The Phnom Penh Post Search

Search form

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - NGOs ជ្រើសរើស​អនុសាសន៍​ ៤ ​លើ​ការលុបបំបាត់​ការរើសអើង​លើ​ស្ត្រី​ដាក់ជូន​រដ្ឋាភិបាល




NGOs ជ្រើសរើស​អនុសាសន៍​ ៤ ​លើ​ការលុបបំបាត់​ការរើសអើង​លើ​ស្ត្រី​ដាក់ជូន​រដ្ឋាភិបាល

Content image - Phnom Penh Post
ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​ពីថ្ងៃ​ ១២ ​ខែ​ធ្នូ​។ រូបថត ហ៊ាន រង្សី

NGOs ជ្រើសរើស​អនុសាសន៍​ ៤ ​លើ​ការលុបបំបាត់​ការរើសអើង​លើ​ស្ត្រី​ដាក់ជូន​រដ្ឋាភិបាល

ភ្នំពេញៈ ក្រុម​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ចំនួន​ ១០ បានរៀបចំ​សិក្ខាសាលា​មួយ​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល Diakonia ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​រើសអើង​លើ​ស្ដ្រី​​ និង​បាន​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​យក​អនុសាសន៍​ចំនួន​​ ៤ ​ក្នុងចំណោម​អនុសាសន៍​ទាំង ៥៧ របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ដើម្បី​ដាក់​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ឱ្យ​យក​ទៅ​អនុវត្ត​ជា​អាទិភាព​។

លោកស្រី ជឹម ចាន់នាង អគ្គលេខាធិការ​នៃ​អង្គការ NGO-CEDAW បាន​លើកឡើង​ថា តំណាង​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ដែល​ទៅ​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ពិនិត្យឡើងវិញ​លើក​ទី​ ៧៤ នៃ​គណៈកម្មាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួលបន្ទុក​អនុសញ្ញា​ស្ដីពី​ការលុបបំបាត់​រាល់​ទម្រង់​នៃ​ការរើសអើង​លើ​ស្ដ្រី​នៅក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ​ប្រទេស​ស្វ៊ីស​កាលពី​ខែតុលា​កន្លងទៅ​គឺ​បានសម្រេច​ជ្រើស​យក​អនុសាសន៍​ចំនួន​ ២០ ​ក្នុង​ចំណោម​អនុសាសន៍​ចំនួន​ ៥៧ ​ដើម្បី​ធ្វើ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​តែ​ ៤ ​អនុសាសន៍ ដើម្បី​ដាក់​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​សម្រាប់​អនុវត្ត​ជា​អនុសាសន៍​អាទិភាព​ក្នុងអំឡុង​រយៈពេល​ ៤ ​ឆ្នាំនេះ​។

លោកស្រី​បន្តថា ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ជ្រើសរើស​អនុសាសន៍​ណាមួយ​ធ្វើ​ជា​អាទិភាព​នោះទេ នោះ​នៅពេល​កិច្ចប្រជុំ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ស្ដីពី​ការអនុវត្ត​អនុសញ្ញា​លុបបំបាត់​រាល់​ទម្រង់​នៃ​ការរើសអើង​ប្រឆាំង​ស្ដ្រី​លើក​ក្រោយ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​គឺ​កម្ពុជា​នឹង​នៅតែ​ទទួល​បាន​អនុសាសន៍​ដដែលៗ​បន្តទៀត​។

លោកស្រី​បន្ថែម​ថា​ ក្នុង​ចំណោម​អនុសាសន៍​ទាំងនោះ​គឺ​ខ្លះ​ជា​អនុសាសន៍​ដែល​កម្ពុជា​ទទួល​មក​អនុវត្ត​ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​ ២០០៦ ​មកហើយ​មានតែ​ ៧ ​អនុសាសន៍​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​អនុវត្តតាម​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ខណៈ​អនុសាសន៍​ចំនួន​ ៥០ ​ផ្សេងទៀត​គឺ​អង្គការ​ពិភពលោក​នេះ​នៅតែ​សម្ដែង​អំពី​ក្ដីព្រួយបារម្ភ​នៅឡើយ​។

