The Phnom Penh Post Search

Search form

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បរាជ័យ​ក្នុង​កា​រ​អនុវត្តនីតិវិធី​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​




ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បរាជ័យ​ក្នុង​កា​រ​អនុវត្តនីតិវិធី​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​

Content image - Phnom Penh Post
បុរស​ម្នាក់​ដឹក​​កូនចូល​​ក្​នុ​ង​​បរិវេណ​​មណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី​បួន​ ស្ថិត​នៅ​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់​។ ហេង ជីវ័ន

ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បរាជ័យ​ក្នុង​កា​រ​អនុវត្តនីតិវិធី​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​

ភ្នំពេញៈ ក្នុង​សុន្ទរកថា​មួយ​ដែល​ថ្លែង​ទៅ​កាន់​សមាជិក​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ កាល​ពី​ខែ​មីនា​ឆ្នាំ​មុន​លោក អង្គវង្ស ​វឌ្ឍានា ​រដ្ឋ​មន្ដ្រី​ក្រសួង​យុតិ្តធម៌ បាន​ស្នើ​ឲ្យ​​មាន​វិធី​សាស្រ្ត​ដែល​មាន​តម្លា​ភាព​និង​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ឃុំ​ឃាំង​បណ្តោះ​អាសន្ន​ ដោយ​​​​ពន្យល់​ថា ​ចំនួន​ថ្ងៃ​គេ​គូស​សញ្ញា​ក្នុង​ប្រអប់​នៅ​ពេល​សម្រេច​ថា​ឃុំ​ជន​សង្ស័យ​ឬ​អត់ មុន​ពេល​ជំនុំ​ជម្រះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រាប់​ទុក​។​

សុន្ទរកថា​របស់​លោក​រដ្ឋមន្រ្តី​បាន​ធ្វើ​ឡើង​រយៈ​ពេល​២ ខែ​បន្ទាប់​ពី​​ទម្រង់​ថ្មីដែល​ចៅ​ក្រម​ជាន់​ខ្ពស់​បាន​ជួយ​រៀប​ចំ​ឡើង​នោះ​ត្រូវ​បាន​ចែក​ជូន​ដល់​តុលាការ​កម្ពុជា​ទាំង​អស់។

ទម្រង់​នោះ​តម្រូវ​ឲ្យ​ចៅ​ក្រម​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​បង្ហាញ​ថា​ ពួក​គេ​បាន​ពិចារណា​អង្គ​ហេតុ​ទាំង​អស់​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ មុន​ពេល​​​​បញ្ជូន​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ទៅ​ឃុំ​​ឃាំង​បណ្តោះ​អាសន្ន​ នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ដើម្បី​ធានា​ថា​ ការ​ឃុំ​ឃាំង​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ជា​មធ្យោបាយ​ចុង​ក្រោយ។

ក៏​ប៉ុន្តែ​រយៈពេល​ជិត​មួយ​ឆ្នាំ​កន្លះ​ក្រោយ​មក​ ចៅ​ក្រម​ហាក់​បី​ដូច​ជា​​​នៅ​តែ​មិន​អើ​ពើ​នឹង​នីតិវិធី​ថ្មី​នេះ ហើយ​ទិន្ន​ន័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​បាន​បង្ហាញ​ថា​ ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​កំពុង​តែ​កើន​ឡើង​នេះ។

ស្ថិតិ​ពី​អគ្គ​នាយកដ្ឋាន​ពន្ធនាគារ​នៃ​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​បាន​បង្ហាញ​ថា ចាប់​ពី​ខែឧសភា ​ឆ្នាំ​ ២០១៤ ​ដល់​ដំណាច់​ឆ្នាំ ចំនួន​អ្នក​ទោស​ដែល​ត្រូវ​បាន​​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​ បាន​កើន​ឡើង​ពី​២៤​ភាគ​រយ​ទៅ​៣០​ភាគ​រយ​ធៀប​នឹង​ចំនួន​អ្នក​ជាប់​ពន្ធនាគារ​សរុប។ តែ​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​បាន​គណនា​ថា ​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​នេះទៀត​។

