The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ច្បាប់​ដាក់​ទោស​អ្នក​មិន​ទទួល​ស្គាល់​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​អស់​ឥទ្ធិពល

ច្បាប់​ដាក់​ទោស​អ្នក​មិន​ទទួល​ស្គាល់​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​អស់​ឥទ្ធិពល

ភ្ញៀវទេសចរដើរទស្សនា​រូប​ថត​អ្នក​ទោស​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​សារ​មន្ទីរ​ទួល​ស្លែង ឬ ស-២១។
ភ្ញៀវទេសចរដើរទស្សនា​រូប​ថត​អ្នក​ទោស​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​សារ​មន្ទីរ​ទួល​ស្លែង ឬ ស-២១។ ហុង មិនា

ច្បាប់​ដាក់​ទោស​អ្នក​មិន​ទទួល​ស្គាល់​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​អស់​ឥទ្ធិពល

ភ្នំពេញៈ សប្តាហ៍​នេះ​កាល​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​មុន​តំណាង​រាស្រ្ត​កម្ពុជា​បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​ដែល​កំណត់​អំពី​ការ​បដិសេធ​គ្មាន​អំពើ​ព្រៃផ្សៃ​ក្រោម​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ចាប់​ពី​ពាក់​កណ្តាល​ដល់​ចុង​ទសវត្សរ៍ ទី៧០ នៅ​ពេល​មនុស្ស​ជិត ២ លាន​នាក់​បាន​បាត់​បង់​ជីវិត។

ការ​បដិសេធ​ជា​សាធារណៈ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ជំទាស់ ច្រាន​ចោល​ឬ​ផ្ចាញ់​ផ្ចាល​អំពី​រឿងរ៉ាវ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នោះ អាច​នឹង​មាន​ទោស​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រហូត​ដល់​ទៅ ២ ឆ្នាំ​និង​រង​ពិន័យ​ដល់ ១ ពាន់​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ប៉ុន្តែ​ពី​ពេល​នោះ​មក គ្មាន​អ្នក​ណា​បដិសេធ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​អំពើ​ព្រៃផ្សៃ​ទាំង​នោះ​ជា​សាធារណៈ​ឡើយ គ្មាន​អ្នក​ណា​ត្រូវ​កាត់​ទោស​ចំពោះ​បទ​ល្មើស​នេះ ហើយ​ក៏​គ្មាន​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ពន្ធនាគារ ឬ​រង​ពិន័យ​ទេ។ តាម​ពិត​ទៅ គ្មាន​អ្នក​ណា​និយាយ​អំពី​ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​បដិសេធ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើយ។ បន្ទាប់​ពី​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​កាល​ពី​ថ្ងៃ ទី៧ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​មុន រួច​អស់​ឥទ្ធិពល​ទៅ​វិញ ឆាប់​ជាង​ពេល​ដាក់​ឆ្លង​រដ្ឋសភា​ទៅ​ទៀត។

ការ​អនុម័ត​ចំ​ពេល​ឃោសនា​ច្បាប់​នេះ​តែង​តែ​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ការ​រិះគន់​ដោយសារ​តែ​ច្បាប់​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​នយោបាយ​ហើយ​ច្បាប់​នេះ​មាន​អានុភាព​ដាក់​កំហិត​លើ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ។ ទោះ​យ៉ាង​ណា ក្នុង​អំឡុង​ពេល​អនុម័ត​ច្បាប់​អ្នក​វិភាគ​ច្បាប់​ថ្លែង​ថា វា​ស្ទើរ​តែ​មិន​អាច​យល់​ពី​អត្ថន័យ​នៃ​ច្បាប់​នោះ​បាន​ឡើយ។

លោក Christopher Dearing ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា បាន​ថ្លែង​ថា៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា ល្បឿន​នៃ​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ​និង​អវត្តមាន​នៃ​ការ​កាត់​ទោស​បង្ហាញ​ថា ច្បាប់​នេះ​មាន​បំណង​ធ្វើ​ជា​សេចក្តី​ថ្លែង​នយោបាយ»។

