ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍
- Prev
- 1 of 2
- Next
ភ្នំពេញ : នៅថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំ ប្រជាជនខ្មែរបានយាងទេវតាមកសេពសោយនៅរានទេវតារបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែនៅពេលបុណ្យចូលឆ្នាំកន្លងផុតទៅ គេតែងរើរានទេវតារបស់ពួកគេគ្រវែងចោល។ ចំណែកទេវតាវិញ គឺត្រូវគង់នៅរហូតដល់មួយឆ្នាំឯណោះ។ បើរើរានទេវតាចេញទៅហើយ តើទេវតានោះត្រូវទៅគង់ឯណាទៅ?
អ្នកផ្តល់ប្រឹក្សាផ្នែកទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរនៃពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ មៀច ប៉ុណ្ណ វ័យ ៨២ ឆ្នាំ បានមានប្រសាសន៍ថា អសន:ទេវតា ដែលគេធ្វើដាក់តាមផ្ទះគឺជាកន្លែងសម្រាប់យាងទេវតាឲ្យមកគង់នៅ។ ប្រជាជនខ្មែរតែងមានអសន:ទេវតានេះនៅតាមផ្ទះ និង អុជធូបបន់ស្រន់តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយនៅក្នុងសង្គមខ្មែរយើង។
លោកព្រឹទ្ធាចារ្យបានបន្តថា៖ «នៅក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបានសង់ខ្ទមទេវតាទាំងនោះជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីស្វាគមន៍ទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី។ បន្ទាប់ពីថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីបញ្ចប់ទៅ ពួកគាត់ក៏រុះរើវាចេញ។ តែប្រជាពលរដ្ឋនៅតែមានបំណងចង់ឲ្យទេវតាបន្តនៅក្បែរពួកគេ។ ដូច្នេះហើយបានជាពួកគាត់បានអញ្ជើញឲ្យពពួកទេវតាមកនៅតាមថែ រក្សាពួកគាត់។ នៅពេលយាងទេវតាមក តើឲ្យទេវតាទៅនៅឯណា? ម្លោះហើយគេបានសង់អសន:នេះ ដើម្បីទេវតានោះឯង»។
គួរបញ្ជាក់ថា ទីតាំងនៃអសន:ទេវតា អាចដាក់វាបាននៅខាងមុខ ឬ ខាងក្រោយផ្ទះក៏បានដែរ។ តែលៃលកយ៉ាងណាឲ្យវាស្ថិតក្នុងបរិវេណនៃរបងផ្ទះ។ គេហៅវាថាជាអសនៈទេវតា។ អសនៈទេវតាអាច មានទំហំតូច មធ្យម ឬធំ គឺអាស្រ័យលើទ្រព្យធនរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមានលទ្ធភាពក្នុងការចំណាយ ប្រាក់ធ្វើ។
លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ មៀច ប៉ុណ្ណ មានប្រសាសន៍ទៀតថា៖ «តាមទំនៀមទម្លាប់តរៀងមក ប្រជាពលរដ្ឋបានដុតធូប និងអុចទៀន រួមទាំងមានសែននំចំណី ឬផ្លែឈើមួយចំនួនបន់ស្រន់នាថ្ងៃសីល។ ពួកគេបានបន់ឲ្យទេវតា ឲ្យជួយបីបាច់ថែរក្សាក្រុមគ្រួសារពួកគេ។ តែវាក៏មិនទាស់អ្វីដែរ ប្រសិនជាប្រជាជនអុជធូបបន់ស្រន់ជារៀងរាល់ថ្ងៃនោះ»។
លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ បានកត់សម្គាល់ថា មានភូមិនៅទីជនបទខ្លះបានសង់ខ្ទមនោះនៅក្នុងកណ្តាលភូមិពួក គេ។ ខ្ទមនេះគេហៅ «ព្រះភូមិវិញ» មិនមែន «អសនៈទេវតា» ទេ។ វាជាទីកន្លែងសក្ការបូជាសម្រាប់អ្នកភូមិទាំងមូលតែម្តង។ នៅទីនោះប្រជាពលរដ្ឋក៏បានបួងសួង និងបែរបន់ដល់អ្នកតាភូមិឲ្យជួយថែរក្សាភូមិដ្ឋានពួកគាត់ដែរ។ ជារឿយៗបន្ទាប់ពីរដូវច្រូតកាត់ ឬ ប្រមូលផល (ចន្លោះខែមករា ឬ កុម្ភៈ) ប្រជាពលរដ្ឋនឹងប្រារព្ធពិធីបុណ្យដារលាន ដោយជ្រើសយកទីកន្លែងនៅក្បែរ «ខ្ទមព្រះភូមិ» នោះតែម្តង ដោយមានការធ្វើពិធីសែនដោយនំចំណី ម្ហូបអាហារ សាច់ ផ្លែឈើ និងស្រាជាដើម។
