The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ឆ្មា & កណ្ដុរ​វគ្គ​១០: ចូល​ដល់​វគ្គ​ការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាសធាតុ "Climate Change"




ឆ្មា & កណ្ដុរ​វគ្គ​១០: ចូល​ដល់​វគ្គ​ការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាសធាតុ "Climate Change"

ឈុត​មួយ​ក្នុង​ល្បែង​តុក្កតា​ឆ្មា​ និង​កណ្ដុរ​ដែល​មាន​បង្កប់​ល្បិចកល​បែប​កំប្លុក​កំប្លែង។
ឈុត​មួយ​ក្នុង​ល្បែង​តុក្កតា​ឆ្មា​ និង​កណ្ដុរ​ដែល​មាន​បង្កប់​ល្បិចកល​បែប​កំប្លុក​កំប្លែង។

ឆ្មា & កណ្ដុរ​វគ្គ​១០: ចូល​ដល់​វគ្គ​ការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាសធាតុ "Climate Change"

គ្រាន់តែ​បាន​ដឹង​បាន​ឮ​ដីកា​ចាប់​ខ្លួន​លោក សម រង្ស៊ី មេបក្ស​ប្រឆាំង​ពី​តុលាការ​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​ ១៣ ​សប្តាហ៍​មុន​នេះ​ភ្លាម​ម្នាក់ៗ​ចាប់​គិតគូរ​ពី​រឿង​​ចំណាយ​បញ្ហា​ការងារ ឬ​ក៏​តួនាទី​ការ​យក​លុយ​ទៅ​ដាក់​ធនាគារ​ការ​ដាក់​វិនិយោគទុន ការ​ទិញ​ដូរ​អចលនទ្រព្យ​ចាប់ផ្តើម​មាន​ការ​រារែក​ចិត្ត​សូញ​សាញ​ភ្លាម​។

នៅ​តាម​ភោជនីយដ្ឋាន​ក៏​ដូចជា​ក្លិប​កម្សាន្ត​​ដែល​ធ្លាប់​​អ៊ូអរ​រក​តែ​​កន្លែង​កក់​តុ​មិន​បាន​ផង​ក៏​ចាប់​ផ្តើម​ធ្លាក់​ចុះ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​​ក៏​ ១ ​ភាគ​ ៣ ​នៃ​ភ្ញៀវ​​ចូល​ជា​ប្រចាំ​​ដែរ​កាលពី​ចុង​សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅ​នេះ​ទៅ​ដល់​ទី​ណាៗ​ក៏​គេ​ជជែក​ពី​បញ្ហា​នយោបាយ​ដែល​អាច​ឈាន​ដល់​អស្ថិរភាព​។ បញ្ហា​អស្ថិរភាព​នយោបាយ​នេះ​ក៏​ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​ការ​កែ​ទម្រង់​នានា​ដែល​ធ្វើឲ្យ​មាន​ការ​កកស្ទះ ឬ​ក៏​យឺតយ៉ាវ​ផង​ដែរ​បើ​និយាយ​ពី​ចរាចរណ៍​ក៏​ចាប់ផ្តើម​មាន​ភាព​រញ៉េរ​ញ៉ៃ​តាម​ផ្លូវ​សារធារណៈ​ភ្លាមៗ​ផង​ដែរ​។

នេះ​ក៏​មក​ពី​ល្បែង​ឆ្មា និង​កណ្តុរ (Tom & Jerry) ចាប់ផ្តើម​លេង​ដាក់​អន្ទាក់​គ្នា​យក​ប្រជាប្រិយភាព​រៀងៗ​ខ្លួន​ចាក់​ស្រែះ​​កាន់តែ​ជ្រៅ​ទៅៗ​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​ ២០១៨ តើ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ (climate change) និង​នយោបាយ​ក្នុង​តំបន់​ធ្វើ​ឲ្យ​ជះ​ឥទ្ធិពល​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដូច​ម្តេច​ខ្លះ​?

ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ខែ​​នេះ​បាន​នាំ​របប​ខ្យល់​មូសុង​ត្រជាក់​ពី​ទិស​ខាង​ជើង​មក​ខាង​ត្បូង​ដែល​ពាំនាំ​នូវ​វាយោ​ត្រសៀក​ហាក់​បី​ដូចជា​ដាស់​អារម្មណ៍​ប្រជាពលរដ្ឋ​អាស៊ី​អាគេ្នយ៍​បាន​ដឹង​ថា​រដូវ​ត្រជាក់​ធ្លាក់​មក​ដល់​ហើយ​ធ្វើឲ្យ​ម្នាក់ៗ​តែងតែ​នឹក​ស្រមៃ​ និង​មាន​ក្តី​សង្ឃឹម​​ថា​​ខ្យល់​មូសុង​ក៏​អាច​ពាំនាំ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​បន្តិច​ម្តងៗ​ស្រប​ទៅ​នឹង​ខ្យល់​ពី​ទិស​ខាង​ជើង​មក​ត្បូង​ផង​​ដែរ​។

