Headlines:

លិខិតមិត្តអ្នកអាន

ការ​ប្រើ​និង​យក​វប្បធម៌​មក​បំពាន

130523_02

កាល​ពី​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​មុន សន្និសីទ​មួយ​ដែល​បាន​រៀប​ចំ​ឡើង​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​បារាំង​ក្នុង​រាជធានី​ ភ្នំពេញ បាន​ផ្តោត​លើ​ការ​ខ្ចាត់​ព្រាត់​របស់​ខ្មែរ និង​បញ្ហា​ដែល​អ្នក​វិជ្ជាជីវៈ​ជំនាន់​ទី២​ជួប​ប្រទះ​ពេល​វិល​ត្រឡប់​មក​រស់ ​នៅ និង​ធ្វើ​ការ​នៅ​កម្ពុជា​វិញ។

ភាសា​អក្សរ​និង​លេខ​ខ្មែរ​ប្រហែល​ពុំ​សូវ​សំខាន់​ក្នុង​គំនិត​ខ្មែរ

130522_02

ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ដែល​ជា​ច្បាប់​កំពូល​នៃ​ព្រះ​រាជា​ណាចក្រ​កម្ពុជា​ ត្រង់​ជំពូក​ទី១ មាត្រា​ទី៥​បាន​ចែង​ច្បាស់​ថា «​ភាសា​និង​អក្សរ​ដែល​ប្រើ​ជា​ផ្លូវ​ការ​គឺ​ភាសា និង​អក្សរ​ខ្មែរ​»។ ដូច​គ្នា​នេះ​ក្នុង​មែក​ធាង​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ក៏​បាន​រាប់​បញ្ចូល​នូវ​ភាសា និង​អក្សរ​ដែរ​។ ទឡ្ហីករណ៍​ដ៏​សំខាន់​ទាំង​២ បាន​ឱ្យ​តម្លៃ​យ៉ាង​ធំ​ធេង​ចំពោះ​អក្សរ​និង​ភាសា​ជាតិ។

សប្ដាហ៍​មោទនភាព​ឆ្នាំ​នេះ​ផ្តោត​លើ​ប្រធាន​បទ«​ផ្សេង ប៉ុន្ដែ​ដូច​គ្នា»

130521_02

រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​«​ជំនឿ​លើ​សិទ្ធិ ​មនុស្ស​ជា​មូលដ្ឋាន​ជំនឿ​លើ​សេចក្តី​ថ្លៃ​ថ្នូរ​និង​តម្លៃ​របស់​មនុស្ស​ ម្នាក់ៗ​សិទ្ធិ​ស្មើ​ភាព​គ្នា​រវាង​បុរស​និង​ស្រ្តី...»។ពេល​វេលា​ចេះ​តែ​ទៅ​មុខ​សង្គម​ក៏​វិវត្ត ហើយ​ឥរិយាបថ​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ចាប់​តាំង​ពី​កកើត​ឡើង​នូវ​ច្បាប់ រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​ឆ្នាំ​១៩៤៥។

កម្ពុជា​គួរ​រាប់​បញ្ចូល​បញ្ហា​ផ្សេង​ទៀត​មិន​មែន​តែ​កំណើន​ទេ

130517_02

អត្ថបទ​ចំណង​ជើង​ថា «IMF: How to grow Cambodia» ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែ​មីនា ក្នុង​កាសែត ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ គឺជា​គំនិត​សុទិដ្ឋិ​និយម និង​លើក​ទឹក​ចិត្ត​មួយ ដែល​បាន​ចែក​រំលែក​នូវ​បទ​ពិសោធ​ស្តី​ពី​ថា​តើ​កម្ពុជា​អាច​រក្សា​នូវ​កំណើន ​របស់​ខ្លួន​ដោយ​របៀប​ណា?

អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ប្រឆាំង​ទៅ​នឹង​បង​ប្អូន​ខ្មែរ​អ៊ិស្លាម?

130516_02

គំនិត​របស់លោក Phillip Shot មាន អត្ថន័យ​ណាស់​គឺ«​ការ​លំបាក​សម្រាប់​ខ្មែរ​អ៊ិស្លាម​គឺ​ពួកគេ​មាន​វប្បធម៌​ ស៊ី​ជម្រៅ​អាច​កំណត់​បាន​ពី​វប្បធម៌​របស់​ខ្មែរ​ដទៃ​ទៀត​ហើយ [ជាមួយ​នឹង​] ប៉ុល ពត...គោល​នយោបាយ​ទាំង​មូល​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ រាល់​គ្នា​ស្មើ​ភាព។

IMF:​ធ្វើ​ដូចម្តេច​ដើម្បី​ឲ្យ​កម្ពុជា​មាន​ការ​លូត​លាស់​?

