The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ទន្លេ​មេគង្គ​​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ ខណៈ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ខ្សោយ




ទន្លេ​មេគង្គ​​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ ខណៈ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ខ្សោយ

គ្រឿងចក្រ​កំពុង​ធ្វើការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ ដនសាហុង ​នៅ​ឡាវ​កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៥។
គ្រឿងចក្រ​កំពុង​ធ្វើការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ ដនសាហុង ​នៅ​ឡាវ​កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៥។ រូបថត សហការី

ទន្លេ​មេគង្គ​​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ ខណៈ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ខ្សោយ

ភ្នំពេញៈទំនប់​វារីអគ្គិសនី​​​ និង​​គម្រោង​​ប្តូរ​ទិសដៅ​ទឹក​នៅ​លើ​ទន្លេ​មេគង្គ​​​បាន​គំរាម​កំហែង​ធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​​​ដល់​ប្រព័ន្ធ​អេកូ​ដែល​ផ្គត់ផ្គង់​​ប្រជាជន ៦០ ​លាន​នាក់​​ និង​ពពួក​សត្វ​​​រាប់​ពាន់​​ប្រភេទ​។ ​នេះ​បើ​តាម​ការ​ឯកភាព​រួម​គ្នា​មួយ​របស់​​​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល និង​រដ្ឋាភិបាល​ប៉ុន្តែ​ខណៈ​នឹង​មាន​វិបត្តិ​នេះ​​យន្តការ​ចម្បង​ដែល​បង្កើតឡើង​​ដើម្បី​ការពារ​ទន្លេ​កំពុង​ក្លាយ​​​​ជា​​យន្តការ​ទន់​ខ្សោយ​។

ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​​បាន​ថ្លែង​ថា​ទន្លេ​មេគង្គ​ឥឡូវ​នេះ​ត្រូវ​ការ​ការពារ​ច្រើន​ជាង​មុន​ប៉ុន្តែ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ដែល​​​​ជា​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ដែល​គ្រប់គ្រង​ការ​អភិវឌ្ឍ​​ទន្លេ​មេគង្គ​ និង​ការ​ប្រើប្រាស់​ធនធាន​ទឹក​កំពុង​បាត់បង់​​អំណាច​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​​​។ ​នេះ​បើ​តាម​បុគ្គលិក​ម្នាក់​ដែល​ថ្លែង​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​។

បុគ្គលិក​ដែល​មាន​ការ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​ជាមួយ​សមាជិក​​បច្ចុប្បន្ន​របស់​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​​ និង​អ្នក​ជំនាញ​ខាង​ទន្លេ​ដទៃៗ​ទៀត​​នេះ​បាន​ថ្លែង​ថា​៖ «​​ប្រទេស​សមាជិក​​ទន្លេ​មេគង្គ​ចាត់​ទុក​​ដំណើរការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ [របស់​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​]​ ថា​ជា​ការ​បរាជ័យ​ទាំង​ស្រុង​ហើយ​នឹង​យក​​អត្ថប្រយោជន៍​​​ភ្លាមៗ​នៃ​ភាព​ទន់​ខ្សោយ​នេះ​ដើម្បី​​ជំរុញ​ និង​អនុវត្ត​គម្រោង​ចម្រូង​ចម្រាស​ផ្ទាល់​របស់​ខ្លួន​​»។

ដោយ​សារ​ម្ចាស់​ជំនួយ​​​ខក​ចិត្ត​​ និង​​ងាក​ចេញ​ពី​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​កំពុង​តែ​បាត់បង់​ថវិកា​ និង​បុគ្គលិក​របស់​ខ្លួន​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​​​។ ​ថវិកា​ដៃ​គូ​អភិវឌ្ឍន៍​សរុប​​​​មាន​ចំនួន ១១៥ លាន​ដុល្លារ​​សម្រាប់​​រយៈពេល​ពី​ឆ្នាំ ២០១១‑២០១៥​ ចំណែក​សម្រាប់​​រយៈពេល​ពី​ឆ្នាំ ២០១៦‑២០២០ ថវិកា​​នឹង​ឃើញ​មាន​​​ត្រឹម​តែ​​ ៥៣​ លាន​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ​​។ ​នេះ​បើ​តាម​លោក Truong Hong Tien មន្រ្តី​ទទួល​បន្ទុក​​​លេខាធិការដ្ឋាន​នៃ​​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ដែល​បាន​ថ្លែង​​កាលពី​ខែ​មករា​។

