The Phnom Penh Post Search

Search form

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​របាយការណ៍​ការពារ​ខ្លួន​ ពី​ការ​រិះគន់​របស់ ​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​កន្លង​មក




រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​របាយការណ៍​ការពារ​ខ្លួន​ ពី​ការ​រិះគន់​របស់ ​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​កន្លង​មក

Content image - Phnom Penh Post
ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ថ្លែង​ក្នុង​កម្មវិធី​សម្ពោធ​ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា ជាមួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ផា លីណា

រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​របាយការណ៍​ការពារ​ខ្លួន​ ពី​ការ​រិះគន់​របស់ ​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​កន្លង​មក

ភ្នំពេញ: ក្រសួង​ការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​កាលពី​ម្សិលមិញ​បាន​ចេញ​របាយការណ៍ ១៧ ទំព័រ​ដែល​មាន​ខ្លឹសារ​រួម​ការពារ​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​លើ​បញ្ហា​ដែល​សហគមន៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​រិះគន់​មក​លើ​កម្ពុជា​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​អំពី​ការ​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​បំភ្លៃ​ព័ត៌មាន​ពាក់ព័ន្ធ​រឿង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ សិទ្ធិមនុស្ស គណបក្ស​នយោបាយ ច្បាប់ បញ្ហា​ដីធ្លី ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ជា​ឧបករណ៍​នយោបាយ សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​របស់​មេដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង និង​សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែល​មាន ២៦ រូប​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា អ្នក​ទោស​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា។

សេចក្ដី​សង្ខេប​នៃ​កម្រង​ឯកសារ ១៧ ទំព័រ​នៅ​ទំព័រ​មុខ​បាន​ថ្លែង​ថា៖​ «ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺជា​ប្រធាន​បទ​នៃ​ការ​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​បំភ្លៃ​ព័ត៌មាន​ដឹកនាំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល និង​អង្គការ​បរទេស​មួយ​ចំនួន​ដែល​បាន​មួល​បង្កាច់​អំពី​តថភាព និង​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ក្នុង​គោលបំណង​បង្ហាញ​រូបភាព​អវិជ្ជមាន​អំពី​កម្ពុជា និង​ដាក់​កំហុស​មក​លើ​រាជរដ្ឋាភិបាល។

រាជរដ្ឋាភិបាល​សូម​ចេញ​ផ្សាយ​នូវ​ឯកសារ​ក្រោម​ចំណង​ជើង​ថា «ប្រាប់​ពី​ការពិត» ដើម្បី​ស្រាយ​បំភ្លឺ និង​គូសបញ្ជាក់​ការពិត​លើ​បញ្ហា​រសើប​ទាំង​ឡាយ (ដែល​ចង់​បាន​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​របប​នៅ​កម្ពុជា ទោះបី​ការណ៍​នេះ​ប្រឆាំង​នឹង​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាជន​ភាគច្រើន​នៅ​ប្រទេស​នេះ​ក៏ដោយ)»។ ហើយ៖ «យុទ្ធនាការ​នេះ​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ការ​មួល​បង្កាច់​ការពិត ភូតកុហក ការ​បំប៉ោង​បញ្ហា​តូចតាច​ក្នុង​គោលបំណង​បង្ខូច​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ និង​ដាក់​កំហុស​ទៅ​លើ​ស្ថាប័ន​បច្ចុប្បន្ន​ដែល​ស្រប​ច្បាប់»។

ឯកសារ​ក្រោម​ចំណង​ជើង «ប្រាប់​ការពិត» នេះ​បាន​លើក​ឡើង​ពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​អះអាង​ថា​នៅ​កម្ពុជា​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​ប្រព័ន្ធ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ពហុបក្ស ជា​ភ័ស្តុតាង​បាន​បង្ហាញ​នូវ​ចំនួន​គណបក្ស​ជាច្រើន​ដែល​បាន​ប្រជែង​គ្នា​ក្នុង​ពេល​បោះឆ្នោត​សកល ៥ លើក​កន្លង​មក គឺ​ឆ្នាំ ១៩៩៣ មាន ២០ គណបក្ស ១៩៩៨ មាន ២៣ គណបក្ស ២០០៣ មាន ៧ គណបក្ស ២០០៨ មាន ១១ គណបក្ស និង ២០១៣ មាន ៨ គណបក្ស និង​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន​ដែល​ទាក់ទង​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ហើយ​ត្រូវ​អនុវត្ត​ដោយ​មិន​រើសអើង​ចំពោះ​គ្រប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំងអស់ ហើយ​មាន​លក្ខខណ្ឌ​មូលដ្ឋាន​គ្រប់​ដែល​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ​នានា​ត្រូវ​តែ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់។

