The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - លោកស្រី ធីដា ឃិះ ចង់​ហៅ​បណ្ឌិត​ ២ ​រូប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជជែក​អំពី​ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌

លោកស្រី ធីដា ឃិះ ចង់​ហៅ​បណ្ឌិត​ ២ ​រូប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជជែក​អំពី​ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌

Content image - Phnom Penh Post
លោកស្រី​ ធីដា ឃិះ ផ្តល់​បទសម្ភាស​ដល់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ២៦ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​ ២០១៧​។ ផា លីណា

លោកស្រី ធីដា ឃិះ ចង់​ហៅ​បណ្ឌិត​ ២ ​រូប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជជែក​អំពី​ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌

ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌ ​ដែល​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ដូចជា​ថ្នាក់ដឹកនាំ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ពាក្យ​នេះ​មាន​ចរិត​ផ្តួលរំលំ​រដ្ឋាភិបាល​នោះ​សម្រាប់​លោកស្រី​ ធីដា ឃិះ នាយិកា​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ​សីលការ​មិន​យល់​ស្រប​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​បែប​នេះ​ទេ​។

នៅពេល​និយាយ​ដល់​ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌ លោកស្រី​សម្តែង​នូវ​ការ​មិន​សូវ​យល់​ចំពោះ​អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ​នេះ​រហូត​ដល់​លោកស្រី​ប្រកាស​ហៅ​បណ្ឌិត​ រស់ ចន្ត្រាបុត្រ ទីប្រឹក្សា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី និង​បណ្ឌិត​ សុខ ទូច ប្រធាន​រាជបណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា​ដែល​លោក​ទាំង​ ២ ​ជា​អ្នក​កាន់​ខាង​ឃ្លាំង​ចំណេះដឹង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​មក​ធ្វើ​វេទិកា​តុ​មូល​ជាមួយ​គ្នា​ដើម្បី​ពន្យល់​ និង​បកស្រាយ​អំពី​ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌​នេះ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​។

ចំពោះ​ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌​នេះ​ លោកស្រី​បាន​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​យល់​ពី​បំណង​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​វា​អាច​កើត​ចេញ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​ចង់​បាន​អ្វី​មួយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល ដូច្នេះ​ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ចេះ​ស្តាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ធ្វើ​តាម និង​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​ត្រូវ​ស្រប​តាម​ការ​ចង់​បាន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ពេល​នោះ​នឹង​មិន​មាន​បដិវត្តន៍​កើតឡើង​ទេ ហើយ​នឹង​ទទួល​បាន​សន្លឹកឆ្នោត​ថែម​ទៀត​ផង​។

ប៉ុន្តែ​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ ​បើ​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​តែ​រឹងត្អឹង មិន​ស្តាប់​និង​ធ្វើ​តាម​ការ​ចង់​បាន​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ បដិវត្តន៍​ពណ៌​នោះ​នឹង​អាច​កើតឡើង​។

លោកស្រី ធីដា ឃិះ ថ្លែង​ថា​៖​ «​ពួកយើង​កំពុង​វិលវល់​ដែរ​ដល់​តែ​និយាយ​អ៊ីចឹង​។ ដល់​តែ​កាល​ណា​និយាយ​ពី​បដិវត្តន៍​ពណ៌​ដោយសារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​តវ៉ា​ហ៊ាន​ចេញ​អ៊ីចឹង វា​នាំ​ឲ្យ​យើង​រីកចម្រើន ឬ​មួយ​នាំ​ឲ្យ​យើង​កើត​សង្គ្រាម​។ សួរ​ថា បើ​កើត​សង្គ្រាម​អ្នក​ណា​គេ​នាំ​ឲ្យ​កើត​សង្គ្រាម​។ បើ​កើត​សង្គ្រាម​ដោយសារ​យើង​មិន​ទន់ទោរ​ទៅ​លើ​អ្វី​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាមទារ​សុំ​»​។

