The Phnom Penh Post Search

Search form

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - សកម្មជន​បន្ត​កាតព្វកិច្ច​ការពារ​​ព្រៃឈើ​លើ​​​វិថី​ឈុតវុទ្ធី




សកម្មជន​បន្ត​កាតព្វកិច្ច​ការពារ​​ព្រៃឈើ​លើ​​​វិថី​ឈុតវុទ្ធី

លោក ​ឈុត វុទ្ធី នៅពេល​ចុះ​ល្បាត​ព្រៃ​កាលពី​​មិន​ទាន់​ត្រូវ​គេ​បាញ់​សម្លាប់​​​។
លោក ​ឈុត វុទ្ធី នៅពេល​ចុះ​ល្បាត​ព្រៃ​កាលពី​​មិន​ទាន់​ត្រូវ​គេ​បាញ់​សម្លាប់​​​។ រូបថត MATHIEU YOUNG

សកម្មជន​បន្ត​កាតព្វកិច្ច​ការពារ​​ព្រៃឈើ​លើ​​​វិថី​ឈុតវុទ្ធី

ភ្នំពេញៈ ​ថ្ងៃ​ទី ២៦ ខែ​មេសា ឆ្នាំ ២០១៥ ​គឺជា​ខួប​ ៣ ឆ្នាំ ដែល​​លោក​ ឈុត វុទ្ធី ​​សកម្មជន​​ការពារ​បរិស្ថាន​ដ៏ល្បីល្បាញ​ ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់ ​នៅក្នុង​ខេត្ត​កោះកុង​។ ​បើ​ទោះបី​ជា​​លោក វុទ្ធី ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់​អស់​​រយៈពេល​ ៣ ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ក៏ដោយ ក៏​បេសកកម្ម​របស់​លោក​ក្នុង​ការ​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​បញ្ឈប់​​នៅ​ឡើយ​ទេ ដោយ​នៅពេល​នេះ យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ក៏​មាន​សកម្មជន​ ៣ នាក់​ទៀត​ដែរ​ដែល​កំពុង​បន្ត​ការងារ​របស់​​​លោក។

លោក ឈុត វុទ្ធី ដែល​ជា​​អតីត​ទាហាន​​ម្នាក់ ​ដែល​គ្មាន​ការភ័យខ្លាច មាន​ចំណេះដឹង​ចេះ​រៀបចំ​ និង​​​មាន​ទំនាក់ទំនង​ថ្នាក់ខ្ពស់​​ក្នុង​​កងទ័ព គឺជា​ឥស្សរជន​​តែ​ម្នាក់​គត់ នៅក្នុង​ចលនា​​បរិស្ថាន​​នៅ​កម្ពុជា​។ លោក វុទ្ធី បាន​លាតត្រដាង​ពី​បណ្តាញ​កាប់ឈើ​ខុសច្បាប់ ហើយ​បាន​ រៀបចំ​ការល្បាត​ព្រៃ​ ដោយ​សហគមន៍​។ បី ​ឆ្នាំ​​បន្ទាប់ពី​​លោក​​​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​​សម្លាប់ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៦​ ខែ​មេសា​ឆ្នាំ ២០១២ ខណៈ​ពេល​ដែល​​លោក​ កំពុង​ស៊ើបអង្កេត​ការកាប់ឈើ​ខុស​ច្បាប់​នៅ​ខេត្ត​កោះកុង ការ​បន្ត​ការងារ​របស់​លោក ​គឺជា​ការលំបាក។

លោក ឆឺយ ឧត្តមរស្មី កូនប្រុស​លោក​ ឈុត វុទ្ធី ប្តេជ្ញា​បន្ត​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​។
លោក ឆឺយ ឧត្តមរស្មី កូនប្រុស​លោក​ ឈុត វុទ្ធី ប្តេជ្ញា​បន្ត​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​។ រូបថត សហការី

