The Phnom Penh Post Search

Search form

ច្បាប់​ត្រៃលក្ខណ៍

Content image - Phnom Penh Post

ច្បាប់​ត្រៃលក្ខណ៍

ជាទូទៅ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យសព គេ​តែង​ដាក់​កូរ៉ោន​ផ្កា​នៅ​អម​សង​ខាង​មុខ​មឈូស​។ ក្រោម​ការងារ​ដឹកនាំ​រៀបចំ​របស់​លោក​អាចារ្យ លើ​ផ្កា​តែង​ដាក់​ជា​ប្រយោគ​ចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​ពី​ម្ចាស់​ផ្កា​ចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​ម្ចាស់​ពិធី​បុណ្យសព​នោះ និង​ជួនកាល​គេ​ដាក់​ពាក្យ​ថា​ «​រូបំ អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា​» ហើយ​ជួនកាល​ដាក់​​ត្រឹមតែ​ «​អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា​»​។

តើ​ការ​ដាក់​ថា​ «​រូបំ អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា​» ​និង ​«​អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា​» ​មួយ​ណា​ត្រឹមត្រូវ​?

ការដាក់​ពាក្យ​ថា «​រូបំ​» ប្រហែល​ជា​ដោយសារ​តែ​គេ​យល់ថា «​មាន​រូប​មាន​ទុក្ខ​» ​។ តែ​តាម​ការពិត អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា មិន​​មែន​មាន​ចំពោះ​តែ​របស់​មាន​រូប​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​នោះ​ទេ​។ ក៏ប៉ុន្ដែ​លក្ខណៈ​នេះ​ក៏​ក្តោប​នាម​ធម៌ (​ចិត្ត​) ​និង​អ្វីៗ​ទាំងអស់​ក្នុង​សកលចក្កវាឡ​នេះ​ផង​ដែរ​។

ការដាក់​ថា​ «​រូបំ អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា​» ហាក់​ពុំ​បាន​ក្តោប​ន័យ​ត្រឹមត្រូវ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​ទេ​។ អ្នក​ដែល​ដាក់​បែប​នេះ​គឺ​មកពី​គេ​មិន​យល់​ទម្រង់​គំនិត​ (Framework) នៃ​ច្បាប់​សកល​នេះ​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​។ ​បរមត្ថាធិប្បាយ​នៃ​ច្បាប់​សកល​នេះ​មាន​ដូច​ខាងក្រោម​៖

ការដាក់​ស្លាក​លើ​កូរ៉ោន​ផ្កា​នៃ​ពិធី​បុណ្យសព​ថា អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា ដូច្នេះ​គឺ​ដើម្បី​ជា​សារ​រំឭក​អ្នក​នៅ​មាន​ជីវិត​រស់​ឱ្យ​ភ្ញាក់រឭក​ថា​ជីវិត ​(​ឬ​អ្វីៗ​ទាំងអស់​ក្នុង​លោក​នេះ​) គឺ​វា​អ៊ីចឹង​ឯង!​គឺ​វា​គ្មាន​អ្វី​ក្រៅតែ​ពី អនិច្ចំ (​មិន​ទៀង​) ​ទុក្ខំ​ (​បែក​ធ្លាយ​)​ និង​អនត្តា​ (​មិន​មាន​ខ្លួន​) ​នោះ​ឡើយ​។ ជា​ច្បាប់​សកល​នៃ​​ចក្កវាឡ គឺ​មាន​តែ​លក្ខណៈ​ ៣ (​ត្រៃលក្ខណ៍​) គឺ អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា​ដៅ​ន័យ​ថា សច្ចភាព​នៃ​អ្វី​ទាំងអស់​ក្នុង​លោក​នេះ​គឺ​សុទ្ធតែ​អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា ដោយ​គ្មាន​ករណី​លើកលែង​សោះ​ឡើយ​។