គណៈកម្មការ​ក៏​កំពុង​កាត់​បន្ថយ​បុគ្គលិក​របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ​ពី​ ១៨០ នាក់​មក​ ៩០ ​នាក់។

លោក Tien ​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​បទសម្ភាស​មួយ​ថា​៖ «​វា​​ធំ​​ពេក​។ ​យើង​ចង់​ឲ្យ​វា​លឿន​ជាង​មុន​ និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ជាង​មុន​»​។

ប៉ុន្តែ​បុគ្គលិក​​គណៈកម្មការ​ទន្លេគង្គ​​ និង​អ្នក​ជំនាញ​ដទៃៗ​ទៀត​​ជឿ​ថា​ការ​កាត់​បន្ថយ​ទំហំ​​នឹង​បាន​ត្រឹម​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​​គណៈកម្មការ​នេះ​កាន់តែ​ទន់​ខ្សោយ​​ជាង​មុន និង​ធ្វើ​ឲ្យ​​​ប្រទេស​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ឆ្លៀត​ឱកាស​​នេះ​ធ្វើការ​កសាង​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​។

គណៈកម្មាធិការ​​សម្រាប់​ការ​សម្រប​សម្រួល​ស្តីពី​​អាង​ទន្លេ​មេគង្គ​ក្រោម​ដែល​ជា​គណៈកម្មាធិការ​មួយ​កើត​មាន​មុន​​​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​គឺជា​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ «​ទាំង​បង្ខំ​» ក្នុង​ការ​ឲ្យ​មាន​​​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ដ៏​ច្រើន​។ ​នេះ​បើ​តាម​​​សៀវភៅ​​ប្រវត្តិ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​នេះ​ដែល​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៩៥ របស់​អ្នក​ជំនាញ​វិទ្យាសាស្រ្ត​ខាង​ទឹក​។

កម្ពុជា​បាន​បោះបង់​​គណៈកម្មាធិការ​​ទន្លេ​មេគង្គ​​ក្នុង​អំឡុង​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ហើយ​មិន​ទទួល​យក​វិញ​​រហូត​ដល់​ពាក់​កណ្តាល​ទសវត្សរ៍​ ១៩៩០ ​​។

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នោះ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​លឿន​របស់​ថៃ​​បាន​នាំ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ប្រឆាំង​នឹង​​ការ​ដាក់​កម្រិត​ទៅ​លើ​អធិបតេយ្យ​​​របស់​ខ្លួន​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​នេះ​។ នេះ​បើ​តាម Ja-cobs។ នៅ​​ក្នុង​អំឡុង​ដើម​ទសវត្សរ៍​ ១៩៩០ ប្រទេស​ថៃ​កំពុង​​​ធ្វើ​ផែនការ​គម្រោង​ប្តូរ​ទិសដៅ​ទឹក​ពី​ទន្លេ​មេគង្គ​ហើយ​​​ចង់​ឲ្យ​មាន​​នូវ​ការ​ចរចា​ឡើង​វិញ​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ថ្មី​ដែល​នឹង​ផ្តល់​នូវ​ឧបសគ្គ​​តិច​ជាង​មុន​ចំពោះ​គម្រោង​នេះ​។ នេះ​បើ​តាម Jacobs។