យោងតាម​​ លោកស្រី Sarah Milne ​អ្នកបរិស្ថាន និង​ជា​​​អ្នកស្រាវជ្រាវ​អូស្រ្តាលី ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ​លោក វុទ្ធី គឺ​​មាន​ភាពក្លាហាន ​និង​​ជម្នះ​លើ​ដែន​កម្រិត ដែល​គ្មាន​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ហ៊ាន​ជម្នះ ដោយ​លោក​បាន​ដើរ​ទៅ​ជិត​អ្នកកាប់ឈើ​ខុសច្បាប់ ដោយ​​​សួរ​ថា​ តើ​ពួកគេ​កំពុង​ធ្វើអ្វី ​ហើយ​ថតរូប​​ជន​កាប់ឈើ​ទាំងនោះ​ទាំង​កណ្តាលថ្ងៃ។

លោកស្រី Milne ដែល​ជា​សហការី​និពន្ធ​នៃ​សៀវភៅ​ដែល​​បាន​​ចេញ​ផ្សាយ​ថ្មីៗ​នេះ​ ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា ការអភិរក្ស​ និង​ការអភិវឌ្ឍ​នៅ​កម្ពុជា​ ដែល​ឧទ្ទិស​ដល់​លោក វុទ្ធី បាន​ជួប​លោក វុទ្ធី ដំបូង​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០២ ​នៅពេល​ដែល​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ធ្វើការ​ឲ្យ​អង្គការ Conservation International នៅពេល​នោះ ​លោក វុទ្ធី បាន​ជួយ​ចរចា​ជាមួយ​កងវរសេនា​តូច​​កងទ័ព មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ភ្នំ​ក្រវាញ ដើម្បី​​ឲ្យ​ពួកគេ​ផ្លាស់​ទីតាំង​ទៅ​នៅ​ក្រៅ​តំបន់​នេះ​។

លោកស្រី ​បន្ត​ថា៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា សកម្មភាព​មួយ​​គឺជា​អ្វី ដែល​បាន​​សង្គ្រោះ​ភ្នំ​ក្រវាញ​រយៈពេល​​​មួយ​ទសវត្សរ៍​ទៀត​។ ​​​វា​គឺជា​​គំនិត​ម្ចាស់ការ។ គាត់​មាន​សមត្ថភាព​​នេះ ដើម្បី​ចូល​ទៅ​ជួប និង​ធ្វើការ​ចរចា​នៅ​ថ្នាក់ខ្ពស់ ដែល​​​ធ្វើឲ្យ​គាត់ ខុស​​ពី​សកម្មជន​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​»។

លោក Marcus Hardtke ដែល​ជា​សហការី និង​មិត្តភក្តិ​យូរអង្វែង​ម្នាក់ របស់​លោក​ វុទ្ធី បាន​ថ្លែង​ថា៖ «បទពិសោធ​យោធា​​របស់​លោក​ វុទ្ធី បាន​ធ្វើឲ្យ​គាត់​ជា​​តួអង្គ​ពិសេស​ ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​នេះ»។