ជាក់ស្តែង​ការ​ប្រកាស​ទទួល​ស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បឋម​នៅ​​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ដែល​ធ្លាប់​តែ​ដឹកនាំ​ដោយ​របប​សឹក​យោធា​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ចាញ់​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​លោកស្រី អ៊ុង សានសូជី យ៉ាង​ដំណំ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ផង​ដែរ​។

តើ​របប​ខ្យល់​​មូសុង​ដែល​នាំ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​ពី​ខាង​ជើង​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ពេល​ណា​ដែរ​?​ ឬ​ក៏​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ប្រទេស​ថៃ និង​ឡាវ​សិន​មុន​មក​ដល់​ស្រុក​ខ្មែរ​?

គ្រាន់តែ​ប្រកាស​លទ្ធផល​នៅ​ភូមា​ចេញ​មក​ក្តាំង​ថា​គណបក្ស​លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ឈ្នះ​ឆ្នោត​ភ្លាម​ល្បែង​ឆ្មា និង​កណ្តុរ​ក៏​ចាប់​លេង​បន្ត​ទៀត​គឺ​កណ្តុរ​និង​ដៃគូ​កណ្តុរ​ចាប់ផ្តើម​ចាក់​គូទ​ឆ្មា​ពី​ខាង​ក្រៅ​សងសឹក​នូវ​អ្វី​ដែល​ឆ្មា​ធ្វើ​មក​លើ​ក្រុម​ខ្លួន​កាលពី​ចុង​ខែ​មុន​នេះ​។

ដោយ​អំពាវនាវ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ និង​ចំអក​ឲ្យ​ឆ្មា​ថា​មាន​ផែនការ​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៨​ តែ​ម្ដង​ហើយ​ថា​បើ​ចាញ់​ឆ្នោត​សូម​ផ្ទេរ​អំណាច​ឲ្យ​គេ​អ្នក​ឈ្នះ​ឆ្នោត​តាម​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ឲ្យ​ដូច​​នៅ​មីយ៉ាន់ម៉ា​។

រីឯ​ ឆ្មា​វិញ​គ្រាន់តែ​ឮ​ដូច្នោះ​ក៏​ខឹង​ច្រឡោត​វាយប្រហារ​ពាក្យ​សម្តី​បក​ទៅ​កណ្តុរ​វិញ​ដោយ​ភ្ជាប់​នូវ​ពាក្យ​ពេចន៍​ថា​៖ «​កូន​អាក្បត់​ជាតិ និង​គំរាម​ចំណាត់ការ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​» រំលង​បាន​តែ​ ២ ​ថ្ងៃ​ក៏​មាន​ដីកា​ចាប់​​កណ្តុរ​រឿង​ចាស់​តាំង ២០១១ មក​ម្ល៉េះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​។ កណ្តុរ​បាន​ដឹង​រឿង​ដីកា​ចាប់​ខ្លួន​​នេះ​បាន​ចំអក​ឌឺ​ក្រុម​ឆ្មា​វិញ​ថា​សូម​ប្រាប់​ផង​ចាប់​យក​ទៅ​កន្លែង​ណា​ស្រួល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទីន្លែង​នោះ​តែ​ម្តង​កុំ​ឲ្យ​ពិបាក​​ស្វែងរក​ចាប់​។

តែ​សមត្ថកិច្ច​គឺ​បាន​រៀបចំ​ត្រៀម​ខ្លួន​ចាំ​ចាប់​កណ្តុរ​រួច​ហើយ​ដោយ​បង្កើត​គណៈកម្មការ​ចាប់​ខ្លួន​កណ្តុរ​ដាក់​ទ្រុង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៦ ​វិច្ឆិកា​នេះ​បើ​​ទោះបី​ជា​មាន​ការ​អំពាវនាវ​ពី​ក្រសួង​ការបរទេស​អាមេរិក​ឲ្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ទម្លាក់​ដីកា​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ​។

