កំពង់ឆ្នាំងៈ ប្រជាពលរដ្ឋ និង​អាជ្ញាធរ​ឃុំ​ស្វាយរំពារ នៃ​ស្រុក​កំពង់លែង​បាន​បន្ត​ស្នើសុំ​ការអនុញ្ញាត​ពី​តុលាការ ដើម្បី​នាំយក​ត្រាក់ទ័រ​ ៥ ​គ្រឿង ​ដែល​កងរាជ​អាវុធហត្ថ​ចាប់​រឹបអូស​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ២៦ ខែ មីនា ឆ្នាំ​ ២០២០ ត្រឡប់មក​ភ្ជួរ​រាស់​វិញ បន្ទាប់ពី​ក្រុម​គណៈកម្មការ​ចម្រុះ​បាន​ដោះលែង​ពលរដ្ឋ​ ៥ ​នាក់ និង​បានទទួល​ស្គាល់​ទីតាំង​ដីស្រែ​ដែល​ពួកគាត់​បាន​ភ្ជួរ​រាស់​នោះ ជា​ដីស្រែ​ចាស់​ដែល​ពួកគាត់​ធ្លាប់​អាស្រ័យផល​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ១៩៨៩ មក​។

លោក និន ង៉ុន មេភូមិ​ល្វា ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ថា អ្នកភូមិ​ ៥ ​នាក់ ​ដែល​កងរាជ​អាវុធហត្ថ​ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង​បាន​ចាប់​ឃាត់ខ្លួន​ក្នុង​អំឡុងពេល​កំពុង​បើក​ត្រាក់ទ័រ​ភ្ជួរ​រាស់​ដីស្រែ​នៅ​ចំណុច​អង្គំ​ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​តាឡាត់ ឃុំ​ស្វាយរំពារ កាលពី​ថ្ងៃទី ២៦ ខែ​ មីនា ឆ្នាំ ២០២០ ត្រូវបាន​តុលាការខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង ដោះលែង​កាលពី​ថ្ងៃទី​ ៩ ខែមេសា បន្ទាប់ពី​មាន​កិច្ចអន្តរាគមន៍​ពី​លោក​អភិបាលខេត្ត​។

លោក​ថ្លែងថា​៖ «​អាជ្ញាធរ​ឃុំ ស្រុក សុទ្ធ​តែ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា ដីស្រែ​ក្នុង​តំបន់​នោះ​គឺជា​ដីស្រែ​ដែល​ពួកយើង​បាននិង​កំពុង​អាស្រ័យផល​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ១៩៨៩ ​មក​មិនមែន​ជា​ដី​ដែល​ទើប​រុករាន​ថ្មី​នោះទេ​។ ការទទួលស្គាល់​នេះ​គឺជា​ការផ្ដល់​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​យើងខ្ញុំ​ជា​កសិករ​ដែល​ពឹងផ្អែក​តែ​លើដី​ស្រែ​ទាំងនេះ សម្រាប់​បង្កបង្កើនផល​ចិញ្ចឹមជីវិត​»​។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​តំណាង​ប្រជាសហគមន៍​ភូមិ​តាឡាត់ លោក ស៊ុត សើញ ​ថ្លែងថា ការដោះលែង​អ្នកភូមិ​ទាំង​ ៥ ​នាក់​នោះ​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ទេ អាជ្ញាធរ​កងរាជ​អាវុធហត្ថ​ចាំបាច់​ត្រូវតែ​ប្រគល់​ត្រាក់ទ័រ​ ៥ ​គ្រឿង​ ដែល​បាន​ចាប់​រឹបអូស​នាពេល​នោះ​ត្រឡប់​មក​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​វិញ ព្រោះ​ត្រាក់ទ័រ​ទាំងនោះ​ពួកគាត់​ជួល​ពី​តំបន់​ផ្សេង​មក​ទេ​។

លោក​ថា​៖ «​យើង​នឹង​រៀបចំ​ដាក់​សំណើសុំ​កិច្ចអន្តរាគមន៍​ពី​តុលាការខេត្ត​ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​សមត្ថកិច្ច​កងរាជអាវុធហត្ថ​ប្រគល់​ត្រាក់ទ័រ​ទាំង​ ៥ ​គ្រឿង​នោះ​ត្រឡប់​មក​វិញ ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​ក្នុង​ការភ្ជួរាស់​ដាស់ដី​ឲ្យ​បាន​មុន​ដើម​រដូវវស្សា​នេះ​មកដល់​»​។

