ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍
ភ្នំពេញៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មកម្ពុជាបានបង្ហាញពីក្តីបារម្ភអំពីលទ្ធភាពប្តឹងពីភាគីថៃជុំវិញការនាំចេញអង្ករផ្លាម្លិះ របស់កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ខណៈថៃបានចុះបញ្ជីអង្ករប្រភេទនេះរួចទៅហើយដើម្បីការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញាអាជីវកម្ម។
ក្រសួងកសិកម្មកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នកំពុងជំរុញឲ្យកសិករបង្កើនការ ដាំដុះពូជដែលជារបស់ខ្មែរឲ្យបានច្រើនវិញ ដើម្បីចៀសវាងនូវបញ្ហានៅពេលខាងមុខ។
បើទោះបីយ៉ាងនេះការធ្វើវិភាគទៅលើ DNA នៃពូជស្រូវផ្កាម្លិះមិនទាន់ត្រូវបានធ្វើនៅឡើយទេ។
លោក ច័ន្ទ សារុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខា ប្រមាញ់ និង នេសាទ បានព្រមានទៅដល់ក្រុមហ៊ុនធំៗដែលកែច្នៃអង្ករនាំចេញថា ប្រភេទអង្ករផ្កាម្លិះអាចមានបញ្ហាទៅថ្ងៃក្រោយនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ គឺពេលដែលកម្ពុជានាំចេញអង្ករទ្រង់ទ្រាយធំរហូតដល់១លានតោន ក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ការនាំចេញអង្ករផ្កាម្លិះទ្រង់ទ្រាយតូចដូចសព្វថ្ងៃនឹងមិនមាន បញ្ហា ចោទនោះទេ តែការនាំចេញទ្រង់ទ្រាយធំជាលក្ខណៈប្រកួតប្រជែងខ្លាំង ការប្តឹងពីភាគីថៃអាចនឹងកើតមាន។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «អង្ករទាំងនេះទៅថ្ងៃក្រោយគេនឹងត្រួតពិនិត្យ DNA មិនមែនចេះតែលេងសើចទេ។ ឥឡូវនេះវាស្ថិតក្នុងកម្រិតតូច ដូចនេះគេចេះតែយោគយល់ទៅ។ ប៉ុន្តែថ្ងៃក្រោយទ្រង់ទ្រាយនៃការនាំចេញធំ ហើយប្រកួតជាមួយប្រទេសជិតខាង នោះគឺយើងមានរឿង»។
ជាដំណោះស្រាយលោក រដ្ឋមន្ត្រីបានជំរុញការបង្កបង្កើនផលិតពូជស្រូវដែលក្រសួងរក ឃើញ ហើយជារបស់ខ្មែរស្រាប់ ព្រមទាំងគុណភាព និងក្លិនក្រអូបមិនខុសគ្នាទេ។
លោក រដ្ឋមន្ត្រី និយាយថា៖ «យើងកំពុងដាក់វិធានការឲ្យគាត់ ផលិត ផ្ការំដួល ផ្ការមៀត និង ផ្ការំដេងឲ្យបានច្រើន តែមិនទាន់ជោគជ័យទេ»។
លោកបានលើកឡើងថា ប្រជាជនកម្ពុជាមិនចូលចិត្តដាំដុះពូជស្រូវក្រអូបច្រើនទេ ព្រោះពួកគាត់មិននិយមបរិភោគអង្ករល្អដោយសារសមាជិកគ្រួសារច្រើន និងមិនទម្លាប់ធ្វើស្រែដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មនោះទេ។ លោកបន្តថា៖ «គាត់អត់ទាន់ គិតថា ចាកចេញពីឆ្នាំងបាយទៅលក់ដូរទេ»។
បើទោះបីយ៉ាងនេះក្តី មន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មម្នាក់ទៀតបានអះអាងថាថៃក៏មិនទាន់បានធ្វើ វិភាគDNAដែលបញ្ជាក់ថាស្រូវប្រភេទនេះជារបស់ខ្លួនដែរ។