លោក Hardtke បាន​បញ្ជាក់​ថា៖ «ដោយ​​ដឹង​ពី​របៀប​​លេង​ ដោយសារ​តែ​គាត់​ដឹង​ពី​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​ ព្រោះ​គាត់​មកពី​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​ នោះ​គឺជា​ការសំខាន់​។ នោះ​ជា​មូលហេតុ​ ដែល​​ពិបាក​មាន​អ្នក​ជំនួស​គាត់​​»។ ​ទំនាក់ទំនង​​យោធា​របស់​​លោក វុទ្ធី ទីបំផុត​ មិន​អាច​​ជួយ​សង្គ្រោះ​​គាត់​ក្នុង​អំឡុង​​ពេល​មាន​ការប្រឈម​មុខ​គ្នា​​​ នៅ​​ខេត្ត​កោះកុង​កាលពី​ ៣ ​ឆ្នាំ​មុន​បាន​ទេ​​។ គេ​បាន​រកឃើញ​សាកសព​លោក​ វុទ្ធី ដែល​ស្លាប់​ដោយសារ​ របួស​គ្រាប់​កាំភ្លើង​ ក្នុង​កៅអី​អ្នកបើកបរ បន្ទាប់ពី​លោក​បដិសេធ​មិន​ប្រគល់​​​ម៉ាស៊ីន​ថត​​ដែល​មាន​រូបថត​​វល្លិ​ល្មៀត​ទៅ​ឲ្យ​មន្ត្រី​កងរាជអាវុធហត្ថ​ម្នាក់​។ មន្ត្រី​នោះ​​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់ ​និង​​ស្លាប់​​ក្នុង​ហេតុការណ៍​នោះ​​ផង​ដែរ​។

សន្តិសុខ​ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​ពី​បទ​​សម្លាប់​មន្រ្តី​នោះ ប៉ុន្តែ​ជាប់ទោស​​តែ​ពីរ​បី​ខែ​នៃ​រយៈពេល​ទោស​សរុប​របស់​គាត់​​ប៉ុណ្ណោះ។​ រឿង​ពិត​នៅ​តែ​មិន​ច្បាស់លាស់ ហើយ​គ្មាន​នរណា​​ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​ពី​បទ​សម្លាប់​សកម្មជន​​រូប​នេះ​ទេ។ លោក Hardtke បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ការស្លាប់​​លោក វុទ្ធី​ មិន​បាន​បញ្ឈប់​ការដើរល្បាត​ទេ​ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កេរដំណែល​របស់​គាត់​ ប៉ុន្តែ​​ការដើរល្បាត​នោះ​លែង​កើតឡើង​ជា​ទូទៅ ឬ​​​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ស៊ីចង្វាក់​គ្នា​ទៀត​ហើយ។

លោក​បន្ត​ថា៖ «បញ្ហា​គឺ គ្មាន​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ដូច លោក វុទ្ធី ដែល​ជំរុញ​សកម្មភាព​ វា​ប្រហែល​មិន​បាន​ឆ្ងាយ​ទេ»។

លោក Hardtke ដែល​ធ្វើការ​ឲ្យ​ក្រុម​អេកូសាស្រ្ត និង​សកម្មជន ដូចជា Conservation International និង Global Witness ​​ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​នេះ ​គឺជា​អ្នកប្រឹក្សា​ឯករាជ្យ បាន​បញ្ជាក់​ថា សមិទ្ធផល​​សំខាន់​របស់​លោក វុទ្ធី គឺ​ការបង្ហាញ​​ប្រាប់​ប្រជាជន​នៅក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ដាច់ស្រយាល​​ថា ពួកគេ​មាន​អំណាច​ធ្វើអ្វី​មួយ​ដើម្បី​ការពារ​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ពួកគេ​។

លោក​បន្ត​ថា៖ «បើ​ទោះបី​មាន​អំពើ​​លោភលន់​ និង​អំពើ​ពុករលួយ​​ និង​ការដែល​ពួកគេ​មិន​អាច​ពឹងផ្អែក​លើ​អ្នក​ពាក់​ឯកសណ្ឋាន​ និង​រដ្ឋាភិបាល​ក្តី​ក៏​ពួកគេ​នៅតែ​មាន​អំណាច​ធ្វើ​ ហើយ​​នោះ​ ពិតជា​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់»។