លោក Chuck Lankester ជនជាតិ​កាណាដា​ដែល​ជា​​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​គណៈកម្មការ​នេះ​​កាល​ពេល​នោះ​គឺ​ «​មាន​ភាព​ស្វិតស្វាញ​ណាស់​»​ ​ហើយ​មាន​ឆន្ទៈ​​ប្រឆាំង​នឹង​គម្រោង​ចម្រូង​ចម្រាស​​នានា​រួម​ទាំង​គម្រោង​ប្តូរ​ទិសដៅ​ទឹក​។ ​ជា​ការ​​ឆ្លើយតប​ប្រទេស​ថៃ​បាន​បង្ខំ​លោក​ឲ្យ​លាលែង​តំណែង​ពី​គណៈកម្មាធិការ​នោះ​ និង​ចាកចេញ​ពី​ប្រទេស​​ដែល​​កាល​ពេល​នោះ​លេខាធិការដ្ឋាន​ស្ថិត​នៅ​​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ។

ក្រុម​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​សង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​កាត់​ទន្លេ​មេគង្គ​នា​ពេល​កន្លង​មក​​​។
ក្រុម​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​សង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​កាត់​ទន្លេ​មេគង្គ​នា​ពេល​កន្លង​មក​​​។ ម៉ៃ វីរៈ

អតីត​បុគ្គលិក​​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ម្នាក់​បាន​ថ្លែង​ថា​គំរូ​​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​​នាយក​ប្រតិបត្តិ​ថ្មី​​មាន​លក្ខណៈ​ទន់ភ្លន់​ជាង​មុន ​និង​សម្រុះ​សម្រួល​ជាង​មុន​។ ទង្វើ​របស់​ថៃ​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​អង្គការ​​ UNDP​ រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​ថ្នាក់​តំបន់​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​ ១៩៩៥ ដែល​ផ្តល់​កំណើត​ឲ្យ​មាន​ការ​បង្កើត​​​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​​។ ទន្ទឹម​នេះ​​អង្គការ​ដែល​មាន​តួនាទី​​​ជាន់​គ្នា​ផ្សេងៗ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ ១៩៩០ ដែល​បាន ​«​​យក​ការងារ​ និង​តួនាទី​» ​ពី​​គណៈកម្មការ​នេះ​បន្តិច​ម្តងៗ​។ នេះ​បើ​តាម​អតីត​បុគ្គលិក​​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​​។

​កិច្ចព្រមព្រៀង​​ឆ្នាំ​ ១៩៩៥ គឺជា​ចំណុច​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​​ផ្លូវ​ច្បាប់​​សំខាន់​មួយ​នៅក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ទន្លេ​​។ ​នេះ​បើ​តាម​ Remy Kinna ​​នាយក​​ផ្នែក​ច្បាប់​ខាង​ទន្លេ​មេគង្គ​នៅ​​អង្គការ​សិទ្ធិ​ផែនដី​អន្តរជាតិ​ (Earth Rights International)។ វា​ត្រូវ​បាន​អម​ដោយ​ឯកសារ​មួយ​ដែល​ហៅ​ថា​នីតិវិធី​​សម្រាប់​​ការ​ជូន​ដំណឹង​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជា​មុន​ ​និង​​ការ​ព្រមព្រៀង​ (PNPCA) ដែល​បាន​​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​វិធាន​សម្រាប់​សមាជិក​សុំ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ពិគ្រោះ​យោបល់​នៅ​​មុន​ពេល​ចាប់ផ្តើម​គម្រោង​​។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្តី​ឯកសារ​ទាំង​នេះ​មាន​ភាព​ទន់​ខ្សោយ​។ នេះ​បើ​តាម Kinna ​និង​​មិន​ច្បាស់លាស់​អំពី​នីតិវិធី​មួយ​ចំនួន​​។

ទំនប់​នៅ​លើ​ដៃ​ទន្ល​គឺ​លើក​លែង​ពី​ការ​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​មិន​ដូច​ទំនប់​​នៅ​លើ​ទន្លេ​​ឡើយ​។ ជាង​នេះ​ផង​ដែរ​ប្រទេស​សមាជិក​មិន​ចាត់​ទុក​ PNPCA ជាប់​កាតព្វកិច្ច​ផ្លូវ​ច្បាប់​​ទេ​។ ​ទាំងអស់​នេះ​កើត​ចេញ​ឡើង​នៅ​ពេល​ប្រទេស​ឡាវ​បាន​ដាក់​សំណើ​សុំ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​​សាយ៉ាប៊ូរី​កាលពី​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ ២០១០​។ ​