បើ​យោង​តាម​មជ្ឈមណ្ឌល​អន្តរ​ជាតិ​ដើម្បី​ការ​សិក្សា​ពន្ធនាគារ​ នៅ​ខែ​កញ្ញា​ ឆ្នាំ២០១៤ អ្នក​ជាប់​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន​មាន​ចំនួន​៦៣,៦ ភាគ​រយ​នៃ​អ្នក​ជាប់​ពន្ធនាគារ​កម្ពុជា​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ជាប់​លេខ​ ២២ ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ​និង​ចំនួន​ខ្ពស់​បំផុត​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​។

លោកស្រី ​Wan-Hea Lee ​អ្នក​តំណាង​ប្រចាំ​ប្រទេស​នៃ​ឧត្តម​ស្នង​ការ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ (OHCHR)​ នៃ​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​ដែល​គាំទ្រ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន​ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ការិយា​ល័យ​ឧត្តម​ស្នងការ​ នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​បាន​ធ្វើ​ការ​ស្ទង់​មតិ​រយៈ​ពេល ២ ខែ ​ដោយ​ចាប់​ដៃ​គូ​ជា​មួយ​ក្រសួង​យុតិ្តធម៌​ ​ដើម្បី​រក​ឲ្យ​ឃើញ​ថា​ តើ​ ចៅក្រម​កំពុង​អនុវត្ត​នូវ​គោលការណ៍​ណែនាំ​ថ្មី​ឬ​យ៉ាងណា?

លទ្ធផល​បឋម​នៃ​ការ​ស្ទង់​មតិ​នេះ​ដែល​ធ្វើ​នៅ​តាម​សាលា​ដំបូង​ខេត្តនិង​ក្រុង​ចំនួន ១០​ពី​ខែ​មីនា​ ដល់​ខែ​ឧសភា​ ឆ្នាំ​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា៖ «ចៅ​ក្រម​ជា​ច្រើន​រូប ​នៅ​ខេត្ត​នៅ​តែ​មិន​យល់​ពី​គោល​ការណ៍​ណែ​នាំ​ និង​ទម្រង់​ថ្មី​»។

លោកស្រី​ Lee បាន​ពន្យល់​ថា​៖ «​លទ្ធ​ផល​នៃ​ការ​ស្ទង់​មតិ​ និង​អនុសាសន៍​ដែល​បាន​ពី​ការ​ស្ទង់​មតិ​នឹង​ក្លាយ​ជា​ព័ត៌មាន​ជូន​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​ និង​ការិយាល័យ OHCHR ប្រចាំ​កម្ពុជា ​ក្នុង​ការ​កំណត់​ពី​សកម្មភាព​ជាក់​លាក់​ ដែល​គួរ​តែ​ធ្វើ​ដើម្បី​ឲ្យ​ចៅ​ក្រម​យល់​ដឹង​ពី​ទម្រង់​ថ្មី​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស»។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា តាម​ការ​សម្ភាស​ជា​មួយ​ចៅ​​ក្រម​និង​មន្ត្រី​តុលាការ​ផ្សេង​ទៀត​ នៅ​សប្តាហ៍​នេះ ​បង្ហាញ​ថា ​មាន​បញ្ហា​លំបាក​នៅ​ពី​ខាង​មុខ​។

ក្រឡា​បញ្ជី​នៅ​តុលាការ​ខេត្ត​តាកែវ ​ដែល​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ បាន​និយាយ​ថា​ ចៅ​ក្រម​មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​នីតិ​វិធី​ថ្មី។

លោក​បាន​ថ្លែង​ថា៖ «សម្រា​ប់​រឿង​ក្តី​លហុ​ដូច​ជា​ ចោរកម្ម​ ចៅ​ក្រម​នៅ​តែ​បញ្ជូន​ចោរ​ទៅ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​ វា​ជា​សិទិ្ធ​របស់​គាត់ ប៉ុន្តែ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ពន្ធនាគារ​មាន​មនុស្ស​ជាប់​ឃុំ​ច្រើន​»​។