លោក ឈឹម សាវុធ ដែល​បាន​ធ្វើការ​ជាមួយ​លោក​ វុទ្ធី និង​បាន​​កាន់​​តំណែង​​ជា​នាយកអង្គការ​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​របស់​លោក វុទ្ធី បាន​ថ្លែង​ថា គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​ធ្វើ​ដូច​លោក វុទ្ធី​ បាន​ទេ​។ ​លោក សាវុធ ​បញ្ជាក់​ថា៖ «ខ្ញុំ​​មិន​​ប្រាកដ​អំពី​សកម្មជន​វ័យក្មេង​ទេ។ ខ្ញុំ​មើល​​ឃើញ​ពួកគេ​ច្រើន​ឥឡូវ​នេះ ប៉ុន្តែ​វា​គឺជា​ការលំបាក​ក្នុង​ការស្វែងរក​មនុស្ស​ដូច​លោក វុទ្ធី»។

លោក​​បន្ត​ថា៖ «ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​សកម្មជន​វ័យក្មេង​ជាច្រើន ដែល​​តស៊ូ​មតិ​ដើម្បី​ការពារ​ និង​រស់នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ជាមួយ​សហគមន៍​ដូច​យើង។ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​គ្រាន់តែ​ចុះ​ទៅ​បណ្តុះបណ្តាល​សហគមន៍​ មួយ​ ឬ​ពីរ​ថ្ងៃ ហើយ​វា​លំបាក​ក្នុង​ការស្វែងរក​មនុស្ស​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ជ្រៅ»។

លោក នី ចរិយា ​អ្នកឃ្លាំមើល​​នាំមុខ​នៃ​សមាគម​អាដហុក មិន​យល់ស្រប​ទេ ដោយ​លោក​ថ្លែង​ថា លោក​ប្រាកដ​​ដែល​មាន​សកម្មជន​វ័យក្មេង​ដែល​កំពុង​ព្យាយាម​​ខ្លាំង ​និង​ប្រថុយ​​ជីវិត​ដើម្បី​ការពារ​ព្រៃឈើ។

លោក​​ថ្លែង​ថា៖ «ប្រជាជន​គ្រាន់តែ​មិន​​សម្គាល់​ឃើញ​ពួកគេ​នៅ​ឡើយ​ទេ»។ លោក​បន្ថែម​ថា៖ «​លោក វុទ្ធី ​មាន​ឈ្មោះ​ល្បី​ណាស់ ហើយ​ចាត់ទុក​​ថា​ ខ្លាំង​ ដោយសារ​តែ​គាត់​បាន​បាត់បង់​ជីវិត​ ក្នុង​ការ​ការពារ​ព្រៃឈើ មនុស្ស​ភាគច្រើន​បាន​ដឹង​អំពី​គាត់ បន្ទាប់ពី​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់។ មនុស្ស​ភាគច្រើន​ មិន​ដែល​​យក​ចិត្តទុកដាក់​​លើ​អ្នក​ដែល​កំពុង​រស់នៅ​ ដែល​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ទេ ពួកគេ​សរសើរ​​តែ​អ្នក​ដែល​បាត់បង់​ជីវិត​»។​

លោកស្រី Milne បាន​ថ្លែង​ថា ​ការសម្លាប់​លោក វុទ្ធី គឺជា​ការបំបាក់​​ទឹកចិត្ត​ចំពោះ​ចលនា​​​បរិស្ថាន​ ប៉ុន្តែ​ថា កេរដំណែល​របស់​លោក​នឹង​​នៅ​តែ​បន្ត។ លោកស្រី​បន្ថែម​ថា៖ «ខ្ញុំ​គិតថា​​នឹង​មាន​មេដឹកនាំ​ជំនាន់​ថ្មី​មួយ​ទៀត»។ នៅពេល​ដែល​លោក ឈុត វុទ្ធី បាន​រៀបចំ​ការល្បាត​ព្រៃឡង់​ មាន​សកម្មជន​រាប់រយ​នាក់​​បាន​​ចូលរួម​។

