The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តុលាការ​ច្រាន​ចោល​រឿង​ក្តី​ទូត​បារាំង​ប្រគល់​មន្ត្រី​លន់​នល់​ឲ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម

តុលាការ​ច្រាន​ចោល​រឿង​ក្តី​ទូត​បារាំង​ប្រគល់​មន្ត្រី​លន់​នល់​ឲ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម

លោក អ៊ុង ប៊ុន​ហោ និង​លោក​ស្រី អ៊ុង ប៊ីលុន​​។ រូបថត សហ​ការី
លោក អ៊ុង ប៊ុន​ហោ និង​លោក​ស្រី អ៊ុង ប៊ីលុន​​។ រូបថត សហ​ការី

តុលាការ​ច្រាន​ចោល​រឿង​ក្តី​ទូត​បារាំង​ប្រគល់​មន្ត្រី​លន់​នល់​ឲ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម

ភ្នំពេញៈ បន្ទាប់​ពីការ​ស៊ើប​អង្កេត​រយៈពេល ១៥ ឆ្នាំ ចៅក្រម​បារាំង​បាន​ច្រាន​ចោល​នូវ​រឿង​ក្តី​ចម្រូង​ចម្រាស​មួយ​ដែល​ចោទ​ប្រកាន់​ថា បារាំង​បាន​ប្រគល់​អតីត​មន្រ្តី​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល លន់ នល់ ទៅ​ឲ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ក្នុង​ខែ​មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​កុម្មុយនីស្ត​ចូល​កាន់​កាប់​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

លោក​ស្រី អ៊ុង ប៊ីលុន ប្រពន្ធ​របស់​លោក អ៊ុង ប៊ុនហោ អតីត​ប្រធាន​រដ្ឋសភា បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​កាល​ពី​ឆ្នាំ ១៩៩៩។ មេធាវី​របស់​លោកស្រី​បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ច្រាន​ចោល​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ។ ប្តី​របស់​លោក​ស្រី ប៊ីលុន បាន​ទៅ​សុំ​ជ្រក​កោន​នៅ​ស្ថានទូត​បារាំង នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែមេសា ​ព្រម​ជាមួយ​នឹង​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​ជន​បរទេស​រាប់​រយ​នាក់​ទៀត ដែល​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​មុន។

លោក ប៊ុនហោ ព្រម​ទាំង​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់ សិរិមតៈ និង​អ្នក​ដទៃ​ទៀត​បាន​ស្នើ​សុំ​សិទិ្ធ​ជ្រក​កោន​នយោបាយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៉ារីស ប៉ុន្តែ​ការ​ស្នើ​សុំ​នោះ​ ត្រូវ​បាន​បដិសេធ​ចោល។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ ​ខ្មែរ​ក្រហម ​បាន​ទាម​ទារ​ឲ្យ​បណ្តេញ​អ្នក​ទាំង​ពីរ និង​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដទៃ​ទៀត​ទាំង​អស់ ដែល​កំពុង​លាក់​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ស្ថានទូត ​ដោយ​បាន​គំរាម​ប្រើ​កម្លាំង។

លោក​ស្រី ប៊ីលុន បាន​ចោទ​ថា ​ប្តី​របស់​លោក​ស្រី​ ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​ពួក​កុម្មុយ​នីស្ត​នៅ​ថ្ងៃទី ២០ ខែ​មេសា ដោយ​នគរបាល​ស្ថានទូត​ បើ​ទោះ​បី​ជា​គេ​ដឹង​ថា ក្នុង​ឋានៈ​មន្រ្តី​ថ្នាក់​កំពូល «ក្បត់​ជាតិ» ក្នុង​របប​សាធារណរដ្ឋខ្មែរ​របស់​លោក លន់ នល់ គាត់​នឹង​ត្រូវ​គេ​សម្លាប់​យ៉ាង​ប្រាកដ​ក៏​ដោយ។ គេ​មិន​ដែល​បាន​ជួប​គាត់​ម្តង​ទៀត​ឡើយ។ ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ឆ្នាំ ២០១២ ជាមួយ​នឹង​ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ លោក​ស្រី​បាន​ប្រដូច​​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ស្ថានទូត ថា​ជា​ការ​សហការ​គ្នា​រវាង​រដ្ឋាភិបាល Vichy របស់​បារាំង និង​ពួក​ណាស៊ី ក្នុង​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី២ «នៅ​ពេល​បារាំង​បាន​ប្រគល់​ជន​ជាតិ​ជ្វីហ្វ​ទៅ​ឲ្យ​អាល្លឺម៉ង់»។

ប៉ុន្តែ បើ​យោង​តាម​ប្រភព ដែល​ដឹង​ពី​រឿង​ក្តីនេះ បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់​ងារ AFP កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​ថា នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ២៧ ខែ​មករា លោក​ស្រី​ចៅក្រម Emmanuelle Ducos បាន​ថ្លែង​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​លោក​ស្រី ប៊ីលុន​ «គ្មាន​ភ័ស្តុ​តាង​បញ្ជាក់» ហើយ​បាន​ច្រាន​ចោល​នូវ​រឿង​ក្តី​នេះ។

