ភ្នំពេញៈ ជាយូរលង់ណាស់មកហើយល្បីថា អ្នកស្រុកមេសាងក្នុងមួយឆ្នាំ បើមិនបានដើរសុំទានទេនោះនឹងត្រូវរន្ទះបាញ់។ ពាក្យនេះក៏នៅតែដិតដាមជាប់ជាចម្ងល់របស់មជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅដដែល បើទោះជាសម័យបច្ចុប្បន្ននេះជំនឿបែបអរូបីបែបនេះស្ទើរតែសាបរលាប អស់ទៅហើយក្ដី។
ចម្ងល់នេះត្រូវបំភ្លឺដោយ លោក ខឹម ឈុំ ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្រុកមេសាង ដែលបានប្រាប់ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ឲ្យដឹងថា នៅស្រុកមេសាងមាន៨ឃុំ និងមាន១១៨ភូមិ។ ដោយឡែកមានតែឃុំត្រពាំងស្រែ និងឃុំព្រៃរំដេញ ដែលមានប្រជាជនធ្វើចំណាកស្រុកសុំទាន។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្រុកបានបញ្ជាក់ថា នៅឃុំត្រពាំងស្រែមានភូមិដែលមានប្រជាជនខ្លះតែងនិយមចេញដើរ សុំទាននោះ គឺមានភូមិស្រម៉ និងភូមិប្រហួត។ ដោយឡែកឃុំព្រៃរំដេញក៏មានពីរភូមិដែរ គឺភូមិចារ និងភូមិគ្រើល ហើយភូមិទាំង២នេះ ក៏មិនមែនមានប្រជាជនទូទៅដែរ ពោលគឺមួយភូមិៗមានតែបួនដប់គ្រួសារទេ ដែលនិយមប្រកបរបរនេះ។
ដោយសម្អាងថា លោកជាមន្ត្រីដែលធ្វើការជាមួយប្រជាជនស្រុកមេសាងនេះជិតមួយ ជីវិតនោះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាវ័យ៦៤ឆ្នាំរូបនេះបានឲ្យដឹងថា៖ «របរសុំទានរបស់ប្រជាជនប្រមាណជាបួនភូមិក្នុង២ឃុំនេះ បើតាមខ្ញុំសម្គាល់មើលទៅ គឺមាន២ប្រភេទ»។
យោងតាមលោក ខឹម ឈុំ ប្រភេទទី១ជាអ្នកសុំទានមានជីវភាពក្រីក្រពិត និងគ្មានកម្លាំងទៅស៊ីឈ្នួលគេ ដែលភាគច្រើនជាអ្នកវ័យចំណាស់។ រីឯប្រភេទទី២ ជាអ្នកសុំទានតាមទម្លាប់ ពោលគឺគាត់មិនខ្សត់ខ្សោយ ឬបាត់បង់កម្លាំងពលកម្មទេ តែគាត់ក៏ដើមសុំទានព្រោះថាវាជារបរមិនចំណាយដើមទុន ហើយក៏មិនពិបាកបញ្ចេញកម្លាំង។
លោក ខឹម ឈុំ បានសង្កេតឃើញថា មានអ្នកសុំទានខ្លះ ប្រកបរបរនេះរហូតដល់មានជីវភាពធូរធារទៀតផង។
ទាក់ទិននឹងពាក្យថា មិនបានសុំទានរន្ទះបាញ់នោះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្រុកវ័យ៦៤ឆ្នាំរូបនេះបានឲ្យដឹងថា៖ «ពាក្យថាមិនបានសុំរន្ទះបាញ់នេះ មិនមែនជាពាក្យដែលត្រូវបណ្តាសាព្រះ ឬបណ្ដាំពីអ្នកមានបារមីឯណាដែរ។ ពាក្យនេះក៏មិនមែនកើតចេញពីក្រុមប្រជាជនអ្នកនិយមសុំទាននោះទេ ពោលគឺពាក្យនេះគឺកើតឡើងដោយអ្នកភូមិដែលមិនមែនជាអ្នកសុំទាន និយាយបែបឌឺដងដាក់ពួកអ្នកសុំទានដែលមានជីវភាពធូរធារនោះថា «ម៉េច ពួកឯងបើមិនបានដើរសុំទានរន្ទះបាញ់អីអា!»។ ពាក្យនេះក៏ជាប់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះទៅ ។
បើទោះយ៉ាងណាមកដល់បច្ចុប្បន្នទម្លាប់នេះ ត្រូវបានអ្នកភូមិទាំងនោះបោះបង់ស្ទើរទាំងស្រុងហើយ ដោយលោកប្រធានក្រុមប្រឹក្សារូបនេះអះអាងថា៖ «របរនេះមានការថយចុះច្រើន ទាំងអ្នកដើរសុំទានដោយដៃទទេនិងអ្នកដែលដើរឃោសនា ដោយអមជាមួយលិខិតធ្វើបុណ្យផ្សេងៗ»។
កត្តាដែលនាំឲ្យថយចុះនេះដែរ ត្រូវបានប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្រុករូបនេះ សម្តែងនូវមោទនភាពថា៖ «ក្រៅពីមានការណែនាំអាជ្ញាធរជាញឹកញយផង និងពួកគាត់មានកូនចៅចេញទៅកាត់ដេរ ឬរកស៊ីផ្សេងៗធ្វើឲ្យជីវភាពរស់នៅកាន់តែវិវឌ្ឍផងនោះ របរនេះក៏ស្ទើរតែអស់ហើយដែរ នៅមានតាៗយាយចាស់ៗបួនដប់នាក់ប៉ុនហ្នឹងទេ»។
ថ្វីដ្បិតតែអ្នកសុំទានទាំងនោះងាកមកប្រកបការងារទទួលទាន ផ្សេងហើយ ក៏អ្នកស្រុកភូមិគាត់នៅតែដិតដាមឈ្មោះថា ស្រុកសុំទានដដែល។
លោកបានលើកឡើងថា៖ «មានពាក្យលេងសើចពេលទៅចូលរួមប្រជុំម្តងៗមិត្តភក្តិតែងនិយាយចំអកថា «ពួកអ្នកស្រុកសុំទានមកប្រជុំដែរ»។
លោកបានក៏លើកឡើងទៀតថា នៅស្រុកមេសាងរបស់លោកមិនមែនល្បីតែអ្នកសុំទានទេ គឺកាលពីមុនអ្នកមកពីចម្ងាយគេមិនចង់ហ៊ានមកស្រុកមេសាងទេ ព្រោះខ្លាចត្រូវចោរប្លន់។
ទាក់ទិននឹងរឿងនេះ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «កាលពីដើមនៅស្រុកមេសាង មានមេចោរមួយល្បីឈ្មោះខ្លាំងមែនទែនឈ្មោះថា អាសារូៗ សម័យនោះអ្នកស្រុកណាក៏ខ្លាចវាដែរ លុះដល់ពេលវាងាប់ទៅក៏បន្សល់នូវឈ្មោះអាក្រក់ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ស្រុកទៅ ការពិតក្រោយវាងាប់ទៅ មិនមានចោរណាម្នាក់បន្តអំណាចវានេះទេ គឺស្រុកនេះសន្តិភាពជាធម្មតា»៕
ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍







