The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ស្វែងយល់​ពី​ការបើក​អាជីវកម្ម​ និង​ការបង់ពន្ធ​ប៉ាតង់




ស្វែងយល់​ពី​ការបើក​អាជីវកម្ម​ និង​ការបង់ពន្ធ​ប៉ាតង់

Content image - Phnom Penh Post
លោក មេធាវី សួន វីរៈបញ្ញា កាលពី​កន្លងមក​។ រូបថត សហការី

ស្វែងយល់​ពី​ការបើក​អាជីវកម្ម​ និង​ការបង់ពន្ធ​ប៉ាតង់

ការធ្វើ​ជំនួញ​ ឬ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​ក្រុមហ៊ុន​សហគ្រាស​គឺ​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន ឬ​សហគ្រាស​ត្រូវ​ចុះបញ្ជី​តាមច្បាប់​ពន្ធដារ​​ ដើម្បី​បង់ពន្ធ រីឯ​ម្ចាស់​ត្រូវ​បាន​ទទួលស្គាល់​សិទ្ធិ​ស្របច្បាប់​ពី​​ស្ថាប័ន​ពន្ធដារ​។ ជារឿយៗ​ពលរដ្ឋ​តែង​ឮ​ពាក្យ​ថា ប៉ាតង់​ និង ការបង់ពន្ធ ប៉ុន្តែ​ប្រហែល​ជា​មិនទាន់​បាន​យល់​ន័យ​ឲ្យ​ស៊ីជម្រៅ​ទេ​។ ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​ភ្នំពេញ-ប៉ុស្តិ៍​បាន​សម្ភាស​ជាមួយ​លោក​មេធាវី សួន វីរៈបញ្ញា ប្រធាន​​ការិយាល័យ​មេធាវី​ជីជី​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​ដូចខាងក្រោម​៖

ក- ​តើ​ពាក្យ​ថា ប៉ាតង់ និង​ Patent ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ខុសគ្នា​ដូចមេ្តច ?

ពាក្យ​ “​ប៉ាតង់​” ​ក្នុង​ការពិភាក្សា​នេះ​មិនមែន​ជា​សិទ្ធិ​ពិសេស​ដែល​បញ្ជាក់​លើ​ការបង្កើត​អ្វីមួយ​ថ្មី​ក្នុង​នីតិ​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា​ដែល​ភាសា​អង់គ្លេស​សរសេរ​​ថា Patent ​នោះ​ទេ​។ ចំពោះ​ការបង្កើត​អ្វីមួយ​ថ្មី​ពាក្យ​បច្ចេកទេស​ច្បាប់​ហៅថា ប្រកាស​នីយបត្រតក្កកម្ម​។ ចំណែកឯ​ពាក្យ​ប៉ាតង់​ដែល​យើង​ប្រើ​ក្នុង​ច្បាប់​ពន្ធដារ​នោះ​គឺ​សំដៅ​ទៅលើ​សកម្មភាព​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​ស្របច្បាប់​មាន​ការចុះបញ្ជី​ត្រឹមត្រូវ និង​បាន​បង់ពន្ធ​រួច​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ ហើយ​ស្ថាប័ន​ពន្ធដារ​នឹង​ចេញ​វិញ្ញាបនបត្រ​មួយ​ហៅថា​ «​បណ្ណ​ប៉ាតង់​»​។

ខ- ​ពន្ធ​ប៉ាតង់​ជា​អ្វី តើ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​នៅពេល​ណា​?

ពន្ធ​ប៉ាតង់ គឺជា​ពន្ធ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​​ដែល​ត្រូវ​បានកំណត់​លើ​សកម្មភាព​អាជីវកម្ម​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ប្រភេទ​អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ (Tax-payer) និង​កម្រិត​ផលរបរ (Turnover)​។

សម្រាប់​សហគ្រាស​ចាស់ ត្រូវ​បង់​ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី​ ១ ខែ​មករា​ដល់​ថ្ងៃទី​ ៣១ ខែមីនា ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​។

សម្រាប់​សហគ្រាស​ថ្មី​ត្រូវ​បង់​ដំបូង​រយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ ក្រោយ​បើក​អាជីវកម្ម ឬ​កាលបរិច្ឆេទ​នៃ​ការចុះបញ្ជី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​។

ចំពោះ​អាជីវកម្ម​ដែល​ចាប់ផ្តើម​ដំបូង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ ៦ ​ខែ​នៃ​ដើមឆ្នាំ​នោះ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់ពេញ​ ១ ​ឆ្នាំ​នូវ​ពន្ធ​ប៉ាតង់ ចំពោះ​អាជីវកម្ម​ដែល​ចាប់ផ្តើម​ក្នុងអំឡុង​​ពេល​ ៦ ​ខែ​ចុងឆ្នាំ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​តែ​ពាក់កណ្តាល​តែប៉ុណ្ណោះ​។

គ- ​តើ​អ្នកណាខ្លះ​ដែល​ជាប់​​ពន្ធ​ប៉ាតង់​?

