The Phnom Penh Post Search

Search form

ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​សុខាភិបាល​អាច​ជួយ​កែ​ឥរិយាបថ​គ្រូពេទ្យ និង​ ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ

Content image - Phnom Penh Post
បម្រាម​របស់​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​អង្គរ​ជុំ​ខេត្ត​សៀមរាប​បិទ​នៅ​មណ្ឌល​សុខភាព​ដើម្បី​បង្ហាញ​តម្លាភាព​ជូន​អតិថិជន​។ ​រូបថត តុង សុប្រាជ្ញ

ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​សុខាភិបាល​អាច​ជួយ​កែ​ឥរិយាបថ​គ្រូពេទ្យ និង​ ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ

រឿង​សុខាភិបាល​មិន​ខុស​អ្វី​ពី​រឿង​វប្បធម៌​ទេ​ខណៈ​ដែល​រោងកុន រោង​ល្ខោន មហោស្រព​​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​លក់​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ខ្ទេចខ្ទី​ជិត​អស់​ហើយ​លុយ​ក៏​មិន​ដឹង​ជា​ទៅ​ទី​ណា​ដែរ​។

រីឯ​រោងកុន​ខ្លះ​ទៀត​ទុក​ចោល​មិន​ដំណើរការ​រង់ចាំ​ម៉ូយ​ក្រែង​បាន​ថ្លៃ​កប់​ក្តោង​នេះ​សុទ្ធ​តែ​ស្នាដៃ​មនុស្ស​ចាស់ៗ​ជា​អ្នក​លក់​ដូច​លក់​វប្បធម៌​​ខ្លួន​ឯង​អ៊ីចឹង​តែ​បែរ​ទៅ​ជា​បង្វែរ​ឲ្យ​យុវជន​ខំប្រឹង​កសាង​វប្បធម៌​ឡើង​វិញ​ក្រោម​ស្លាក «​យុវជន​ជា​សសរ​ទ្រូង​នៃ​ខឿន​វប្បធម៌​ជាតិ​» កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ៣ ខែ​មីនា​កន្លង​ទៅ​នេះ​។

ធ្វើ​អ៊ីចឹងៗ​​ស្រស់ៗ​ពេក តើ​ឲ្យ​យុវជន​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​ម៉េច​ទៅ​បើ​អត់​ឃើញ​ដាក់​បញ្ចូល​យុវជន​ថា​ត្រូវ​ធ្វើ​អ្វី​ផង​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​វប្បធម៌​? ​មើល​ទៅ​​ដូចជា​មិន​សម​?

ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ រឿង​សុខាភិបាល​ក៏​មាន​ករណី​លក់ដូរ​នេះ​ដែរ​ដោយ​លក់​តាំង​ពី​ពេទ្យ​តំបន់​ ៣ ​នៅ​ផ្លូវ​ហ្សាលឌឺហ្គោល​មន្ទីរពេទ្យ​ ១ ​ឧសភា​ (​ពេទ្យ​នគរបាល​នៅ​ជិត​វត្ត​កោះ​) ​មន្ទីរពេទ្យ​​ចិន​ មជ្ឃមណ្ឌល​ជំងឺ​សើ​ស្បែក និង​ជំងឺ​អេដស៍​កម្មវិធី​លើក​កម្ពស់​សុខភាព​ (​អគារ​ ៤២ ​ជាន់​-Prime Location) រហូត​ដល់​លក់​​ក្រសួង​ខ្លួន​ឯង​ទៅ​ឲ្យ​សេដ្ឋី​យក​លុយ​ចែក​គ្នា​អស់​កាលពី​ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ​ថ្មីៗ​នេះ​លក់​ពេទ្យ​បង្អែក​កាកបាទ​ក្រហម​នៅ​ក្បែរ​វិមាន​ឯករាជ្យ​ទៅ​ឲ្យ​ធនាគារ​ឯកជន​បាត់​ទៀត​ខាង​មន្ដ្រី​នៅ​ស្ថាប័ន​​កាកបាទ​ក្រហម​កម្ពុជា​ក៏​គ្មាន​ឮ​មាត់​ឮក​ដែរ​នៅ​ត្រជាក់​​ល្ហឹម​ធ្វើ​មិន​ដឹង​មិន​ឮ​ទោះ​បី​បាត់​ឈ្មោះ​​មន្ទីរពេទ្យ​កាកបាទ​ក្រហម​​ក៏ដោយ​។