លោក​ស្រី​ចៅ​ក្រម​បាន​សម្រេច​ថា៖ «បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​អំពី​របៀប​ដែល​ឥស្សរជន​​កម្ពុជា​ចាក​ចេញ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ក៏​ដោយ ក៏​ប៉ុន្តែ​សាក្សី​ទាំង​អស់​បាន​យល់​ស្រប​ថា ការ​ចាក​ចេញ​នេះ​គឺ​ជា​ផ្នែក​នៃ​ការ​ចុះ​ចាញ់​ដោយ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត»។ «ដោយ​ជ្រាប​ពី​ឱសានវាទ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ឲ្យ​ប្រគល់​ខ្លួន​ពួកគេ ឥស្សរជន​នៃ​របប​ចាស់ រួម​ទាំង​លោក អ៊ុង ប៊ុនហោ ​បានសម្រេច​ចិត្ត​ចុះ​ចាញ់​នឹង​អាជ្ញាធរ​ទាំង​នេះដើ​ម្បី​ចៀសវាង​នូវ​កិច្ច​អន្តរា​គមន៍​ប្រដាប់​អាវុធ​ក្នុង​ស្ថានទូត និង​ការពារ​ជនភៀស​ខ្លួន​ដទៃ​ទៀត»។

លោកស្រី Ducos ក៏​បាន​លើក​លែង​អង្គ​ប្រតិបតិ្ត​របស់​បារាំង ដែល​រួម​ទាំង​លោក​ប្រធានាធិបតី​នៅ Vale'ry Giscard d'Estaing ​ពេល​នោះ ឲ្យ​រួច​ផុត​ពី​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ។ ​

យោង​តាម​ទីភ្នាក់​ងារ AFP ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា លោក​ស្រី​ចៅក្រម​បាន​បញ្ជាក់​ថា ខណៈ​ដែល​ទីក្រុង​ប៉ារីស​​បាន​បដិសេធ មិន​ផ្តល់​សិទិ្ធ​ជ្រក​កោន​​ដល់​ឥស្សរជន ហើយ​បាន​ប្រាប់​ឈ្មោះ​របស់​ពួកគេ​ទៅ​ខ្មែរ​ក្រហម ប៉ុន្តែ​សេចក្តី​សម្រេច​ទាំង​នេះ «មិន​អាច​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​ចូល​រួម​ដោយ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត និង​ដឹង​ខ្លួន​ក្នុង​អំពើ​ល្មើស​ទេ»។

បើ​ទោះ​បី​ជា​រូប​ថត​ដែល​ចេញ​ដោយ​កាសែត Newsweek កាលពី​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៧៥​ ទំនង​ជា​បង្ហាញ​ថា ប៊ុនហោ កំពុង​តស៊ូ​ជាមួយ​កង​តម្រួត​បារាំង នៅ​ស្ថានទូត​ Ducos ​ថ្លែង​ថា​ រូបថត​ ​ដែល​ខុស​បរិបទ​មិន​មែន​ជា​ភ័ស្តុតាង​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​ «បង្ហា​ញ​អំពី​ការ​ពិត​បាន​ទេ»។

តាម​ពិត បើ​យោង​តាម​ទស្សនាវដ្តី​បារាំង L'Express អតីត​អនុប្រធាន​កុងស៊ុល​ស្ថានទូត​កាល​ពេល​នោះ Jean Dyrac និង Georges Villevieille គឺ​ជាតម្រួត​ម្នាក់​ ក្នុង​ចំណោម​​កង​តម្រួត​ទាំង​នោះ អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​យល់​ស្រប​ថា​ រូប​ថត​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពិពណ៌នា​ខុស​ដោយ​កាសែត Newsweek ហើយ​តាម​ពិត​បង្ហាញ​ពី​លោក ​ប៊ុន​ហោ ចូល​ទៅ​ស្ថានទូត​កាល​ថ្ងៃ​ទី​១៧ មេសា ​ជាជាង​​ការ​ចាក​ចេញ​កាល​​ថ្ងៃ​ទី​ ២០ មេសា។

ប៉ុន្តែ បញ្ហា​ស្មុគ​ស្មាញ​ជាង​នេះ​ទៀត Pierre Gouillon ដែល​ជា​តម្រួត​ម្នាក់​ទៀត​ក្នុង​រូប​ថត​នេះ​ ​បាន​ប្រាប់​កាសែត​ Le Monde កាល​ពី​ឆ្នាំ​ ២០០៧ ​ផ្ទុយ​ពី​នេះ​ ​ហើយ​ថា​ ​តាម​ពិត​ ប៊ុនហោ «​មិន​ចង់​ទៅ​ទេ​»។

