The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​និង​សាលក្រម​រដ្ឋប្បវេណី

បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​និង​សាលក្រម​រដ្ឋប្បវេណី

បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​និង​សាលក្រម​រដ្ឋប្បវេណី

20140314_08
លោកមេធាវី អីុវ ប៉ូលី នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាអន្តរជាតិនិងជាគ្រូបង្រៀនច្បាប់

លោក អ៊ីវ ប៉ូលី មេធាវី​នៃ​ក្រុម​មេធាវី កម្ពុជា អន្តរជាតិ និង​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ច្បាប់​នៃ​សាលា​មេធាវី និង​នៅ​តាម​មហា​វិទ្យាល័យ​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន​បាន​ផ្តល់​បទ​សម្ភាស​ឲ្យ ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ លើ​ប្រធានបទ​ស្តី​ពី​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​និង​សាលក្រម​រដ្ឋប្បវេណី​យោង​ទៅ​លើ​ខ្លឹម​សារ​ច្បាប់​ជា​ធរមាន​ដែល​មាន​សេចក្តី​ពិស្តារ​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

លោក​មេធាវី​អ្វី​ទៅ​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី?

បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី គឺជា​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​ទាមទារ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ​ចំពោះ​វិវាទ​ទាំង​ឡាយ​ណា ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទំនាក់​ទំនង​ញាតិ និង​ទំនាក់​ទំនង​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ ដូចជា​បណ្តឹង​លែងលះ បណ្តឹង​ទាមទារ​ដី ឬ ប្រាក់​ជាអាទិ៍។ បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ត្រូវ​ដាក់​ទៅ​តុលាការ​រដ្ឋប្បវេណី នៃ​ការិយាល័យ​ទទួល​ពាក្យ​បណ្តឹង​និង​រដ្ឋបាល​របស់​សាលា​ដំបូង​រាជធានី‑ខេត្ត ដោយ​ភាគី​នៃ​សំណុំ​រឿង​ហៅ​ថា ដើម​ចោទ (អ្នក​ប្តឹង​គេ) និង​ចុង​ចម្លើយ (អ្នក​ដែល​ត្រូវ​គេ​ប្តឹង)។ នៅ​ពេល​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ត្រូវ​បង់​ពន្ធ (ពន្ធ​ដាក់​ពាក្យ​សុំ) ដោយ​សមាមាត្រ​ទៅ​តាម​តម្លៃ​កម្មវត្ថុ​នៃ​បណ្តឹង ហើយ​តុលាការ​នឹង​បោះត្រា​បញ្ជាក់។

ពេល​ដែល​តុលាការ​ទទួល​បាន​ពាក្យ​បណ្តឹង តើ​នីតិវិធី​បន្ត​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូចម្តេច?

នៅ​ពេល​តុលាការ​បាន​ទទួល​ពាក្យ​បណ្តឹង​រដ្ឋបាល​តុលាការ​នឹង​បញ្ជូន​ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ​ទៅ​ចៅក្រម​ទទួល​បន្ទុក ដើម្បី​ចាត់​ការ​ជា​សមត្ថកិច្ច​ដោយ​ពិនិត្យ​ទៅ​លើ​ទម្រង់​នៃ​ពាក្យ​បណ្តឹង​ឬ​ការ​បង់​ពន្ធ​ជាអាទិ៍​បន្ទាប់​មក​នឹង​ចាត់​បញ្ជូន​ពាក្យ​បណ្តឹង​នេះ​ទៅ​ចុង​ចម្លើយ។

ចំណាត់ការ​បន្ត​ទៀត​តុលាការ​នឹង​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​នីតិវិធី​ត្រៀម​សម្រាប់​ការ​ទាញ​ហេតុ​ផល ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​ច្បាប់​កំណត់​និង​សមរម្យ ដែល​អាច​ឲ្យ​ភាគី​ចូល​រួម​ក្នុង​នីតិវិធី​ត្រៀម​ដែល​ជា​ការ​អះអាង​របស់​ភាគី​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​គាំទ្រ​ការ​ទាមទារ ឬ​បដិសេធ​ការ​ទាមទារ ជាអាទិ៍ ដែល​ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​ការ​សម្រេច​សេចក្តី​សម្រាប់​នីតិវិធី​ទាញ​ហេតុ​ផល​ដោយ​ផ្ទាល់​មាត់។

ជា​បន្ត​តើ​តុលាការ​នឹង​បើក​សវនាការ​នៅ​ពេល​ណា ហើយ​ប្រើ​សិទ្ធិ​សម្រេច​ដូចម្តេច​ចំពោះ​ពាក្យ​បណ្តឹង​នោះ?