រីឯ​ពេទ្យ​​បង្អែក​ក្រុង​កុំ​តែ​បាតុកម្ម​ទាន់​កុំ​អី​ស៊ី​ដាច់​បាត់​ទៀត​។ ករណី​លក់​មិន​មែន​កម្រិត​​ត្រឹម​រដ្ឋមន្ត្រី​ជា​អ្នក​ចុះ​ហត្ថលេខា​លក់​បាន​នោះ​ទេ​។ ចុះ​បើ​លក់​ភ្លូកទឹក​ភ្លូកដី​យ៉ាង​ហ្នឹងៗ​ប្រាក់​ខែ​គ្រូពេទ្យ​នៅ​តែ​ទាប​ដដែល​ថ្នាក់​លើ​​ចេះ​តែ​គាបតៗ​គ្នា​ឲ្យ​គ្រូពេទ្យ​កុំ​យក​លុយ​​ក្រៅ​ កុំ​ប្រើ​ពាក្យ​សម្តី​អសុរោះ ឬ​ក៏​ធ្វើ​មិន​ដឹង​មិន​ឮ​ចំពោះ​អ្នក​ជំងី​ដដែលៗ​តាំងពី​ឆ្នាំ​ ៨០ ​មក​តែ​ការ​កែប្រែ​នោះ​មិន​​បាន​ទៅ​តាម​អ្វី​ដែល​អតិថិជន​ចង់​បាន​នោះ​ទេ​។

ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ចេះ​តែ​ចង់​កែទម្រង់​នេះ​កែ​ទម្រង់​នោះ​ដូច​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ត្រឹម​តែ​ជំរុញ​​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ឲ្យ​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​កែទម្រង់​វិមជ្ឈការ និង​វិសហមជ្ឈការ (D&D) ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០១៦ ទៅលើ​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​ និង​ធនធាន​ទៅ​ឲ្យ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​។

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​រាល់​ថ្ងៃ​នេះ​វិស័យ​សុខាភិបាល​ទាំង​មូល​ដើរ​បាន​មួយ​ភាគ​ធំ​ដោយសារ​ជំនួយ​មិន​ត្រឹម​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ​យក​លុយ​ជំនួយ​ពុករលួយ​ទៀត​ដូច​អង្គការ Global Fund រកឃើញ​រឿង​តម្លៃ​ទិញ​មុង​​ការពារ​មូស​។ តែ​ពេល​ខ្លះ​រឿង​បញ្ហា​សុខភាព​នេះ​គឺ​ប៉ះពាល់​បណ្តាល​មកពី​ការ​បណ្តែត​បណ្តោយ​ស្ថាប័ន​ពិនិត្យ​គុណភាព​ទំនិញ​នាំ​ចូល​ដូចជា​កាំកុងត្រូល គយ និង​ប៉ូលិស​សេដ្ឋកិច្ច​ជាដើម​ដែល​គ្មាន​សមត្ថភាព ឬ​ក៏​ពុករលួយ​ចេះ​តែ​ឲ្យ​ទំនិញ​ខូច​​គុណភាព​ចូល និង​ថ្នាំ​ក្លែងក្លាយ ឬ​ក៏​ការ​ពិនិត្យ​ម្ហូបអាហារ​ក្នុង​ស្រុក​គ្មាន​គុណភាព​តែ​ដល់​ពេល​ពុល​ស្លាប់​ចេះ​តែ​នាំ​គ្នា​ទម្លាក់​កំហុស​តែ​ពេទ្យ​ហើយ​ជាពិសេស​ផលប៉ះពាល់​ពី​​ការ​លក់ដូរ​ពេទ្យ​បង្អែក​នេះ​ទៀត​សោត​គឺ​ខុស​ទៅ​នឹង​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ពេទ្យ​បង្អែក​មួយ​គ្រប​ដណ្តប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ ១០ ​ម៉ឺន​នាក់​​ដែល​នៅ​ក្បែរ​អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​​ចេះ​តែ​មាន​គម្លាត​កាន់​តែ​ធំ​ទៅៗ​សន្លឹក​ឆ្នោត​ ២០១៧-២០១៨ ក៏​ចេះ​តែ​ឆ្ងាយ​ទៅៗ​ដែរ​។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ថ្មីៗ​នេះ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​អនុម័ត​ឲ្យ​និស្សិត​ពេទ្យ​ដែល​ប្រឡង​ធ្លាក់​មធ្យម​ភាគ​ទាំងអស់ និង​បាន​ធ្វើ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​នោះ​ឲ្យ​ជាប់​ទាំង​អស់​ចំនួន​ ២ ​លើក​រួច​មក​ហើយ​។ ​​