បើ​ទោះបី​ជា​យើង​មើល​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក ឬ​ដឹង​ដោយ​កាយ​ថា​មាន​អ្វីៗ​តាំង​នៅ​ដូច​ដែល​យើង​មើលឃើញ​នេះ​ក៏ដោយ ក៏​គ្រប់​គ្នា​មិន​អាច​ប្រកែក​បាន​ទេ​ថា ទាំង​ការពិត​បែប​ជា​សម្មតិសច្ចៈ (Apparent truth) និង​ទាំង​នៅពេល​ចូល​ដល់​ទីបំផុត​របស់​វា គឺ​បរមត្ថសច្ចៈ​ (Ultimate truth) ​ក៏​អ្វីៗ​ទាំងអស់​នោះ​គ្មាន​អ្វី​ក្រៅតែ​ពី​ភាព​មិន​ទៀង (​អនិច្ចំ​) ​មាន​តែ​ការ​បែកធ្លាយ មិន​អាច​តាំង​នៅ​បាន​ (​ទុក្ខំ​) ​និង​មិន​មាន​ខ្លួន​វា​ (​អនត្តា​) ​នោះ​ឡើយ​។

១) អនិច្ចំ

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អ្វីៗ​ទាំងអស់​ក្នុង​លោក​សុទ្ធតែ​ជា​អនិច្ចំ (​មិន​ទៀង ប្រែប្រួល​)? អនិច្ចំ គឺជា​ហេតុផល​តែ​មួយ​គត់​ដែល​បង្កើត​លោក​នេះ​ឡើង​។ បើ​អ្វីៗ​ទាំងអស់​ក្នុង​លោក​សុទ្ធតែ​ទៀង មិន​ប្រែប្រួល មិន​ផ្លាស់ប្តូរ នោះ​ចក្កវាឡ​នេះ​នឹង​ជាប់​គាំង​នឹង​មិន​អាច​វិលវិវឌ្ឍ​កើត​។ ​ចំណែកឯ​ពេលវេលា​ក៏​នឹង​មិន​ដើរ ព្រោះ​ពិភពលោក​មាន​ដំណើរ​ផ្លាស់ប្តូរ​ពី​ខណៈ​មួយ​ទៅ​ខណៈ​មួយ​ទៀត ទើប​បង្កើត​បាន​ជា​ពេលវេលា បង្កើត​បាន​ជា​អតីត បច្ចុប្បន្ន និង​អនាគត​។

ពេលវេលា​ក៏​បង្កើត​រដូវ បង្កើត​ភពផែនដី បង្កើត​ច្បាប់​ចក្កវាឡ​។​ល​។ ដើម្បី​បន្ត​អត្ថិភាព​ទៅ​បាន​រាល់​សព្វ​វត្ថុ​ធាតុ​ដាច់​ខាត​ត្រូវ​តែ​ប្រែប្រួល ត្រូវ​តែ​អនិច្ចំ​។ ប្រសិន​បើ​កោសិកា​មនុស្ស​យើង​មិន​ប្រែប្រួល​ផ្លាស់ប្តូរ​ទេ នោះ​មនុស្ស​មុខ​ជា​គ្មាន​ជីវិត​ទេ​។

ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​បើ​មនុស្ស​ចេះ​តែ​កើត ក៏​ប៉ុន្ដែ​បែរ​ជា​មិន​ស្លាប់ មិន​បាត់បង់​នោះ​ផែនដី​នេះ​នឹង​គរ​ដោយ​គំនរ​មនុស្ស​មិន​ខាន​។ មាន​មនុស្ស​ប្រហែល​ជា ១០០,៨ ​កោដិ​លាន​នាក់​មុន​យើង​បាន​ស្លាប់​ពី​ផែនដី​នេះ​។ គឺ​មាន​តែ​ប្រហែល​ជិត ៧ ​ភាគរយ​ (៧,៦​ កោដិ​លាន​នាក់​) ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​​កំពុង​តែ​រស់រាន​មាន​ជីវិត​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ធៀប​នឹង​ចំនួន​មនុស្ស​ដែល​ធ្លាប់​បាន​កើត​មក​លើ​ផែនដី​។