លោកស្រី​ថា​៖ «​បញ្ហា​ (​អនុសាសន៍​) ​ខ្លះ​គឺ​គណៈកម្មាធិការ​ CEDAW ធ្លាប់បាន​លើកឡើង​តាំងពី​លើក​មុនៗ​ដូចជា​ការវាយតម្លៃ​ឆ្នាំ ២០០៦- ២០១៣ និង​ឆ្នាំ​ ២០១៩ ​ហ្នឹង​។ អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​យើង​មើលឃើញ​ថា អនុសាសន៍​គឺមាន​គ្រប់ផ្នែក ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​អនុវត្ត​ទាំងអស់ គឺ​ពិបាក​ក្នុង​រយៈពេល​តែ​ ៤ ​ឆ្នាំ​នេះ​។ អ៊ីចឹង​យើង​គិតថា ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ចាត់ជា​អាទិភាព​ថា​បញ្ហា​ណា​ជា​បញ្ហាសំខាន់​ហើយ​គួរតែ​ដោះស្រាយ​មុន​»​។

ការលើកឡើង​នេះ​ធ្វើឡើង​នៅក្នុង​សិក្ខាសាលា​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​លើ​សេចក្ដី​សង្កេត​សន្និដ្ឋាន​របស់​គណៈកម្មាធិការ​ទទួលបន្ទុក​អនុសញ្ញា​ «​សីដ​» ​ចំពោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​រៀបចំ​រួមគ្នា ដោយ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ចំនួន​ ១០ ដូចជា​អង្គការ NGO-CEDAW អង្គការ​កម្ពុជា ដើម្បី​សុខភាព និង​ការអប់រំ​សហគមន៍ អង្គការ RHAC អង្គការ​ក្លាហាន អង្គការ​បន្ទាយស្រី អង្គការ Planete Enfants & Developpement អង្គការ CHEC អង្គការ GADC អង្គការ​អាដហុក អង្គការ​លីកាដូ និង​អង្គការ Solidarity Center​។

ក្នុង​ចំណោម​អនុសាសន៍​ទាំង ២០ ​ដែល​ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​សម្រាប់​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ រួមមាន ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់ ការទទួលបាន​យុត្តិធម៌​ និង​សំណង ថវិកា​ និង​យន្តការ​ជាតិ​សម្រាប់​ការរីកចម្រើន​របស់​ស្ដ្រី ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស​ថ្នាក់ជាតិ​ឯករាជ្យ សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​សម្រាប់​សង្គម​ស៊ីវិល វិធានការ​ពិសេស​បណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បី​សមភាព​យេនឌ័រ​ផ្នត់គំនិត​យេនឌ័រ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​រើសអើង អំពើ​ហិង្សា ផ្អែកលើ​យេនឌ័រ​ទៅលើ​ស្ដ្រី ការជួញដូរ ការកេងប្រវ័ញ្ច​ទៅលើ​អំពើ​ពេស្យាចារ ការចូលរួម​នយោបាយ​ និង​វិស័យ​សាធារណៈ សញ្ជាតិ ការអប់រំ ការងារ សុខភាព​ស្ដ្រី​ជនបទ ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ និង​ការកាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​គ្រោះមហន្តរាយ ស្ដ្រី​ជាប់ឃុំ​ឃាំង ស្ត្រី​ពពោះ​ជំនួស និង​អាពាហ៍ពិពាហ៍ និង​ទំនាក់ទំនង​គ្រួសារ​។

លទ្ធផល​ការបោះឆ្នោត​របស់​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ទាំងនោះ​បង្ហាញ​ថា គឺ​ពួកគេ​គាំទ្រ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អនុវត្ត​នូវ​អនុសាសន៍​សំខាន់ៗ​ចំនួន​ ៤ ដូចជា ពង្រឹង​ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់ ថវិកា​ និង​យន្តការ​ជាតិ សម្រាប់​ការរីកចម្រើន​របស់​ស្ដ្រី សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ សម្រាប់​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ការអប់រំ​ដល់​ស្ដ្រី​។

លោកស្រី ជឹម ចាន់នាង បន្តថា​លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​អនុសាសន៍​ដែល​សំខាន់ៗ​ទាំង​ ៤ ​សម្រាប់​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អនុវត្ត​នេះ​គឺ​ត្រូវដាក់​ទៅខាង​ស្ថាប័ន​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​។

