The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើ​ការ​ផ្ទេរ​ការ​គ្រប់គ្រង​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​ ​ឲ្យ​មក​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​មាន​ការ​ធានា​កម្រិត​ណា?

តើ​ការ​ផ្ទេរ​ការ​គ្រប់គ្រង​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​ ​ឲ្យ​មក​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​មាន​ការ​ធានា​កម្រិត​ណា?

កំណាត់​ឈើ​ដែល​កម្មករ​ស៊ីឈ្នួល​ដឹក​ចេញ​ពី​ព្រៃ​នៅ​ស្រុក​កែវសីមា ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី​នា​ពេល​កន្លង​មក។
កំណាត់​ឈើ​ដែល​កម្មករ​ស៊ីឈ្នួល​ដឹក​ចេញ​ពី​ព្រៃ​នៅ​ស្រុក​កែវសីមា ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី​នា​ពេល​កន្លង​មក។ រូបថត តុង សុប្រាជ្ញ

តើ​ការ​ផ្ទេរ​ការ​គ្រប់គ្រង​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​ ​ឲ្យ​មក​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​មាន​ការ​ធានា​កម្រិត​ណា?

រឿង​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​ប្រៀប​ដូច​ទៅ​នឹង​ពាក្យ​ចាស់​លោក​ថា​៖ «​បុណ្យ​ក៏​ធ្វើ​ឈើ​ក៏​កាប់​!»​ ។ មាន​ន័យ​ថា​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​យ៉ាង​អនាធិបតេយ្យ​មាន​ពី​ថ្នាក់​ជាតិ​រហូត​ដល់​អ្នក​ភូមិ​ដើម្បី​លក់​ឲ្យ​ឈ្មួញ រីឯ​មច្ឆជាតិ​ក៏​ដូច​គ្នា​ដែរ​ បើ​ទោះបី​ជា​រដូវ​ហាមឃាត់​ក៏​នៅ​តែ​នេសាទ​ដែរ​ហើយ​​អ្នក​ដែល​បំផ្លាញ​ទាំង​ផ្ទាល់​ក្តី​ទាំង​ប្រយោល​ក្តី​ឃើញ​តែ​ខំ​ធ្វើ​បុណ្យទាន និង​ចែក​អំណោយ​សឹង​តែ​រាល់​សប្តាហ៍ តើ​មាន​ប្រយោជន៍​អ្វី​?

បើ​ព្រៃឈើ​មាន​តាំង​ពី​មុន​សង្គ្រាម​ឆ្នាំ​ ១៩៧០ ​មាន​ដល់​ទៅ​ ៧៣ ​ភាគរយ​នៃ​ផ្ទៃដី​ស្រុក​ខ្មែរ​តែ​មក​ទល់​ពេល​នេះ​គ្មាន​ទិន្នន័យ​ពិតប្រាកដ​មក​បង្ហាញ​នោះ​ទេ រីឯ​ជលផល​ក៏​​មិន​ខុស​គ្នា​ដែរ​ដោយ​ទិន្នន័យ​ចាស់​ត្រូវ​បាន​គេ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​មាន​ទិន្នផល ១០ ​តោន​ក្នុង​ផ្ទៃទឹក ១ ​គីឡូ​មែត្រការ៉េ​នៃ​បឹង​ទន្លេសាប​តែ​មក​ទល់​នឹង​បច្ចុប្បន្ន​ក៏​គ្មាន​បង្ហាញ​ទិន្នន័យ​ជាក់ស្តែង​ដែរ​។

របៀប​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​នៅ​កម្ពុជា​មាន​រូបភាព​ជាច្រើន​ដូចជា​ការ​ចូល​កាប់​ឈើ​រក​ខ្លឹម​ចន្ទន៍ ការ​កាប់​ឈើ​ប្រណីត​ធំៗ​លក់​ឲ្យ​ឈ្មួញ ការ​កាប់​ឈើ​លើ​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ការ​កាប់​ឈើ​ដោយ​ការ​ធ្វើ​សម្បទាន​សង់​ផ្លូវ ការ​​កាប់​ឈើ​របៀប​ឈ្មួញ​ប្រើ​ឲ្យ​អ្នក​ក្រីក្រ​ចូល​កាប់​ក្នុង​ព្រៃ​ហើយ​ឈ្មួញ​ចាំ​ប្រមូល​ទិញ​ហើយ​កាប់​ក្នុង​ប្រទេស​ខ្លួនឯង​មិន​អស់​ចិត្ត​ធ្លាប់​ដៃ​ទៅ​កាប់​ឆ្លង​ដែន​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ទៀត​រហូត​ត្រូវ​គេ​បាញ់​ស្លាប់​ក៏​មាន​។