ជា​ធម្មជាតិ​មិន​អាច​មាន​ (​ស្មើនឹង​គ្មាន​) ​របស់​អ្វី​មួយ​ដែល​ជា​របស់​ទៀង​មិន​ប្រែប្រួល មិន​ផ្លាស់ប្ដូរ​ (​និច្ចំ​) ​ហើយ​អាច​ស៊ក​ចូល​ក្នុង​ស៊ង​សកល​ចក្កវាឡ​នេះ​​បាន​ទេ​។ ដើម្បី​ឱ្យ​ចូល​ក្នុង​ស៊ង​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ចក្កវាឡ​នេះ​បាន អ្វី​នោះ​ត្រូវ​តែ​ជា​អនិច្ចំ គឺ​ត្រូវ​តែ​ជា​របស់​ប្រែប្រួល​។ សូម​បញ្ជាក់​ថា​សកល​ចក្កវាឡ​ (​មិនមែន​មានន័យ​ត្រឹម​តែ​មួយ​ចក្កវាឡ​នោះ​ទេ​) ​នេះ​កើតឡើង គ្មាន​អ្វី​ក្រៅតែ​ពី​អនិច្ចភាព​នេះ​ឯង តែ​ក៏​មិន​បាន​ន័យ​ថា​មាន​ប្រព័ន្ធ​នៃ​សកល​ចក្កវាឡ​នេះ​ផ្សេង ហើយ​មាន​អ្វី​មួយ​ទៀត​ក្រៅពី​ប្រព័ន្ធ​ចក្កវាឡ​នេះ​ដែល​ទៀង ហើយ​ប្រព័ន្ធ​ទាំង​ ២ ​អាច​ស៊ក​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​មួយ​ទៀង និង​មិន​ទៀង​នោះ​ក៏​ទេ​ដែរ​។ គឺ​អនិច្ចំ​នេះ​ឯង ដែល​គឺជា​ច្បាប់​បង្កើត​លោក ។

លោក​ជា​អនិច្ចំ ពោល​គឺ​ភាព​ប្រែប្រួល​នោះ​​ឯង​។ លោក​កើត ព្រោះ​ភាព​ប្រែប្រួល ហើយ​ភាព​ប្រែប្រួល​ជា​លក្ខណៈ​របស់​លោក​មាន​ន័យ​ថា​វា​មាន​អត្ថិភាព​ដោយសារ​តែ​វា​ជា អនិច្ចំ ហើយ​អត្ថិភាព​នេះ​តាំង​នៅ​បាន ខណៈ​ណា​នោះ​ក៏​គឺ​ព្រោះ​តែ​វា​ជា​អនិច្ចំ​ (​លក្ខណៈ​)​។

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​មាន​ភាពអនិច្ចំ​? ចម្លើយ​គឺ​ដោយសារ​តែ​អនត្តា​។ ​គ្មាន​អ្វី​នៅក្នុង​លោក​នេះ​​មាន​ខ្លួន​វា​ជា​តួខ្លួន​ទោល​ដាច់​ដោយ​ឡែក ហើយ​កើតឡើង​តែឯង ដោយ​ខ្លួន​វា​បាន​នោះ​ទេ​។