ឯកសារ​នេះ​សរសេរ​ថា៖ «ច្បាប់​នេះ​សំដៅ​ការពារ​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី ពហុបក្ស របប​រាជានិយម​អាស្រ័យ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​អធិបតេយ្យភាព​របស់​កម្ពុជា​ពី​ការ​លូកលាន់​ដោយ​បរទេស​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​របស់​ខ្លួន»។ ហើយ «ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​នេះ​គឺ​ចាំបាច់​ដើម្បី​បង្ការ​ការ​បំពាន​ដែល​ផ្ទុយ​នឹង​គោលការណ៍​មូលដ្ឋាន​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»។

ហើយ​អ្វី​ដែល​កម្ពុជា​បាន​ធ្វើ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់ស្ដី​ពី​គណបក្ស​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​គឺ​មិន​ខុស​ពី​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង​ជា​លក្ខណៈ​អន្តរជាតិ ដូចជា​ទីក្រុង​វេនីស សហភាព​អឺរ៉ុប ដាណឺម៉ាក ព័រទុយហ្គាល់ បារាំង ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​សហរដ្ឋអាមេរិក។

ឯកសារ​ដដែល​នេះ​សរសេរ​ថា៖ «ជាមួយ​នឹង​ករណី​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដ៏ច្រើន​លើសលប់​បែប​នេះ រដ្ឋាភិបាល និង ស្ថាប័ន​បរទេស​ដែល​ភ្ជាប់​ខ្លួន​ជាមួយ​នឹង​ការ​រិះគន់​កម្ពុជា​ដែល​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ដោយ​កាសែត អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ស្រុក និង អន្តរជាតិ​គួរ​តែ​ពិនិត្យ​មើល​ច្បាប់​របស់​ខ្លួន​ឡើង​វិញ​មុន​នឹង​ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​ដោយ​យោង​លើ​ព័ត៌មាន​លម្អៀង ការ​ប៉ាន់ស្មាន និង​ការ​សង្ស័យ​ដែល​គ្មាន​មូលដ្ឋាន»។

បញ្ហា​ដីធ្លី​នៅ​ក្នុង​ទីតាំង​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​ឯកសារ​នេះ​ផង​ដែរ​ថា​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ក​ជា​រឿង​នយោបាយ​ដោយ​អយុត្តិធម៌ ការ​ជ្រៀតជ្រែក​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ និង​ដោយ​គឃ្លើន​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ​ជាមួយ​នឹង​ស្ទើរ​តែ​រាល់​គ្រប់​បញ្ហា​របស់​ប្រជាជន​គ្រប់​ស្រទាប់​វណ្ណៈ​ដោយ​មិន​ខ្វល់​ពី​នីតិវិធី​ច្បាប់ និង​យន្តការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដែល​មាន​ស្រាប់​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​បញ្ហា​ទៅ​ជា​មាន​លក្ខណៈ​អាណោច​អាធ័ម​ទៅវិញ។

ឯកសារ​នេះ​សរសេរ​ថា៖ «គណបក្ស​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន​បាន​ប្រើប្រាស់​បញ្ហា​ដីធ្លី​បច្ចុប្បន្ន​ដោយ​ឥត​អៀនខ្មាស​ដើម្បី​កេងចំណេញ​នយោបាយ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​តាមរយៈ​ការ​សាប​ព្រោះ​កំហឹង​ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់បង់​ទំនុក​ចិត្ត​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន។ វា​ជា​ការ​ចាំបាច់​ដែល​បញ្ហា​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស និង​ដ៏រសើប​បែប​នេះ​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​តាមរយៈ​មធ្យោបាយ​បច្ចេកទេស និង​គតិយុត្ត​ជា​ជាង​តាមរយៈ​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​រឿង​នយោបាយ​សុទ្ធសាធ»។

ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​ការ​ចោទប្រកាន់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ជា​ឧបករណ៍​នយោបាយ​នោះ​ឯកសារ​ដដែល​នេះ​បាន​គូសបញ្ជាក់​ថា​ការ​ចោទប្រកាន់​ប្រឆាំង​នឹង​សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​គួរ​ត្រូវ​បាន​ពិចារណា​ដោយ​ប្រើ​ទស្សនៈ​ផ្លូវ​ច្បាប់។

ក្រសួង​ការបរទេស​បាន​សរសេរ​ថា៖ «ជន​ទាំង ២៦ រូប​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា​អ្នក​ទោស​នយោបាយ​ពុំ​មែន​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ដោយសារ​តែ​រឿង​នយោបាយ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​គឺ​ដោយសារ​តែ​ការ​រំលោភ​ច្បាប់»។

ឯកសារ​នេះ​ក៏​បាន​ប្រតិកម្ម​ទៅ​លើ​លោកស្រី វ៉ាន់ ហៀលី (Wan-Hea Lee) តំណាង​ការិយាល័យ OHCHR កាលពី​ឆ្នាំ​មុន​បាន​ធ្វើការ​អត្ថាធិប្បាយ​លើ​សេចក្ដី​សម្រេច​មួយ​ដែល​មិន​ហាមឃាត់​លោក សម រង្ស៊ី មិន​ឲ្យ​វិល​ចូល​កម្ពុជា​ថា​ជា​រឿង​មិន​សមហេតុផល​ និង​ធ្វើ​តាម​អំពើ​ចិត្ត។