នៅក្នុង​វេទិកា​បរិស្ថាន​នៅឯ​វិមាន​​សន្តិភាព​កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន បាន​ទទួល​ស្គាល់​កំហុស​របស់​លោក​រឿង​គ្រប់គ្រង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ និង​ឡូត៍​នេសាទ​ហើយ​លោក​ក៏​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​ការ​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ​ និង​ជលផល​ពី​ថ្នាក់ជាតិ​ឲ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​គឺ​តាមរយៈ​បញ្ចូល​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​ឲ្យ​មក​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​មន្ទីរ​កសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ​វិញ​គឺ​ទាំង​បី​បញ្ចូល​គ្នា​តែ​មួយ​។

រីឯ ​ថ្នាក់​ក្រសួង​​គឺជា​អ្នក​រៀបចំ​តាក់តែង​គោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រ និង​គោលការណ៍​ណែនាំ​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​វិញ​។

ចំពោះ​ក្នុង​ករណី​នេះ​ដើម្បី​ឲ្យ​សមស្រប​ទៅ​នឹង​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ពេញលេញ​លុះត្រាតែ​មាន​រៀបចំ​លិខិត​បទដ្ឋាន​គតិយុត្ត​មួយ​ទៀត​ដើម្បី​ឲ្យ​មុខងារ​ទាំង​បី​របស់​មន្ទីរ​ខេត្ត​នេះ​ផ្ទេរ​ឲ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ក្នុង​កម្រិត​ខេត្ត​ទើប​បាន​អំណាច​ស្ថិត​ក្រោម​ថ្នាក់​ខេត្ត​ផ្ទាល់​។

សំណួរ​សួរ​ថា ​ការ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ទើប​ចង់​ចាប់​ផ្តើម​ផ្ទេរ​អំណាច​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​មក​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​បែប​នេះ​មកពី​ព្រៃឈើ​សល់​រ៉ុយៗ និង​បរិមាណ​ត្រី​ធា្លក់​ចុះ​ខើច​ទៅៗ​? តើ​មាន​និរន្តរភាព​ក្នុង​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​គ្រប់គ្រង​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​មក​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​បាន​កម្រិត​ណា ​បើ​សិន​អ្នក​កាប់​ជា​ឈ្មួញ​គ្រាក់ៗ​ដែល​មាន​អ្នក​ធំៗ​មាន​អំណាច​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​ដូច​រាល់​ដង? តើ​ថ្នាក់​ខេត្ត​ហ៊ាន​តតាំង​ជាមួយ​ឈ្មួញ​ទាំង​នោះ​ប៉ុន​ណា​បើ​តាម​ការ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ថ្នាក់​ជាតិ​ក្នុង​ការ​ទប់ស្កាត់​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ដែល​នៅ​សេសសល់​ដើម្បី​ការពារ​ទឹក​ជំនន់​មិន​បាន​ផង? ផ្អែក​លើ​ទិន្នន័យ​របស់​គយ​ប្រទេស​វៀតណាម​មាន​តម្លៃ​ជាង​ ៨៥ ​លាន​ដុល្លារ​លើ​ការ​នាំ​ចេញ​ឈើ​ពី​កម្ពុជា​នៅ​ឆមាស​ទី​ ១ ​នៃ​ឆ្នាំ​នេះ (Forest Trends, 2016)។

ឥឡូវ​ការ​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​បាន​ប្តូរ​មធ្យោបាយ​ពី​ការ​ដឹក​តាម​ឡាន​មក​ជា​ការ​​ដឹក​តាម​ម៉ូតូ​ឲ្យ​ឈ្មួញ​តាម​ច្រក​របៀង​តាម​ព្រំដែន​វៀតណាម​ទៀត​ផង​​។ អ្វី​ដែល​ជា​ការ​មន្ទិល​សង្ស័យ​នៃ​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​មក​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​គ្នា​ត្រង់​ថា បើ​កាល​ណា​ផ្ទេរ​មុខងារ​ការ​គ្រប់គ្រង​សំរាម និង​សំណល់​រឹង​ដូច​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ផ្ទេរ​មក​រាជធានី និង​ទីក្រុង​នៃ​ខេត្ត​គ្រប់គ្រង​កាលពី​ឆ្នាំ​ទៅ​គឺ​មាន​លក្ខណៈ​អនុវត្ត​ងាយស្រួល​ជាង​ការ​ផ្ទេរ​មុខងារ​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ និង​ជលផល​មក​រដ្ឋបាល​ខេត្ត​ព្រោះ​ឈើ និង​នេសាទ​គឺ​មាន​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​ច្រើន​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ជា​មុខងារ​ត្រូវ​ប៉ាន់​ កន្លែង​ខ្លាញ់​។