130515_02
ការ​ចាប់​ផ្តើម​រីក​ចម្រើន​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ពិត​ជា​គួរ​ឲ្យ​ស្ងើច​សរសើរ។ ដោយ​មាន​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព និង​ការ​ផ្តោត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដឹក​នាំ​ដោយ​ការ​នាំ​ចេញ កំណើន​មាន​ចំនួន​ជា​មធ្យម​ប្រហែល​៨​ភាគរយ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​១​ទសវត្សរ៍​កន្លង​ មក​នេះ ដោយ​បង្កើន​ចំណូល​ក្នុង​មនុស្ស​ម្នាក់​ទ្វេ​ដង និង​កាត់​បន្ថយ​អត្រា​ភាព​ក្រីក្រ​បាន​ពាក់​កណ្តាល។

កូន​ត្រី​សម្អុយ​៣​ដែល​សម្តេច​ហ៊ុន​សែន​គួរ​តែ​ចាត់​ការ

130514_02
អត្ថបទ ទី១ និង ទី២ របស់​ខ្ញុំ​បាទ ទទួល​ការ​អបអរ​សាទរ និង​ការ​ណែ​នាំ​ជា​ច្រើន​ពី​ប្រិយមិត្ត​អ្នក​អាន ដែល​ពិត​ជា​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឲ្យ​ខ្ញុំ​បាទ​បន្ត​ការងារ​មួយ​នេះ​ដោយ​មិន​ គិត​ពី​ការ​នឿយ​ហត់។ ខ្ញុំ​បាទ​សូម​អរគុណ​ជា​អនេកប្បការ​ចំពោះ​ការ​គាំទ្រ​នេះ​ជា​ពិសេស គឺ​រៀម​ច្បង ដែល​បាន​ផ្តល់​ការ​ណែនាំ​តាម​រយៈ​អត្ថបទ​ទាំង​ពីរ​របស់​ខ្ញុំ​បាទ​កន្លង​មក​ ។ សូម​អរគុណ និង សូម​ទទួល​នូវ​ការ​គោរព​ពី​ខ្ញុំ​បាទ ពី​ចម្ងាយ។

គួរ​កុំ​បង្ខំ​កូន​ឲ្យ​រៀបការ​ប្តី​កញ្ចាស់​បើ​ទោះ​បី​ប្តី​នៅ​អាមេរិក​ក្តី

130510_02

«តើ​ខ្មែរ​នៅ​អាមេរិក មាន​តម្លៃ​ប៉ុន​ណា​ទៅ?» នេះ​ជា​ពាក្យ​សម្ដី​កូន​ស្រី​ម្នាក់ ឈ្មោះ​បុប្ផា ឈ្មោះ​ហៅ​ក្រៅ អាយុ​២២​ឆ្នាំ រស់​នៅ​ក្នុង​បន្ទុក​ឪពុក​ម្តាយ​នាទី​ក្រុង​តាខ្មៅ នៃ​ខេត្ត​កណ្តាល។

អាស៊ាន​គួរ​តែ​បន្ថែម​ភាព​វាង​វៃ

130509_02

ក្នុង​រយៈ​ពេល​៣ទសវត្សរ៍​កន្លង​មក​នេះ​ការ​ក្រោក​ឡើង​របស់​អាស៊ាន​នៅ​លើ​ ឆាក​អន្តរជាតិ​ត្រូវ​បាន​ជំរុញ​ចម្បង​ដោយ​សារ​អាស៊ាន​ជា​កន្លែង​រោងចក្រ​ ផលិត​បាន​ច្រើន និង​ចំណាយ​តិច​នៅ​លើ​ពិភពលោក។

ក្រឡា​អុក​ដែល​កំពុង​ចង​យ៉ាង​ចាក់​ស្រែះ​និង​ព្រឺ​ព្រួច

130508_02

ក្នុង​អត្ថបទ​ទី​មួយ​របស់​ខ្ញុំ​គឺ​បាន​ទទួល​ការ​ស្វាគមន៍​ផង និង​ការ​រិះ​គន់​ផង ពី​ប្រិយមិត្ត​អ្នក​អាន ដែល​ពិត​ជា​គួរ​ឲ្យ​មាន​មោទនភាព​មែន​។ ខ្ញុំ​ឮ​ថា មាន​ប្រតិកម្ម​ពី​សម្តេច​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ពី​ស្រុក មេមត់ ខេត្ត​កំពង់ចាម តែ​គួរ​ឲ្យ​ស្តាយ ខ្ញុំ​បាទ​មិន​បាន​ស្តាប់​នូវ​ប្រតិកម្ម​របស់​សម្តេច។

