ភ្នំពេញៈ លោក​ វ៉ា គឹមហុង ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ព្រំដែន​កម្ពុជា បដិសេធ​ចំពោះ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ក្រុម​យុវជន​ ១០០ ​រាត្រី​ដែល​ថា មាន​ការ​បាត់បង់​ទឹកដី​រាប់រយ​ហិកតា​នៅ​ខេត្ត​ស្វាយរៀង​ទៅ​ខាង​វៀតណាម ក្រោយ​ការបោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​ដោយ​លោក​ចាត់ទុក​ការស្រាវជ្រាវ​នោះ​មិន​ពិត គ្មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាស់លាស់ និង​ព្រមាន​ថា​អ្នក​ចោទ​បែប​នេះ​ប្រយ័ត្ន​រត់ចោលស្រុក​។

លោក​បញ្ជាក់​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​ចង់​បញ្ជាក់​ថា​ចំណុច​ដែល​ចោទប្រកាន់​ទាំងអស់​នោះ​គឺ​គ្មាន​ការពិត​ទេ រឿង​នេះ​មិនមែន​យើង​ចេះ​តែ​និយាយ ហើយ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ចេះ​តែ​លុបលាង​បិទបាំង​តាម​ដែល​គេ​ថា​ទេ​រឿង​នេះ​យើង​និយាយ​ការពិត ការពិត​ត្រង់​ថា​ចោទ​យើង​មិន​មាន​ត្រឹមត្រូវ​»​។

លោក​ វ៉ា គឹមហុង បន្ថែម​ថា​បង្គោល​ដែលថា​លេខ​ ១៣៥ ដល់​ ១៤០ នោះ​វៀតណាម​បាន​បោះបង្គោល​ចូល​ដី​កម្ពុជា​ដល់​ទៅ​ជាង​ ១-២ ​គីឡូម៉ែត្រ​តាម​បង្គោល​របស់​បារាំង​ចាស់​ដែល​បារាំង​បាន​បោះបង្គោល​រវាង កូសាំងស៊ីន និង​កម្ពុជា​។

លោក​ថា​បង្គោល​លេខ​ ១៣៥ ដែល​បារាំង​បោះ​នោះ​មិន​មាន​ទេ បារាំង​បោះ​នៅ​ជំនាន់​ឆ្នាំ​ ១៨៧០ នោះ​មាន​បង្គោល​លេខ​ ១២៤ រួច​ហើយ​នៅ​ហាទៀង ដូច្នេះ​បង្គោល​ចុង​គេ​នៅឯ​ហាទៀង​គឺ​នៅ​ត្រង់​ចំណុច​ ១២៤ ឯណោះ​។

លោក​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា​៖ «​អ៊ីចឹង​បាន​ថា​មនុស្ស​ល្ងង់ខ្លៅ​មក​ចោទ​គេ អ៊ីចឹង​បាន​ខ្ញុំ​ប្រាប់ថា​ខ្ញុំ​អត់​ឈឺ​ក្បាល​នឹង​រឿង​នេះ​ទេ​។ អ្វី​ដែល​ចោទ​នេះ​សុទ្ធតែ​ចោទ​ក្លែងក្លាយ​ចង់​យក​ឈ្មោះ​ ១០០ ​រាត្រី​របស់​ កែម ឡី ​នោះ​គ្មាន​អ្វី​ជា​ការពិត ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាល​គេ​ទាត់ចោល​ហើយៗ​អា​អ្នកចោទ​នោះ​ប្រយ័ត្ន​រត់​ចោលស្រុក​ទៀត​»​។

លោក​ថា​មុន​នឹង​ចោទ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ដឹង​ច្បាស់​ពី​រឿង​ព្រំដែន និង​រឿង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ បើ​មិន​ដឹង​អ្វី​មិន​ដឹង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​សោះ​កុំ​មក​ចោទ​រដ្ឋាភិបាល​។