ឯកសារ​នេះ​សរសេរ​ថា៖ «សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​លោកស្រី​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​លម្អៀង​ទាំង​ស្រុង​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល និង​ជា​ការ​រំលោភ​យ៉ាង​ច្បាស់​ក្រឡែត​ទៅ​លើ​ក្រម​ប្រតិបត្តិ (មន្ត្រី​ស៊ីវិល​អន្តរជាតិ​មិន​ត្រូវ​លម្អៀង)»។

អំពី​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ចាត់​ទុក​ថា​ការ​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​កាសែត​មាន​លក្ខណៈ​សេរី​ខ្លាំង​បើ​ទោះ​បី​មាន​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដោយ​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ហើយ​ផ្អែក​លើ​ការ​សង្ស័យ​សុទ្ធសាធ។ ខណៈ​ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល​មាន​មូលដ្ឋាន​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការ​ប្ដឹង​ទៅ​តុលាការ​ចំពោះ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​អត្ថបទ​របស់​កាសែត​ទាំង​នោះ។

លោក ជិន ម៉ាលីន អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​ថ្លែង​ថា​ ការ​បញ្ចេញ​ឯកសារ​នេះ​ជា​ការ​ត្រឹមត្រូវ​ក្នុង​សមត្ថកិច្ច​ក្រសួង​ការបរទេស ជាពិសេស​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​ការពិត​ដល់​ភាគី​ជាតិ​ផង និង​អន្តរជាតិ​ផង​ដែល​នៅ​ខាង​ក្រៅ មិន​ស្គាល់​ពី​តថភាព​ពិត​នៅ​កម្ពុជា។ អ៊ីចឹង​កិច្ចការ​ពិតប្រាកដ​គឺ​ដើម្បី​ធ្វើការ​បំភ្លឺ​ដល់​សាធារណជន អង្គការ​ជាតិ អន្តរជាតិ និង​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​មួយ​ចំនួន។ គាត់​បំភ្លឺ​ពី​បញ្ហា​រសើប​ដែល​មាន​ការ​បំភ្លៃ​ពី​ពួក​មាន​និន្នាការ​ជ្រុល​និយម​កន្លង​មក​ដើម្បី​ឲ្យ​សង្គម​ខាង​ក្រៅ ឬ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​កុំ​មាន​ការ​ភាន់ច្រឡំ​មក​លើ​រដ្ឋាភិបាល។

លោក សំ ចាន់គា អ្នក​នាំពាក្យ​សមាគម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ឯកសារ​នេះ​គឺ​បង្ហាញ​ពី​ការ​រង​សម្ពាធ​អ្វី​មួយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ការពារ​ខ្លួន​តែ​លោក​ថា អ្វី​ដែល​សរសេរ​ក្នុង​ឯកសារ​គឺជា​លេស។ ដោយ​កន្លង​មក​រដ្ឋាភិបាល​គ្មាន​ចេតនា​ទទួល​ស្គាល់​ពី​ការពិត​នោះ​ឡើយ ហើយ​តែង​រក​លេស​ដោះ​សា។

រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​រង​សម្ពាធ និង​ព្យាយាម​រើ​ដោះសា (ពី​ការ​វាយប្រហារ​នានា)»។

លោក​ថា​ច្បាប់​ស្តីពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​កម្ពុជា​បាន​អនុវត្ត​មក​នេះ​គឺ​រឹត​បង្ហាញ​ពី​ការ «ដាក់​កំហិត» អង្គការ​ទៅវិញ​ទេ។

លោក​ថ្លែង​ថា៖ «ជាក់ស្តែង​ពេល​អង្គការ​សមាគម​ធ្វើ​ការងារ​បែរ​ជា​មាន​ការ​សួរ​នាំ​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​ឃ្លាំមើល​របស់​រដ្ឋាភិបាល...យើង​មិន​ដឹង​ថា​នីតិរដ្ឋ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​គឺជា​អ្វី​ទេ»។ «ច្បាប់​អនុវត្ត​បាន​តែ​អ្នក​ទន់​ខ្សោយ មន្ត្រី​បក្ស​កាន់​អំណាច​កម្រ​ត្រូវ​បាន​នគរបាល​ចាត់ការ ឬ​ដាក់ទោស​នោះ​ទេ»។

លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ និង​លោក ជុំ សុន្ទរី អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស​កាលពី​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​ មិន​អាច​ទាក់ទង​សុំ​អត្ថាធិប្បាយ​បាន​ទេ​ចំពោះ​ការ​ចេញ​ផ្សាយ​នូវ​ឯកសារ​នេះ៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