អ្នកស្រី ម៉ៅ ចាន់ធឿន​ សកម្មជន​​ម្នាក់​​អាយុ ៣៤ ឆ្នាំ ​​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ចាប់​តាំងពី​ការសម្លាប់​លោក វុទ្ធី ពុំ​មាន​ប្រាក់​ដើម្បី​ដើរ​ល្បាត​​ព្រៃ​ទៀត​ទេ ហើយ​ក្រុម​ល្បាត​បាន​​ថយចុះ​ធ្វើឲ្យ​អ្នក​កាប់ឈើ​​បាន​ត្រឡប់​មក​វិញ។

អ្នកស្រី​ថ្លែង​ថា​៖ ​«ពី​មុន​គ្មាន​​ការកាប់ឈើ​ខុសច្បាប់​ក្នុង​តំបន់​យើង​​ទេ​ដោយសារ​តែ​យើង​ល្បាត​ញឹកញាប់​ជាមួយ​​សហគមន៍​ហើយ​​យើង​បាន​សាមគ្គី​គ្នា​ពី​សហគមន៍​មួយ​ទៅ​​សហគមន៍​​មួយ​ផ្សេង​ទៀត ប៉ុន្តែ សព្វថ្ងៃ​នេះ​ គឺ​ពុំ​សូវ​មាន​សាមគ្គីភាព​គ្នា​ទេ ដូច្នេះ​អ្នក​កាប់ឈើ​ខុសច្បាប់​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​ដោយ​សេរី»។

មុន​ពេល​លោក វុទ្ធី ត្រូវ​គេ​សម្លាប់​ អ្នកស្រី ចាន់ធឿន ថ្លែង​ថា សកម្មជន​ព្រៃឡង់​ចង់​លះបង់​ជីវិត​របស់​​គេ​ដើម្បី​អភិរក្ស​ធនធាន​ធម្មជាតិ​» ដោយ​ប្រឈម​​នឹង​អ្នក​កាប់ឈើ និង​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ។ ឥឡូវ​នេះ ដោយសារ​អ្នកល្បាត​មាន​ចំនួន​តិច​ជាង​​មុន​​លើ​ផ្លូវ​ដឹកឈើ ការតទល់​​នឹង​​ក្រុម​អ្នកកាប់ឈើ​ដែល​មាន​ការរៀបចំ និង​ពេល​ខ្លះ​ប្រដាប់​​ដោយ​អាវុធ​គឺ​កាន់តែ​​មាន​ហានិភ័យ។ «ពេល​​ខ្លះ​យើង​​មាន​ការព្រួយបារម្ភ​អំពី​សុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែ​យើង​តែងតែ​ជួយ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​ ក្នុង​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​ ហើយ​យើង​នឹង​លះបង់​ជីវិត​បើ​ចាំបាច់​ដើម្បី​​លើក​កម្ពស់​ការយល់ដឹង​ដើម្បី​ការពារ​ប្រទេស​​របស់​​យើង​»។

ខណៈ​ដែល​គ្មាន​នរណា​​ម្នាក់​​​បាន​បង្ហាញ​វត្តមាន​ ឬ​ការគាំទ្រ​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ​​​ដូច​​កម្រិត​លោក វុទ្ធី អ្នកស្រី ចាន់ធឿន បាន​ទទូច​ថា សកម្មជន​​ជំនាន់​ថ្មី បង្ហាញ​ការតាំងចិត្ត​ដូច​គ្នា​នឹង​ការប្តេជ្ញាចិត្ត​របស់​អ្នក​ចាស់​ដែរ​។ «​ខ្ញុំ​គិត​ថា​សកម្មជន​​មួយ​ចំនួន​មាន​ភាពរឹងមាំ​ដូច​លោក វុទ្ធី ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​បាន​ធ្វើការងារ​ដូច​គ្នា​ដើម្បី​ការពារ​បរិស្ថាន។​ យើង​បន្ត​ធ្វើ​ការងារ​នេះ ដោយសារ​ធនធាន​ជាតិ​មាន​សារៈសំខាន់​ជាង​អាយុជីវិត​របស់​យើង​»​។

