The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - Global Witness ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ើប​អង្កេត​​រឿង​សម្លាប់​ កែម ​ឡី ​ឲ្យ​បាន​ហ្មត់ចត់

Global Witness ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ើប​អង្កេត​​រឿង​សម្លាប់​ កែម ​ឡី ​ឲ្យ​បាន​ហ្មត់ចត់

លោក កែម ឡី ត្រូវ​ខ្មាន់​កាំភ្លើង​បាញ់​ស្លាប់​នៅ​ស្តារម៉ាត​បូកគោ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ១០ កក្កដា​។
លោក កែម ឡី ត្រូវ​ខ្មាន់​កាំភ្លើង​បាញ់​ស្លាប់​នៅ​ស្តារម៉ាត​បូកគោ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ១០ កក្កដា​។ ហុង មិនា

Global Witness ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ើប​អង្កេត​​រឿង​សម្លាប់​ កែម ​ឡី ​ឲ្យ​បាន​ហ្មត់ចត់

ភ្នំពេញៈ អង្គការ​អន្តរជាតិ Global Witness មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ប្រទេស​អង់គ្លេស​ដែល​ទើប​តែ​ចេញ​​របាយការណ៍​​ដ៏រសើប​មួយ​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ស្តី​អំពី​ «អាណាចក្រ​ជំនួញ​ត្រកូល​ ហ៊ុន» បាន​អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ឲ្យ​ធានា​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ និង​ជំរុញ​ឱ្យ​បើក​ការ​ស៊ើបអង្កេត​រក​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​​ក្នុង​អំពើ​បាញ់​សម្លាប់​​​​ដ៏ឃោរឃៅ​​ទៅ​លើ​លោក កែម ឡី អ្នក​វិភាគ​ឯករាជ្យ​ឱ្យ​បាន​ហ្មត់ចត់។

លិខិត​ចំហ​របស់​ស្ថាបនិក និង​ជា​នាយក​អង្គការ Global Witness លោក ផាទ្រីក អាឡេយ៍ (Patrick Alley) ចុះ​ថ្ងៃ​ទី ៣ ខែ​សីហា​ផ្ញើ​ជូន​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន បាន​លើក​ឡើង​ថា​បន្ទាប់ពី​មាន​ការ​បាញ់​សម្លាប់​លោក កែម ឡី នៅ​កណ្តាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​មាន​របាយការណ៍​ថា​មិត្តភក្តិ និង​អ្នក​រួម​ការងារ​របស់​លោក​ កែម ឡី ​ត្រូវ​រង​ការ​គំរាមកំហែង និង​បំភិត​បំភ័យ​រួម​មាន​បងប្អូន​ភ្លោះ​លោក ជុំ ហួត និង ជុំ ហួរ ជាដើម។

លោក​បន្ត​ថា៖ «នេះ​ជា​ភារកិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ការពារ​សិទ្ធិ​ និង​សន្តិសុខ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លួន​​រួម​ទាំង​អ្នក​រិះគន់​ផង​ដែរ។ យើង​ខ្ញុំ​សូម​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​សម្តេច​ធ្វើការ​ធានា​លើ​សុវត្ថិភាព​របស់​បុគ្គល​ទាំង​នេះ​ហើយ​គោរព​សិទ្ធិ​​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​របស់​ពួកគេ»។

អង្គការ Global Witness ដែល​តែង​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​មិន​សំចៃ​ចាត់ទុក​ការ​បាញ់​សម្លាប់​លោក កែម ឡី គឺជា​​ព្រឹត្តិការណ៍​ថ្មី​បំផុត​នៃ​អំពើ​ហិង្សា​នានា​ប្រឆាំង​នឹង​សមាជិក​បក្ស​ប្រឆាំង សកម្មជន និង​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ដែល​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​​ដំណើរការ​លទ្ធិប្រជាធិតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​កាន់​តែ​ធ្លាក់​ចុះ និង​ជំរុញ​ឱ្យ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ឲ្យ​​បាន​ល្អិតល្អន់​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​ភ័យខ្លាច​របស់​ពលរដ្ឋ។

