The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ការ​គិត​គូរ​ពី​សុខភាព​មនុស្ស​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​អាច​បញ្ឈប់​ការ​ជក់​បារី​បាន!

ការ​គិត​គូរ​ពី​សុខភាព​មនុស្ស​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​អាច​បញ្ឈប់​ការ​ជក់​បារី​បាន!

បុរស​ម្នាក់​អង្គុយ​ជក់​បារី​នៅ​តាម​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ​មួយ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ នា​ពេល​កន្លង​មក។
បុរស​ម្នាក់​អង្គុយ​ជក់​បារី​នៅ​តាម​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ​មួយ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ នា​ពេល​កន្លង​មក។ ផា លីណា

ការ​គិត​គូរ​ពី​សុខភាព​មនុស្ស​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​អាច​បញ្ឈប់​ការ​ជក់​បារី​បាន!

បើ​សិន​ជា​សួរ​ទៅ​អ្នក​ជក់​បារី ថា តើ​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន​ថា ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ ឬ​ក៏​ស្លាប់​មុន​អាយុ​រំពឹង​ទុក​ដែរ​ឬទេ? គាត់​នឹង​ឆ្លើយ​ថា៖ «បាទ ឬ​ក៏​ចាស ខ្ញុំ​ដឹង» បើ​ដឹង​ចុះ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​គាត់​នៅ​តែ ខំ​ប្រឹង​ជក់​ដល់​ណា​ទៀត?

ដោយ​សារ​តែ​ភាព​មាន​អំណាច​របស់​អ្នក​ជក់​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ​ក្តី នៅ​ផ្ទះ​ក្តី នៅ​តាម​ភោជនីយដ្ឋាន​ក្តី ឬ​ក៏​កន្លែង​សេវា​កម្សាន្ត​ក្តី គឺជា​កត្តា​មួយ​ចម្បង​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ញៀន​បារី​បាន បើ​ទោះ​បី​ជា​គាត់​ចង់​ឈប់​ក៏​ដោយ ក៏​ពិបាក​ឈប់​ណាស់​ព្រោះ​គ្មាន​អ្នក​ណា​ហ៊ាន​ថា​ឲ្យ​គាត់។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត គ្មាន​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ត្រូវ​មាន​ទោស​ទណ្ឌ​ឬ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ពិន័យ​ដោយ​សារ​តែ​ការ​ជក់​បារី​នៅ​កន្លែង​ហាម​ឃាត់​ដោយ​ច្បាប់។ ដោយ​សារ​វិសាលភាព​នៃ​គ្រោះ​ថ្នាក់​បណ្តាល​មក​ពី​ថ្នាំ​ជក់​កាន់​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ទៅៗ​ដែល​មាន​ទិន្នន័យ​ថ្មីៗ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក គឺ​មាន​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជក់​បារី​ឡើង​ដល់​ជិត ៦ លាន​នាក់​នៅ​លើ​ពិភពលោក​ក្នុង​នោះ​សម្រាប់​តំបន់​អាស៊ាន​ក៏​មាន​អ្នក​ស្លាប់​ដល់​ទៅ​កន្លះ​លាន​នាក់​ដែរ។

រីឯ ប្រទេស​កម្ពុជា វិញ ក៏​មាន​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជក់​បារី​ប្រហែល​ជា ១ ម៉ឺន​នាក់​ក្នុង ១ ឆ្នាំ​មាន​ន័យ​ថា មនុស្ស ៣០ នាក់​ស្លាប់​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ដោយ​សារ​ថ្នាំ​ជក់ ហើយ​មាន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ជិត ២ លាន​នាក់​កំពុង​តែ​ជក់​បារី។ (MOP, 2011) អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ ប្រទេស​នីមួយៗ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ប្រឹង​ប្រែង​បង្កើត​ច្បាប់​ឬ​ក៏​តាក់​តែង​គោល​នយោបាយ​ប្រឆំាង​នឹង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ថ្នាំ​ជក់​ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​កាត់​បន្ថយ​អត្រា​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ការ​ជក់​បារី។ ឥឡូវ​នេះ​ឈាន​ដល់​ការ​រឹត​បន្តឹង​ដូច​នៅ ប្រទេស​អូស្រ្តាលី កាល​ពី ឆ្នាំ​២០១២ បាន​បង្កើត​គោល​នយោបាយ​វេច​ខ្ចប់​ថ្នាំ​ជក់​ទាំង​អស់​តែ​មួយ​ម៉ូដ (Tobacco Plain Packaging) មាន​ន័យ​ថា នៅ​គ្រប់​ម៉ាក​របស់​បារី​ទាំង​អស់ គឺ​មាន​កញ្ចប់​ពណ៌​តែ​មួយ គ្មាន​និមិត្ត​សញ្ញា មាន​រូបភាព​បង្ហាញ​ពី​ប្រភេទ​នៃ​ជំងឺ ឬ​ការ​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ថ្នាំ​ជក់​នៅ​លើ​សម្បក​កញ្ចប់​ធំៗ តែ​មាន​ឈ្មោះ​ក្រុម​ហ៊ុន​ថ្នាំ​ជក់​តូចៗ​នៅ​លើ​សម្បក​កញ្ចប់​ហើយ​នៅ​បារី​គ្មាន​អក្សរ ឬ​ក៏​និមិត្ត​សញ្ញា​អ្វី​ទាំង​អស់។