នៅ​ខែ​កុម្ភៈ​ឆ្នាំ​ ២០១១​ ប្រទេស​ឡាវ​បាន​ដាក់​​ការ​វាយតម្លៃ​​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​​មួយ​ដែល​អតីត​បុគ្គលិក​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​បាន​ថ្កោលទោស​ថា​មាន​គុណភាព​អន់​ដែល​​ការ​វាយ​តម្លៃ​នេះ​មិន​បាន​​យក​ចិត្ត​​ទុក​ដាក់​​ចំពោះ​ផលប៉ះពាល់​ទៅ​លើ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​។ ​ទន្ទឹម​​នេះ​គណៈកម្មការ​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មាន​ការ​វាយតម្លៃ​បន្ថែម​ហើយ​​ស្នើ​ឲ្យ​ការ​សាងសង់​ទំនប់​នេះ​ផ្អាក​សិន​​។

អតីត​បុគ្គលិក​នេះ​​បញ្ជាក់​ថា​៖ «​​ការ​ធ្វើ​ទឡ្ហីករណ៍​ខ្សោយ និង​​ភាព​​ដឹកនាំ​ខ្សោយ​នៃ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​​​ការ​មិន​គោរព​យ៉ាង​ច្បាស់​ចំពោះ​ក្តីបារម្ភ​ [របស់​អ្នក​ដែល​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ទន្លេ​នេះ​] ​អំពី​​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​ និង​ជលផល​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​សាយ៉ាប៊ូរី​»។

លោក Tom Fawthrop អ្នក​ផលិត​​ភាពយន្ត​ឯកសារ​ដែល​បាន​សិក្សា​​អំពី​ប្រវត្តិ​​​របស់​ទន្លេ​នេះ​បាន​ថ្លែង​ថា​​ប្រតិភូ​ឡាវ​គំរាម​ដើរ​ចេញ​ពី​កិច្ចប្រជុំ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ប្រសិន​បើ​​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​លើក​​យក​មក​និយាយ​។ លោក Fawthrop ​បាន​ថ្លែង​បន្ត​ថា​ថៃ​​មាន​ការ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នៅ​ក្នុង​ការ​​គាំទ្រ​ទំនប់​សាយ៉ាប៊ូរី​ដោយសារ​អ្នក​វិនិយោគ​ទំនប់​នេះ​រួម​បញ្ចូល​​​ធនាគារ​ធំ​បំផុត​ចំនួន​បួន​​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​។

ប្រទេស​ឡាវ​បាន​ផ្អាក​​ការ​សាងសង់​មួយ​រយៈពេល​ខ្លី​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១ ដើម្បី​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​វិស្វកម្ម​​របស់​ប្រទេស​ហ្វាំងឡង់​ឈ្មោះ Poyry ធ្វើការ​សិក្សា​​នៅ​​ក្នុង​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ ២០១១​។ ការ​រកឃើញ​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន Poyry ​ដែល​​ថា​ទំនប់​នេះ​មិន​បំពាន​​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្តរជាតិ​ត្រូវ​បាន​រិះគន់​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ​ដោយ​​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​នានា​​ និង​លេខាធិការដ្ឋាន​​របស់​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្តី​មិន​មាន​ការ​ឈាន​ដល់​​ដំណោះស្រាយ​ទេ​ហើយ​​ជម្លោះ​​​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ពិភាក្សា​។ ​ឡាវ​​បន្ត​​ការ​សាងសង់​ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​បាន​បញ្ចប់​​ ៦៥ ​ភាគរយ​ហើយ​។