ម្សិលមិញ​នេះ​ជិត​ដល់​ម៉ោង​ដែល​កណ្តុរ​ត្រូវ​ចូល​មក​ក្នុង​ស្រុក​វិញ​នៅ​ពេល​ក្រុម​ឆ្មា​ត្រៀម​ចាំ​ចាប់​កណ្តុរ​រួច​រាល់​ហើយ​កណ្តុរ​ចាប់​ផ្តើម​បោក​ឆ្មា​មួយ​ក្បាច់​វិញ​អត់​​មក​វិញ​ដោយ​យក​លេស​ថា​ខាង​ស្ថានទូត និង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មួយ​ចំនួន​ឲ្យ​ពន្យារ​ការ​វិល​ត្រឡប់​មក​វិញ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​កម្ដៅ។ នេះ​បាន​ជា​ចំ​ជា​ល្បែង​តុក្កតា​ឆ្មា និង​កណ្តុរ​មែន​នយោបាយ​ស្រុក​ខ្មែរ។ កណ្តុរ ​ចិត្ត​មិន​សឿង​ដូច​លោកស្រី​ អ៊ុងសាន ស៊ូជី សោះ​គឺ​បាន​​ដុត​គេ​ហើយ​រត់​ដាក់​មេ​ផាយ​បាត់​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ (Hit-and-Run) ចោល​កូន​ចៅ​នៅ​​រាយប៉ាយ​ពេញ​ភូមិ ​តើ​កណ្តុរ​ឲ្យ​អ្នក​គាំទ្រ​ជឿជាក់​យ៉ាង​ដូចម្តេច​ទៅ?

តែ​ទោះបី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ក៏​ការ​កណ្តុរ​នៅ​តែ​ចិញ្ចឹម​ចិត្ត​ថា​ត្រូវ​តែ​ចូល​មក​ឲ្យ​ឆ្មា​ចាប់ ឬ​ក៏​ចូល​ស្រុក​តាម​វិធី​ណា​នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត ២០១៨ ឲ្យ​ទាល់​តែ​បាន​នោះ​មិនមែន​ជា​រឿង​ចៃដន្យ​នោះ​ទេ​គឺ​មកពី​កណ្តុរ​អស់​ជម្រើស​ហើយ​គឺ​ត្រូវ​តែ​តទល់​ជាមួយ​នឹង​ឆ្មា​ដើម្បី​ឲ្យ​ឈ្នះ​ចាញ់​ដើម្បី​ទាក់ទាញ​ប្រជាប្រិយ​ពី​ឆ្មា​ក្នុង​ការ​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​តាម​ដីកា​នេះ ឬ​ក៏​ការ​តតាំង​របៀប​ផ្សេង។ ព្រោះ​នៅ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​លោកស្រី ​អ៊ុងសាន ស៊ូជី អាច​ធ្វើ​បាន​តែ​ហេតុអ្វី​ក៏​កណ្តុរ​ធ្វើ​មិន​បាន? ហើយ​កណ្តុរ​ក៏​បាន​ប្រកាស​ហើយ​ថា​ដឹកនាំ​​បក្ស​តាម​របៀប នែលសិន ម៉ាន់ដឺឡា របស់​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង​ដែល​​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​វគ្គ​ទី ១ នៃ​ល្បែង​ឆ្មា និង​កណ្តុរ​មក​តាំងពី​មុន​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ​ទី ២៨ កក្កដា ២០១៣ ​មក​ម្ល៉េះ។

ចំណុច​មួយ​ទៀត​ គឺ​កណ្តុរ​អស់​ឱកាស​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​នៅ​បក្ស​របស់​ខ្លួន​ព្រោះ​បាន​សន្យា​ជា​មួយ​ដៃគូ​ថា​ដឹកនាំ​តែ ២ អាណត្តិ​ទេ​អ៊ីចឹង​ហើយ​ត្រូវ​ប្តូរ​កណ្តាប់​ដៃ​ជាមួយ​នឹង​ឆ្មា​ក្រែង​មាន​ឱកាស​ឈ្នះ​​ខ្សែក្រវាត់​ដោយ​មិន​អាច​ចាំ​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​ ២០២៣ ​​ទេ​ណា​មួយ​ទៀត​កុំ​ឲ្យ​គេ​រិះគន់​ថា​មេបក្ស​កំសាក​មិន​ហ៊ាន​ចូល​គុក​នោះ​ដែល​កាលពី​មុន​តែងតែ​រក​លេស​ថា​តុលាការ​ឆ្មា​នេះ​ជា​អាយ៉ង​​របស់​បរទេស​មិន​សុខចិត្ត​នៅក្នុង​គុក​នោះ​ទេ​មិន​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ខ្លូន។ ឥឡូវ​កណ្តុរ​បោក​ឆ្មា​ទៀត​រត់​ពួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​មួយ​គ្រា​សិន​ដដែល។