នៅ ឆ្នាំ​២០១៣ ឃើញ​ថា សមតុល្យ​សូចនាករ​ថ្នាំ​ជក់​ដែល​មាន​លក់​នៅ​ទីផ្សារ ប្រទេស​អូស្ត្រាលី មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ ៣,៤ ភាគរយ​បើ​ប្រៀប​ធៀប​ទៅ​នឹង ឆ្នាំ​២០១២។ កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន រដ្ឋ​មន្ត្រី​សុខាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​បារាំង ក៏​កំពុង​រៀបចំ​ដាក់​ចេញ​នូវ​គោល​នយោបាយ​វេច​ខ្ចប់​ថ្នាំ​ជក់​ទាំង​អស់​តែ​មួយ​ម៉ូដ (TPP) ដូច​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ដែរ​ដោយ​សារ​មាន​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ថ្នាំ​ជក់​នៅ​ប្រទេស​បារាំង កើន​ឡើង​ជាង ៧ ម៉ឺន​នាក់​ក្នុង ១ ឆ្នាំ​ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៦ បារាំង មាន​ផែន​ការ​នឹង​បញ្ឈប់​ការ​ជក់​បែប​អេឡិច​ត្រូនិក (e-cigarette) ផង​ដែរ​ព្រោះ​វា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង​បារី​កន្ទុយ​ស្នោ​ដែរ។

ទន្ទឹម​គ្នា​នោះ​ដែរ ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ការ​វិវត្ត​នៃ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្នាំ​ជក់​នៅ​លើ​ពិភពលោក​នឹង​គេ​ដែរ កាល​ពី​សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏​បង្ហាញ​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​លោក​ពី​ភាព​ជោគ​ជ័យ​លើក ទី១១ ថា លោក​ឈប់​ជក់​បារី​មែន​ទែន​ហើយ ដោយ​សារ​ភរិយា​របស់​លោក​មាន​ការ​ធុញ​ទ្រាន់ នឹង​ផ្សែង​បារី​របស់​លោក​យូរ​ហើយ។ កន្លង​មក​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី បាន​បញ្ឈប់​ការ​ជក់​ទាំង​ស្រុង​នៅ​ទី​កន្លែង​សាធារណៈ​ជា​ពិសេស​នៅ​ពេល​អាន​សុន្ទរកថា​ជាដើម តែ​លោក​លួច​ជក់​នៅ​ក្រៅ​វាំងនន មាន​ពេល​ខ្លះ​លោក​ថ្លែង​ពី​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​លោក​ថា ឈប់​ជក់​បារី​ហើយ ដោយ​សារ​តែ​លោក​លើក​ចៅ​របស់​លោក​ព​និង​ថើប​ចៅ​របស់​លោក ហើយ​ចៅ​របស់​លោក​គ្រវី​ក្បាល​ហើយ​និយាយ​ថា ធុំ​ក្លិន​ស្អុយ​ផ្សែង​បារី​ពី​លោក​តា​ណាស់។ នេះ​ដោយ​សារ​តែ​អំណាច​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​ហ៊ាន​ប្រាប់​លោក​ថា ឈប់​ជក់​បារី​ទៅ ឬ​ក៏​បើ​ប្រាប់​ទៅ​ក៏​មិន​ស្តាប់​ដែរ អ៊ីចឹង​មាន​តែ​តាម​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​លោក​ទៅ​ក្នុង​ការ​បញ្ឈប់​វា។