ទាំង​នេះ​សុទ្ធ​តែ​ជា​បញ្ហា​ផលប៉ះពាល់​ពី​ខាង​ក្រៅ​មក​លើ​វិស័យ​សុខាភិបាល​។

រីឯ​ផលប៉ះពាល់​ពី​ខាង​ក្នុង​វិញ​ម្តង​បើ​ប្រៀប​ធៀប​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​សុខាភិបាល​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ម ប៊ុនហេង ជាមួយ​នឹង​លោក​បណ្ឌិត ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំ​វិញ​ដែល​ការងារ​លោក​ទាំង​ ២ ​នៅ​កៀក​នឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឃើញ​សកម្មភាព​ខុស​គ្នា​ច្រើន​ណាស់​។ ក្រៅតែ​ពី​ការ​ប្រជុំ​ការ​ចុះ​កាត់​ខ្សែ​បូ​សម្ពោធ​មណ្ឌល​សុខភាព និង​ការ​ចែក​អំណោយ​តើ​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​សុខាភិបាល​ធ្វើ​អ្វី​ខ្លះ​?

គ្រាន់​តែ​រឿង​ផ្ទុះ​ការ​រីក​រាលដាល​ជំងឺ​អេដស៍​នៅ​ឃុំ​រកា​ ខេត្ត​បាត់ដំបង​ឥឡូវ​នេះ​កើន​ជាង​ ២៨០ ​នាក់ និង​មាន​អ្នក​ស្លាប់​ជាង​ ១០ ​នាក់​ទៅ​ហើយ​នេះ​ក៏​មក​​តែ​ពី​ការ​ខ្វះ​សមត្ថភាព​ការ​គ្រប់គ្រង​គ្រូពេទ្យ​ខុស​ច្បាប់​ដើរ​ចាក់​​ថ្នាំ​តាម​ភូមិ​ និង​អ្នក​លក់​ឱសថ​ខុស​ច្បាប់​។

គ្រាន់​តែ​ករណី​នៅ​ឃុំ​រកា​នេះ​ខ្មាស​គេ​ពេញ​ពិភពលោក​ទៅ​ហើយ​គូទ​នៅ​កណ្តាល​វាល​ដែល​ខំ​អួត​ប្រាប់​គេ​ថា​អត្រា​ប្រេវ៉ាឡង់​នៃ​អ្នក​ផ្ទុក​មេរោគ​អេដស៍​ធ្លាក់​ចុះ​មក​ដល់​​ ០,៦ ​ភាគរយ​ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៣​ បើ​នៅ​ស្រុក​គេ​ជឿន​លឿន​រដ្ឋមន្ត្រី​សុខាភិបាល​គេ​ចុះ​​ចេញ​ពី​តំណែង​ទៅ​ហើយ​។

បើ​និយាយ​ពី​ឥរិយាបថ និង​ការ​ប្រើ​ពាក្យ​សម្តី​របស់​គ្រូពេទ្យ​ហ្នឹង​រហូត​ដល់​ចាស់ៗ​គាត់​ថា​៖ «​បើ​ស្អប់​មនុស្ស​ម្នាក់​គឺ​គាត់​ស្អប់​ដល់​ឆ្មប​បង្កើត​មក​ទៅ​ទៀត​!» ឮ​តែ​រំឭក​ការ​កែប្រែ​នេះ​តាំង​តែ​ពី​យូរ​មក​ហើយ​ដដែលៗ​ដូចជា​មិន​ឃើញ​ផ្លាស់ប្តូរ​គួរ​កត់សម្គាល់​សោះ​គឺ​ធ្វើ​បាន​ដោយ​កន្លែង​ដុំៗ​។

ចំណែក​ឯ​រឿង​កំណែ​ទម្រង់​ D&D ​វិញ​ (www.ncdd.gov.kh) ​គឺ​ក្រសួង​អប់រំ​​ក៏​បាន​ផ្ទេរ​អំណាច​ការ​គ្រប់គ្រង​កម្រិត​បឋម​សិក្សា​ចុះ​មក​ក្រុង-ស្រុក​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ឲ្យ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​មុន​គេ​រីឯ​ក្រសួង​សុខាភិបាល​នៅ​អេះ​អុញៗ​ត្រិម​តុមៗ​ក្នុង​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​គ្រប់គ្រង​មណ្ឌល​សុខភាព​ដែល​នៅ​ក្រោម​ឱវាទ​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​សុខាភិបាល​ចំនួន​ ៤ ​តូចៗ​នៅ​ឡើយ​ទេ​មើល​ទៅ​ហាក់បី​ដូចជា​នៅ​យឺតយ៉ាវ​ជាង​គេ​។