លោក​បន្ថែម​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​មាន​ផែនទី​ជំនាន់​បារាំង​ហ្នឹង ផែនទី​ខេត្ដ​កូសាំងស៊ីន​ពី​ដើម​ផែនទី​ហ្នឹង​បារាំង​ធ្វើឲ្យ​កូសាំងស៊ីន មិន​បាន​ធ្វើឲ្យ​ខ្មែរ​ទេ ព្រោះ​កូសាំងស៊ីន​ជា​អាណានិគម​របស់​បារាំង ចំណែក​កម្ពុជា​យើង​ជា​អាណាព្យាបាល​ទេ ហើយ​លក្ខន្តិកៈ​គឺ​វា​ខុស​គ្នា ដែល​សំខាន់​គឺ​អាណានិគម​គេ​។ យើង​ចោទ​រដ្ឋាភិបាល តើ​យើង​មាន​អ្វី​អះអាង​ទេ បើ​មាន​នៅ​កន្លែង​ណា​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ដឹង​ផង ដោយ​យក​ផែនទី​អី​មក​សំអាង កុំ​ចេះតែ​ចោទ​»​។

អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​ព្រំដែន និង​ជា​ប្រធាន​រាជបណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា​លោក​ សុខ ទូច សប្តាហ៍​មុន​បាន​អះអាង​ថា​ទឹកដី​នៅ​ទីតាំង​តំបន់​ព្រំដែន​បង្គោល​លេខ​ ១៩៤-១៩៩ ឆ្នាំ​ ២០០៩ ស្ថិត​នៅ​ស្រុក​ចន្ទ្រា ខេត្ត​ស្វាយរៀង​ដែល​មាន​ការលើក​ឡើង​ថា​បាន​បាត់បង់​ទៅ​វៀតណាម​ក្រោយ​ការបោះបង្គោល​ព្រំដែន​ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​គឺ​មិន​អាច​ជា​ការពិត​ទេ ប៉ុន្តែ​បើ​បាត់​តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​គឺ​បាត់បង់​មែន​។

លោក​ សុខ ទូច ដែល​អះអាង​ថា​បាន​ចុះ​ទៅ​ដល់​ទីតាំង​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​ ១៩៩ នៅ​ក្នុង​តំបន់​ខាង​លើ​ជាប់​ព្រំដែន​ថ្លែង​ថា​កម្ពុជា​ទទួល​យក​មរតក កូសាំងស៊ីន​។ ដូច្នេះ​បើ​យក​ផែនទី​មរតក​កូសាំងស៊ីន​គឺ​តំបន់​នោះ​ប្រហែល​ជា​មិន​បាត់​ទេ ប៉ុន្តែ​បើ​យក​ផែនទី​ណា​មួយ​មក​ប្រើ ទើប​អាច​និយាយ​ថា​វា​បាត់បង់​មែន​។

លោក​បញ្ជាក់​ថា​៖ «​អ៊ីចឹង​ទេ​មិន​ដឹង​ថា​គាត់​អាង​ឯកសារ​អី​មក​ទេ គាត់​ថា​បាត់​ហ្នឹង​គាត់​អាង​អី​។ បើ​បាត់​លក្ខណៈ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ វា​បាត់​មែន ព្រោះ​ដី​យើង​នៅឯ​ព្រៃនគរ​ឯណោះ​។ ប៉ុន្ដែ​បើ​និយាយ​ពី​ផែនទី​ដែល​នៅ​សល់​ពី​កូសាំងស៊ីន​ហ្នឹង ប្រហែល​ជា​មិន​បាត់​ទេ ព្រោះ​យើង​បាន​ទម្លាក់​ពី​ផែនទី​ទៅ​ផែនដី យក​ប្រើប្រាស់​ផែនទី​ខ្នាត​ ១ ​លើ​ ១ ​រយពាន់​ដែល​ជា​អ្វី​ដែល​បន្សល់​ពី​កូសាំងស៊ីន​ហ្នឹង​»​។