គេក៏សង្កេតឃើញថា មានការសង់ខ្ទមទាំងនោះនៅក្រោមដើមឈើធំៗនានា តាមតំបន់ព្រៃ នៅតាមដងទន្លេ បឹងបួ នៅក្នុងវាលស្រែ ឬកន្លែងតាមដងផ្លូវនានាដែលតែងកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ញឹកញយ។ ការសាងសង់ខ្ទមទាំងនោះគឺក្នុងគោលបំណងចង់ឲ្យព្រលឹងវិញ្ញាណ អារក្សអ្នកតា ឬទេវតា មកស្នាក់នៅក្នុងខ្ទមទាំងនោះ ជួយថែរក្សាពួកគេ ឬទីកន្លែងនោះតែម្តង។
បច្ចុប្បន្នមានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ បានយកធាតុ (ឆ្អឹង) សាច់ញាតិដែលស្លាប់ទៅហើយក៏មានទៅដាក់ក្នុងនោះដែរ ដោយសារពួកគាត់ពុំមានលទ្ធភាពសាងសង់ចេតិយដាក់បញ្ចុះសព ឬពុំចង់យកទៅតម្កល់នៅ ឯវត្តអារាម។ លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ មៀច ប៉ុណ្ណ ឲ្យដឹងទៀតថា វាពុំមានបញ្ហាអ្វីចោទឡើយចំពោះការដាក់ធាតុសាច់ញាតិ និងទេវតាឲ្យនៅជាមួយគ្នានោះ។
កាលពីដើមឡើយ ប្រជាពលរដ្ឋបានសង់ខ្ទមនោះពីដើមឬស្សី ឬឈើ។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅទីជនបទនានា នៅតែរក្សាការធ្វើបែបនោះដដែលនៅឡើយ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នអាសនទេវតា ឬ ខ្ទមអ្នកតាត្រូវធ្វើដោយស៊ីម៉ងត៍អស់ហើយ។ តែទោះជាយ៉ាង អ្នកធ្វើខ្ទមអ្នកតាសម្រាប់លក់ មិនអាចធ្វើម៉ូដតាមតែចិត្តចង់នោះទេ។ លោក សុង ហេង អ្នកធ្វើខ្ទមអ្នកតា នៅសង្កាត់ចោមចៅ ខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា គាត់ត្រូវបានគេណែនាំឲ្យប្រកាន់យករចនាម៉ូដបែបខ្មែរជានិច្ច។
លោកបានបន្តថា៖ «យើងធ្លាប់បានធ្វើវាជាម៉ូដផ្សេងគ្នាដែរ តែក្រោយៗមកយើងនៅត្រូវបានគេប្រាប់ថា ឲ្យរក្សាបែបបទជាខ្មែរ។ ម៉ូដខ្ទមទាំងនោះត្រូវបានគេចម្លងមកពីតាមប្រាសាទបុរាណនានា។ យើងធ្វើវាស្រដៀងនឹងវិហារយើងដែរ»។
រចនាប័ទ្មរបស់ខ្មែរគឺយកសត្វពស់នាគរាជមួយគូធ្វើជារបងការពារ ដោយយកក្បាលជាខ្លោងទ្វារ។ នៅក្បែរក្បាលនាគ មានរូបតោពីរទៀតជាឆ្មាំការពារ។ នៅផ្នែកខាងមុខគេបន្សល់ធ្លាររាងធំទូលាយបន្តិច ដើម្បីដាក់គ្រឿងតង្វាយនានា និង កំប៉ុងជើងធូបជាដើម។ ចំណែកខ្ទមវិញ មានសណ្ឋានដូចអាស្រមរបស់ឥសីអង្គុយធ្វើសមាធិដែរ។ អាសន:ទេវតាខ្លះសង់មានសសរចំនួន ៤ ឬ ១២។ ចុងសសរខាងលើជាប់នឹងខ្ទមនោះ មានរចនារូបគ្រុឌ។ នៅជ្រុងដំបូលសុទ្ធតែមានរូបសត្វនាគ។ ខណៈក្បឿងដែលគេប្រក់នោះវិញ គឺមានស្រកានាគ។
លោក សុង ហេង បានបន្ថែមថា វាពុំមានការលំបាកឡើយក្នុងការសាងសង់ខ្ទមនេះ ដោយសារតែលោកមានពុម្ពរួចទៅហើយសម្រាប់ធ្វើវាលក់នៅមុខផ្ទះ ក្នុងសង្កាត់ចោមចៅ ដែលជាទីសម្បូរភ្ញៀវមករកមើលទិញខ្ទមអ្នកតានេះតែម្តង។
ចំណែកអ្នកធ្វើខ្ទមអ្នកតាមួយរូបទៀតនៅសង្កាត់ចោមចៅ គឺលោក ស្រៀង វាស្នា វ័យ២១ឆ្នាំ បាននិយាយថា តម្លៃខ្ទមអ្នកតានេះ មានតម្លៃខុសៗគ្នាតាមទំហំ និងការរចនានានា។ ចំពោះខ្ទមតូចមួយតម្លៃប្រហែលជា ១០០ ដុល្លារ អាមេរិក ខណៈសម្រាប់ខ្ទមដែលមានលក្ខណៈពិសេសវិញអាចមានតម្លៃរហូតដល់ទៅ១៥ ០០ដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។
លោកស្រៀង វាស្នា បានបន្តថា៖«ពណ៌ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការលើកតម្លៃឲ្យថ្លៃដែរ។ ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើននិយមជ្រើសយកពណ៌ទឹកមាស»៕ PR