ដោយសារ​តែ​ភាព​ស្ពឹក​ស្រពន់​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​សុខាភិបាល​នេះ​ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​កំណើន​ថវិកា​ឆ្នាំ​ ២០១៦ ​នេះ​របស់​វិស័យ​សុខាភិបាល​តិច​ជាង​អប់រំ​ដល់​ទៅ​ ៣ ​ដង​គឺ​សុខាភិបាល​មាន​កំណើន​តែ​ ៨ ​ភាគរយ​ទេ​រីឯ​អប់រំ​បាន​ដល់​ទៅ​ ២៨ ​ភាគរយ​ (MoEF, 2016) បើ​ទោះបី​ជា​វិស័យ​ទាំង​ ២ ​នេះ​ជា​វិស័យ​អាទិភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក៏ដោយ​។

តាមរយៈ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វាយតម្លៃ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​លឿន​ដោយ​​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ទាំង​ ៥ ​របស់​វិស័យ​​សុខាភិបាល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា​៖ «​ការ​ពង្រឹង​ច្បាប់​គ្រប់គ្រង​វិជ្ជាជីវៈ​សុខាភិបាល​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​» ​ដែល​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​ ១០ ខែ​មីនា​កន្លង​ទៅ​នេះ​បង្ហាញ​ថា​៖ «​គ្រូពេទ្យ​ដែល​រកស៊ី​ចាក់​ថ្នាំ​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​មិន​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ទេ​ហើយ​ទន្តពេទ្យ និង​គិលានុបដ្ឋាក​តែ​ ២ ​ភាគ​ ៣ ​ប៉ុណ្ណោះ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ត្រឹមត្រូវ​ស្រប​ច្បាប់​»​។ នេះ​មិន​ទាន់​គិត​ពេទ្យ​ដើរ​ចាក់​ថ្នាំ​តាម​ភូមិ​គ្មាន​សញ្ញាបត្រ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​ផង​ទេ​។

នេះ​មកពី​ចំណុច​ខ្វះខាត​នៃ​កិច្ចសហការ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ និង​សមត្ថកិច្ច​ក្នុង​ការ​ជួយ​ដោះស្រាយ​និយាយ​ភាសា​បច្ចេកទេស​គឺ​មក​ពី​ស្ថាប័ន​នេះ​មិន​បាន​ផ្ទេរ​​អំណាច​មក​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​ក្នុង​ការ​លុប​បំបាត់​សេវា​ឯកជន​ខុស​ច្បាប់ និង​ការ​កែប្រែ​ឥរិយាបថ​គ្រូពេទ្យ​បើ​ទោះបី​ជា​ស្ថាប័ន​ខ្លួនឯង​មិន​មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រង​ហើយ​នៅ​ឱប​អំណាច និង​ការងារ​មិន​ទម្លាក់​ឲ្យ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​ឲ្យ​ស្រប​ទៅ​នឹង​កំណែ​ទម្រង់​ D&D ក៏ដោយ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​នៅ​ថ្នាក់​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​សុខាភិបាល​ (OD) ​ក៏​មាន​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​ខ្លះ​ធ្វើ​បាន​ល្អ​សឹង​តែ​ឥតខ្ចោះ​នោះ​ដែរ​ដូច​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​អង្គរជុំ ខេត្ត​សៀមរាប​កុំ​ថា​ឡើយ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​សូម្បី​តែ​អង្គការ​ដៃគូ ឬក៏​ម្ចាស់​ជំនួយ​ធំៗ​ដែល​ធ្វើការ​ជាមួយ​ក៏​សុំ​សរសើរ​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​មួយ​នេះ​អនុវត្ត​បាន​ល្អ​ដែរ​។ តាមរយៈ​ការ​សិក្សា​ចង​ក្រង​ឯកសារ​របស់​អង្គការ​ URC កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០០៩ បាន​បង្ហាញ​ពី​សមិទ្ធផល​ ៥ ​ឆ្នាំ​ពី​ឆ្នាំ​ ២០០៥-២០០៩ ឃើញ​ថា​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​បាន​បញ្ឈប់​ឆ្មប​បុរាណ និង​លុប​បំបាត់​សេវា​សុខាភិបាល​ខុស​ច្បាប់​ដូចជា​ពេទ្យ​ដើរ​ចាក់​ថ្នាំ​តាម​ភូមិ ​និង​អ្នក​លក់​ថ្នាំ​ពេទ្យ​តាម​ភូមិ​ជាដើម​ដើម្បី​ឲ្យ​អតិថិជន និង​អ្នក​ជំងឺ​មក​បម្រើ​សេវា​ពេទ្យ​រដ្ឋ​វិញ​ម្តង​ធ្វើឲ្យ​ប្រាក់​ចំណូល​ហិរញ្ញប្បទាន​កំណើន​កើនឡើង​ ៥ ​ដង​ផង​ដែរ​»​។

ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​លោក ម៉ក់ សំអឿន ប្រធាន​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​អង្គរជុំ​បាន​ថ្លែង​ថា​៖ «​ការ​ធ្វើ​បាន​កិច្ចការ​នេះ​មកពី​មាន​កិច្ចសហការ​ល្អ​ជាមួយ​រដ្ឋបាល​ស្រុក និង​ឃុំ​ជាពិសេស​សេវា​ ២៤ ​ម៉ោង​របស់​យើង​ឲ្យ​រួច​សិន​ហើយ​លោក​ក៏​មាន​ផែនការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​សាកល្បង​គឺ​ផ្ទេរ​មុខងារ​គ្រប់គ្រង​មណ្ឌល​សុខភាព​ទៅ​រដ្ឋបាល​ស្រុក​ឲ្យ​ស្រប​ទៅ​នឹង​កំណែ​ទម្រង់​ D&D របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​»​។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​លោក​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ការ​អនុវត្ត​ជាន់​គ្នា​ (double practice) ​របស់​គ្រូពេទ្យ​ដែល​ធ្វើ​ការងារ​រដ្ឋ​ផង និង​ការងារ​គ្លិនិក ឬ​នៅ​បន្ទប់​ពិគ្រោះ​យោបល់​របស់​ខ្លួន​នៅ​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​ផង​ដែល​ជា​ហេតុ​ធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល និង​ពាក្យ​សម្តី​គំរោះ​គំរើយ​ដាក់​អ្នក​ជំងឺ​។ អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​លោក​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​គាត់​ជ្រើសរើស​តែ​មួយ​ទេ​។ ​

មក​ទល់​ពេល​នេះ​គ្រូពេទ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​អង្គរជុំ​ទទួល​បាន​ផល​លាភ​ចំណូល​ក្រៅ​ពី​ប្រាក់ខែ​ដោយ​ផ្អែក​ទៅ​តាម​តារាង​ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​យ៉ាង​តិច​ក៏​ ៣៥០ ​ដុល្លារ​ដែរ​សម្រាប់​បុគ្គលិក​ធ្វើការ​នៅ​ទី​នោះ​។

បើ​តាមរយៈ​អ្នក​ជំនាញ​ខាង​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​កាលពី​ឆ្នាំ​ទៅ​បាន​ចែក​រំលែក​បទពិសោធ​​យុទ្ធសាស្ត្រ​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​នៅ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន និង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ដែល​គេ​ដើរ​ទៅ​លឿន​ (Big bang) នោះ​គឺ​គេ​ផ្ទេរ​មុខងារ​ជា​កាតព្វកិច្ច​ទាំង​ស្រុង​ពី​ថ្នាក់​ជាតិ​ទៅ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង និង​តាមរយៈ​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​ឲ្យ​មន្ត្រី​នៅ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ខ្ពស់​ដូច​ថ្នាក់​ជាតិ​ដែរ​ហើយ​មាន​ប្រាក់​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​មន្ត្រី​ទាំង​នោះ​ទៀត​។

ហេតុ​ដូចនេះ​ហើយ​បាន​ជា​មន្ត្រី​គេ​ចូលចិត្ត​ទៅ​ធ្វើការ​នៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ជាពិសេស​លើក​ទឹក​ចិត្ត​មន្ត្រី​ដែល​មាន​ស្រុក​កំណើត​របស់​ខ្លួន​ឯង​អភិវឌ្ឍ​នៅ​នឹង​កន្លែង​ផ្ទាល់​តែ​ម្តង​។