នៅក្នុង​វា​ (​អត្ថិភាព​)​ ​និង​ភាព​ជា​វា (​លក្ខណៈ​របស់​អត្ថិភាព​) គឺ​សុទ្ធតែ​ផ្សំ​ចេញពី​ធាតុ​ដទៃ​ផ្សេង​ទៀត​ទាំងអស់ ហើយ​នៅ​ក្នុង​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​ផ្សំ​ជា​វា​នោះ ក៏​សុទ្ធ​តែ​កើត​ចេញ​ពី​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត​តៗ​គ្នា​។ គ្មាន​អ្វី​មួយ​ដែល​អាច​នៅ​ដាច់​ដោយ​ឡែក​តែឯង មិន​កើត​ពី​ការ​ផ្គុំ​នៃ​ធាតុ​ដទៃ​បាន​ឡើយ​។ នេះ​គឺជា​អនន្ត​ធម៌ គឺ​ធម៌​មិន​មាន​ទីបំផុត​ (Eternality)(​អនត្ត vs អនន្ត​)​។

២) ទុក្ខំ (​ភាព​បែកធ្លាយ ភាព​មិន​អាច​តាំង​នៅ​បាន​) ​ទុក្ខំ គឺ​សភាព​មិន​អាច​តាំង​នៅ​បាន​ជា​អចិន្រៃ្តយ៍ (Destructiveness, destructivity)​។ ទុក្ខ​មិនមែន​មាន​ន័យ​ត្រឹមតែ​ជា​សេចក្ដី​ព្រួយ សេចក្ដី​លំបាក​ (suffering) ​នោះ​ទេ​។ តាម​ការពិត​ក្នុង​អ្វីៗ​ដែល​យើង​រាប់​ថា​ជា​វត្ថុ​ធាតុ​ក្នុង​អ្វីៗ​ដែល​យើង​នាំគ្នា​យល់​ថា​មាន​ក្នុង​លោក​នេះ គ្រាន់​តែ​ជា​អនិច្ចំ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។

យើង​យល់ច្រឡំ​ថា​មាន​របស់​នេះ​របស់​នោះ​តាំង​នៅ​តែ​តាម​ការពិត វា​មាន​ត្រឹម​តែ​ការ​ផ្សំ​គ្នា​មាន​តែ​ភាព​ញ័រៗ ដែល​កើត​ហើយ​រលត់ៗ​ទៅ​វិញ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។

ដូច្នេះ​តើ​មាន​អ្វី​ដែល​កើតឡើង​មក​ហើយ​អាច​តាំង​នៅ​បាន​ទៅ បើ​អ្វីៗ​ដែល​កើត​ហើយ​នោះ​អាច​កើត​មក​បាន​ក្រោម​ច្បាប់​អនិច្ចំ​? ​និយាយ​ដោយ​សាមញ្ញ​គឺ​ដើម្បី​កើត​មាន​មក​បាន​អ្វីៗ​ក៏ដោយ​ (​ធម៌​) ​ត្រូវ​តែ​ជា​អ្វី​ដែល​ប្រែប្រួល​។ ​នេះ​ជា​ធម៌ ហើយ​នេះ​ក៏​​ជា​លក្ខណៈ​របស់​ធម៌​ផង​ដែរ ហើយ​លក្ខណៈ​របស់​ធម៌​ក៏​ជា​ធម៌ ។ បើ​អ្វីៗ​ដែល​កើត​មាន​មក​សុទ្ធ​តែ​ត្រូវ​ប្រែប្រួល ដូច្នេះ​តើ​វា​អាច​នឹង​តាំង​នៅ​បាន​ដូចម្តេច​កើត​? ​អ៊ីចឹង​ហើយ​ទើប​វា​ត្រូវ​តែ​បែកធ្លាយ​។ ​ការ​បែកធ្លាយ​នោះ​ហើយ​ជា​ទុក្ខ​។ ​តើ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អ្វីៗ​ទាំងអស់​ជា​ទុក្ខ​? ចម្លើយ​គឺ​ដោយសារ​តែ​វា​ជា​អនិច្ចំ​។