លោកស្រី​ថ្លែង​ថា​៖ «[​យើង​] ​ចង់​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ច្បាស់ ហើយ​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​គ្នា​ត្រង់​ទៅ​ត្រង់​មក​មិនមែន​វេទិកា​មាន​តែ​ម្នាក់ មាន​តែ​ម្ខាង​។ ពាក្យ​បដិវត្តន៍​ពណ៌​ហ្នឹង​ទើប​ចេញ​មក​ពី​ខាង​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​។ អ៊ីចឹង​បាន​ខ្ញុំ​បារម្ភ​ត្រង់​ថា អ្នក​ដែល​ចេះដឹង​ដែរ​ ប៉ុន្តែ​យក​អា​ស្អីៗ​ហ្នឹង​មក​និយាយ​។ ទាំង​ សុខ ទូច ទាំង​អីហ្នឹង​ហៅ​មក​ជជែក​គ្នា​ម្តង​មើល៍​ដាក់​ជា​សាធារណៈ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ស្តាប់​។ នេះ​ជា​គំនិត​ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​យើង​ធ្វើ​អត់​?»​។

ក្នុង​កិច្ចសម្ភាសន៍​ជាមួយ​ ភ្នំពេញ ​ប៉ុស្តិ៍​ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ២៦ ធ្នូ លោកស្រី​ ធីដា ឃិះ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុក​ថា​ជា​ស្ត្រី​លេចធ្លោ​មួយ​រូប​នៅ​ក្នុង​ការងារ​បម្រើ​សង្គម​ជាង​ ២០ ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ លោកស្រី​បាន​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ថា​៖ «​កាលណា​យើង​និយាយ Democracy (​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​) ​មាន​ន័យ​ថា​យើង​ប្រកួត​ប្រណាំង​គ្នា​ដោយ​ស្មើភាព​ដោយ​តម្លាភាព​។ អ៊ីចឹង​ទៅ​អ្នក​ណា​ឈ្នះ អ្នក​ហ្នុង​ទទួល​ធ្វើ​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ទៅ​ហើយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​អ្នក​មើល​ទៅ​ពេញចិត្ត​បោះ​ឲ្យ​ម្តង​ទៀត​ទៅ បើ​មិន​ពេញចិត្ត​ទៀត​បោះ​ឲ្យ​អ្នក​ផ្សេង​មួយ​ទៀត​ទៅ​»​។

លោកស្រី​បន្ថែម​ថា​៖ «​ហើយ​ខ្ញុំ​ជឿ​ថា​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ ហើយ​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ហ្នឹង​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​រីកចម្រើន​។ មាន​ន័យ​ថា​ម៉េច​នៅ​ពេល​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​មាន​ការ​រីកចម្រើន អ្នក​ដែល​កាន់​តួនាទី​កាន់​អំណាច​ហ្នឹង គាត់​នឹង​ទៅ​យក​ចិត្ត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ហើយ​បាន​លទ្ធផល​យ៉ាង​ណា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​អ្នក​សម្រេច​។ បើ​សិន​ណា​ជា​យើង​ធ្លាប់​លេង​កីឡា កាលណា​យើង​លេង​កីឡា​វា​មាន​ឈ្នះ​មាន​ចាញ់​។ អ៊ីចឹង​កាលណា​យើង​លេង​កីឡា​មាន​ឈ្នះ​មាន​ចាញ់ មាន​ន័យ​ថា កាលណា​យើង​ឈ្នះ​គឺ​ឈ្នះ​ដោយ​កិត្តិយស យើង​ចាញ់​ក៏​អត់​មាន​ទាស់​ខុស​អី នៅ​តែ​ជា​មិត្ត​ដដែល​ចាប់​ដៃ​គ្នា​ដដែល​»​។

លោកស្រី​បញ្ជាក់​ថា​៖ «​អ៊ីចឹង​ទៅ​ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​អ្នក​ដែល​កាន់​អំណាច និង​អ្នក​នយោបាយ​ទាំងអស់​ប្រកាន់​យក​ភាព​ជា​អ្នក​កីឡា ហើយ​សូម​បណ្តុះ​នូវ​ចិត្ត​មេត្តា​ករុណា​ចំពោះ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​»​។