បើ​ទោះ​បី​ជា​កម្ពុជា មិន​ទាន់​បាន​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​តាក់​តែង​គោល​នយោបាយ​វេច​ខ្ចប់​ថ្នាំ​ជក់​ទាំង​អស់​តែ​មួយ​ម៉ូដ (TPP) រឹត​ត្បិត​ដូច​នៅ ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ដែល​ជា​ប្រទេស​នាំ​មុខ​គេ​នោះ ក៏​ដោយ​តែ​កម្ពុជា​បាន​និង​កំពុង​បង្កើត​ច្បាប់​និង​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នៅ​ក្នុង​រូបភាព​មួយ​ចំនួន​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្នាំ​ជក់​ដែរ។

មក​ដល់ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៤ ក្រសួង​សុខាភិបាល បាន​ចេញ​សារាចរ​ស្តី​ពី​វិធានការ​ហាម​ការ​ជក់ និង​ការ​បង្ហុយ​ផ្សែង​ផលិត​ផល​ថ្នាំ​ជក់ នៅ​កន្លែង​ធ្វើ​ការ និង​កន្លែង​សាធារណៈ ហើយ​ចុង​ក្រោយ​នេះ គឺ​ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​ទើប​តែ​ចាប់​ផ្តើម​យក​អាករ​ពី ១០ ទៅ ១៥ ភាគ​រយ​លើ​បារី​ចាប់​អនុវត្ត​តាំង​ពី ខែ​កក្កដា កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ។

បញ្ហា​អនុវត្ត​ច្បាប់​ទាំង​អស់​នេះ​សព្វ​ថ្ងៃ មាន​ការ​យឺត​យ៉ាវ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ឥរិយាបថ​របស់​អ្នក​ជក់​និង​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​សុខភាព​អ្នក​ដទៃ​ទៀត ដែល​ទទួល​ផ្សែង​ពី​អ្នក​ជក់ (Secondhand smokers) បើ​និយាយ​ពី​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជ​កម្ម មាន​ការ​បើក​ចំហ​តាម​រយៈ​ការ​បំភាន់​ភ្នែក​ដែល​ច្បាប់​បាន​ចែង​ហើយ​ក៏​ដោយ។

ឧទាហរណ៍​នៅ​ពេល​យប់​តាម​ភោជនីយដ្ឋាន​មួយ​ចំនួន​ធំ​នៅ​មាន​ស្ត្រី​ឃោសនា​អំពី​ផលិតផល​បារី ឲ្យ​អតិថិជន​សាក​ល្បង​ជក់​ដដែល។ រីឯ​ការ​ជក់​នៅ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​តាំង​ពី​ថ្នាក់​ជាតិ ដល់​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​វិញ គឺ​សឹង​តែ​គ្រប់​ស្ថាប័ន​ទាំង​អស់​នៅ​មាន​ការ​ជក់​បារី​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ ឬ​អគារ​នៅ​ឡើយ​ទេ ជា​ពិសេស​ស្ថាប័ន​សមត្ថកិច្ច​និង​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ បើក​ទ្វារ​ឡើង​ធុំ​ក្លិន​បារី​ហួង។

និយាយ​ឲ្យ​ចំ​ទៅ ឲ្យ​តែ​មាន​មេៗ​ចេះ​ជក់​បារី គឺ​មាន​កូន​ចៅ​ជក់​ដែរ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​ម៉ាស៊ីន​ត្រជាក់​ក៏​មាន​ដែរ តែ​បើ​មាន​ប្រធាន​ណា​មិន​ចេះ​ជក់​ទេ គឺ​កូន​ចៅ​ដែល​ចេះ​ជក់​ក៏​នំា​គ្នា​ជក់​គេច​ចេញ​ឆ្ងាយ​ពី​អគារ​ការិយាល័យ។ តែ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​មួយ​ទៀត​នោះ គឺ​វេជ្ជ​បណ្ឌិត​ទាំង​ខ្មែរ​ទាំង​បរទេស​ខ្លះ​គឺ​នៅ​តែ​ជក់​បារី​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​មន្ទីរពេទ្យ​ជាតិ និង​សាលា​ពេទ្យ​ដដែល។

នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​អតិថិជន​នៅ​តែ​មាន​គំនិត​ថា ខ្លួន​ដូច​ជា ស្តេច​អ៊ីចឹង បើ​គាត់​ចង់​ជក់​គឺ​ជក់​ម៉ាសេរី​គ្មាន​ម្ចាស់​ហាង ឬ​ក៏​ភ្ញៀវ​ដទៃ​ទៀត ហ៊ាន​នៅ​ក្បែរ​គាត់​ទេ ព្រោះ​គ្មាន​អ្នក​ណា​ហ៊ាន​ទៅ​ថា អី​ឲ្យ​គាត់​ទេ និយាយ​ស្រួល​មិន​ស្រួល ឈ្លោះ​គ្នា​វ៉ៃ​គ្នា​ប្រាវ​ឥឡូវ​ហ្នឹង «បើ​មិន​ចេញ​មក​ទាំង​កាក គេ​ជក់ ជក់​លុយ​គេ​ទេ​តើ? គេ​មាន​សុំ​លុយ​អ្នក​ឯង​មក​ទិញ​ជក់​ឯណា ចេះ​ដឹង​អី​រឿង​គេ​ម៉្លេះ?»។ អ៊ីចឹង​ទេ​ដើម្បី​ចៀស​វាង​វិវាទ​នឹង​គ្នា គឺ​មាន​តែ​នាំ​គ្នា​ដើរ​ទៅ​រក​ទីទួល​សុវត្ថិភាព​ឲ្យ​ឆ្ងាយ​ពី​កន្លែង​អ្នក​ជក់​នោះ កុំ​ឲ្យ​ក្លិន​ផ្សែង​បារី​ហើរ​ដល់។ ដោយ​សារ​តែ​ច្បាប់​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្នាំ​ជក់​ហ្នឹង បាន​ដាក់​បន្ទុក​ទៅ​ម្ចាស់​ហាង តែ​មិន​បាន​ដាក់​បន្ទុក​ទៅ​លើ​អ្នក​ជក់ អ៊ីចឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ជក់​នៅ​តែ​ក្លាហាន​ជក់​ដោយ​មិន​ខ្វល់​ពី​អ្នក​ដទៃ​ជា​ពិសេស​នៅ​ក្នុង​ក្លិប​បន្ទប់​បិទ​ជិត និង​បន្ទប់​ខារ៉ាអូខេ​ជាដើម ម្ចាស់​ហាង​បាន​ត្រឹម​តែ​អញ្ជើញ​អ្នក​ជក់​ចេញ​ក្រៅ​បន្ទប់។

សម្រាប់​បរិបទ​ស្រុក​ខ្មែរ​វិញ​ដើម្បី​ឲ្យ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រឆាំង​នឹង​ថ្នាំ​ជក់​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ជក់ និង​ផ្តាច់​ការ​ជក់​បារី​ឲ្យ​បាន​គឺ៖

ទី១) អ្នក​ជក់​ខ្លួន​ឯង​ដំបូង​ត្រូវ​គិត​ពី​ផល​ប៉ះ​ពាល់​សុខភាព​អ្នក​ដទៃ​ទៀត ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​អ្នក ដែល​ពួក​គាត់​ពិបាក​ទ្រាំ​ឈឺ​ក្បាល សឹង​តែ​រាល់​ថ្ងៃ​ដោយ​សារ​តែ​ផ្សែង​បារី​របស់​អ្នក​បង្ហុយ​ចោល​នោះ។ មាន​ន័យ​ថា អ្នក​ជក់​ត្រូវ​តែ​ដើរ​ចេញ​ក្រៅ​ពី​អគារ​ទាំង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ ស្ថាប័ន​ឯកជន និង​ក្លិប​កម្សាន្ត​នានា ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់។

ទី២) បើ​អ្នក​ជក់​ដើរ​ចេញ​ពី​អគារ​មក​ជក់​ខាង​ក្រៅ​ហើយ​ម្ចាស់​អគារ​ត្រូវ​មាន​ផើង​ដាក់​ខ្សាច់​សម្រាប់​ដាក់​ន្ទុយ​បារី​ដែល​ជា​សញ្ញា​ប្រាប់​អ្នក​ជក់​ថា អាច​ជក់​បារី​បាន​នៅ​ទីនោះ ព្រោះ​អ្នក​ជក់​ភ្នែក​គាត់​រវាស​ណាស់​កន្លែង​ដាក់​កន្ទុយ​បារី​ហ្នឹង​មុន​គេ ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​ក៏​ចូល​រួម​ចៀស​វាង​ការ​ចោល​កន្ទុយ​បារី​ផ្តេស​ផ្តាស​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​អគិ្គភ័យ​កើត​មាន​ឡើង​ជាយ​ថាហេតុ​ណា​មួយ។ បើ​សិន​ជា​នៅ​អាកាស​យានដ្ឋាន​វិញ​គួរ​តែ​មាន​បន្ទប់​សម្រាប់​ជក់​ដូច​នៅ​អាកាស​យានដ្ឋាន​សុវណ្ណភូមិ នៅ ប្រទេស​ថៃ និង​នៅ អ៊ីនឆ័ន ប្រទេស​កូរ៉េ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ មាន​អ្នក​ជក់​ខ្លះ គាត់​ជក់​នៅ​ក្នុង​បង្គន់​អនាម័យ ហើយ​បោះ​កន្ទុយ​បារី​ទៅ​ក្នុង​បង្គន់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ទះ​បាន។