ក​) ​អ្នក​ជាប់ពន្ធ​តូច​គឺជា​សហគ្រាស​ឯកបុគ្គល ឬ​សហកម្មសិទ្ធិ​មាន​កម្រិត ដែល​ផលរបរ​ក្នុង​ ១ ​ឆ្នាំ​បាន​ ២៥០ ​លានរៀល​ដល់​ ៧០០ ​លាន​រៀល​។ ឬ​ផលរបរ​ ៣ ​ខែ​ជាប់​ក្នុង​ ១ ​ឆ្នាំ​បាន​ ៦០ ​លាន​រៀល​ឡើងទៅ [2] ហើយ​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ប៉ាតង់​អ្នក​ជាប់ពន្ធ​តូច​ចំនួន​ «៤០០ ០០០ ​រៀល​» ​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​។

ខ) អ្នក​ជាប់ពន្ធ​មធ្យម គឺ​សហគ្រាស​ដែល​មាន​ផលរបរ​ក្នុង​ ១ ​ឆ្នាំ​បាន​ ៧០០ ​លាន​រៀល ទៅ​ ៤ ០០០ លាន​រៀល​។ ក្នុង​នោះ​ដែរ អង្គការ​ដែល​ចុះបញ្ជី​ជា​នីតិបុគ្គល ការិយាល័យ​តំណាង​ក៏​ត្រូវបាន​ចាត់ទុក​ជា​អ្នក​ជាប់ពន្ធ​មធ្យម​ដែរ ហើយ​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ប៉ាតង់​ចំនួន ១ ២០០ ០០០ រៀល​ក្នុង​ ១ ​ឆ្នាំ​។

គ) អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ធំ គឺ​សហគ្រាស​ដែលមាន​ផលរបរ​ក្នុង​ ១ ​ឆ្នាំ​លើស​ពី​ ៤ ០០០ ​លាន​រៀល ដោយ​សហគ្រាស​នោះ​​បាន​ចុះបញ្ជី​វិនិយោគ​មាន​គ្រប់លក្ខណៈ​។ ពន្ធ​ប៉ាតង់ គឺ ៣ ០០០ ០០០ ​រៀល (​ផលរបរ​ចាប់ពី​ ៤ ០០០ ​លាន​រៀល ដល់​ ១០ ០០០ ​លាន​រៀល​) ៥ ០០០ ០០០ ​រៀល​ (​ផលរបរ​លើសពី​ ១០ ០០០ ​លាន​រៀល​ឡើង​)​។

ឃ- ​តើ​អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ត្រូវ​ទៅ​បង់ពន្ធ​ប៉ាតង់​នៅ​កន្លែង​ណា​?

អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ធំ តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​នៅ​នាយកដ្ឋាន​គ្រប់គ្រង​អ្នកជាប់ពន្ធ​ធំ អ្នក​ជាប់ពន្ធ​មធ្យម ឬ​តូច​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​តាម​សាខា​ពន្ធដារ​ខេត្ត​/​ខណ្ឌ ដែល​សហគ្រាស​នោះ​តាំង​នៅ

ង- ​ក្នុង​ករណី​ដែលមាន​អាជីវកម្ម​ច្រើន​ប្រភេទ​ក្នុង​កន្លែង​តែមួយ តើ​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ប៉ាតង់​ដូចម្តេច​?