ពាក្យ​ថា​ «​ផ្លាស់ប្តូរ​» ​គឺជា​ពាក្យ​ដែល​ប្រទេស​ប្រកាន់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ពេញ​និយម​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ផ្លាស់ប្តូរ​មេដឹកនាំ​របស់​ខ្លួន​ពី​មួយ​អាណត្តិ​ទៅ​មួយ​អាណត្តិ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​រីកចម្រើន​ហើយ​ពាក្យ​នេះ​វា​ក៏​ពេញ​និយម​ផង​ដែរ​នៅ​កម្ពុជា ដែល​បក្ស​ប្រឆាំង​តែងតែ​ប្រើ​នៅ​អំឡុង​ពេល​ជិត​បោះឆ្នោត​ និង​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​រហូត​ដល់​មេដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​បង្កើត​ឃ្លា​សំណួរ​យ៉ាង​ខ្លី​មួយ​ចេញ​ពី​ពាក្យ​ផ្លាស់ប្តូរ​នេះ​ថា​ «​ដូរ​មិន​ដូរ​? ​ដូរ​!​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ពាក្យ​ថា​ «​ផ្លាស់ប្តូរ​» ​គឺ​មិន​បាន​ធ្វើឲ្យ​បក្ស​កាន់​អំណាច​នៅ​កម្ពុជា​សប្បាយ​ចិត្ត​ឡើយ វា​ហាក់​ដូចជា​សត្រូវ​នឹង​បក្ស​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​។

ទាក់ទង​នឹង​ពាក្យ​ «​ផ្លាស់ប្តូរ​» ​នេះ​លោកស្រី ធីដា ឃិះ ដែល​ធ្លាប់​រស់នៅ​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក៏​បាន​ចាត់​ទុក​ពាក្យ​នេះ​ថា​ជា​កត្តា​រុញ​ប្រទេស​ឲ្យ​រីកចម្រើន​ផង​ដែរ ប្រសិន​បើ​ប្រទេស​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​មេដឹកនាំ​ជា​វិជ្ជមាន​ស្រប​ទៅ​តាម​ច្បាប់​។

លោកស្រី​ក៏​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​នយោបាយ​ត្រូវ​ហ៊ាន​ទទួល​ស្គាល់​ការពិត​នៃ​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ និង​ត្រូវ​ធ្វើ​ចិត្ត​ជា​កីឡាករ​ដោយ​ចាត់​ទុក​ចាញ់​​​ ឬ​ឈ្នះ​ជា​រឿង​ធម្មតា​សម្រាប់​សង្វៀន​នយោបាយ ហើយ​ត្រូវ​តែ​ហ៊ាន​ទទួល​យក​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​ថ្លៃថ្នូរ ចាញ់​ដឹង​ចាញ់ ឈ្នះ​ដឹង​ឈ្នះ​។ បើ​ពុំ​ដូច្នោះ ប្រទេស​នោះ​នឹង​មិន​មាន​នីត្យានុកូលភាព​ឡើយ​។

ដោយ​សម្លឹង​ទៅ​លើ​ស្ថានភាព​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន​របស់​កម្ពុជា​ដែល​កំពុង​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​មាន​សភាព​ខុស​ប្រក្រតី​ក្រោយ​ពី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ជា​បក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏ធំ​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​ចោល​កាលពី​ខែ​មុន​នោះ​លោកស្រី​ ធីដា ឃិះ មិន​មាន​សង្ឃឹម​ថា​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នា​ឆ្នាំ​ក្រោយ​នេះ​នឹង​មាន​លក្ខណៈ​ស្រប​ច្បាប់​អាច​ទទួល​ស្គាល់​ទូលំទូលាយ​នោះ​ទេ​។ សម្រាប់​លោកស្រី បើ​ស្ថានភាព​នយោបាយ​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​បរិយាកាស​ដែល​ហ៊ុម​ព័ទ្ធ​ដោយ​ការ​លាប​ពណ៌​​ និង​ចោទប្រកាន់​មិន​ចេះ​ចប់​បែប​នេះ​គឺ​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​ក្រោយ​នឹង​មាន​បញ្ហា​ចៀស​មិន​រួច​។

លោកស្រី​ថ្លែង​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​ថា​យើង​មាន​បញ្ហា​ធំ បើ​យើង​នៅ​តែ​បោះឆ្នោត​នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ដូច​អ៊ីចឹង​។ បញ្ហា​រឿង​ «​នីត្យានុកូលភាព​» ភាព​ស្រប​ច្បាប់​។ បញ្ហា​ចំពោះ​ប្រទេស​ជាតិ​ទាំង​មូល​នៅពេល​ដែល​យើង​អត់​មាន​សាមគ្គី​រវាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ និង​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​ធ្វើការ​ជា​រដ្ឋាភិបាល​។ នៅ​ពេល​ប្រទេស​មួយ​មាន​ស្ថានភាព​របៀប​ហ្នឹង អភិវឌ្ឍ​ក៏​ពិបាក​។ បើ​មាន​សត្រូវ​ក៏​មិន​ដឹង​ដោះស្រាយ​ជាមួយ​សត្រូវ​យ៉ាង​ម៉េច​ដែរ ពីព្រោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​អត់​ចូលរួម​សហការ​ ឬ​មួយ​ក៏​អត់​ទុក​ចិត្ត​»​។ «​គាត់​ថា​គាត់​មិន​ខ្វល់​ចំពោះ​អ្នក​ដទៃ បរទេស​ស្គាល់​គាត់ មិន​ស្គាល់ គាត់​អត់​ខ្វល់ ធ្វើ​ម៉េច​ឲ្យ​តែ​ខ្វល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​។ ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​ខ្ញុំ ថា​ [​បញ្ហា​] ​នៅ​កន្លែង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ហ្នឹង​ហើយ​ដែល​ជា​កន្លែង​លំបាក​» ​។

