The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ការស្រាវជ្រាវ៖ ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​នៅ​កម្ពុជា មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​ចំនួន​កត់ត្រា​បច្ចុប្បន្ន




ការស្រាវជ្រាវ៖ ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​នៅ​កម្ពុជា មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​ចំនួន​កត់ត្រា​បច្ចុប្បន្ន

Content image - Phnom Penh Post
អ្នកភូមិ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​កំពុង​តែ​ប្រារព្ធ​ពិធី​អបអរទិវាជនជាតិ​ដើមភាគតិច​នៅ​ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន។ សហការី

ការស្រាវជ្រាវ៖ ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​នៅ​កម្ពុជា មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​ចំនួន​កត់ត្រា​បច្ចុប្បន្ន

ភ្នំពេញៈ ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​មិនទាន់​បាន​បោះ​ពុម្ភ​ផ្សាយ​មួយ​បានឲ្យ​ដឹងថា មាន​ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​ច្រើន​ជាង​ចំនួន​ដែល​ធ្លាប់​បាន​កត់ត្រា​ កំពុង​តែ​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែ​ក្រុម​ជនជាតិ​ដើមជា​ច្រើន​កំពុង​តែ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​បាត់​បង់។

ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ធ្លាប់​បាន​កំណត់​ថា មាន​ភូមិ​ជនជាតិ​​ដើម​ភាគ​តិច​ចំនួន ៤៤៥ នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស។​ ក៏​ប៉ុន្តែ ការ​សិក្សា​​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ អង្គការ​ជនជាតិ​​ដើម​ភាគ​តិច​កម្ពុជា (CIPO) បាន​បង្ហាញ​ថា មាន​ភូមិ​ជនជាតិ​​ដើម​ភាគ​តិច​យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ៥៧៣ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​តួលេខ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា នឹង​កើន​ទៅ​ដល់ ៦៣២ ខណៈ​​គេ​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​បន្ថែម​ទៀត។

ភូមិ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​ស្ថិត​នៅ​រាយប៉ាយ​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន ១៥ របស់​កម្ពុជា ខណៈ​​ជំរឿន​កាល​ពី​លើក​មុន​បាន​កំណត់​​ថា មាន​ក្រុម​ជនជាតិ​​ដើម​ភាគ​តិច ១៨ ជន​ជាតិ ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​ទាំង​អស់​នៅ​កម្ពុជា ហើយ​អង្គការ CIPO បាន​អះ​អាង​ថា គឺ​មាន​រហូត​ដល់​ទៅ ២៤ ក្រុម​ជនជាតិ។

បច្ចុប្បន្ន ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​របស់​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​តែ​ជំរុញ​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​ចាប់​ផ្តើម​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​សមស្រប ស្តី​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ ជា​ជនជាតិដើមភាគតិច​របស់​ប្រទេស​នេះ ជា​ពិសេស​ក្រុម​ដែល​មាន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​បាត់​រូបរាង​នៅ​ប៉ុន្មាន​ជំនាន់​ខាង​មុខ។

អ្នកស្រី យ៉ុន ម៉ាណេ ​នាយក​អង្គការ CIPO បាន​ឲ្យ​ដឹងថា៖​ «ព័ត៌មាន​​​ត្រូវ​ការ​ជា​ចាំ​បាច់​ដើម្បីបង្កើត​ការ​ឧបត្ថម្ភ​គាំទ្រ​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍ​របស់​ក្រុម​ជនជាតិដើមភាគតិច ដូច​ជា​ការ​អប់រំ សុខាភិបាល និង​ការ​ឧបត្ថម្ភ​គាំទ្រ​សម្រាប់​​តំហែទាំ​មាតា និង​អត្រា​កំណើត»។

អ្នកស្រី​បន្តថា ដើម្បី​ឲ្យ​ទិន្នន័យ​ផ្លូវការ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់ និង​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព ក្រសួង​ផែនការ ដែល​ជា​អ្នក​ត្រួតពិនិត្យ​ការ​ធ្វើ​ជំរឿន គួរ​តែ​ស្វែង​រក​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​មូលនិធិ​ប្រជាជន​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង​ ទីភ្នាក់ងារ​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិជប៉ុន ដែល​ជា​ម្ចាស់​ជំនួយ​ធំជាង​គេ​របស់​កម្ពុជា​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១៨។