លោក​បន្តថា​កាលពី​ថ្ងៃទី​ ១៣ ខែ​ មេសា ឆ្នាំ​ ២០២០ ក្រុម​គណៈកម្មការ​ចម្រុះ​ថ្នាក់​ខេត្ត​បាន​ចុះ​ពិនិត្យ និង​វាយតម្លៃ​នៅលើ​ទីតាំង​ដី ដែល​កងរាជអាវុធហត្ថ​អះអាងថា ជា​ដី​រុករាន​ថ្មី​នោះ ហើយ​ក្រោយ​ការពិនិត្យ និង​ស្ដាប់​ការពន្យល់​រៀបរាប់​អំពី​ប្រវត្តិ​ដីស្រែ​ក្នុង​តំបន់​នោះ​ពី​តំណាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជិត ២០០ ​គ្រួសារ និង​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ភូមិ ឃុំ និង​ស្រុក ​រួចមក​ក្រុម​គណៈកម្មការ​បាន​ឯកភាព​គ្នា​ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​បន្ត​ធ្វើ​ស្រែចម្ការ​នៅលើ​ទីតាំង​ដី​នោះ​ដដែល តែ​ហាម​ការជួល ឬ​លក់​ទៅ​ឲ្យ​អ្នកផ្សេង​។

លោក ងិន ហ៊ុន ប្រធាន​មន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ​ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បាន​ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ថា យោងតាម​ការពិនិត្យ​ជាក់ស្ដែង​ទៅលើ​ស្ថានភាព​ដី​ក៏ដូចជា​ការទទួលស្គាល់​ពី​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​អំពី​ប្រវត្តិ​ដីស្រែ​ខាងលើ​នេះ ពិសេស​ការបញ្ជាក់​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​ម្ចាស់​ដី​ថា ដីស្រែ​ទាំងនោះ គឺ​ពួកគាត់​ធ្លាប់​អាស្រ័យ​ផល​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ១៩៨៩ ដូច្នេះ​គណៈកម្មការ​មាន​តែ​ទទួល​ស្គាល់​ថា ដីស្រែ​ទាំងនោះ​គឺជា​ដីស្រែ​ចាស់​របស់​ពួកគាត់​មែន​។

លោក​បញ្ជាក់ថា​៖ «​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ផ្លូវច្បាប់​ដី​តំបន់​ ២ ​ឬ​ក៏​តំបន់​ ៣ ​ប្រសិន​បើ​ពលរដ្ឋ​ធ្លាប់​អាស្រ័យផល​ជាយូរ​មកហើយ​នោះ​តាម​អនុក្រឹត្យ​លេខ​ ១ ០៤៤ ប្រជាពលរដ្ឋ​អាច​អាស្រ័យផល​បានជា​បន្ត លើកលែង​តែ​មាន​ការលក់ដូរ ឬ​កាប់​រាន​ថ្មី​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​»​។

យ៉ាងណា​ក៏ដោយ​លោក ហង្ស សុជាតិ ប្រធាន​មន្ទីរយុត្តិធម៌​នៃ​កងរាជអាវុធហត្ថ​ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង​ដែល​ជា​សមាជិក​គណៈកម្មការ​ទប់ស្កាត់ និង​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​នៅ​តែ​បន្ត​ការអះអាង​ថា​៖ «​ទីតាំង​ដី​នោះ​គឺជា​ដីព្រៃ​លិច​ទឹក ដែល​ទើប​កាប់​រាន​ថ្មី​»​។

លោក​បាន​លើកឡើង​ថា កាលពី​អំឡុង​ឆ្នាំ​ ១៩៨៧ គ្រា​ដែល​លោក​នៅ​ធ្វើជា​ទាហាន​តំបន់​នោះ​គឺជា​តំបន់​ព្រៃ​លិច​ទឹក ហើយ​កម្លាំង​របស់លោក​ធ្លាប់បាន​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ជាមួយ​កងទ័ព​ឧទ្ទាម​ខ្មែរក្រហម​ទៀតផង​។ មិនតែ​ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៩០ និង​ឆ្នាំ​ ១៩៩១ កម្លាំង​របស់លោក​ក៏បាន​ជួប​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ទ័ព​ខ្មែរក្រហម​ទៀត​។

លោក សុជាតិ ​បាន​បញ្ជាក់ថា​៖ «​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ស្បថ​ក៏បាន​ដែរ​តំបន់​ខាងលើនេះ​គឺជា​តំបន់​ព្រៃ​លិចទឹក គ្មាន​អ្នក​ធ្វើស្រែ​អី​នោះទេ​។ ខ្ញុំ​មានការ​ភ្ញាក់ផ្អើល និង​ហួសចិត្ត​ជា​ខ្លាំង នៅពេល​អ្នកភូមិ​ និង​អាជ្ញាធរ​ចាប់ពី​ភូមិ ឃុំ ដល់​ស្រុក​អះអាង​ថា ដី​នៅក្នុង​តំបន់​នោះ ពួកគេ​បាន​ធ្វើ​ស្រែ​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ១៩៨៩ មក​។ ទោះ​យ៉ាងណា​ករណី​នេះ ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​របាយការណ៍​មួយ​ដាក់​ជូន​ទៅ​ថ្នាក់ជាតិ​ហើយ​»៕