ការ​ដែល​ឆ្មា និង​​កណ្តុរ​លេង​ល្បែង​ដាក់​អន្ទាក់​ឌឺ​គ្នា​នេះ​មើល​ទៅ​ហាក់បី​ដូចជា​កណ្តុរ​ហាក់បី​ដូចជា​ដឹង​មុន​ថា​ឈ្នះ​អ៊ីចឹង​រីឯ​ឆ្មា​វិញ​មើល​ទៅ​ដូចជា​ដឹង​ខ្លួន​ឯង​ថា​ចាញ់​អ៊ីចឹង​បាន​ជា​ឆ្មា​ព្យាយាម​គ្រប់​វិធីសាស្ត្រ​ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឲ្យ​កណ្តុរ​ជាប់​កុន​រឿង​អី​មួយ​ទៅ​ដើម្បី​មិន​ឲ្យ​មាន​ឱកាស​នឹង​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​តទល់​នឹង​ឆ្មា​បាន​ដែល​ចេះ​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ឆ្មា​ច្រឡោត​តោតតូង​ទៅ​តាម​កណ្តុរ​ដែរ។ តែ​តាម​ពិត​គ្រាន់តែ​ជា​ល្បែង​របស់​កណ្តុរ​ចាក់​គូទ​ឆ្មា​លេង​ដូច​សព្វ​ដង​តែ​អ៊ីចឹង​កណ្តុរ​បាន​តែ​កោកកាក​ក្អេងក្អាង​តែ​មុន​បោះឆ្នោត​តែងតែ​ថា​ខ្លួន​ឈ្នះ​ឆ្នោត​តែ​រហូត​អ៊ីចឹង​ដល់​ពេល​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​មែនទែន​ឆ្មា​ឈ្នះ​តែ​រហូត​ហ្នឹង។ នេះ​គឺជា​ចរិត​របស់​កណ្តុរ​ដែល​គ្រាន់តែ​បង្ហាញ​ខ្លួន​ថា​​ខ្លួន​ពូកែ​ថា​ចេះ​​គ្រប់​យ៉ាង​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​បក្ស​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

ឆ្ងល់​ដែរ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ឆ្មា​ចេះ​តែ​លោត​តាម​កណ្តុរ​អ៊ីចឹង? ហើយ​ឆ្មា​សម្តែង​ចេញ​លើ​គោកៗ​ឲ្យ​សាធារណជន​ឃើញ​ថា​អាក្រក់​ទៅ​នោះ​ដែល​ឲ្យ​ខាត​ប្រយោជន៍ តើ​នេះ​ក៏​មក​ពី​ឆ្មា​យល់​ថា​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​អាកាសធាតុ​របប​ខ្យល់​មូសុង និង​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ​បក់​ពី​ទិស​ខាង​ជើង​នេះ​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ប្រទេស​ថៃ និង​ឡាវ​សិន​បាន​រុញ​ច្រាន​មក​ដល់​កម្ពុជា? តែ​ជា​ទូទៅ​ទៅ​ហើយ​ឆ្មា​កំពុង​ខ្វះ​ដៃ​គូ​កណ្តុរ​មក​ប្រឡែង​គ្នា​​លេង​ដែរ​អ៊ីចឹង​ហើយ​ទើប​ប្រឹង​ហៅ​​កណ្តុរ​ឲ្យ​ចូល​មក​ក្នុង​ស្រុក​វិញ​បន្ដ​ល្បែង​ដាក់​អន្ទាក់​នេះ​។

លេង​មក​ដល់​ដំណាក់​កាល​​នេះ​ដៃគូ​វប្បធម៌​​សន្ទនា​រវាង​ឆ្មា និង​កណ្តុរ​ហាក់បី​ដូចជា​ចង់​បែក​ផ្លូវ​គ្នា​ដើរ​ទៅ​រក​ផ្លូវ​រៀងៗ​ខ្លួន​មើល​​ទៅ​ឆ្មា និង​កណ្តុរ​ដូចជា​ត្រៀម​ខ្លួន​ធ្វើ​ដូចជា​ច្បាស់លាស់​ណាស់​ថា​នឹង​ធ្វើ​អី្វ​នោះ​តែ​ជា​លទ្ធផល​ទៅ​ជា​ល្បែង​​តុក្កតា​សម្រាប់​កូន​ក្មេង​មើល​ទៅ​វិញ​សោះ។

សរុប​មក​វិញ​ ការ​ដែល​ដាក់​អន្ទាក់​ដាក់​គ្នា​របស់​តុក្កតា​ឆ្មា និង​កណ្តុរ​ក៏​ដាក់​ទៅ​ចុះ​គ្រាន់​តែ​ថា​លេង​យ៉ាង​ណា​សុំ​ឲ្យ​​​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​​សុខ​រកស៊ី​ធម្មតា​ផង និង​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​កុំ​ឲ្យ​កើត​មាន​ឡើង​​នូវ​​អំពើ​ហិង្សា និង​​ឈាន​ដល់​អំពើ​ឃោរឃៅ​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ ឬ​ក៏​នាំ​ប្រទេស​ជាតិ​របស់​​ខ្លួន​ឲ្យ​ធ្លាក់​ទៅក្នុង​ភ្លើង​សង្គ្រាម​ដូច​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏​ជូរចត់​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​នោះ​ (R2P​) ​៕

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