សេណារីយោ​ស្រដៀង​គ្នា​ចំពោះ​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​គឺ​ឥឡូវ​នេះ​កើត​មាន​ការ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​ដនសាហុង​ (Don Sahong) ដែល​ជា​​ទំនប់​មួយ​​ក្នុង​ចំណោម​ទំនប់​ ១១ ​​ដែល​គ្រោង​នឹង​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​​ឡាវ​។

អតីត​បុគ្គលិក​របស់​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ឱ្យ​ដឹង​ថា​៖ «ការ​សិក្សា​ពី​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ឡាវ​កុហក​ថា​គ្មាន​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​ឆ្លងកាត់​ព្រំដែន​ដែល​ការ​កុហក​នេះ​ត្រូវ​បាន​ជំទាស់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​វៀតណាម​»។

ក្រុម​​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​​វៀតណាម​បាន​រកឃើញ​ថា​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​ឡាវ​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​​ទន្លេ​មេគង្គ​បាត់បង់​ដី​ល្បាប់​មាន​ជីជាតិ​រហូត​ដល់​ទៅ ​៦៥ ភាគរយ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ក្រចេះ។ ផ្លូវ​​​បំផ្លាស់ទី​របស់​ត្រី​នឹង​ត្រូវ​រាំង​ស្ទះ​ទាំង​ស្រុង​ដែល​បណ្តាល​ឱ្យ​ត្រី​យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ១០ ប្រភេទ​ផុត​​ពូជ​នៅ​​កម្ពុជា និង​វៀតណាម។ ជលផល​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នឹង​​ផ្តល់​ទិន្នផល ៥០ ភាគរយ​តិច​ជាង​មុន​។

ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នឹង​​ធ្វើ​ឲ្យ​ទន្លេ​សាប​គ្មាន​ទឹក​ជន់​លិច​ដែល​​នឹង​បង្ក​ការ​ខូចខាត​មិន​អាច​ជួសជុល​បាន​ចំពោះ​​ចំនួន​ត្រី​ហើយ​ថែម​ទាំង​ធ្វើ​ឲ្យ​សហគមន៍​ធ្លាក់​ចូល​ក្នុង​ភាព​ក្រីក្រ​កាន់តែ​ជ្រៅ​។ ការ​​ខូចខាត​​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​មកលើ​កម្ពុជា​​តែ​មួយ​នឹង​មាន​ចំនួន​ ៤៥០ លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​។ ការសិក្សា​ដែល​មាន ៨០០ ទំព័រ​បាន​​អះអាង​ថា​វិធី​តែ​មួយ​ដើម្បី​​ទប់ស្កាត់​ផលប៉ះពាល់​នេះ​គឺ​កុំ​សាងសង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​។ ​ប៉ុន្តែ​ឡាវ​នឹង​មិន​ធ្វើការ​កែប្រែ​ឡើយ​។

លោក តែ ណាវុធ អគ្គលេខាធិការ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ​កម្ពុជា​បាន​និយាយ​ថា៖ ​«កម្ពុជា ថៃ និង​វៀតណាម​បាន​ស្នើ​ឡាវ​ធ្វើការ​សិក្សា​ពី​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​ប៉ុន្តែ​ឡាវ​បាន​បដិសេធ​។ ឡាវ​ថា​គម្រោង​នេះ​គ្មាន​ប៉ះពាល់​​លើ​នរណា​ទេ​»​។

លេខាធិការដ្ឋាន​របស់​​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​​តាម​អ៊ីមែល​​មួយ​ថា៖ «ប្រសិន​បើ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​មិន​​អាច​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​បាន​ទាន់​ពេលវេលា​ជម្លោះ​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ឱ្យ​រដ្ឋសមាជិក​ដោះស្រាយ​តាម​ផ្លូវ​ទូត»។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ការ​ដាស់​តឿន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ប្រឆាំង​នឹង​ទំនប់ ដនសាហុង ត្រូវ​បាន​គេ​ព្រងើ​យ​កន្តើយ​។ បុគ្គលិក​នៅ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ និង​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បាន​ថ្កោល​ទោស​លើ​លេខាធិការដ្ឋាន​ និង​ប្រធាន​នាយក​ប្រតិបត្តិ​របស់​គណៈកម្មការ​ថា «ទន់​ជ្រាយ​ពេក» ​ហើយ​ថា​បុគ្គលិក​ជាច្រើន​ធ្វើការ​​នៅ​គណៈកម្មការ​នោះ​ដើម្បី​បាន​ប្រាក់​ខែ​ច្រើន​ជាង​​ក្រសួង​ធនធាន​ទឹក​របស់​ប្រទេស​នីមួយៗ។