ដោយ​ថ្លែង​ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ប្រជាពលរដ្ឋ លោកស្រី​ក៏​បាន​ផ្តាំ​ផ្ញើ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​ពិចារណា​ឲ្យ​បាន​ល្អិនល្អន់​មុន​នឹង​ធ្វើការ​អភិវឌ្ឍ​ដែល​វា​តែងតែ​ប៉ះ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ព្រោះ​ថា​អភិវឌ្ឍន៍​កាន់​តែ​លឿន​ប៉ះ​កាន់តែ​ច្រើន ដោយសារ​យក​ដី​ទៅ​ធ្វើការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ធ្វើ​អ្វី​ផ្សេងៗ​។ ដើម្បី​ចៀសវាង​ផល​អវិជ្ជមាន​លោកស្រី​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​រៀបចំ​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ សុចរិតធម៌ និង​គ្រប់គ្រង​ប្រព័ន្ធ​ពុករលួយ​ឲ្យ​បាន​ល្អ ដើម្បី​ការពារ​អ្នក​ទន់ខ្សោយ​។

លោកស្រី​បញ្ជាក់​ថា​៖ «​បើ​សិន​ណា​ជា [​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​] អត់​ដើរ​ទេ អ្នក​មាន អ្នក​មាន​អំណាច​យក​ដី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ហើយ​ត្រូវ​ទៀត​។ ចំពោះ​ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​ណាស់​អភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែ​អភិវឌ្ឍ​ខ្ញុំ​ចង់​កុំ​ឲ្យ​លឿន​ពេក កសាង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌ កសាង​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​សុចរិតធម៌ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ពុករលួយ​ឲ្យ​បាន​ល្អ ដើម្បី​ចៀសវាង​ហានិភ័យ​ដែល​ប៉ះ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​»​។

បើ​ទោះបី​ជា​លោកស្រី​ ធីដា ឃិះ យល់​ពី​ស្ថានភាព​នយោបាយ និង​និយាយ​ពី​នយោបាយ ប៉ុន្តែ​ស្ត្រី​វ័យ​ ៦៦ ​ឆ្នាំ​ដែល​មាន​សម្បុរស និង​សក់​ខ្លី​ពណ៌​ស​ (​ស្កូវ​)​តាម​បែប​ធម្មជាតិ រូប​នេះ​មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​ការ​ចូល​ប្រឡូក​ក្នុង​ឆាក​នយោបាយ​នោះ​ទេ​។ មូលហេតុ​ដែល​រារាំង​លោកស្រី​ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​សង្វៀន​នយោបាយ បើ​តាម​លោកស្រី​គឺ​ដោយសារ​គ្មាន​សមត្ថភាព​។

លោកស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​មិន​មាន​សមត្ថភាព​ធ្វើ​នយោបាយ ព្រោះ​ខ្ញុំ​តែងតែ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​អ្នក​ធ្វើ​នយោបាយ​លុះត្រា​តែ​គេ​ចេះ​បត់បែន ចេះ​និយាយ​ទៅ​តាម​អ្វី​ដែល​បរិបទ​បក្ស​គេ​ថា​ឲ្យ​ធ្វើ​អី​ចេះ​ទៅ​យើង​ត្រូវ​ថា​តាម​គេ​។ ខ្ញុំ​មនុស្ស​ត្រង់ ឃើញ​អី​ថា​ហ្នឹង​ដល់​ហើយ​ទៅ​ពិបាក​ក្រែង​លោ​កែ​មិន​ទាន់ អត់​កែ​កើត អ៊ីចឹង​ទៅ​ពិបាក​ដែរ​»៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