ក្រឡា​បញ្ជី​រូប​នោះ​បន្ថែម​ថា​ លោក​មិន​ធ្លាប់​ឃើញ​​ចៅក្រម​ ប្រើ​ប្រាស់​ទម្រង់​ថ្មីទេ ប៉ុន្តែ​បាន​ទទូច​ថា​ ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​បង្គាប់ ​«ផ្អែក​លើ​នីតិវិធី​នៃ​ក្រម​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ»។

ចៅ​ក្រម​ម្នាក់​ដែល​ធ្លាប់​ជា​ចៅក្រម​សាលា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ បាន​អះ​អាង​ថា គាត់​នៅ​តែ​ប្រើ​ទម្រង់​ថ្មី​នេះ​ជា​ប្រចាំ​ហើយ​ទន្ទឹម​នឹង​នោះ ​ការពារ​ចំពោះ​ការ​ឃុំ​ខ្លួ​ន​បណ្តោះ​អាសន្ន​ទូទាំង​ប្រទេស។​

យោង​តាម​ចៅ​ក្រម​ ដែល​ស្នើ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ ​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​ គឺ​ជា​ការ​ចាំ​បាច់​ដើម្បី​រក្សា​ជន​សង្ស័យ​ពី​ជន​រង​គ្រោះនិង​សាក្សី ​ដើម្បី​បញ្ឈប់​ពួក​គេ​​កុំ​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​ទៀត ឬ​បំផ្លាញ​ភ័ស្តុតាង​។

ប្រសិន​បើ​​អាច​ផ្តន្ទាទោស​ជន​ល្មើស​អស់​១​ឆ្នាំ ​លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា៖ ​«យើង​នឹង​បញ្ជូន​ជន​ជាប់​ចោទ​ទៅ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​»។

អ្នក​ជំនាញ​ច្បាប់​ឯករាជ្យ​ លោក ​សុក​ សំអឿន បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​កម្ពុជា​គឺ​ផ្អែក​ជា​ធំ​លើ​ការ​សន្មត​នៃ​ការ​មាន​ពិរុទ្ធ ដូច្នេះ​ចៅ​ក្រម​បាន​ជឿ​ជាក់​ថា៖​ «ជន​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​ចោទ​ប្រកាន់​ដោយ​នគរបាល​ត្រូវ​តែ​មាន​ពិរុទ្ធ»។

ប៉ុន្តែ​ការិយាល័យ​ OHCHR ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ច្បាប់និង​ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្សបាន​អះអាង​ថា​ ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​ គួរ​ជា​ករណី​លើក​លែង​មិន​មែន​ជា​វិធាន​ទេ។

លោក​ស្រី​ Lee ​នៃ​ការិយាល័យ OHCHR បាន​ថ្លែង​ថា៖ «ការ​សម្រេច​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​មុន​ពេល​មាន​ការ​បញ្ជាក់​ពី​ពិរុទ្ធ​នៃ​បទ​ល្មើស ​គឺ​ជា​វិធានការ​ខ្លាំង។ មនុស្ស​បាត់​បង់​សេរី​ភាព​របស់​គាត់ ហើយ​ក៏​អាច​បាត់​បង់​ក្រុម​គ្រួសារ​ សុខភាព​ផ្ទះ​ការ​ងារ​ និង​ទំនាក់​ទំនង​ក្នុង​សហគមន៍»។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា៖ «នេះ​គឺ​ជា​មូល​ហេតុ​ ដែល​យោង​តាម​ស្តង់ដារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ​ ក៏​ដូច​ជា​ ក្រម​នីតិ​វិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​គួរ​តែ​ត្រូវ​ជា​មធ្យោបាយ​ចុង​ក្រោយ»។

លោកស្រី Harriet Lowe ​មន្រ្តីទំនាក់​ទំនង​នៃ​អង្គការ Penal Reform International (PRI) ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ចក្រភព​អង់គ្លេសបាន​ពន្យល់​ថា៖ «​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​ខ្លាំង ​ទាំង​ចំពោះ​បុគ្គល​ដែល​ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​ និង​ចំពោះប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ព្រហ្មទណ្ឌដែល​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​ឃុំខ្លួន​»។