ចំណុច​កន្លែង​នេះ​ខុស​ពី​ស្រុក​ខ្មែរ​គឺ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ​បាន​ត្រឹម​តែ​លើក​ទឹកចិត្ត​និស្សិត​ឲ្យ​រៀន​ធ្វើ​ជា​គ្រូពេទ្យ​ហើយ​ឲ្យ​ទៅ​ធ្វើការ​នៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​នៅ​កន្លែង​ស្រុក​កំណើត​ខ្លួនឯង​ដដែល​តែ​មិន​បាន​លើក​ឡើង​អំពី​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់ខែ និង​ប្រាក់​លើក​ទឹកចិត្ត​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​នោះ​ទេ​ក៏​មិន​ប្រាប់​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ឈប់​លក់ ឬ​ក៏​ដោះដូរ​មន្ទីរពេទ្យ ឬ​ក៏​មណ្ឌល​សុខភាព​នោះ​ដែរ​។

សរុប​មក​វិញ​មិន​លំបាក​ដូច​ទៅ​សុំ​ភ្លើង​យក្ស​នោះ​ទេ​ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​សុខាភិបាល​នោះ​គឺ​យក​ផែនការ​គោល​នយោបាយ​ គោល​ការ​ណែនាំ និង​លិខិត​បទដ្ឋាន​គតិយុត្ដិ​ក្នុង​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​ជា​កាត្វកិច្ច​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​លេខាធិការដ្ឋាន​ គ.ជ.អ.ប មក​អនុវត្ត​គួប​ផ្សំ​ទៅ​នឹង​បទពិសោធ​​ដែល​បាន​អនុវត្ត​ល្អ​នៅ​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​សុខាភិបាល​អង្គរជុំ​ជាពិសេស​នោះ​គឺ​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ឥរិយាបថ​​គ្រូពេទ្យ​ឲ្យ​វិជ្ជមាន​នោះ​មាន​តែ​ធ្វើ​វេទិកា​សាធារណៈ​ដែល​មាន​ថ្នាក់​ស្រុក ​ថ្នាក់​ឃុំ ហើយ​អញ្ជើញ​គ្រូពេទ្យ​ទាំងអស់​មក​ចូលរួម​ស្តាំ​មតិ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ជា​អ្នក​ទទួល​សេវា​ផ្ទាល់​ដោយ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឲ្យ​ស្រប​ទៅ​នឹង​គោល​ការ​ណែនាំ​ប្រតិបត្តិ​របស់​សិទ្ធិ​របស់​អតិថិជន និង​សិទ្ធិ​កាតព្វកិច្ច​របស់​អ្នក​ផ្តល់​សេវា​សុខភាព (MOH/GIZ, 2007)​។ ​

រួម​ជាមួយ​នឹង​ការ​ដក​ពិសោធ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី និង​ហ្វីលីពីន​ដើម្បី​ឲ្យ​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​តម្រូវការ​ជាក់ស្តែង​ទៅ​តាម​ការ​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋបាល​ស្រុក​នីមួយៗ​សំខាន់​ការ​ផ្តល់​អំណាច​មក​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ឲ្យ​គោរព​ទៅ​តាម​គំនិត​ជា​គោល​របស់​វិមជ្ឈការ​គឺ​ការ​ផ្ទេរ​ទាំង​មុខងារ ទាំង​ធនធាន​ថវិកា និង​ធនធាន​មនុស្ស​តែ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​មាន​តួនាទី​ជា​អ្នក​រក​ថវិកា​កៀរគរ​ទាំង​រដ្ឋាភិបាល ទាំង​ម្ចាស់​ជំនួយ​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​សុខាភិបាល​នៅ​ស្រុក​ប្រតិបត្តិ​ផង​ដែរ​មិនមែន​គ្រាន់​តែ​គ្រប់គ្រង​រួច​ខ្លួន​នោះ​ទេ​។

ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ក្រសួង​បរិស្ថាន​បាន​ផ្ទេរ​មុខងារ​ជា​កាតព្វកិច្ច​ការ​គ្រប់គ្រង​សំរាម​សំណល់​រឹង​មក​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​តាំងពី​ឆ្នាំ​ទៅ​មក​ម្លេះ​គេ​ធ្វើ​បាន​? រីឯ​ក្រសួង​សុខាភិបាល​ធ្វើ​មិន​បាន​? ឬ​មួយ​ទាល់​តែ​រដ្ឋមន្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ដូច​លោក សាយ សំអាល់ បាន​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់​វិមជ្ឈការ និង​វិសហមជ្ឈការ​បាន​?

ចូល​រួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ ​soprach.tong@phnompenhpost.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