ចំណែក​នៅឯ​ខេត្ត​កោះកុង​ឯណោះ​វិញ ដោយ​​ប្រឈម​នឹង​ការ​ដេញ​ចេញ​នៃ​សហគមន៍​​ដែល​ជា​​ផ្ទះ​តាំងពី​ជីដូន​ជីតា​​​នៅ​ជ្រលង​ភ្នំ​អារ៉ែង លោក វេន វ៉ន បាន​​ជ្រើសរើស​ជម្រើស​ការប្រយុទ្ធ​តតាំង ហេតុ​ដូច្នេះ​ប្រជាជន​ក្នុង​សហគមន៍​​របស់​លោក​​បាន​​​​ជ្រើសរើស​លោក​ធ្វើ​ជា​មេដឹកនាំ​​។ ជា​មេដឹកនាំ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសរើស​ដោយ​​សហគមន៍​​​​ជនជាតិ​ភាគតិច​​ជង​បុរស​អាយុ​ ៣៦​ ឆ្នាំ​​រូប​នេះ​គឺជា​មនុស្ស​​​ម្នាក់​ក្នុង​សហគមន៍​​ដែល​ដឹកនាំ​ប្រឆាំង​​នឹង​​​​គម្រោង​សង់​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​​​​ស្ទឹងជាយ​អារ៉ែង​ដែល​​បាន​​គំរាមកំហែង​ដល់​​ពលរដ្ឋ​ជាង​ ១០០០ ​នាក់​។

លោក វ៉ន បាន​និយាយ​ថា​៖ «​ប្រសិន​បើ​គ្មាន​​សហគមន៍​នេះ ប្រជាជន​គ្មាន​កន្លែង​​​ណា​​ត្រូវ​ទៅ​​​ ឬ​ការងារ​ធ្វើ​​ទេ ពួកគេ​បាន​រស់នៅ​ទី​​នេះ​អស់​​រយៈពេល​​ជាច្រើន​ជំនាន់​​មក​ហើយ។ ​ដរាប​ណា​ខ្ញុំ​នៅ​រស់ ខ្ញុំ​មិន​អាច​ឈរ​មើល​​​អ្នកភូមិ​របស់​ខ្ញុំ​ឈឺចាប់​​ដោយសារ​ការបំផ្លាញ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ទាំងនេះ​បាន​ទេ ជាពិសេស​កូនក្មេង​...​ជា​មេដឹកនាំ​ម្នាក់​ ខ្ញុំ​សុខចិត្ត​ស្លាប់​ជា​ជាង​​​ឈរ​​មើល​​រឿង​នេះ​កើតឡើង​»​។

លោក វ៉ន ​បាន​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​ការងារ​ជាមួយ​អង្គការ​អភិរក្ស​អន្តរជាតិ Conservation International ​ដោយ​ជួយ​ប្រជាជន​ឲ្យ​រៀន​​អំពី​​ការការពារ​​បរិស្ថាន​​ និង​ការល្បាត​ព្រៃ​​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ការ​កាប់​ឈើ​ខុសច្បាប់។ ​លោក​បាន​​ជួប​លោក​ ​ឈុត វុទ្ធី ម្តង​នៅ​​​​ជ្រលង​អារ៉ែង ដែល​លោក​ថា ជា​វីរបុរស «​ជា​​មនុស្ស​អស្ចារ្យ​ និង​ខ្លាំង​ម្នាក់​»​​។ «​ខ្ញុំ​សោកស្តាយ​ជា​ខ្លាំង​ដែល​គាត់​ត្រូវ​គេ​សម្លាប់​​​ ប្រសិន​បើ​គាត់​នៅរស់ ​ជ្រលង​អារ៉ែង​ នឹង​មិន​​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​​អាក្រក់​បែប​នេះ​ទេ ពីព្រោះ​​គាត់​​​នឹង​ឈរ​ជាមួយ​​យើង​​ដើម្បី​ការពារ​វា​»។ ​

