ដូរជីវិតដើម្បី ទ្រទ្រង់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ និងចិញ្ចឹមគ្រួសារពួកគេ។ តាមរយៈដៃគូអភិវឌ្ឍន៍របស់យើង និងការបោសសម្អាតមីន និងវិធីសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍របស់យើង យើងអាចពង្រីកសកម្មភាពបោសសម្អាតមីនដោយមនុស្សធម៌របស់យើងតាមរយៈ វិធានការអន្តរាគមន៍ដោយនិរន្តរភាព ដើម្បីធានាបានថា តំបន់ទាំងឡាយដែលពីមុនត្រូវកាត់ផ្ដាច់ដោយសារតែគ្រាប់មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះនោះ អាចត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការតាំងទីលំនៅជាថ្មី ការកសាងអណ្ដូងទឹក សាលារៀន និងមណ្ឌលសុខភាព កែលម្អផ្លូវថ្នល់ និងបង្កើនលទ្ធភាពសម្រាប់រៀបចំដីស្រែកសិកម្ម។
ហេតុអ្វីបានជាការបង្កើនធនធានសម្រាប់ការបោសសម្អាតមីន មានសារៈសំខាន់ ហើយតើកន្លែងណាដែលធនធានទាំងនោះ គួរត្រូវបានគេយកទៅប្រើ?
ជាលទ្ធផលនៃសង្គ្រាមអស់រយៈពេលជិត ៣ទសវត្សរ៍ ប្រទេសកម្ពុជានៅតែជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសជាច្រើន ដែលរងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំងក្លាបំផុតដោយសារគ្រាប់មីននៅទូទាំងពិភពលោក ប្រជាជននៅតាមជនបទប្រហែល ៨០ភាគរយ ពឹងផ្អែកសំខាន់ទៅលើវិស័យកសិកម្ម ឬសកម្មភាពពាក់ព័ន្ធនឹងកសិកម្ម។ ដូច្នេះ ប្រជាជនកម្ពុជានៅតែពុំទទួលបានផលប្រយោជន៍ទាំងខាងសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច ដោយសារតែការគំរាមកំហែងនៃគ្រាប់មីន គ្រាប់បែកចង្កោម គ្រាប់បែកទម្លាក់ពីយន្តហោះ និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដទៃទៀត។ ការបង្កើនធនធានសម្រាប់បោសសម្អាតមីន មានសារៈសំខាន់ដើម្បីឲ្យកម្ពុជាអាចឈានដល់គោលដៅគ្មានផលប៉ះពាល់ និងគ្មានគ្រាប់មីន។ ការបោសសម្អាតគ្រាប់មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះគឺជាអាទិភាពចម្បងសម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជា ដែលត្រូវបានបង្ហាញជូនតាមរយៈការបញ្ជូលនូវការបោសសម្អាតមីននៅ ក្នុងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ និងនៅគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហវត្សរ៍លើកទី ៩ របស់កម្ពុជា (CMDG) សម្រាប់ការបោសសម្អាតគ្រាប់មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ និងការជួយដល់ជនរងគ្រោះ។ សកម្មភាពបោសសម្អាតមីនរបស់ MAG ជួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឲ្យឈានទៅសម្រេចតាមការប្ដេជ្ញាចិត្ត អនុវត្តតាមសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា និងការប្ដេជ្ញាចិត្តតាមគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សរ៍ តាមរយៈការជួយរៀបចំកម្មសិទ្ធិដីធ្លីជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋាន និងការជួយទ្រទ្រង់ដល់ការអន្តរាគមន៍ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព នៅលើផ្ទៃដីនៅក្រោយការបោសសម្អាតរួច។
ចំពោះប្រតិបត្តិករផ្ដល់មូលនិធិ និងការដាក់ពង្រាយធនធានបោសសម្អាតមីននៅកម្ពុជា ផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការបោសសម្អាតផ្ទៃដីដែលមានគ្រាប់មីននៅភាគ ពាយព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា ព្រមជាមួយធនធានបន្តិចបន្ដួចផ្សេងទៀត ផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការបោសសម្អាតយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះនៅភាគខាង កើតប្រទេសកម្ពុជា។ វិធីសាស្ត្ររបស់ MAG គឺត្រូវបន្ថែម និងកោតសរសើរដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅ ទូទាំងប្រទេសដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាគ្រាប់មីននៅសេសសល់នៅកម្ពុជា។
ទោះបីជាពួកគេបានជ្រាបពីទីកន្លែងដែលមានបង្កប់គ្រាប់មីនក្តី ក៏នៅតែមានប្រជាជនមួយចំនួនជម្នះចូលទៅកាន់តំបន់ព្រៃទាំងនោះ ដោយកត្តាភាពក្រីក្រជំរុញ។ តើយើងអាចមានវិធានការយ៉ាងណាដើម្បីកាត់បន្ថយនូវបញ្ហានេះបាន?