ទី៣) បន្ទាប់​ពី​គិត​ពី​សុខភាព​អ្នក​ដទៃ​ហើយ​គឺ​អ្នក​ចាប់​ផ្តើម​គិត​ពី​សុខភាព​ខ្លួន​ឯង​វិញ​ម្តង ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ដើម្បី​ចៀង​វាង​ការ​ស្លាប់​មុន​អាយុ មាន​ន័យ​ថា​បើ​អាយុ​រំពឹង​ទុក​របស់​គាត់​ដល់​ទៅ ៨០ ឆ្នាំ​តែ​ប្រសិន​បើ​គាត់​ជក់​បារី​ច្រើន​គឺ​អាច​ស្លាប់​នៅ​អាយុ ៦៥​ឆ្នាំ ឬ​ក៏​តិច​ជាង​នេះ។ គឺ​មាន​តែ​ការ​ព្យាយាម​កាត់​បន្ថយ​ការ​ជក់​ចំនួន​ដើម​នៃ​បារី​និង​ការ​ជក់​បាន​ត្រឹម​តែ​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​បារី គឺ​បោះ​ចោល​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​នូវ​ជាតិ​នីកូទីន​លែង​សូវ​ញៀន ហើយ​នៅ​ក្នុង​ហោប៉ៅ​និង​ការតាប​លែង​មាន​កញ្ចប់​បារី​ដែល​ធ្វើ​បែប​នេះ​គឺ អាច​កាត់​បន្ថយ​ការ​ជក់​និង​ឈាន​ទៅ​លែង​ចង់​ជក់​បារី​បាន។

ទី៤) ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឲ្យ​កាន់​តែ​ទូលំ​ទូលាយ​បន្ថែម​ទៀត​តាម​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​ស្តី​ពី​ផល​គ្រោះ​ថ្នាក់​នៃ​ការ​ជក់​បារី និង​ការ​អប់រំ​បន្ថែម​ឲ្យ​ឈប់​ជក់​បារី។

ទី៥) បញ្ឈប់​ការ​ទិញ​បារី​ប្រគេន​ព្រះ​សង្ឃ​ឬ​ក៏​ជូន​អ្នក​មាន​ឥទ្ធិពល​ដើម្បី​បញ្ឈប់​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​បុគ្គល​ណា​ម្នាក់​ឲ្យ​ឈប់​ជក់​បារី រួម​ទាំង​អាចារ្យ​ផង​ដែរ។

ទី៦) ការ​ដំឡើង​ពន្ធ គួរ​តែ​ឲ្យ​បាន ៥០ ភាគរយ​នៃ​តម្លៃ​បារី គឺ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ជក់​ខ្វះ​លុយ​ទិញ​បារី​មក​ជក់​បើ​ប្រៀប​ធៀប​ជាមួយ​ថ្នាក់​អាស៊ាន​វិញ​គឺ​កម្ពុជា នៅ​ទាប​នៅ​ឡើយ​ទេ​ចំពោះ​ពន្ធ​បារី​នេះ គឺ ប្រទេស​សិង្ហបុរី ថៃ និង ប្រ៊ុយណេ បាន​ឡើង​ដល់ ៧០ ភាគ​រយ​នៃ​តម្លៃ​បារី​ទៅ​ហើយ។

ទី៧) ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត យើង​ម្នាក់ៗ​ត្រូវ​ចេះ​ហ៊ាន​និយាយ​ទៅ​កាន់​អ្នក​ដែល​ជក់​បារី​កុំ​ឲ្យ​បង្ហុយ​ផ្សែង​បារី​ដាក់​យើង​ដែល​អ្នក​ជក់​បារី​នោះ​មិន​គ្រាន់​តែ​ជា​ឃាតករ​សម្លាប់​ខ្លួន​ឯង​ទេ តែ​ក៏​ជា​ឃាតករ​សម្លាប់​អ្នក​ដទៃ​នៅ​ក្បែរ​គាត់​ផង​ដែរ៕

ចូល​រួម​ផ្តល់​យោបល់​តាម​រយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