លោក វ៉ន ក៏​ដូច​លោក វុទ្ធី ដែរ​ ធ្លាប់​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការចោទប្រកាន់​​ថា ​«កាប់ឈើ​ខុសច្បាប់​» ​ពី​​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​។

លោក វ៉ន ​ត្រូវ​បាន កោះ​ហៅ​សាកសួរ​ភ្លាមៗ​ បន្ទាប់ពី​​​ការនិរទេស​​​សកម្មជន​ប្រឆាំង​នឹង​ទំនប់​​វារីអគ្គិសនី​ លោក Alex Gonzalez-Davidson ស្ថាបនិក​​នៃ​អង្គការមាតា​ធម្មជាតិ​ ដែល​លោក វ៉ន ធ្វើការ​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​។ ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​ការចោទ​លោក ​វុទ្ធី ​ថា​ជា​​​ «​ឈ្មួញ​កាប់ឈើ​ធំ​មួយ​​»​ លោក វ៉ន បាន​ថ្លែង​ថា ពួកគេ​ថោក​។ «​​ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទាំងអស់​មិន​ថា​​ក្មេង​ ឬ​ចាស់​ទេ សូម​​ចូលរួម​ជាមួយ​គ្នា​​ ដើម្បី​ការពារ​ធម្មជាតិ​​ ដែល​ជា​របស់​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​ទាំង​ដោយ​ផ្ទាល់​ និង​ទាំង​ដោយ​ប្រយោល​»។

ភាពសកម្ម​បរិស្ថាន ស្ថិត​នៅក្នុង​ឈាម​​ ឆឺយ ឧត្តមរស្មី លោក ឆឺយ ឧត្តមរស្មី ​វ័យ​ ២២​ ឆ្នាំ​​ កូនប្រុស​របស់​លោក​ ឈុត វុទ្ធី ក៏​ដូច​លោក​ វុទ្ធី​ដែរ គឺ​តែងតែ​​ប្តេជ្ញា​អភិរក្ស​​ធនធាន​មាន​តម្លៃ​​របស់​កម្ពុជា​ ​តាំងពី​កុមារ​ រហូត​ដល់​​​ពេល​ពេញវ័យ​​​ដោយ​ធ្វើ​ជា​អ្នក​រដ្ឋបាល​ឲ្យ​ឪពុក​​របស់​លោក​។ ​ការ​ស្លាប់​​ប្រកប​ដោយ​សោកនាដកម្ម​​​របស់​​ឪពុក​​លោក កាលពី​បី​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ មិន​បាន​រារាំង​​​សកម្មជន​វ័យក្មេង​​រូប​នេះ​មិន​ឲ្យ​​បន្ត​ដើរ​តាម​ផ្លូវ​របស់​ឪពុក​លោក ក្នុង​ការប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការបំផ្លាញ​បរិស្ថាន​នោះ​ឡើយ​​។