ដោយ​បញ្ហា​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នៅ​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ​ថៃ​បាន​​ចាប់​ផ្តើម​​គម្រោង​បង្វែរ​ទឹក​រាប់​លាន​លីត្រ​ពី​ទន្លេ​មេគង្គ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ។ នេះ​បើ​យោង​តាម​​​អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​នាយកដ្ឋាន​ធារាសាស្រ្ត​ថៃ​លោក Thanar Suwattana ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​។ នេះ​គឺ​ផ្ទុយ​​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​របស់​នាយកដ្ឋាន​ធនធាន​ទឹក​ថៃ​ដែល​​ថ្លែង​កាលពី​ខែ​មករា​ថា​ការ​បង្វែរ​​ទឹក​ត្រូវ​រង់ចាំ​ពីរ​ឆ្នាំ​ទៀត​។ គម្រោង​​នេះ​រំលោភ​​បំពាន​លើ PNPCA។ ក្នុង​អំឡុង​​ពេល​រដូវវស្សា​ការ​ទាញ​យក​ទឹក​​ពី​អាង​ទន្លេ​មួយ​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ជូន​ដំណឹង​ទៅ​ឱ្យ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ហើយ​ការ​បង្វែរ​ទឹក​រវាង​អាង​ពីរ​តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ពិគ្រោះយោបល់​ជា​មុន។ ​ក្នុង​អំឡុង​រដូវ​ប្រាំង​ការ​បង្វែរ​ទឹក​ក្នុង​​អាង​មួយ​តម្រូវ​ឱ្យ​​មាន​ការ​ពិគ្រោះយោបល់​ហើយ​ការ​​បង្វែរ​​ទឹក​​រវាង​​អាង​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​​ព្រមព្រៀង។

ថៃ​មិន​បាន​​ជូន​ដំណឹង​​អំពី​គម្រោង​​បង្វែរ​ទឹក​របស់​ខ្លួន​មក​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ទេ​ហើយ​អតីត​បុគ្គលិក​​ម្នាក់​ទៀត​នៃ​គណៈកម្មការ​​ទន្លេ​មេគង្គ​ដែល​ថ្លែង​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​គណៈកម្មការ​នេះ​មិន​​​អាច​ធ្វើ​អ្វី​ចំពោះ​ការ​​បង្វែរ​​ទឹក​នេះ​ទេ។ ​កម្ពុជា និង​វៀតណាម​ដែល​កំពុង​ជួប​ប្រទះ​គ្រោះ​រាំងស្ងួត​ដ៏​អាក្រក់​បំផុត​នេះ​នឹង​បាត់បង់​ទឹក​ដែល​​ថៃ​បាន​ទប់​​យក​។

គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ដែល​ជា​​ខ្លា​គ្មាន​ចង្កូម​​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ម្ចាស់​ជំនួយ​រួម​ទាំង​​អូស្ត្រាលី​ សហភាព​អឺរ៉ុប ដាណឺម៉ាក ហ្វាំងឡង់ អាល្លឺម៉ង់ អង្គការ IUCN ជប៉ុន លុចសំបួ ស៊ុយអែត​ ស្វ៊ីសអាមេរិក និង​ធនាគារ​ពិភពលោក​ពិចារណា​ឡើង​វិញ​លើ​ការ​ផ្តល់​ជំនួយ។ នេះ​បើ​យោង​តាម​​​បុគ្គលិក​​បច្ចុប្បន្ន​ម្នាក់​របស់​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ និង​អតីត​បុគ្គលិក​របស់​គណៈកម្មការ​នេះ​។