របាយការណ៍​បឋម​ក្នុង​រាត្រី​ ៣៩ របស់​សមាគម​សម្ព័ន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​ចំនួន​ ៩ ​ទំព័រ​ដាក់​ចំណងជើង​ថា​ «​ការបាត់បង់​ដី​នៅ​ព្រំដែន​ច្រមុះជ្រូក ឬ​ចំពុះទា​ទៅ​វៀតណាម​រាប់រយ​ហិកតា​»​។

ព្រំដែន​ចំពុះទា​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​បង្គោល​ព្រំដែន​លេខ​ ១៩៤-១៩៩ ក្នុង ឃុំ​ចន្ទ្រា ស្រុក​ចន្ទ្រា ខេត្ត​ស្វាយរៀង ជាប់​ស្រុក​មុខវ៉ា ខេត្ត​ឡុងអាន ប្រទេស​វៀតណាម​ដែល​ក្រុម​យុវជន​បាន​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​ក្នុង​ខែ​តុលា ២០១៧ ដែល​ទើប​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ២៣ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​ ២០១៨​។

របាយការណ៍​បង្ហាញ​ថា​មាន​ហេតុផល​ ៥ ​ចំណុច​ដែល​សំអាង​ថា​កម្ពុជា​បាត់បង់​ដី​រាប់រយ​ហិកតា​ទៅ​វៀតណាម​គឺ​ទី​ ១ ការបោះបង្គោល​ថ្មី​កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០០៩ ចំនួន​ ៦ ​បង្គោល​គឺ​បង្គោល​ជាក់ស្តែង បង្គោល​ថ្មី​លេខ​ ១៩៩ បោះ​ឆ្ងាយ​ពី​បង្គោល​ចាស់​ជាង​ ២ ​គីឡូម៉ែត្រ​។​

ទី​ ២ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ម្ចាស់​ដី​នៅ​ជាប់​ព្រំដែន​បាន​បាត់បង់​ដីស្រែ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ក្រោយ​ពី​វៀតណាម​ធ្វើ​ផ្លូវ​ក្រវាត់​ព្រំដែន​កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១៥ ​ដោយ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ​។ ​

ទី ​៣ រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​បាន​រៀបចំ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា​បាន​បន្លំ​យក​ដី​ខ្មែរ​តាម​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​ធ្វើ​ជា​ដី​សង្គមកិច្ច​ចែក​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ក្រីក្រ​មកពី​ខេត្ត​ឆ្ងាយៗ​រស់នៅ ហើយ​រដ្ឋ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ដូចជា​ធ្វើ​ផ្ទះ ធ្វើ​ផ្លូវ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ទីផ្សារ និង​ផ្ដល់​ប្រាក់​កម្ចី​យក​ទៅ​រកស៊ី​ដោយ​មិន​គិត​ការ​ប្រាក់​ជាដើម​។

ទី​ ៤ អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ និង​វៀតណាម​រារាំង​មិន​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ អ្នក​សារព័ត៌មាន សង្គម​ស៊ីវិល និង​បក្សប្រឆាំង​ចូល​ទៅ​ពិនិត្យ​តំបន់​ព្រំដែន​ជាក់​នោះ​ទេ​។

ទី​ ៥ វៀតណាម ខិតខំ​អភិវឌ្ឍ​តំបន់​នោះ​យ៉ាង​លឿន​ដូចជា​កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ជួយ​សម្រួល​ការរស់នៅ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​គេ​ថែម​ទៀតផង​។

នៅពេល​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​ទាក់ទង​សុំ​អត្ថាធិប្បាយ​លើ​វិធីសាស្ត្រ​វាស់វែង អ្នកវិភាគ​នយោបាយ និង​សង្គម​លោក​ អ៊ូ វីរៈ និង​លោក​ ឡៅ ម៉ុងហៃ បដិសេធ​បញ្ចេញមតិ​ដោយ​បញ្ជាក់​ស្រដៀង​គ្នា​ថា​លោក​មិនមែន​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​ខាង​ព្រំដែន​នោះ​ទេ​៕