១) ​អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ដែល​មាន​អាជីវកម្ម​ច្រើន​កន្លែង ត្រូវ​បង់​ផ្សេងៗ​ទៅតាម​អាជីវកម្ម​ (​ឧ.សណ្ឋាគារ​នៅ​សែនសុខ ហាង​លក់​សម្លៀកបំពាក់​នៅ​ទួលគោក​)

២) អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ដែល​មាន​អាជីវកម្ម​ច្រើន តែ​នៅក្រោម​អាជីវកម្ម​ ១ នោះ​ត្រូវ​បង់​តែមួយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​(​ឧ. សណ្ឋាគារ​ ១ ​ក្នុង​នោះ​មាន​ម៉ាស្សា ភោជនីយដ្ឋាន ក្លិប​ហាត់ប្រាណ​)

៣) អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ដែល​មាន​សាខា រោងចក្រ ឃ្លាំង រោងជាង ដែល​បម្រើ​អាជីកម្ម​តែមួយ​ក្នុង​រាជធានី ខេត្ត ក្រុង តែមួយ​នោះ​បង់ពន្ធ​តែមួយ​ទេ​។

៤) អ្នក​ជាប់ពន្ធ​ដែល​មាន​សាខា រោងចក្រ​ឃ្លាំង រោងជាង តែ​មិន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​រាជធានី ខេត្ត ក្រុង តែមួយ​នោះ​រដ្ឋ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់ពន្ធ​នីមួយៗ​នៃ​​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​។

ច- ​ក្នុង​ករណី​ដែល​មិនបាន​បង់ពន្ធ​ប៉ាតង់​នោះ​ត្រូវ​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម​បែបណា​?

គួរ​ចំណាំ​ថា ពន្ធ​ប៉ាតង់​ត្រូវ​បង់​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​ ១ ខែមករា រហូត​ដល់​ថ្ងៃទី​ ៣១ ខែមីនា ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​។ ​តែ​បើ​មិន​បាន​បង់​តាម​ពេល​កំណត់​នោះ ម្ចាស់​អាជីវកម្ម​ត្រូវ​ពិន័យ​បូក​ ១០% ​នៃ​ពន្ធ​ត្រូវ​បង់ និង​បូក​ ១,៥% នៃ​ការប្រាក់​ប្រចាំ​ខែ​ដែល​មិនបាន​បង់​។ ក្នុងករណី​ជូនដំណឹង​ហើយ​មិនបាន​បង់​នោះ​ពិន័យ​មិនមែន​ ១០% ​ទៀត​ទេ​គឺ​ ២៥%[3] ។

ម្យ៉ាងទៀត​បើ​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម​មិនបាន​ដាក់​លិខិត​ប្រកាស​ពន្ធ​ទេ គឺ​ពន្ធ​បន្ថែម​ស្មើ​ ៤០% ​នៃ​ពន្ធ​ត្រូវ​បង់​បូក​ការប្រាក់​ ១,៥% [4] ។

ឆ- ​តើ​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម​អាច​យក​​បណ្ណ​ប៉ាតង់​ទៅ​តម្កល់​ខ្ចីប្រាក់​ពី​ធនាគារ​បានដែរ​ឬទេ​?

បណ្ណ​ប៉ាតង់​មាន​តម្លៃ​ចំពោះ​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម​ដែលមាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​បណ្ណ​ប៉ាតង់​តែប៉ុណ្ណោះ មាន​ន័យ​ថា ក្រៅពី​ម្ចាស់​បណ្ណប៉ាតង់​មិន​អាច​យក​បណ្ណ​ប៉ាតង់​នោះ​ទៅ​ដាក់​តម្កល់ ឬ​ខ្ចីលុយ​ពី​ធនាគារ​បានទេ​។

ជ- ​តើ​ក្នុង​ករណី​ណា​ដែល​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម​ដែល​បាន​ចុះបញ្ជី​ម្តង​ហើយ ត្រូវតម្រូវ​ឲ្យ​ចុះបញ្ជី​ពន្ធ​ប៉ាតង់​ជាថ្មី​?

ម្ចាស់​អាជីវកម្ម​ដែល​បង់ពន្ធ​ប៉ាតង់​រួចហើយ តែ​តម្រូវ​ឲ្យ​បង់​ម្តង​ទៀត​ក្នុង​ករណី​៖

១) ផ្លាស់ប្តូរ​អាជីវកម្ម​ថ្មី

២) ផ្លាស់ប្តូរ​អាជីវកម្ម​ទៅ​រាជធានី ខេត្ត ថ្មី

៣) ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម

ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ករណី​ដែល​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម​ថ្មី​រក្សា​អាជីវកម្ម​ឲ្យ​នៅ​ដដែល ឬ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ទៅ​ឲ្យ ឪពុក ម្តាយ កូន ប្រពន្ធ ឬ​អ្នកស្នង​ស្របច្បាប់​នោះ ពុំ​ចាំបាច់​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការចុះបញ្ជី​ប៉ាតង់​ថ្មី​នោះ​ទេ​៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