៣) ​អនត្តា​ (None-Self, Selflessness, Essence-lessness) ​យំ អនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ យំ ទុក្ខំ តទនត្តា = អ្វី​ណា​មិន​ទៀង អ្វី​នោះ​ជា​ទុក្ខ​។ អ្វី​ណា​ជា​ទុក្ខ អ្វី​នោះ​ឯង​គឺជា​អនត្តា​។ ​មិន​មាន​អ្វី​​នៅក្នុង​លោក​នេះ​មាន​ខ្លួន​វា​ជា​តួ​ខ្លួន​វា​ទោល​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ហើយ​កើតឡើង​តែឯង​ដោយ​ខ្លួន​វា​បាន​ទេ​។ នៅក្នុង​វា និង​​ភាព​ជា​វា​គឺ​សុទ្ធតែ​ផ្សំ​ចេញ​ពី​អ្វីៗ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ទាំងអស់ ហើយ​​នៅក្នុង​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​ផ្សំ​ជា​វា​នោះ ក៏​សុទ្ធ​តែ​កើតចេញ​ពី​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត​តៗ​គ្នា ដោយ​មិន​មាន​ខ្លួន​វា​ឡើយ​។

ក្នុង​លំដាប់​នៃ​វិបស្សនា ការ​បាន​​ពាល់​ត្រូវ​ត្រឹម​តែ​វេទនា​ (​ការ​សោយ​អារម្មណ៍​) ​ទោះ​ជា​វេទនា​ណា​មួយ​ក៏ដោយ ទោះ​វេទនា​នោះ​ល្អិត​សុខុម សុខ​ក្រៃលែង​សុខ ស្ងប់​ក្រៃលែង​ស្ងប់​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ទោះ​ជា​វេទនា​ណា​មួយ​មាន​សភាព​បែប​ណា​ក៏ដោយ ក៏​ការ​ពាល់​ត្រូវ​នោះ​មិន​ឈ្មោះ​ថា​ជា​វិបស្សនា​ដែរ​។ មាន​តែ​ការ​ពាល់​ត្រូវ​ទោះ​ត្រឹម​តែ​មួយ​ខណៈ​ (១ វិនាទី = ប្រហែល​- ១០*១២០ ខណៈ​) ​នូវ​អនិច្ចំ គឺ​ភាព​ប្រែប្រួល​នៃ​អត្តភាព​ (​ក្នុង​/​លើ​អ្វី​ដែល​យើង​ហៅ​​ថា​ខ្លួន​នេះ​) ​ទាំង​ស្រុង​ទើប​ជា​តួ​នៃ​វិបស្សនា​ពិត​។

អ្វី​ដែល​ទៅ​ពាល់​ត្រូវ​ភាពប្រែប្រួល​ ឬ​អនិច្ចំ​នោះ​គឺ​មាន​តែ​នៅ​កម្រិត​នៃ​បញ្ញា​ថ្នាក់​វិបស្សនា​តែ​មួយ​គត់ ហើយ​ការ​ពាល់​ត្រូវ​នោះ​ក៏​មិនមែន​តែ​មួយ​ចំណែក​ណា​មួយ​នៃ​អត្តភាព​ (​រាងកាយ ចិត្ត​) ​នោះ​ដែរ ក៏​​ប៉ុន្ដែ​គឺ​ទាល់​តែ​ទាំងស្រុង​តែម្ដង​​ក្នុង​ខណៈ​នៃ​ការ​ពាល់​ត្រូវ​នោះ​។