ទីកន្លែងទាំងនោះភាគច្រើនមានប្រជាជនរស់នៅស្ថិតក្រោមបន្ទាត់ ក្រីក្រ (កំណើនគ្រួសារដែលខ្វះខាតដីធ្លីសម្រាប់ដាំដុះ) ដូច្នេះប្រជាជនទាំងនេះ នឹងយកដីនោះមកប្រើប្រាស់សម្រាប់តម្រូវការចាំបាច់របស់ពួកគាត់ បើទោះបីជាដឹងថា វាជាដីដែលមានបង្កប់គ្រាប់មីនក៏ដោយ (សកម្មភាពរបស់ពួកគាត់ជាការចូលទៅបេះផ្សិត កាប់ដើមប្ញស្សី ដោយដីទាំងនោះត្រូវបានគេបោះបង់ចោលជាយូរមកហើយដែលប្រជាជននា ពេលបច្ចុប្បន្នគិតថាជាចម្ការមីន)។
តំបន់ដែលជាចម្ការមីនទាំងអស់នោះភាគច្រើនសម្បូរប្រជាជន ដែលមកទន្ទ្រានយកដីដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់ខ្លួនព្រោះតែនៅទី ជនបទភាពក្រីក្រមានកំណើនកើនឡើងខ្ពស់។
នេះក៏ជាផលប៉ះពាល់មួយដែលបានកើនឡើងដោយសារតែគ្រួសារមួយចំនួន ខ្វះខាតដី និងគ្រួសារខ្លះទៀតរស់នៅដោយអាស្រ័យនឹងការងារនៅទីនោះតាមរយៈ ការរកកម្រៃប្រចាំថ្ងៃ។ តែក៏មានគ្រួសារខ្លះត្រូវបង្ខំចិត្តទៅរស់នៅតំបន់នោះ សម្រាប់ជាប្រភពនៃការរកចំណូលប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេទាំងដឹងថា វាជាតំបន់មានបង្កប់គ្រាប់មីនក៏ដោយ។
MAG បានមានទំនាក់ទំនងដៃគូជាមួយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលអភិវឌ្ឍជនបទ ក្នុងរយៈពេលយូរមួយ។ តើហេតុអ្វីបានជាវាមានសារៈសំខាន់បែបនេះ?
នៅក្នុងគម្រោងនៃយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ជាតិ ក្រុមការងារ MAG បានចាប់ដៃគូក្នុងស្រុក និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិជាច្រើន រួមជាមួយនឹងអាជ្ញាធរជាតិផងដែរ។ ក្រុម MAG និងដៃគូជាអង្គការមួយចំនួនបានពិចារ-ណាថា វាជាការសម្អាតមីន គឺជាចំណែកនៃការចូលរួមអភិវឌ្ឍមួយដ៏សកម្ម។
ឆ្លងកាត់ការចាប់ដៃគូជាច្រើនមក ក្រុមការងារMAG អះអាងថា ក្រោយពីអន្តរាគមន៍នៃការបោសសម្អាតមីន គឺយើងអាចផ្តល់ឲ្យសហគមន៍មួយចំនួនទទួលបាននូវធនធាន និងចំណេះដឹងច្រើនដែលតម្រូវឲ្យប្រជាជនអាចប្រើប្រាស់ដីទាំងនោះ បានក្នុងរយៈពេលយូរសម្រាប់ការបង្កបង្កើនផលរបស់ពួកគេ។ យុទ្ធវិធីនេះមិនត្រឹមតែមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការងាររបស់ MAG ទទួលបាននូវមូលនិធិផ្គត់ផ្គង់ប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងអាចឲ្យក្រុមការងារ MAG របស់យើងមានវិសាលភាពបន្តសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម កម្ពុជា និងសម្រេចនូវគោលដៅនៃការអភិវឌ្ឍសហស្សវត្សរ៍របស់កម្ពុជាទៀតផង។