ដោយ​សារ​ការ​សម្លាប់​រង្គាល ច្បាប់​ដែល​កំណត់​អំពើ​បដិសេធ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ជា​បទល្មើស កើត​មាន​ជា​ទូទៅ​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាង​លិច។ ប្រទេស​រ៉្វាន់ដា ក៏​មាន​វិធាន​ការ​ដាក់​ទោស​អ្នក​ណា ដែល​ចោទ​ពី​ការ​សម្លាប់​ជន​ជាតិ Tutsis ជាង ១ លាន​នាក់ កាល​ពី ឆ្នាំ​១៩៩៤ បើ​ទោះ​ជា​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​រិះគន់​លើ​នីតិវិធី​ច្បាប់​នេះ​ត្រូវ​យក​ទៅ​ប្រើ​ដើម្បី​បំបិទ​សំឡេង​អ្នក​ប្រឆាំង​ក៏​ដោយ។

កម្ពុជា គ្មាន​ច្បាប់​បែប​នេះ​ទេ ប៉ុន្តែ ក៏​ពុំ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត ដូច​ឆ្នាំ​មុន​ដែល​ប្រជា​ប្រិយភាព​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ស្ទើរ​តែ​ទម្លាក់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន ពី​អំណាច។ ប្រហែល ២​ខែ មុន​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ ទី២០ ខែ​ឧសភា គណបក្ស​ប្រជាជន​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​បែប​បង្ខូច​ឈ្មោះ​តាម​ការ​ចេញ​ផ្សាយ​លើ​គេហទំព័រ​ទីស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី ខ្សែ​អាត់​លោក កឹម សុខា ដែល​ថា មន្ទីរ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម ស‑២១ របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ភ្នំពេញ គឺ វៀតណាម ជា​អ្នក​បង្កើត​ឡើង។

នៅ​ដំណាក់ការ​នៃ​យុទ្ធនាការ​នោះ លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ពុំ​ទាន់​ទទួល​បាន​ព្រះ​រាជ​លើក​លែង​ទោស ដើម្បី​វិល​ត្រឡប់​ពី ប្រទេស​បារាំង ទេ ដែល​លោក​បាន​និរទេស​ខ្លួន​ឯង​ទៅ​ទី​នោះ​ដើម្បី​ចៀសវាង​ទោស​ពន្ធនាគារ​ពី​បទ​បរិហារកេរ្តិ៍ និង​ដក​តម្រុយ​បង្គោល​ព្រំ​ដែន​ជាប់ ប្រទស​វៀតណាម។

លោក កឹម សុខា អនុ​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​បាន​រង​ការ​បង្ខូច​ឈ្មោះ​ខណៈ​លោក​បដិសេធ​ការ​ចោទ​ពី​ការ​លើក​ឡើង​ថា មន្ទីរ​ស‑២១ ឬ​គុក ទួល​ស្លែង គឺ​ជា​ការ​ឃុប​ឃិត មិន​មែន​ជា​កន្លែង​ធ្វើ​ទារុណកម្ម និង​សម្លាប់​មនុស្ស​ជិត ១៤ ពាន់​នាក់​នោះ លោក​ក៏​ត្រូវ​ការពារ​ចំពោះ​ការ​ចោទ​ពី​ការ​មាន​ស្រី​កំណាន់​និង​រួម​ភេទ​ជាមួយ​អនីតិជន។

លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រើ​ប្រាស់​សុន្ទរកថា ដែល​គេ​ស្តាប់​ជា​ទូទៅ ដើម្បី​និយាយ​អំពី​បញ្ហា​ទាំង​នេះ។ ក្នុង​សុន្ទរកថា​ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​ពី​បង្ហោះ​តាម​ខ្សែ​អាត់ លោក ហ៊ុន សែន លើក​ឡើង​អំពី​ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​បដិសេធ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍។ ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ក្រោយ​មក​ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​បដិសេធ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​អំឡុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត។

លោក កឹម សុខា អះអាង​ថា សម្តី​របស់​លោក​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​កាត់​ត។ លោក​តែង​តែ​បដិសេធ​ថា លោក​គ្មាន​គ្រួសារ ទី២ ហើយ​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ថា លោក​រួម​ភេទ​នឹង​អនីតិជន​គឺ​មិន​ពិត។ លោក​បដិសេធ​មិន​អត្ថាធិប្បាយ​បញ្ហា​នេះ​ទេ កាល​ពី​ម្សិលមិញ។