បច្ចុប្បន្ន​នេះ ក្រុម​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចំនួន​ ៥ រួម​មាន ស្អូច ខែ ស្ពង លឿន និង​សំរ៉ែ កំពុង​តែ​មាន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​បាត់បង់ខ្ពស់ជាង​គេ បើយោង​តាម​ការស្រាវជ្រាវ​របស់ ​CIPO។ ក្រុម​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រកឃើញ​ជា​អាទិ៍​នៅ​ខេត្ត​ព្រះ​វិហារ ព្រះសីហនុ រតនគិរី និង​ស្ទឹង​ត្រែង។

អ្នក​ស្រី យ៉ុន ម៉ាណេ​ បន្ថែម​ថា៖ «ខ្ញុំ​យល់​ថា ការ​ជួយសង្គ្រោះ​ក្រុម​ទាំងនេះ និង​ការ​ធ្វើឯកសារ​ស្តី​ពីសេចក្តី​ពិពណ៌នា និង​ប្រវត្តិ​​របស់​ពួក​គេ​មាន​សារៈសំខាន់​ក្រៃលែង ដើម្បី​ឲ្យ​ពួ​គាត់​អាច​កសាង​ឡើង​នូវមោទនភាព និង​សាមគ្គីភាព​សហគមន៍»។

អ្នកស្រី​ធ្វើ​កំណត់​សម្គាល់​ថា ប្រសិន​ជា​ពុំ​មាន​សេវា និង​ការ​ឧបត្ថម្ភ​គាំទ្រ​​ពី​រដ្ឋាភិបាល​នោះទេ ប្រទេស​កម្ពុជា​អាច​នឹង​បាត់​បង់​ភាសា ប្រព័ន្ធ​ជំនឿ និង​អាហារ​ប្រពៃណី ជា​ច្រើន​ ព្រ​មទាំង​របាំ និង​ការ​ដាំដុះ​ផង​ដែរ។

លោក Ali Al-Nisani ​នាយក​អង្គការ​មូលនិធិ Heinrich Böll ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​ឯកភាព​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​បាន​ម៉ត​ចត់​លើ​បញ្ហា​នេះ មុន​ពេល​ពិភពលោក​បាត់​បង់​បំណែក​កេរមរតក​វប្បធម៌ដ៏​សំខាន់​នេះ។

លោក​និយាយថា៖ «យើង​ត្រូវ​តែ​យល់​ថា ប្រជាជន​ ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កេរតំណែល​ជាតិ​របស់​កម្ពុជា។ ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​ការ​ពារ​ដោយ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ និង​ច្បាប់​កម្ពុជា ហើយ​ច្បាប់​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​ការ​ការ​អនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​​ត្រឹមត្រូវ។ តាមការ​ពិត​ទៅ... ការ​ដែល​មាន​ភូមិ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ច្រើន​ជាងចំនួន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ជា​ផ្លូវការ​បង្ហាញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា ទិន្នន័យ​ដែលច្បាស់​លាស់​ជាង​នេះ​​​ត្រូវ​ការ​ជា​ចាំ​បាច់»។

មិន​អាច​ទាក់ទង​ក្រសួង​ផែនការ​​បាន​ឡើយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ៕ Cristina Maza/TN

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍

  • ព្រះសីហនុៈ រដ្ឋបាលខេត្ត​ព្រះសីហនុ​កំពុង​ចាក់​ខ្សាច់​ថ្មី​បំពេញ​នៅតាម​កន្លែង​ជ្រលង​ទឹកហូរ​ដែលមាន​ខ្សាច់​ទាប និង​ខ្សាច់​ខ្មៅ​នៅ​ចំណុច​ឆ្នេរ​អូរឈើទាល​ក្នុង​សង្កាត់​លេខ​ ៤ ក្រុងព្រះសីហនុ ដើម្បី​កែលម្អ​សោភណភាព​ឆ្នេរ​ខ្សាច់ ក៏ប៉ុន្តែ​មន្ត្រីខេត្ត​នៅ​មិន​អាច​ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា​នឹង​ត្រូវ​ប្រើ​ខ្សាច់​ប៉ុន្មាន​រថយន្ត​នោះទេ​។