លោក​ស្រី​បន្ថែម​ថាបញ្ហា​រួម​មាន​ ចំនួន​អ្នក​ទោស​ច្រើន​ហួស​ចំណុះ ​ដែល​ដាក់​បន្ទុក​ហិរញ្ញវត្ថុ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​លើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ និង​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​រីករាល​ដាល​នៃ​ជំងឺ​ ដែល​បង្ក​ហានិភ័យ​ដល់​សុខភាព​សាធារណៈនៅ​ពេល​ដែល​អ្នក​ជាប់​ទោស​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង។​

លោកស្រី​ថា៖ «​ដំណាក់​កាល​មុន​ជំនុំ​ជម្រះ​ក្នុង​នីតិវិធី ព្រហ្មទណ្ឌ​ក៏​ងាយ​កើត​មាន​អំពើ​ពុក​រលួយ​ផង​ដែរ​។

ដោយ​គ្មាន​កំហិត​ដោយ​ការ​ពិនិត្យ ឬ​គណនេយ្យភាពនគរបាល ​ព្រះ​រាជ​អាជ្ញា និង​ចៅ​ក្រម​ អាច​ចាប់​ខ្លួន​ ឃុំ​ខ្លួន​ និងដោះ​លែង​បុគ្គល​ផ្អែក​លើ​លទ្ធភាព​បង់​សំណូក​របស់​ពួកគេ​»។

លោកស្រី​បាន​និយាយ​ថា ​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​គឺ​អាច​រង​អំពើ​ហិង្សា​និង​ការ​រំលោភ​បំពាន​ដែល​ពេល​ខ្លះគឺ​ជា​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​បង្ខំ​ឲ្យ​សារភាព។

លោកស្រី ទិត ថោង អាយុ ៣៩ ឆ្នាំ ​បាន​ជាប់​ពន្ធនាគារបីខែ​នៅ​ខេត្ត​កណ្តាល​ជា​មួយ​នឹង​កូន​ប្រុស​អាយុ​៣​ឆ្នាំ​របស់​គាត់ បន្ទាប់​ពី​គាត់​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ​ ពី​បទ​ល្មើស​គ្រឿង​ញៀន​កម្រិត​ស្រាល។

ប្តី​របស់​គាត់ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ពេល​ជា​មួយ​គ្នា​នោះ​ ឥឡូវ​ជាប់​ឃុំ​បណ្តោះ​អាសន្ន​អស់​រយៈពេល​ជាង​បួន​ខែ​ហើយ​។

ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ លោក​ស្រី ថោង បាន​ដេក​ក្នុង​បន្ទប់​តូច​ជា​មួយ ​នឹង​មនុស្ស​ជាង​១០នាក់​ទៀត។ «មាន​គ្រែ តែ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ដេក​លើ​គ្រែ​ទេ ដោយ​សារ​ខ្ញុំ​គ្មាន​លុយ​បង់​»។

ទន្ទឹម​នឹង​នេះ ​កូន​ប្រុស​អាយុ ១៣ ឆ្នាំ​របស់​គាត់​ត្រូវ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​សំណង់​ដើម្បី​ចិញ្ចឹម​ក្រុម​គ្រួសារ។​

លោក​ស្រីបាន​បន្ថែម​ថា៖ «​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​គឺ​មិន​មែន​ជា​ជម្រើស​ល្អ​ទេ​ [សម្រាប់ខ្ញុំ] ដោយ​សារ​ខ្ញុំ​មិន​បាន​មើល​ឃើញ​ភ័ស្ដុតាង​ប្រឆាំង​នឹង​ខ្ញុំ។​ នគរ​បាល​ចាប់​មនុស្ស​ខុស​។ ប៉ុន្តែ​ [​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្តោះ​អាសន្ន​] ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ជីវិត​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​ខ្ញុំ​ទាំង​មូល​»។

លោកស្រី​ Lee​ នៃ​ការិយាល័យ OHCHR បាន​ថ្លែង​ថា​ ប្រសិន​បើ​អនុវត្ត​តាម​នីតិវិធី​ថ្មីនេះ​នឹង​កាត់​បន្ថយ​នូវ​កម្រិត​នៃ​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ដែល​គ្មាន​ហេតុ​ផល​ត្រឹម​ត្រូវ​នេះ៕ TK

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