លោក​ រស្មី​ និយាយ​​ថា​៖ «​​ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​ព្រៃឈើ​ ដូច​ឪពុក​​ខ្ញុំ​ដែរ ដូច្នេះ​​ខ្ញុំ​​បន្ត​​ការងារ​​របស់​គាត់​​ ធ្វើ​ជា​អ្នកការពារ​បរិស្ថាន​ បើ​សូម្បីតែ​គាត់​ត្រូវ​គេ​សម្លាប់​ក៏ដោយ​»។ កាល​ខែ​មុន លោក ឧត្តមរស្មី ​បាន​ចេញ​​របាយការណ៍​ស៊ើបអង្កេត​​លើក​ទី​មួយ​របស់​លោក​អំពី​បរិស្ថាន​​ចាប់​តាំងពី​ឪពុក​​​របស់​លោក​​ត្រូវ​បាន​​គេ​សម្លាប់​។ ​លទ្ធផល​​នៃ​​បេសកកម្ម​ស្វែងរក​ការពិត​​នៅក្នុង​ខេត្ត​​រតនគិរី​​​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​​​ក្រុមហ៊ុន​បួន ក្នុង​នោះ​រួមទាំង​ក្រុមហ៊ុន​ទ្រីភាព​ដែល​ល្បី​ខាង​កាប់ឈើ​ថា​បាន​ស្តុក​ឈើ​ប្រណីត​ទ្រង់ទ្រាយ​​ធំ​។ ការស៊ើបអង្កេត​នា​ពេល​អនាគត​​នឹង​​បន្ត​​​​ផ្តោត​ទៅលើ​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ ជាពិសេស​ ក្រុមហ៊ុន​ទ្រីភាព​ ដែល​លោក​ថា បាន​​បង្ក​ការគំរាមកំហែង​ខ្លាំង​បំផុត​ដល់​ព្រៃឈើ​​របស់​កម្ពុជា។

លោក ឧត្តមរស្មី ​​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​​ភ្នំ​ក្រវាញ​ថា​ជា​តំបន់​មួយ​​​ក្នុង​ចំណោម​តំបន់​​ធំ​បំផុត​​​នៃ​ក្តីបារម្ភ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយសារ​តំបន់​នោះ​ មាន​​​ជីវិត​សត្វព្រៃ​ជាច្រើន​ប្រភេទ។ ​ក្រៅពី​ការស៊ើបអង្កេត​នេះ និស្សិត​បញ្ចប់​ការសិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់​រូប​នេះ​ បាន​ថ្លែង​ថា លោក​បាន​ប្រើ​​​សញ្ញាបត្រ​ច្បាប់​​របស់​លោក​ដើម្បី​អប់រំ​ប្រជាជន ​អំពី​ច្បាប់​ព្រៃឈើ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ «​​ធនធាន​ធម្មជាតិ ​មិនមែន​ជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ​ឬ​លោក ទ្រី ភាព ទេ។ ​ធម្មជាតិ​ទាំងនោះ​គឺ​សម្រាប់​​​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​ទាំងអស់​គ្នា​។ ​ខ្ញុំ​ប្រាប់​ប្រជាជន​ក្នុង​សហគមន៍​ថា ​យើង​ត្រូវតែ​ការពារ​ធនធាន​របស់​យើង ហើយ​ខ្ញុំ​ក៏​ជំរុញ​ឲ្យ​ពួកគេ​គោរព​ច្បាប់​ព្រៃឈើ​ផង​ដែរ​​»។

លោក​​ រស្មី ​​​បញ្ជាក់​ថា លោក​មិន​ភ័យខ្លាច​ នឹង​ការ​​ជួប​វាសនា​ដូច​​​ឪពុក​របស់​លោក​នោះ​ទេ​។

«​នៅពេល​ខ្ញុំ​​ចាប់ផ្តើម​ការងារ​នេះ​​ខ្ញុំ​បាន​​​បូជា​ជីវិត​របស់​ខ្ញុំ​រួច​ហើយ​​»។ លោក​អំពាវនាវ​ឲ្យ​លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី​ ចូលរួម​​​ក្នុង​កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង​ការពារ​ព្រៃឈើ​ជាមួយ​លោក។ លោក​​ថ្លែង​ថា លោក​ ហ៊ុន សែន «​គួរតែ​ស្រឡាញ់​ធនធាន​ធម្មជាតិ​របស់​កម្ពុជា​​ ពី​ព្រោះ​ប្រទេស​នេះ បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ខ្លាំង​ណាស់​រួច​ទៅ​ហើយ​»៕ TK/PS

រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ​ Daniel Pye Shaun Turton, និង Alice Cuddy

Will Jackson, Vandy ​Muong និង វ៉ាន់ ស្រីណុច

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