លោក ជុំ មី អ្នក​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​ពី​មន្ទីរ​ស‑២១ ដែល​បាន​ប្តឹង​លោក កឹម សុខា ពី​បទ​បរិហារកេរ្តិ៍ និង​បាន​ដឹក​នាំ​ហែ​ក្បួន​ប្រឆាំង​លោក កឹម សុខា ក៏​បដិសេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​ដែរ។

លោក​បន្ត​ថា៖ «ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ​ហើយ។ ខ្ញុំ​នៅ​តែ​ទាមទារ​ឲ្យ​គាត់​ចូល​ខ្លួន​ទៅ​បំភ្លឺ​តុលាការ ខ្ញុំ​នឹង​យក​ខ្សែ​អាត់​ទៅ​ចាក់​ឲ្យ​គាត់​ស្តាប់។ គាត់​ថា បន្ទាប់​ពី​ការ​បោះឆ្នោត គាត់​នឹង​ចូល​ខ្លួន​ទៅ​បំភ្លឺ ឥឡូវ​បោះឆ្នោត​ចប់​ហើយ ដូច្នេះ គាត់​ត្រូវ​តែ​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​តុលាការ»។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន​បន្ទាប់​ពី​លោក សម រង្ស៊ី បាន​វិល​ត្រឡប់​ក្នុង ខែ​កក្កដា ហើយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ល្អ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ ទី២៨ ខែ​កក្កដា ការ​វាយ​ប្រហារ​លើ​លោក កឹម សុខា បាន​ថយ​ចុះ។ ខណៈ​គេ​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​អំពី​ការ​បន្លំ​សន្លឹក​ឆ្នោត​ហើយ តំណាង​រាស្រ្ត​បដិសេធ​មិន​ចូល​កាន់​អាសនៈ​ក្នុង​រដ្ឋសភា កាល​ពី ខែ​កញ្ញា ច្បាប់​នេះ​ក៏​អស់​មាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍។
1
លោក សុក សំអឿន នាយក​ប្រតិបតិ្ត​នៃ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទិ្ធ​កម្ពុជា​ថ្លែង​ថា៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា វា​អាច​ជា​មូល​ហេតុ​នយោបាយ ដែល​គេ​ចង់​បង្ខូច​ឈ្មោះ​លោក កឹម សុខា។ ប៉ុន្តែ ជា​លទ្ធផល​វា​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ទេ»។

ចំពោះ​លោក កឹម សុខា វា​ជា​ពេល​ល្អ​ត្រូវ​បំភ្លេច​ចោល។ លោក​មើល​ឃើញ​ថា ខ្សែ​អាត់​អំពី​មន្ទីរ​ស‑២១ អាច​លេច​ឡើង​ជា​ថ្មី​នា​សប្តាហ៍​នេះ បន្ទាប់​ពី​គាត់​ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​មួយ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ ដែល​បន្ទោស​ករណី​ជាន់​គ្នា​ស្លាប់​នៅ កោះពេជ្រ ថា ជា​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​របស់ វៀតណាម។

លោក ជាម យៀប តំណាង​រាស្រ្ត​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋសភា បាន​បិទ​ទូរស័ព្ទ​ហើយ​ពុំ​ទូរស័ព្ទ​មក​វិញ​ឡើយ។ លោក ឈាង វុន ដែល​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋសភា​ដែរ​នោះ ប្រាប់ អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​ទៅ​ការិយាល័យ​ព្រោះ​លោក​មិន​ចង់​ឆ្លើយ​តាម​ទូរស័ព្ទ​ទេ។​ប៉ុន្តែ ការ​មិន​ផ្តល់​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ពុំ​មាន​ន័យ​ថា បោះបង់​ទេ។

លោក Dearing ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​យល់​ថា អវត្តមាន​នៃ​ការ​កាត់​ទោស​គឺ​ល្អ ប៉ុន្តែ ការ​ដែល​មាន​ច្បាប់​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​បារម្ភ។ «ច្បាប់​ណា​ដែល​គ្រប់​គ្រង​លើ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ គឺ​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​លើ​សេរីភាព​បុគ្គល និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។ បើ​គ្មាន​ការ​កាត់​ទោស​ក៏​ដោយ ក៏​ច្បាប់​នេះ​នៅ​ជា​ហានិភ័យ»៕ TK

រាយការណ៍ៈ មាស សុខជា

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