នៅ​ពេល​នីតិវិធី​ត្រៀម​សម្រាប់​ការ​ទាញ​ហេតុ​ផល​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​តុលាការ​នឹង​បន្ត​ចំណាត់ការ​ដោយ​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​ទាញ​ហេតុ​ផល​ដោយ​ផ្ទាល់​មាត់ (សវនាការ) ដើម្បី​សម្រេច​សេចក្តី​ចំពោះ​ពាក្យ​បណ្តឹង​ថា តើ​ច្រាន​ចោល ឬ​សម្រេច​តាម​ការ​ទាមទារ។ ប្រសិន​បើ​ពាក្យ​បណ្តឹង​នោះ​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​ឬ​គ្មាន​ភ័ស្តុតាង​គាំទ្រ​ការ​ទាមទារ​តុលាការ​នឹង​ចេញ​សាលក្រម​ច្រាន​ចោល​ការ​ទាមទារ​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​បើ​ពាក្យ​បណ្តឹង​នោះ​មាន​មូលដ្ឋាន​និង​ភ័ស្តុតាង​គ្រប់​គ្រាន់​តុលាការ​នឹង​ចេញ​សាលក្រម​សម្រេច​តាម​ការ​ទាមទារ។

ចុះ​បើ​មាន​ភាគី​ណា​មួយ​មិន​សុខ​ចិត្ត​នឹង​សាលក្រម​របស់​តុលាការ​តើ​ច្បាប់​ផ្តល់​សិទ្ធិ​អី្វ​ខ្លះ​ឲ្យ​ទៅ​ភាគី​នោះ?

ការ​សម្រេច​សេចក្តី​របស់​តុលាការ​ចំពោះ​ពាក្យ​បណ្តឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​តាម​រយៈ​សាលក្រម ដែល​ជា​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​សាលា​ដំបូង​រាជធានី‑​ខេត្ត (តុលាការ​ជាន់ ទី១)។ ប្រសិន​បើ​ភាគី​ដែល​ចាញ់​ក្តី មិន​សុខ​ចិត្ត​ភាគី​ចាញ់​ក្តី​អាច​ប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​នឹង​សេចក្តី​សម្រេច​នោះ​ទៅ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍ (តុលាការ​ជាន់ ទី២) ដោយ​ការ​ប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​តាម​រយៈ​ពាក្យ​បណ្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​នៅ​ការិយាល័យ​ក្រឡា​បញ្ជី​នៃ​សាលា​ដំបូង​ដែល​បាន​ចេញ​សាលក្រម​ដោយ​ត្រូវ​បង់​ពន្ធ​ស្មើ​នឹង ១,៥ ដង (មួយ​ដង​កន្លះ) នៃ​ពន្ធ​ដាក់​ពាក្យ​សុំ។ បន្ទាប់​ពី​ទទួល​ពាក្យ​បណ្តឹង​ឧទ្ធរណ៍ និង​បាន​បង់​ពន្ធ​គ្រប់​ចំនួន​សាលា​ដំបូង​រាជធានី‑ខេត្ត នឹង​បញ្ជូន​បណ្តឹង​នោះ​ទៅ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​ក្នុង​ពេល​សមរម្យ​ដែល​អាច​គោរព​បាន​នូវ​គោល​ការណ៍​ស្តី​ពី​តុលាការ​ត្រូវ​រ៉ាប់រង​បណ្តឹង​ឲ្យ​ឆាប់​រហ័ស​និង​យុត្តិធម៌។

នៅ​ពេល​ពាក្យ​បណ្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​ទៅ​ដល់​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​តើ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​ត្រូវ​ចាត់​ការ​ដូចម្តេច?

នៅ​ពេល​ពាក្យ​បណ្តឹង​មក​ដល់​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​នឹង​ពិនិត្យ​ពាក្យ​បណ្តឹង​នោះ​ថា តើ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​ច្បាប់​កំណត់​ឬ​យ៉ាង​ណា? បង់​ពន្ធ​គ្រប់​ចំនួន​ហើយ​ឬ​នៅ? ជា​អាទិ៍។ បន្ទាប់​មក​ទៀត សាលា​ឧទ្ធរណ៍​នឹង​កំណត់​កាលបរិចេ្ឆទ​ទាញ​ហេតុ​ផល​ដោយ​ផ្ទាល់​មាត់​ដើម្បី​ត្រួត​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​ចំណាត់ការ​របស់​សាលា​ដំបូង​និង​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​នៃ​សេចក្តី​សម្រេច​ទុក​ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​ការ​សម្រេច​បន្ត​ថា តើ​ច្រាន​ចោល​ពាក្យ​បណ្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​ឬ​លុប​ចោល​សាលក្រម​សាលា​ដំបូង​រាជធានី‑ខេត្ត ឬ​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​សាលា​ដំបូង​រាជធានី‑ខេត្ត ចាត់​ការ​បន្ត​ឲ្យ​បាន​សមស្រប​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​ឡើង​វិញ។

ចុះ​បើ​ភាគី​ណា​មួយ​មិន​សុខ​ចិត្ត​នឹង​សាលដីកា​របស់​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​តើ​អាច​ប្តឹង​ទៅ​ណា ឬ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូចម្តេច​ទៀត?