លោក​ថ្លែង​បន្ត​ថា៖ «គាត់​ប្រាកដ​ជា​ដឹង​ថាអ្វី​នឹង​កើត​ឡើង​ចំពោះ​គាត់។ គាត់​បាន​តស៊ូ​ គាត់​ត្រូវ​បាន​រុញ។ ក្នុង​ករណី​ណា​ក៏​ដោយ ខ្មែរ​ក្រហមនឹង​យក​គាត់​ដោយ​កម្លាំង​បាយ»។

លោក Patrick Baudouin មេធាវី​របស់ Billon បាន​ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ថា សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ចៅក្រម​នៅ​តុលាការ​បារាំង​គឺជា «ការ​ខក​ចិត្ត​យ៉ាង​ខ្លាំង»។

លោក​បន្ត​ថា៖ «វា​គឺ​ជា​ឱកាស​មួយ​សម្រាប់​លោកស្រី អ៊ុង ប៊ីលុន ដែល​នៅ​ទី​បំផុត​មាន​ការ​ពិត​អំពី​អ្វី​​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​​ចំពោះ​ប្តី​លោក​ស្រី​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥»។

បើ​ទោះ​បី​ជា​ Baudouin បាន​និយាយថា វា​អាច​មាន​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​បន្ថែម លោក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា មូល​ដ្ឋាន​ច្បាប់​តិច​តួច​សម្រាប់​ករណី​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​វា​ពិបាក។

លោកបាន​ថ្លែងថា៖ «លោក​ស្រី​​អាច​មាន​យុត្តាធិការ លុះត្រា​តែ​គាត់​អាច​រក​បាន​ភ័ស្តុតាង​ថា លោក ប៊ុន ហោ ទទួល​រង​ទារុណ្ឌកម្ម​ពិត​ប្រាកដ​មែន»។

ភ័ស្តុតាង​បែប​នេះ​មិន​ដែល​រក​បាន​ទេ។ លោក​បន្ថែម​ថា​ ប៉ុន្តែ«សំណួរ​ នៅ​តែ​ជា​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នយោបាយ»។ ​

អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ពិត​ប្រាកដ​ នៅ​ស្ថាន​ទូត​បារាំង​ ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ដួល​រលំ​​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​លោក​លន់​ នល់ និង​តួនាទី​អ្វី​ដែល​ទីក្រុង​ ប៉ារីស​ បាន​ដើរ​តួ​ក្នុង​ការ​បញ្ជូន​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទៅ​ស្លាប់​ គឺជា​កម្មវត្ថុ​ចម្រូង​ចម្រាស​នៃ​ការ​ជជែក​វែក​ញែក​នៅ​ប្រទេស​បារាំង។ ព្រឹត្តិការណ៍​​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ល្បី​​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៨៤ ​​តាម​រយៈ​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​រឿង​វាល​ពិឃាត ​និង​សៀវភៅ​ និយាយ​អំពី​ជីវិត​ពិត​របស់​លោក Francois Bizot ឈ្មោះ The Gate។

លេខា​ទីមួយ​​របស់​ស្ថាន​ទូត​បារាំង​ Nicolas Baudouin បាន​ថ្លែង​កាល​​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ​​ថា ស្ថាន​ទូត​មិន​មាន​អត្ថាធិប្បាយ​អំពី​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​ទេ។ ​ប៉ុន្តែ​​លោក​បាន​អះ​អាង​ថា ​​​​ស្ថានទូត​​បាន​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ដល់​ចៅក្រម​បារាំង ​និង​ក្រុម​​របស់​លោកស្រី នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ បាន​មក​កម្ពុជា​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា លោក ឆាំង យុ បាន​ថ្លែង​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ថា បារាំង​មិន​មាន​កំណត់​ត្រា​ល្អ​នៃ​ការ​ដោះស្រាយ​ជាមួយ «អតីត​កាល​អមនុស្ស​ធម៌​របស់​ខ្លួន​ទេ»។ «ហើយ​ការ​ចងចាំ​ជាមួយ​ប្រទេស​ដែល​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​អាណានិគម​ហាក់​បី​ដូចជា​តិច​តួច​ណាស់»។

នៅ​ក្នុងសៀវ​ភៅ​ឈ្មោះ The Life and Death of Dith Pran អតីត​អ្នក​កាសែត New York Times លោក Sydney Schanberg ដែល​កាល​ពីពេល​នោះ​ ស្ថិត​នៅ​ស្ថានទូត​បារាំង​បាន​សម្ដែង​ការ​អាណិត​ចំពោះ​អនុ​កុងស៊ុល Dyrac បន្ទាប់​ពី​ជនជាតិ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​កាល​ថ្ងៃ​ទី ២០ មេសា។

Dyrac បាន​ប្រាប់​ Schanbe​rg ថា​៖«​នៅ​ពេល​ដែល​យើង​ធ្វើ​បែបនេះ យើង​មិនមែន​ជា​បុរស​ទៀត​ទេ»៕ រាយការណ៍​បន្ថែមដោយ​​ AFP ​

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