ការសហការនេះបានបន្តនូវសក្ដានុពលរបស់ខ្លួនជាង ១ ទសវត្សរ៍មកហើយក្រោមកម្មវិធីមួយឈ្មោះថា ជីវិតប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ( Life With Dignity) ដែលដើមឡើយជាមូលនិធិរបស់ Lutheran World Foundation បន្ទាប់មកបានក្លាយជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលរបស់ជាតិ ឬ NGO LWD នាខែមករាឆ្នាំនេះ។ ចំណែកដៃគូសហការដទៃទៀតមានដូចជាអង្គការ Finn Church Aid នៅឆ្នាំ១៩៩៩ អង្គការ World Vision ប្រចាំកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៩៤ អង្គការ CARE នៅឆ្នាំ២០០៦ និងស្ថាប័នសេវាកម្មគ្រិស្តបរិស័ទ(Church World Service) និងដៃគូអង្គការក្នុងស្រុកមួយឈ្មោះថា សមាគមអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៩៨។
ក្រុមការងារ MAG និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានារបស់ខ្លួនបានខិតខំពង្រឹងសមត្ថភាពយល់ ដឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យយល់ច្បាស់ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃ សកម្មភាពរបស់ពួកគាត់ផងដែរ។ ក្រុម MAG បានធ្វើការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន និងសហគមន៍ក្នុងស្រុកដទៃទៀតដើម្បីបញ្ជាក់ឲ្យកាន់តែច្បាស់ពី តម្រូវការក្នុងស្រុក ហើយគម្រោងនោះវាសមស្របជាមួយប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធយ៉ាងណានៅ ក្នុងកិច្ចការអភិវឌ្ឍ។
ហេតុអ្វីការសម្អាតគ្រាប់មីនត្រូវចំណាយពេលយូរអង្វែង? កម្ពុជាបានទទួលជំនួយពីសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា (Ottawa Treaty) ១០ឆ្នាំ តើពេលវេលានេះវាសមស្របសម្រាប់ផែនការសម្អាតចម្ការមីន និងគ្រឿងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទះទាំងអស់បានឬទេ?
ការសម្អាតចម្ការមីន គឺយុទ្ធនាការមួយមានសកម្មភាពយឺត និងមានភាពអំណត់។ ទោះបីយើងមានក្រុមការងារ MAG បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ជាមួយនឹងដៃគូសហការនានាដើម្បីសម្អាតគ្រាប់មីននោះក្តី យើងនៅតែមានកិច្ចការជាច្រើនទៀតសម្រាប់បន្តដែរ។ នៅឆ្នាំ២០០៩ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានស្នើសុំជំនួយរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ បន្ថែមទៀតពីសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា( Ottawa Treaty) ដើម្បីបន្តកិច្ចការរបស់ខ្លួនសម្រាប់យុទ្ធនាការសម្អាតគ្រាប់មីននៅទូទាំងប្រទេសតែម្តង។
វាក៏នៅពុំទាន់ច្បាស់លាស់ដែរសម្រាប់ការបញ្ជាក់ពីពេលវេលា សម្អាតគ្រាប់មីននៅកម្ពុជានោះ ហើយជោគជ័យនៃយុទ្ធនាការរបស់យើងក៏វាអាស្រ័យលើសំណើ បន្ថែមពីម្ចាស់ជំនួយដែរ សម្រាប់ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្អាតចម្ការមីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះនៅកម្ពុជា។ កម្ពុជា គឺជាប្រទេសមួយដែលមានអត្រាគ្រាប់មីនកប់ក្នុងដីខ្ពស់ជាងគេនៅ លើពិភពលោក ហើយក្រុមការងារ MAG នៅតែមានការប្តេជ្ញាចិត្តដូចមុនដើម្បីជួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការការពារនូវសុវត្ថិភាពប្រជាជនកម្ពុជា ក៏ដូចជាការជួយផ្គត់ផ្គង់ពួកគាត់ឲ្យមានការអភិវឌ្ឍរីកលូតលាស់ ផងដែរ៕ DT/PR