លោក ងិន ឆាយ ប្រធាននាយកដ្ឋានដំណាំស្រូវ នៃក្រសួងកសិកម្ម បាននិយាយថា ពូជនេះជាប្រភេទពូជដែលមានរាប់រយឆ្នាំកន្លងមកហើយ ហើយថៃក៏មិនប្រាកដថា.ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើពូជស្រូវក្រអូបមួយប្រភេទនេះដែរ ប៉ុន្តែគេបានយកទៅចុះឈ្មោះជាសមាជិកនៃអនុសញ្ញាសហព័ន្ធ អន្តរជាតិការពារពូជថ្មីនៃដំណាំ(UPOV) ដើម្បីការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ លោកបន្តថា៖ «គេអាចប្តឹង តែយើងមានឱកាសបកស្រាយ។ យើងក៏មានការព្រួយបារម្ភអ៊ីចឹងដែរ តែយើងមានយន្តការឆ្លើយតបបាន។ យើងគ្រាន់មិនចង់ឲ្យមានបញ្ហាហ្នឹងនាំតែស្មុគស្មាញ ព្រោះពូជយើងមានលក្ខណៈល្អប្រហាក់ប្រហែលដែរ ដូចនេះយើងជំរុញពូជរបស់យើងវិញ»។
បច្ចុប្បន្នការនាំចេញរបស់ក្រុមហ៊ុនផលិតអង្ករនៅកម្ពុជាភាគច្រើននាំចេញអង្ករផ្កាម្លិះ។
លោក លឹម ប៊ុនហេង ប្រធានក្រុមហ៊ុនឡូរ៉ង់ដែលបានកែច្នៃអង្ករផ្កាម្លិះលក់ជាង ៣ពាន់តោនកាលពីដំណាច់ឆមាសទីមួយឆ្នាំ២០១១ ហើយចំនួនអង្ករក្រអូបផ្កាម្លិះនេះបានកើនដល់ប្រមាណ៦ពាន់តោននៅ ដំណាច់ឆមាសឆ្នាំនេះ។ លោកបានឲ្យដឹងថា លោកធ្លាប់ទទួលបានព័ត៌មាននេះក្នុងពេលកន្លងមក តែអន្តរជាតិមិនគាំទ្រថៃទេ ព្រោះពូជស្រូវផ្កាម្លិះនេះមានយូរយារ ហើយគេនិយមដាំដុះនៅខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ និង ខេត្តស៊ីសាកេត (ខ្មែរសុរិន្ទ)។ លោកបានបន្តទៀតថា ការប្រើពូជដែលក្រសួងកសិកម្មបានណែនាំ គឺយើងអាចចៀសផុតពីបញ្ហា តែអតិថិជនមិនគាំទ្រអង្ករក្រអូបដែលក្រសួងបានណែនាំច្រើននោះ ទេ។
លោកថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំធ្លាប់ដាក់ឈ្មោះផ្ការំដួល ផ្ការំដេងដែរ តែអតិថិជនគេហាក់ដូចជាអល់ឯកក្នុងការប្រើប្រាស់។ អង្ករដូចគ្នា តែគេថាគេអត់ទុកចិត្តទេ ទល់តែផ្កាម្លិះ សូម្បីទីផ្សារក្នុងប្រទេសនៅផ្សារទំនើបក៏ដូចគ្នាដែរ»។
តាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងនាំចេញអង្ករឲ្យបាន១លានតោនត្រឹមឆ្នាំ ២០១៥ ហើយដែលនិន្នាការនេះកំពុងឆ្ពោះទៅមុខ។ បើទោះបីយ៉ាងនេះក្តី ក្តីបារម្ភទាក់ទងនឹងការសម្រេចបានគោលនេះនៅតែមាន ខណៈបញ្ហាដើមទុន និងលទ្ធភាពនៃការកែច្នៃនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។
ការនាំចេញអង្កររបស់កម្ពុជានៅឆមាសទីមួយឆ្នាំនេះបានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៣៥ភាគរយបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាពីឆ្នាំទៅ ដែលបញ្ហានេះធ្វើឲ្យមានក្តីបារម្ភថានឹងអាចប៉ះពាល់ដល់ផែនការនាំចេញអង្ករទៅថ្ងៃមុខ៕