សតិ (+​ឧបេក្ខា​) + អនិច្ចំ = វិបស្សនា (​ភាវ​នាម​យបញ្ញា​)​។ ដូច្នេះ​តួ​នៃ​វិបស្សនា​គឺ​បញ្ញា​ដែល​ពាល់​ចំ​អនិច្ចំ​។ បើ​ចិត្ត​ពិត​ជា​ពាល់​អនិច្ចំ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ទាំង​ស្រុង​មែន នោះ​ចិត្ត​ដែល​ធ្លាប់​ប្រកាន់​ថា​មាន​អញ ក៏​រលាយ​ខ្ញាក​ (​ទម្លាក់​ឧបាទាន​)​។ ​ការណ៍​នោះ​​កើតឡើង​ក៏​ព្រោះ​តែ​ក្នុង​ការពាល់​ត្រូវ​អនិច្ចំ​ខណៈ​នោះ​គឺ​បុគ្គល​នោះ​ពាល់​ត្រូវ​សភាព​កើត​រលត់ៗ សភាព​មិន​ទៀង សភាព​ជា​ទុក្ខ និង​សភាព​នៃ​មិន​មាន​អ្វី​មួយ​ដែល​កើត​ដាច់​តែឯង​។ ខណៈ​នោះ​ចិត្ដ​ដែល​ធ្លាប់​​តែ​យល់ច្រឡំ​ថា​ជា​ «​អញ​» ​នោះ​ក៏​ប្រែក្លាយ​ជា​សភាព​ប្រែប្រួលៗ​​កើត​រលត់ៗ​។ គ្មាន «​អញ​» ​ណា​មួយ​មក​ថា​ «​គ្មាន​អញ​» ​នោះ​ទេ​។

នោះ​ឯង​ជា​ទុក្ខ ។ នោះ​ឯង​ជា​អនត្តា​។ គឺ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​តែ​ម្តង​មិនមែន​អនិច្ចំ​ផ្សេង សភាព​ជា​ទុក្ខ​ផ្សេង ហើយ​អនត្តា​ផ្សេង​ទេ​។ ដូច្នេះ​មិនមែន​វគ្គ​វិបស្សនា (Vipassana Course) ជា​វិបស្សនា​ទេ​។ មិនមែន​សមាធិ​ទោះ​ក្នុង​ពេល​ណា ខណៈ​ណា​ក៏ដោយ​ជា​វិបស្សនា​នោះ​ទេ​។ មិនមែន​ការ​ពាល់​វេទនា​ត្រូវ​ណា​មួយ​ជា​វិបស្សនា​ទេ​។ មិនមែន​ការ​បាន​ឈាន​ណា​មួយ​ជា​វិបស្សនា​ទេ​។

វិបស្សនា​មិនមែន​ជា​ទីបំផុត (Vipasssna is not closeend process, indeed it is a continuous process) ព្រោះ​នៅក្នុង​ដំណើរ​វិបស្សនា​នោះ នៅ​មាន​ឧបក្កិលេស​គឺ​កិលេស​ល្អិត​សុខុម​ជាច្រើន​ទៀត​ដែល​ដេក​កប់​យ៉ាង​ជ្រៅ​ក្នុង​ចិត្ត​ (​វិបស្សនូបក្កិលេស​) ​ពោល​គឺ​ការជាប់​ជំពាក់​ក្នុង​វិបស្សនា​។ គេ​ច្រើន​និយាយ​ (​អួត​) ​ថា​ «​អញ​អស់ អញ​ហើយ​»​។

ក៏ប៉ុន្ដែ​បើ​ពិនិត្យ​ទៅ​ទើប​យើង​ឃើញ​ថា​ «​អញ​អស់ អញ​ហើយ​» នៅ​ឡើយ តែ​អា​អញ​មួយ​ដែល​កំពុង​តែ​និយាយ​ថា​អញ​អស់ អញ​ហើយ នោះ​ប៉ុណ្ណោះ​។

វិបស្សនា​មិន​សំដៅ​លើ​ថា តើ​អ្នក​អង្គុយ​ស្ងប់​សុខ​បាន​យូរ​ប៉ុន្មាន​នោះ​ទេ តែ​គ្រាន់តែ​សំដៅ​ត្រឹម​តែ​ថា ខណៈ​ណា​ដែល​​ចិត្ត (​បញ្ញា​) ​ពាល់​ត្រូវ​អនិច្ចំ​ (​សភាព​ប្រែប្រួល​នៃ​គ្រាប់​អាតូម (​កាលាបៈ​) ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​៕

ឆោម ច័ន្ទឆាយា, អ៊ីមែលៈ chhaya22.cc@gmail.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