ជំនួយ​និង​ប្រាក់​កម្ចី​ចិន

130507_02

នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ យើង​បាន​សង្កេត​ឃើញ​ប្រទេស​កម្ពុជា ទទួល​យក​ជំនួយ​និង​ប្រាក់​កម្ចី​ពី​ប្រទេស​ចិន​រាប់​រយ​លាន​ដុល្លារ។ នៅ​ក្នុង​ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់​ដែល​ចិន​ផ្តល់​ឲ្យ​កម្ពុជា​នេះ ភាគ​ច្រើន​គឺ​ជា​ប្រាក់​កម្ចី។ ឯ​ប្រាក់​ជំនួយ គឺ​មាន​តិច​តួច​ទេ ដាក់​ភ្ជាប់​ជាមួយ​នឹង​ប្រាក់​កម្ចី​ប្រៀប​ដូច​ជា​គេ​ដាក់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​លើ​ ចាន​ម្ហូប​អ៊ីចឹង។

សូម​អំពាវនាវ​ទៅ ICJ

130503_02

ខ្ញុំ​សរសេរ​នេះ​ក្នុង​គោល​បំណង​អំពាវនាវ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្លា​ទៅ​តុលាការ​ យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ) ដើម្បី​សម្រេច​លើ​ការ​បក​ស្រាយ​ឡើង​វិញ​នៃ​សាលក្រម​ថ្ងៃ​ទី១៥ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៦២ របស់​ខ្លួន​ស្តី​ពី​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ​។

ដៃ​គូ​លេង​អុក​ដ៏​ស្វិត​ស្វាញ

130502_02

កាល​នៅ​ពី​តូច​ខ្ញុំ​អង្គុយ​មើល​ចាស់ៗ​លេង​អុក និង​សូម​សរសើរ​គាត់ ក្នុង​ការ​គិត​ពិចារណា​មុន​នឹង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដើរ​មួយ​ជំហានៗ​។រហូត​មក​ដល់​អាយុ​ជាង​៤០​ទៅ​ហើយ ខ្ញុំ​នៅ​តែ​ទទួល​ស្គាល់​ថា ខ្លួន​ឯង​មិន​អាច​លេង​បាន​ល្អ ដូច​ចាស់ៗ​ពី​ជំនាន់​មុន​ទេ

ជញ្ជាំង​ប៊ែរ​ឡាំង​កម្ពុជា

130501_02

ចំណាក​ស្រុក​ខុស​ច្បាប់​និង​សោកនាដកម្ម​នៃ​ចំណាក​ស្រុក​ខុស​ច្បាប់​ស្ទើរ ​តែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា ប្រធាន​បទ​សំខាន់​សម្រាប់​សារ​ព័ត៌មាន វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ហ្វេសប៊ុក ទៅ​ហើយ។ជា​ការ​ពិត​ណាស់«ជួញ​ជិត​ប្រសើរ​ជាង​ជួញ​ឆ្ងាយ» ជា​សុភាសិត​មួយ​ដែល​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ស្ទើរ​គ្រប់​រូប​យល់​ច្បាស់​ពី​អត្ថន័យ​ របស់​វា!

អ្នក​ផ្តល់​ជំនួយ​គ្រាន់​តែ​សម្ញែង​ធ្វើ​ឲ្យ​ជន​ពិការ​កម្ពុជា​ឈឺចាប់

130430_02

ដោយ​បាន​ធ្វើ​ការងារ​នៅ​កម្រិត​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​ឫស្ស​គល់​នៅ​ក្នុង​វិស័យ ​ពាក់​ព័ន្ធ​ជន​ពិការ​កម្ពុជា​អស់​រយៈ​ពេល​១៧ឆ្នាំ​ខ្ញុំ​សូម​ផ្តល់​នូវ​ ឧទាហរណ៍​មួយ​អំពី​ថា​តើ​ជំនួយ​និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដំណើរ​ការ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច?

ការ​ចាក់​ថ្នាំ​វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​នឹង​ត្រូវ​បាន​សង្កេត​មើល

សប្តាហ៍​នៃ​ការ​ចាក់​ថ្នាំ​វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​ជំងឺ​ពិភពលោក​នឹង​ត្រូវ​បាន​ សង្កេត​មើល​ចាប់​ពី​សប្តាហ៍​នេះ​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី៣០ ខែ​មេសា​ហើយ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​បណ្តា​ប្រទេស​នានា​ផ្តល់ ​ការ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​ដល់​កុមារ​ទាំង​ឡាយ ដែល​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ការ​ការពារ​ពី​ជំងឺ​ដែល​អាច​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​បង្ការ​ បាន។

លិខិត​​​តប​​នឹងអត្ថបទ «ហេតុ​អ្វី​អ្នក​ជំនាន់​ចាស់​និង​ជំនាន់​ថ្មី​មាន​ទស្សនៈ​ខុស​គ្នា​?»

យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ទាំង​មនុស្ស​ជំនាន់​ចាស់ ទាំង​មនុស្ស​ជំនាន់​ថ្មី​បាន​ឆ្លង​ចូល​មក​ក្នុង​ឆ្នាំ​ថ្មី​ទាំង​អស់​គ្នា​។ សម្រាប់​អ្នក​សុទិដ្ឋិ​និយម​គឺជា​សេចក្តី​សង្ឃឹម​ថ្មី​មួយ​។ ទុក​ថា​ខ្មែរ​ទាំង​អស់​ជា​អ្នក​មាន​សង្ឃឹម​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ថ្មី​នេះ​ទៅ ​ចុះ ពី​ព្រោះ​វា​មិន​អាច​ខុស​កើត​ទេ​លើក​លែង​តែ​អ្នក​មិន​ចង់​រស់។

អ្នក​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​តើ​ធ្វើ​នយោបាយ​ដើម្បី​នរណា?

130423_02

ខ្ញុំ​ពិត​ជា​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ចំពោះ​សម្តី​អសុរោះ​របស់​អ្នក​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន ​នៅ​កម្ពុជា​សព្វ​ថ្ងៃ ដែល​ចូល​ចិត្ត​សាប​ព្រោះ​នៅ​វប្បធម៌​ហិង្សា ការ​ដៀម​ដាម​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​និង​ការ​គំរាម​កំហែង​គ្នា រហូត​ដល់​ថ្នាក់​គិត​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នឹង​គ្នា​នោះ​ទេ​។

រឿង​ខ្លោច​ផ្សា​ដែល​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​មិន​គួរ​មើល​រំលង

130418_02a
តាំង​ពី​ដើម​រៀង​មក ស្ត្រី​ជរា​ម្នាក់ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ង៉ែត ឃុន អាយុ​ជាង​៧០​ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ​នោះ តែង​តែ​ខិត​ខំ​ចេញ​មុខ​តស៊ូ ធ្វើ​ការ​តវ៉ា ទាម​ទារ​រក​យុត្តិធម៌ ជាមួយ​អស់​ទាំង​ស្រ្តី​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ម្តុំ​បឹង​កក់​ដែល​ស្ថិត​នៅ​កណ្តាល​ ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ដោយ​សារ​តែ​ពួក​គាត់​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ការ​បៀត​បៀន​ក្នុង​ជីវិត​រស់​នៅ​ពី​ សំណាក់​មនុស្ស​ខ្លាំង តែ​ចិត្ត​មិន​សឿង ហើយ​ក៏​មិន​មែន​ជា​មនុស្ស​ខ្លាំង​ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ទេ​។

ប្រជាជន​កម្ពុជា​ប្រឈម​ខ្លាំង​នឹង​ឃាតក​លាក់​មុខ

130411_02

ជំងឺលើស​ឈាម​គឺជា​ឃាតក​លាក់​មុខ ហើយ​មនុស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម ៥ នាក់​ បាន​ស្លាប់​ដោយ​សារ​តែ​ជំងឺ​បេះ​ដូង​នេះ។ ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នាក់​ មិន​ដឹង​ទេ​ថា ពួក​គេ​មាន​ជំងឺ​លើស​ឈាម ព្រោះ​វា​ពុំ​មាន​រោគ​សញ្ញា​ឬ​សញ្ញា​ព្រមាន​ណា​មួយ​ឲ្យ​ដឹង​មុន​ឡើយ។

ហេតុ​អ្វី​អ្នក​ជំនាន់​ចាស់​និង​ជំនាន់​ថ្មី​មាន​ទស្សនៈ​ខុស​គ្នា​?

130410_02

ជាបឋម ខ្ញុំ​សូម​ថ្លែង​អំណរគុណ​លោក​ការីនិពន្ធ​ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត ​ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​អត្ថបទ​នេះ​ ក្នុង​កាសែត ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍។ ខ្ញុំ​សូម​ថ្លែង​អំណរ​គុណ​លោក​សាស្រ្តា​ចារ្យ​ ប៉ែន​ ងឿន ​​ចំពោះ​ការ​ឆ្លើយ​តប​របស់​លោក​សាស្រ្តា​ចារ្យ​ ក្នុង​អត្ថ​បទ​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «អ្នក​ជំនាន់​ចាស់ និង​អ្នក​ជំនាន់​ថ្មី គិត​ខុស​គ្នា»? ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៥ ខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១៣។