កញ្ញា បុណ្យ រចនា នាយិកា​អង្គការ​ក្លាហាន​ថ្លែង​ថា ផែនការ​ជាតិ​មួយចំនួន​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​យេនឌ័រ គឺ​មិន​ត្រូវបាន​អនុវត្ត​បាន​ពេញលេញ​នៅ​ឡើយ ដោយសារតែ​កម្ពុជា​មិនទាន់​​មាន​ការបង្កើត​កញ្ចប់​ថវិកា សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ការងារ​អនុវត្ត​ផែនការ​ជាតិ​ទាំងនោះ​។ កញ្ញា​ថា​៖ «​អង្គការ​សង្គម​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​បាន​តស៊ូ​មតិ​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មកហើយ ដើម្បី​ស្នើឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល បង្កើត​កញ្ចប់​ថវិកាជាតិ ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​យេនឌ័រ​។ អ៊ីចឹង​! បើ​គ្មាន​ការផ្ដល់​មូលនិធិ​ពី​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ទេ​រាល់​ផែនការ​ទាំង​នោះ​បាន​ត្រឹម​ជា​ផែនការ​ ប៉ុន្តែ​មិនបាន​អនុវត្ត​ពេញលេញ​ឡើយ​»​។

ចំណែក​លោកស្រី អេង ចាន់ឌី ប្រធាន​កម្មវិធី​នៃ​អង្គការ GADC លើកឡើង​ថា ចំពោះ​ចំណុច​អនុសាសន៍​ស្ដីពី​ការចូលរួម​នយោបាយ និង​វិស័យ​សាធារណៈ​របស់​ស្ដ្រី​គឺ​ខាង​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បានលើកឡើង​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កាលពី​ខែតុលា​ថា ប្រទេស​មួយ​ដែល​មាន​ចំនួន​ស្ដ្រី​កើនឡើង​នៅក្នុង​វិស័យ​ដឹកនាំ​នយោបាយ និង​វិស័យ​សាធារណៈ​នោះ​វិសមភាព​យេនឌ័រ និង​អំពើហិង្សា​យេនឌ័រ​លើ​ស្ដ្រី​នៅក្នុង​ប្រទេស​នោះ​នឹង​អាច​កាត់បន្ថយ​ ឬ​លុប​បំបាត់​បាន​ទាំងស្រុង​។

លោកស្រី​បន្តថា ​ថ្វីដ្បិត​កម្ពុជា​បានរៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៩៩៣ ប៉ុន្តែ​ចំនួន​ស្ដ្រី​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ​ និង​ជា​អ្នកដឹកនាំ​គឺ​នៅតែ​មាន​ចំនួន​ទាប​នៅឡើយ​ដូចជា ស្ត្រី​ជា​សមាជិក​រដ្ឋសភា​មាន​ចំនួន​ស្ដ្រី​តែ ២០,៨% និង​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​មាន​ចំនួន ១៩% ស្ដ្រី​ជា​ឧបនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​មាន​ម្នាក់ ស្ដ្រី​ជា​អភិបាលខេត្ត​មាន​ម្នាក់ ស្ដ្រី​ក្នុង​វិស័យ​​ការទូត​មាន​ចំនួន​ ៤៣ ​នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ ២៤ ៤៣៥ នាក់​។

លោកស្រី​ថា​៖​ «​ហើយ​បើ​វិស័យ​យុត្តិធម៌​វិញ យើង​ឃើញថា ចៅក្រម​ជា​ស្ដ្រី​មានតែ​ ១៤ ​ភាគរយ ហើយ​ចំនួន​ហ្នឹង​នៅ​ថេរ​ដដែល​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ២០១៣ ហើយ​ស្ដ្រី​ជា​ព្រះរាជអាជ្ញា​មាន​ចំនួន​ ១៣ ​ភាគរយ ហើយ​គិត​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ២០១៣ មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​កើន​បាន​តែ​ ៣ ​ភាគរយ ប៉ុន្តែ​នៅ​តែ​ជា​ចំនួន​តិច​»៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