ទោះបី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ដំណោះស្រាយ​គឺ​អាច​ទៅ​រួច​ចំពោះ​បញ្ហា​ការ​បំផ្លាញ​ជលផល និង​ព្រៃឈើ​បែប​នេះ​ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ពិត​ជា​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ផ្តល់​អំណាច​មក​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ពិតប្រាកដ​នោះ​។

ឧទាហរណ៍​ ជាក់ស្តែង ​ពី​បទពិសោធ​នៃ​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ការ​ផ្តល់​អំណាច​ពិតប្រាកដ​មក​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​គឺ​នៅ​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ថ្នាក់​ជាតិ​ចង់​ធ្វើ​ផ្លូវ​មួយ​ដែល​ធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​រស់នៅ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ហើយ​ពុំ​មាន​ដំណោះស្រាយ​សមស្រប​ទៅ​នឹង​សំណង​នៃ​ការ​ខូចខាត​ត្រឹមត្រូវ​នៅ​តំបន់​ដែល​ខ្លួន​គ្រប់គ្រង​គឺ​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ធ្វើការ​តវ៉ា​ស្វែងរក​ចំណុច​​សមស្រប​ណា​មួយ​ដើម្បី​ជួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​មូលដ្ឋាន​របស់​ខ្លួន​។

ហេតុ​ដូច្នេះ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ត្រូវ​តែ​ធានា​បញ្ឈប់​វប្បធម៌​អន្តរគមន៍​ពី​ថ្នាក់​ជាតិ ឬ​ក៏​សែស្រឡាយ​អ្នក​មាន​អំណាច​ដែល​រកស៊ី​ជួញដូរ​ឈើ និង​ការ​នេសាទ​នេះ។ បើ​ធ្វើ​យ៉ាង​នេះ​បាន​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​អាច​មាន​លទ្ធភាព​គ្រប់គ្រង​ធនធាន​ទាំង​នេះ​បាន​។ បើ​ធ្វើ​ការ​គ្រប់គ្រង​ធនធាន​ទាំង​នេះ​បាន​ហើយ​ការ​ផ្តល់​ផល​អំពី​ការ​កាត់​បន្ថយ​ឧស្ម័ន​កាបូនិច​តាមរយៈ​ការ​ថែរក្សា​ព្រៃឈើ​ដែល​ជា​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ក៏​មាន​បន្ថែម​ទៀត​ដែរ​។

ដូច​កាលពី​ដើម​ខែ​សីហា​នេះ​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ​ទឹកប្រាក់​ចំនួន​ ២,៦ ​លាន​ដុល្លារ​មក​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ក្នុង​ការ​​ថែទាំ​ព្រៃ​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ដែល​នៅ​សល់​​នៅ​ស្រុក​កែវសីមា ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ឧស្ម័ន​កាបូនិច​ផង​ដែរ​​។

គួរ​ចំណាំ​ផង​ដែរ​ថា​ទាំង​ព្រៃឈើ​ទាំង​ជលផល​គឺ​សុទ្ធតែ​នៅ​សំណល់​ពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ទាំងអស់​ពួកគេ​មិន​បាន​បំផ្លាញ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ទាំង​នេះ​ទេ​មិនមែន​ឲ្យ​តែ​បន្ទាប់ពី​របប​ ប៉ុល ពត ​ដួលរលំ​ហើយ​របប​បច្ចុប្បន្ន​ដឹកនាំ​មក​សុទ្ធ​តែ​អភិវឌ្ឍ​ពី​បាត​ដៃ​ទទេ និង​ចាប់ផ្តើម​ពី​សូន្យ​ទាំងអស់​នោះ​ទេ​គឺ​នៅ​សល់​របស់​របរ​កេរអាករ​ពី​របប​ខ្មៅ​ងងឹត​នោះ​ខ្លះ​ដែរ​។

ចុះ​ហេតុ​អ្វី​របប​ដឹកនាំ​សព្វ​ថ្ងៃ​ប្រើ​ពាក្យ​សុទ្ធ​តែ​អភិវឌ្ឍ​តែ​បែរ​ជា​ងាក​មក​មើល​ទាំង​ព្រៃឈើ​ទាំង​ជលផល​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ជិត​អស់​ទៅ​វិញ​? នេះ​មកពី​ពូកែ​ខាង​អភិវឌ្ឍ​តែ​មិន​ចេះ​អភិរក្ស​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ទាំង​នេះ​?

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