  • ភ្នំពេញៈ ប្រទេស​ជប៉ុន​ ផ្តល់​ជំនួយ​ឥតសំណង​ដល់​កម្ពុជា​ចំនួន ១ ១៣២ ​លាន​យ៉េន​ (១០,៨ ​លាន​ដុល្លារ​) ​សម្រាប់​អនុវត្ត​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ចរាចរណ៍​នាវា​នៅ​កំពង់ផែ​ស្វយ័ត​ក្រុងព្រះសីហនុ​ដើម្បី ​ធ្វើឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​សុវត្ថិភាព​ផ្លូវ​សមុទ្រ​។ នេះ​បើតាម​ស្ថានទូត​ជប៉ុន​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា​។

  • ភ្នំពេញ៖ កីឡាការិនី​កូន​ខ្មែរ​កាត់​បារាំង វ័យ ១៧ ឆ្នាំ ម៉ា រីយ៉ាន មាន​ចំណង់​ចំណូលចិត្ត​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​ប្រភេទ​កីឡា​ប្រយុទ្ធ ពិសេស​ការ​ប្រណាំង​ម៉ូតូ​ហោះ ហើយ​កញ្ញា​បាន​អះអាង​ថា នឹង​មិន​បោះបង់​ចោល​ជំនាញ​នេះ​ឡើយ បើ​ទោះបី​ជា​ប្រភេទ​កីឡា​នេះ មាន​ផល​ប៉ះពាល់ និង​ធ្លាប់​ជួប​ឧបសគ្គ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ធំ​​ក៏​ដោយ។

  • ភ្នំពេញៈ តម្លៃ​ពោត​ក្នុង​រដូវ​ប្រមូលផល​ឆ្នាំនេះ​បាន​ស្ទុះ​ឡើង ដោយសារ​តែ​ការកើនឡើង​នៃ​តម្រូវការ​សម្រាប់​ការផលិត​ចំណី​សត្វ​ក្នុងស្រុក​។ ការប្រមូលផល​ពោតក្រហម​នៅក្នុង​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ​ពេលនេះ​សម្រេច​បាន​ប្រមាណ ៥០ ​ភាគរយ​ហើយ​ដោយ​តម្លៃ​គ្រាប់ពោត​ស្ងួត​បាន​កើនឡើង​ជិត ២០ ​ភាគរយ​ បើ​ធៀប​នឹង​រយៈពេល​ដូចគ្នា​កាលពី​ឆ្នាំមុន

  • កោះកុងៈ ដី​គម្រប​ព្រៃឈើ​របស់​រដ្ឋ​រាប់ពាន់​ម៉ែត្រការ៉េ​ក្នុង​ទំហំ​ដី​បម្រុង​របស់​រដ្ឋ​ទំហំ​ប្រមាណ​ ១១ ​ហិកតា ស្ថិតនៅ​ភូមិ​កោះស្តេច ឃុំ​កោះ​ស្តេច ស្រុក​គិរីសាគរ ខេត្តកោះកុង​ត្រូវបាន​ជន​មិន​ស្គាល់​អត្តសញ្ញាណ​ចាប់ផ្ដើម​លួច​បោះបង្គោល​ថ្ម និង​ឈើ​ទន្ទ្រាន​យក​ដោយ​ខុសច្បាប់​។

  • កំពង់ស្ពឺៈ ពលរដ្ឋ​ជាង​ ៥០០ ​គ្រួសារ ​រស់នៅក្នុង​ឃុំ​ទួល​អម្ពិល​ស្រុក​បសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ​បាន​បង្ហាញ​ក្ដីបារម្ភ​ពី​ការខ្វះ​ទឹក​សម្រាប់​ស្រោចស្រព​ស្រែចម្ការ និង​ដំណាំ​ផ្សេងៗ ខណៈ​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ឈ្មួញ​យក​ម៉ាស៊ីន​ទៅ​បូមទឹក​ទាំងយប់​ទាំង​ថ្ងៃ​នៅក្នុង​ទំនប់​បុរាណ​ព្រៃពាយ​ដែល​ពួកគាត់​កំពុង​ប្រើប្រាស់​ជាប្រចាំ​។