ម្ចាស់​ជំនួយ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែង​មួយ​កាលពី​ឆ្នាំ​មុន​ថា៖ «​ការ​អភិវឌ្ឍ​វារីអគ្គិសនី​ថ្មីៗ​នៅ​ខ្សែ​ទឹក​សំខាន់ និង​​​ដៃ​ទន្លេ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​បញ្ហា​ប្រឈម​​នៃ​ការ​អនុវត្ត PNPCA។ ការ​អនុវត្ត​គឺ​សំខាន់​ជាពិសេស​បើ​គិត​ពី​កង្វះ​នៃ​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ស្តីពី​ដំណើរការ PNPCA សម្រាប់​ទំនប់ ដនសាហុង»។

បុគ្គលិក​បច្ចុប្បន្ន និង​អតីត​បុគ្គលិក​របស់​គណៈកម្មការ​បាន​ថ្លែង​ទៀត​ថា៖ «ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ដែរ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​បាន​ដាក់​ថវិកា​របស់​ម្ចាស់​ជំនួយ​ទៅ​ក្នុង «កន្ត្រក​» តែ​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​​ម្ចាស់​ជំនួយ​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​។ បុគ្គលិក​​បច្ចុប្បន្ន​បាន​ឱ្យ​ដឹង​​ក្នុង​សារ​មួយ​ថា៖ «កន្ត្រក​ថវិកា​តែ​មួយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​គ្រប់គ្រង​ទាំង​ស្រុង​លើ​​ប្រាក់​ជំនួយ។ ម្ចាស់​ជំនួយ​ចង់​​ជ្រើសរើស​កម្មវិធី​មួយៗ (ដូចជា «​នាវាចរណ៍») ដែល​ពួកគេ​អាច​កំណត់​គោលដៅ​ច្បាស់លាស់​ដែល​ក្រោយ​មក​ពួកគេ​អាច​វាស់​​វែង​ប្រសិន​បើ​ប្រាក់​នោះ​ត្រូវ​បាន​​ប្រើប្រាស់​យ៉ាង​ល្អ​ឬ​យ៉ាង​ណា» តាមរយៈ​ការ​វាយតម្លៃ​របស់​ទីប្រឹក្សា​បច្ចេកទេស​។ បច្ចុប្បន្ន​ម្ចាស់​ជំនួយ​មិន​​ទាន់​បាន​​​ផ្ដល់​​មូលនិធិ​ឆ្នាំ ២០១៦‑ ២០២០ ​នៅ​ឡើយ​ទេ​ដោយ​សារ​តែ «​ខ្វះ​ភាព​ច្បាស់លាស់» ក្នុង​​ការ​រៀបចំ​រចនាសម្ព័ន្ធ​អនាគត​របស់​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​។ បុគ្គលិក​ជាច្រើន​នាក់​មិន​ទាន់​បាន​បើក​​ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​ជាច្រើន​ខែ​មក​ហើយ​។

សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ឆ្នាំ ២០១៥ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា៖ «បើ​គ្មាន​ភាព​ច្បាស់លាស់​​លើ​បញ្ហា​ទាំង​នេះ​ដែល​ជា​បញ្ហា​បន្ទាន់​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ជាច្រើន​នឹង​មិន​មាន​ជំហរ​ដើម្បី​ផ្តល់​មូលនិធិ​ឡើយ​»។

បុគ្គលិក​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ដែរ​ការ​រៀបចំ​រចនាសម្ព័ន្ធ​របស់​​គណៈកម្មការ​ឡើង​​វិញ​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​ច្របូក​ច្របល់​​ផ្នែក​ការិយាធិបតេយ្យ​ហើយ​ការ​សម្ភា​សបុគ្គលិក​ថ្មី​ពុំ​ទាន់​បាន​ចាប់ផ្តើម​នៅ​ឡើយ​ទេ​។