អង្គការ​នេះ​បញ្ជាក់​ថា៖ «​ដំណាក់កាល​ដំបូង​នៃ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​លើ​ឃាតកម្ម​លោក កែម ឡី មិន​បាន​​អ្វី​ទាល់​តែ​សោះ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​​ភ័យខ្លាច​ដោយ​ថា​ការ​ស៊ើបអង្កេត​នេះ​នឹង​បរាជ័យ​ដោយ​មិន​អាច​កំណត់​រក​ឬ​កាត់​ទោស​អ្នក​ដែល​បញ្ជា​លើ​បទឧក្រិដ្ឋ​បាន​ដូច​ករណី​មុនៗ​ដែរ​»​​។ «រដ្ឋាភិបាល​របស់​សម្តេច​ត្រូវ​ចាត់​ឱ្យ​មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ដោយ​ហ្មត់ចត់ និង​ឯករាជ្យ​ជា​បន្ទាន់​ចំពោះ​ករណី​ឃាតកម្ម​នេះ​ដើម្បី​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​បាន»។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ទីស្តីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​លោក ផៃ ស៊ីផាន ចាត់​ទុក​លិខិត​​​របស់​អង្គការ​នេះ​​ថា​មាន​និន្នាការ​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​​។

លោក​ថា៖ «​ពីព្រោះ​សេចក្តី​រាយការណ៍ និង​ការ​លើក​ហេតុផល​នោះ​គឺ​មាន​និន្នាការ​នយោបាយ​ប្រឆាំង​នឹង​​រាជរដ្ឋាភិបាល​រួច​ស្រេច​ទៅ​ហើយ ហើយ​គឺជា​ការ​ប្រឆាំង​ផ្ទាល់​ខ្លួន​រវាង​ប្រធាន​អង្គការ Global Witness និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ហើយ​ដូច្នេះ​យើង​មិន​ឱ្យ​តម្លៃ​ទាល់​តែ​សោះ និង​មិន​បាន​ពិចារណា​នៃ​ហេតុផល​ទាំង​នោះ​ទេ​»​។

ស្នងការ​នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​លោក ជួន សុវណ្ណ បាន​ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​ថា​សមត្ថកិច្ច​តែងតែ​ដុត​ដៃ​ដុត​ជើង​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ជន​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​មាន​ស្ថាប័ន​ណា​​ស្នើសុំ​នោះ​ទេ។

លោក​ថា៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា​ការងារ​ករណី​ឃាតកម្ម ឬ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​កើតឡើង​គឺ​មិន​ចាំបាច់​មាន​ស្ថាប័ន​ណា​ជំរុញ​ ឬ​ក៏​ស្នើសុំ​ទេ​កន្លង​មក​នេះ​គ្រប់​ករណី​បទល្មើស​ដែល​កើត​ឡើង​បទល្មើស​​ឧក្រិដ្ឋ​ក៏ដោយ​មជ្ឈិម​ក៏ដោយ​គឺ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​យ៉ាង​ល្អិតល្អន់​ពី​សំណាក់​សមត្ថកិច្ច​»​។

លោក​​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា​ខណៈ​ពេល​នេះ​សមត្ថកិច្ច​កំពុង​ស្រាវជ្រាវ​​រក​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​នៃ​ការ​សម្លាប់​លោក កែម ឡី តែ​សុំ​មិន​បង្ហើប​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ទេ។

លោក​​ថា៖ «ធម្មតា​ការងារ​ជំនាញ​ស្រាវជ្រាវ​ស៊ើប​អង្កេត​គឺ​យើង​អត់​អាច​បញ្ជាក់​ជូន​អំពី​លទ្ធផល និង​ដល់​ដំណាក់ការ​នោះ​ទេ​ព្រោះ​​វា​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​យ៉ាង​ល្អិតល្អន់​គ្រាន់​តែ​ជម្រាប​ជូន​ថា​កិច្ចការ​នេះ​យើង​ខិតខំ​ណាស់​អ្វី​ដែល​ប្រមូល​បាន​ពី​កន្លែង​កើត​ហេតុ​អ្វី​ដែល​ជា​ពន្លឺ​គឺ​បាន​បែងចែក​កម្លាំង​ទៅ​តាម​មុខ​ព្រួញ​ដើម្បី​ស៊ើប​អង្កេត​»។

ទាក់ទង​នឹង​វីដេអូ​ដែល​ត្រូវ​បាន​​​លេច​ធ្លាយ​ជា​សាធារណៈ​នាពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ដែល​ត្រូវ​មជ្ឈដ្ឋាន​នានា​ដាក់​ការ​សង្ស័យ​ថា​ឃាតករ​ដែល​សម្លាប់​លោក កែម ឡី មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​នឹង​សមត្ថកិច្ច​ត្រូវ​បាន​លោក​ ជួន សុវណ្ណ​ បដិសេធ​ចោល​​ទាំង​ស្រុង និង​ថា​ជា​ចេតនា​របស់​បុគ្គល​មួយ​ចំនួន ឬ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដើម្បី​កេងចំណេញ​នយោបាយ។