ភាគី​ដែល​មិន​សុខ​ចិត្ត​នឹង​សាល​ដីកា​របស់​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​គប្បី​ប្តឹង​សារ​ទុក្ខ​នឹង​សាល​ដីកា​របស់​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​ទៅ​តុលាការ​កំពូល (តុលាការ​ជាន់​ចុង​ក្រោយ) ដោយ​ការ​ប្តឹង​សារ​ទុក្ខ ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​តាម​រយៈ​ពាក្យ​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ​នៅ​ការិយាល័យ​ក្រឡា​បញ្ជី​នៃ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍ ដែល​បាន​ចេញ​សាល​ដីកា​ដោយ​ត្រូវ​បង់​ពន្ធ​នៃ​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ​ស្មើ​នឹង ២ ដង​នៃ​ពន្ធ​ដាក់​ពាក្យ​សុំ។ បន្ទាប់​ពី​ទទួល​បាន​ពាក្យ​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​និង​បាន​បង់​ពន្ធ​គ្រប់​ចំនួន​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​នឹង​បញ្ជូន​ពាក្យ​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​ទៅ​តុលាការ​កំពូល​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​សមរម្យ​ដែល​អាច​គោរព​បាន​នូវ​គោល​ការណ៍​ស្តី​ពី​តុលាការ​ត្រូវ​រ៉ាប់រង​បណ្តឹង​ឲ្យ​ឆាប់​រហ័ស និង​យុត្តិធម៌។

នៅ​ពេល​ពាក្យ​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​ទៅ​ដល់​តើ​តុលាការ​កំពូល​នឹង​ចាត់​ការ​ដូចម្តេច?

នៅ​ពេល​ពាក្យ​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ​មក​ដល់​តុលាការ​កំពូល​នឹង​ពិនិត្យ​ពាក្យ​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ​នោះ​ថា តើ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​ច្បាប់​កំណត់​ឬ​យ៉ាង​ណា​បង់​ពន្ធ​គ្រប់​ចំនួន​ហើយ​ឬ​នៅ? ជា​អាទិ៍។ តមក​តុលាការ​កំពូល​នឹង​ចេញ​ដីកា​សម្រេច​ឲ្យ​ដើម​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ​ដាក់​លិខិត បញ្ជាក់​មូល​ហេតុ​នៃ​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​ច្បាប់​កំណត់ (៣០ថ្ងៃ) គិត​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​បាន​ទទួល​ដីកា​សម្រេច។ ប្រសិន​បើ​មិន​ដាក់​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ច្បាប់​កំណត់​នោះ​ទេ តុលាការ​កំពូល​នឹង​លើក​បណ្តឹង​ចោល​ដោយ​ដីកា​សម្រេច។

ប្រសិន​បើ​ដើម​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​បាន​ដាក់​លិខិត​បញ្ជាក់​មូល​ហេតុ​នៃ​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​ច្បាប់​កំណត់​តុលាការ​កំពូល​នឹង​ចាត់​បញ្ជូន​លិខិត​នេះ​ទៅ​ចុង​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​ដើម្បី​ឲ្យ​ឆ្លើយ​តប​តាម​រយៈ​ឯកសារ​ត្រៀម (សារណា​តប) ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​ដោះ​បន្ទុក​ចំពោះ​ការ​លើក​ឡើង​របស់​ដើម​បណ្តឹង​សារ​ទុក្ខ។ សាល​ដីកា​របស់​តុលាការ​កំពូល​ជា​សេចក្តី​សម្រេច​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា (សាលដីកា​អធិបតេយ្យ) ហើយ​ការ​ប្តឹង​ត្រូវ​បញ្ចប់​ត្រឹម​តុលាការ​កំពូល​លើក​លែង​តែ​ភាគី​ចាញ់​ក្តី​អះអាង​អំពី​មូលហេតុ​នៃ​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​សាជាថ្មី​ហើយ​មាន​ហេតុ​ផល​តាម​ការ​កំណត់​របស់​ច្បាប់​ភាគី​នោះ​អាច​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទាមទារ​ឲ្យ​ជំនុំ​ជម្រះ​សា​ជា​ថ្មី៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