លេខាធិការដ្ឋាន​របស់​គណៈកម្មការ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​មាន​​​គម្រោង​​កាត់​បន្ថយ​ថវិកា​។ លេខាធិការដ្ឋាន​បាន​ឲ្យ​ដឹង​តាម​​អ៊ីមែល​មួយ​​ថា៖ ​«ចន្លោះ​ឆ្នាំ ២០០៥ និង ២០០៧ គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ [បាន​] ព្យាករ​ពី​​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​មូលនិធិ​ពី​ប្រភព​ខាង​ក្រៅ»។

ប៉ុន្តែ​បុគ្គលិក​​ច្រើន​នាក់​បាន​និយាយ​ថា​ភាព​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​នេះ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​បាន​ដើរ​​តួនាទី​សំខាន់​ធ្វើឲ្យ​បាត់បង់​ថវិកា។ អតីត​បុគ្គលិក​ម្នាក់​ឱ្យ​ដឹង​ថា៖ «​គ្មាន​អ្វី​ច្រើន​ចែង​ក្នុង​​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឆ្នាំ ១៩៩៥​ ទេ​ដែល​វា​ជា​​រឿង​​កំប្លែង​ធំ​​មួយ​»​។

ដោយ​បញ្ហា​ទាំងនេះ​កំពុង​ញាំញី​គណៈកម្មការ​នេះ​បុគ្គលិក​បច្ចុប្បន្ន និង​អតីត​បុគ្គលិក​​​​​មួយ​ចំនួន​រំពឹង​ថា​គណៈកម្មការ​នេះ​នឹង​បែកបាក់​នា​ពេល​អនាគត​ ឬ​ត្រូវ​បាន​ស្រូប​ចូល​ក្នុង​អង្គការ​មួយ​ទៀ​ត។ អ្នក​ខ្លះ​ជឿ​​ជាក់​ថា​ការ​ស្រូប​ចូល​អង្គការ​មួយ​ទៀត​គឺជា​វិធី​សង្គ្រោះ​គណៈកម្មាការ​នេះ។

បុគ្គលិក​បច្ចុប្បន្ន​ឲ្យ​ដឹង​ក្នុង​សារ​មួយ​ថា​៖ «វា​ពិត​ជា​​មាន​ន័យ​ដែល​ត្រូវ​ដាក់​បញ្ចូល​ទាំង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា និង​ប្រទេស​ចិន​ក្នុង​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ថ្មី​។ ការ​បង្កើត​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ Lancang ​គឺជា​ឱកាស​សម្រាប់​ដាក់​បញ្ចូល​​មីយ៉ាន់ម៉ា និង​ចិន​»​។ ទន្លេ Lancang គឺ​ជា​ឈ្មោះ​​​ជា​ភាសា​ចិន​សម្រាប់​​​ទន្លេ​មេគង្គ។ បុគ្គលិក​រូប​នេះ​បាន​កត់សម្គាល់​ថា៖ «ការ​សិក្សា​ម៉ូដែល​ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ និង​ការ​វិភាគ​ដែល​ស្មើ​នឹង​ការ​ស្រាវជ្រាវ ២០០០ ឆ្នាំ​អាច​នឹង​បាត់បង់​ប្រសិន​បើ​គណៈកម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ក្ស័យធន»។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​លោក​បន្ថែម​ថា​ការ​ស្រូប​ចូល​ក្នុង​​​អង្គការ​មួយ​ទៀត​ក៏​មាន​​ហានិភ័យ​​ផង​ដែរ​​។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា​ជា​​ការ​សំខាន់​ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាកដ​ថា​ទិន្នន័យ​ទាំងអស់​មិន​ធ្លាក់​ចូល​ក្នុង​ប្រហោង​​ខ្មៅ​នៃ​​ការិយាធិបតេយ្យ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ចិន​ដែល​​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​យក​បាន​ឡើយ​៕ PS/TK

Igor Kossov

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