លោក​​​ថា៖ «ម្នាក់​ដែល​ពាក់​អាវ​ស និង​មួក​សុវត្ថិភាព​នោះ​គឺជា​នាយ​ប៉ុស្តិ៍​នគរបាល​ម្នាក់​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ជិត​កន្លែង​កើត​ហេតុ​បំផុត​ហើយ​ធ្វើការ​បណ្តេញ​ស្ទាក់​ចាប់​ជនល្មើស​ដែល​ជា​ជនសង្ស័យ​បាញ់​សម្លាប់​ កែម ឡី នេះ​ចឹង​​បើ​អស់​លោក​មើល​យឺតៗ និង​សកម្មភាព​ឡើង​​វិញ​គឺ​នគរបាល​រូប​នោះ​កំពុង​​ព្យាយាម​បញ្ឈប់​ជនល្មើស​ប៉ុន្តែ​​ដោយ​ឃាតករ​ឃើញ​ម៉ូតូ​សមត្ថកិច្ច​ដែល​មាន​ស្លាក​នគរបាល​ចឹង​គឺ​ជនល្មើស​ប្រះ​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សមត្ថកិច្ច​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ»​។

អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម​លោក​ បណ្ឌិត មាស នី ថ្លែង​ថា​ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ព្យាយាម​លាក់បាំង និង​មិន​បង្ហាញ​លទ្ធផល​​នៃ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​នោះ​ទេ​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​រង​ការ​ចោទ​ថា​នៅ​ពី​ក្រោយ​នៃ​​អំពើ​ឃាតកម្ម​ដ៏ព្រៃផ្សៃ​នេះ។

លោក​​បាន​ដាក់​ចម្ងល់​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់​បាន​​ឃាតករ​​បាន​ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​ពី​កើត​ហេតុ​ហេតុអ្វី​សមត្ថកិច្ច​បែរ​ជា​ពិបាក​ស្វែងរក​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​ទៅ​វិញ​។ «យើង​ឆ្ងល់​ថា​ករណី​មួយ​នេះ​អាជ្ញាធរ​ចាប់​បាន​ជន​ទី​មួយ​ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ​នៅ​តែ​ថា​ពិបាក​ក្នុង​ការ​​តាមដាន​​​អ្នក​នៅ​ពីក្រោយ​​រឿង​នេះ​ដែល​​​យើង​ជា​ពលរដ្ឋ​ធម្មតា​ពិបាក​នឹង​ជឿ​ដែល​ខុស​ពី​មុនៗ​មក​នៅ​ពេល​មាន​ករណី​បែប​នេះ​មិន​លើស​ពី ៤៨ ម៉ោង​ទេ​គេ​ប្រមូល​ចាប់​បាន​ទាំងអស់»​។

សមត្ថកិច្ច​​របស់​​រដ្ឋាភិបាល​បាន​អះអាង​ថា​ខ្លួន​​ចាប់​បាន​ជន​ដៃដល់​ឈ្មោះ ជួប សម្លាប់​បាន​ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​ពី​ជន​នេះ​បាន​ធ្វើ​សកម្មភាព​សម្លាប់​លោក កែម ឡី កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​ ១០ កក្កដា។

ប៉ុន្តែ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​សមត្ថកិច្ច​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​បាន​បង្ហាញ​ពី​តម្រុយ​ណា​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​ជនសង្ស័យ​ក្នុង​អំពើ​ឃាតកម្ម​នេះ​ ឬ​មេគំនិត​នៃ​អំពើ​ឃាតកម្ម​បាញ់​សម្លាប់​មនុស្ស​ទាំង​កណ្តាល​ថ្ងៃ​នៅ​កណ្តាល​ទីក្រុង​ដែល​មាន​មនុស្ស​ច្រើន​កុះករ​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ​សូម្បី​តែ​ឃ្លីប​វីដេអូ​ក្នុង​កាមេរ៉ា​សុវត្ថិភាព​នៅ​ផ្សារ​ទំនើប​ស្តារម៉ាត​កាល់តិច​ដែល​គួរ​តែ​ត្រូវ​បង្ហាញ​នោះ​ក៏​មិន​បាន​បង្ហាញ​​ដែរ​ដោយ​ថា​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ក្នុង​រឿង​ឃាតកម្ម​​នេះ​គឺ​ស្មុគស្មាញ​៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