The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើឆ្នាំ ២០២០ កម្ពុជា​អាច​ប៉ះពាល់​ជំងឺ​មហារីក​ដូច​វៀតណាម​ឬ​ទេ?




តើឆ្នាំ ២០២០ កម្ពុជា​អាច​ប៉ះពាល់​ជំងឺ​មហារីក​ដូច​វៀតណាម​ឬ​ទេ?

Content image - Phnom Penh Post
សារព្រមាននៅលើកញ្ចប់បារីទាក់ទងនឹងជំងឺមហារីក។ ហេង ជីវ័ន

តើឆ្នាំ ២០២០ កម្ពុជា​អាច​ប៉ះពាល់​ជំងឺ​មហារីក​ដូច​វៀតណាម​ឬ​ទេ?

កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថាបាន​និង​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ ការ​បញ្ឈប់​ជក់​បារី​ តា​មរយៈ​​ការ​ដំឡើង​ពន្ធ​បន្ថែម ​ការ​អប់រំ​លើក​កម្ពស់​តាម​សហ​គមន៍​ពី​ការ​បញ្ឈប់​ជក់​បារី សារ​បង្ហាញ​ពី​គ្រោះ​ថ្នាក់​ផ្សេងៗនៅ​​លើ​កញ្ចប់​បារី និង​ផ្ទាំង​រូប​ធំៗ​នៅ​តាម​មហា​វិថី​ព្រមាន​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​ការ​ជក់​បារី សូម្បី​តែ​នៅ​តាម​ភោ​ជនីយដ្ឋា​ននិង​សណ្ឋា​គារ​ក៏​មាន​ការ​បិទ​បម្រាម​ការ​ជក់​បារី​ផង​ដែរ​ ជា​ពិសេស​តាម​រយៈ​សារ​អប់រំ​ទាំង​នេះ ​ក៏ជា​ផ្នែក​មួយ​​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពូ​ៗ​ស៊ីក្លូ​ជា​ច្រើន​នាក់​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទម្លាប់​ចាស់​ចោល​ដោយ​ងាក​មក​ឈប់​ជក់​បារី​ក្នុង​ពេលកំពុង​​ដឹក​ភ្ញៀវ​បរទេស​ទេសចរ​កម្សាន្ត។

​បញ្ហា​បារី​នេះ​គឺជា​ផ្នែក​មួយ​ចម្បង​ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​កើត​ជំងឺ​មហារីក។ ជាក់​ស្តែង​ តារា​រូប​ស្រស់​សង្ហា ឈ្មោះ ​Eric Lawson ដែល​បង្ហាញ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ជក់​បារី​ឲ្យ​បារី ​Marlboro ក៏​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ផ្លូវ​ដង្ហើម​ឈាន​ដល់​ជំងឺ​មហា​រីក​ផងដែរ​ កាល​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១៤ (www.latimes.com)​។ ប៉ុន្តែ​កម្ពុជា​បាន​ដោះស្រាយ​​​មួយ​ផ្នែក​ស្តី​ពី​ការ​ជួយ​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​មហា​រីក​និង​ជំងឺ​មិន​ឆ្លង​តាម​រយៈ​យុទ្ធ​នា​ការ​បញ្ឈប់​ការជក់បា​រី​នេះ។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​ កម្ពុជា​នៅ​មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​មួយ​ចំនួន​ទៀតផងដែរ ដែលធ្វើ​​ឲ្យ​កើត​មាន​ជំងឺ​មហា​រីក​នេះ​ ដូច​ជា​ការ​ទ​ទួល​ទាន​អាហារ​ដែល​មិន​មាន​អនាម័យ អាហារ​ដែល​មាន​សារ​ធាតុ​​គីមី​ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​នៅ​ក្នុង​បន្លែ ត្រី សាច់ និង​ផ្លែ​ឈើ​ឲ្យ​ឆាប់​ធំធាត់​មាន​កំហាប់​ច្រើន​លើស​លប់​នោះ​។ ម្យ៉ាង​ទៀត​អាហារ​ណា​ដែល​ទុក​បាន​យូរ​មិន​ឲ្យ​​រុយ​រោមឬក៏​សត្វ​ល្អិត​មក​ទំ ដូច​ជា​ ប្រហុក ​ផ្អក និង​អាហារ​ផ្អាប់​ផ្សេងៗ។ រីឯ​សាច់ និង​បន្លែ​ដែល​ទុក​ក្លា​ស្សេឲ្យ​បាន​យូរ​ក៏ដូចជា​សាច់​សម្រាប់​​ការ​ដឹក​ជញ្ជូ​ន​ទៅលក់​ជូ​នអតិថិជន ក៏​មាន​ដាក់​សារធាតុ​គីមី​ដែរ។

យ៉ាង​ណា​មិញ​ សព្វ​ថ្ងៃនេះ​កម្ពុជា​មិន​ទាន់​ផ្គត់​ផ្គង់ បន្លែ សាច់ និង​អាហារ​គ្រប់​គ្រាន់​តាម​តម្រូវ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ស្រុក​នៅ​ឡើយ​ទេ​ គឺ​នៅ​តែ​នាំ​ចូល​ពី​ប្រទេស​ជិត​ខាង ជាពិសេស​ប្រទេស​ថៃ និង​វៀត​ណាម ​ដែល​មាន​បរិមាណ​សរុប​ ១៧០​ តោន​ក្នុង ​១ ​ថ្ងៃ​។ ចំពោះ​បន្លែ​នាំ​ចូល​ភាគ​ច្រើន​បំផុត​ត្រូវបាន​យក​មក​ពី​ប្រ​ទេស ​វៀត​ណាម​ ដែល​មាន​សរុប​ ៨៥ ​តោន​ក្នុង ​១ ​ថ្ងៃ​។ នេះ​បើ​តាម​ប្រ​សាសន៍លោក​បណ្ឌិត ងិន ឆាយ ប្រតិភូ​រាជ​រដ្ឋាភិ​បា​ល​កម្ពុជា​ទទួល​បន្ទុក​ជា​អគ្គ​នាយកនៃ​អគ្គ​នាយក​ដ្ឋាន​កសិ​កម្មនៅក្នុង​ពិធី​បើក​ផ្សារ​ណាត់​បន្លែ​សុវត្ថិ​ភាពនិង​ផលិត​ផល​សុវត្ថិភាព​នៅទី​រួម​ខេត្ត​កណ្ដាល​កាលពី​ថ្ងៃទី​ ១ ​ខែ​កុម្ភៈ ​ឆ្នាំ ​២០១៩​ ថ្មីៗ​នេះ។

ប៉ុន្តែ​ផ្ទុយ​ទៅវិញ​​ពលរដ្ឋ​វៀត​ណាម​ភា​គច្រើន​បែរ​ងាក​មក​រក​និយម​បន្លែ និង​ផ្លែឈើ​នាំចូល​ពី​ប្រទេស ​ចិន និង​ថៃ​ទៅ​វិញ​ ដោយ​សារ​ថា​មាន​សារធាតុ​គីមី​តិចតួ​ច​ជាង ​ពោល​គឺ​ចំណាយ​ ៣៥០ ​លាន​ដុល្លារ ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ ១០ ​ខែ​ដំបូង​ ដែល​ទិន្ន​ន័យ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ស្រង់​ដោយ​ទីភ្នាក់​ងារ​ព័ត៌​មាន​ចិន​ស៊ីន​ហួ​កាល​ពី​ខែតុលា ​ឆ្នាំ​ ២០១៦​។ និន្នា​ការ​ដែល​ពល​រដ្ឋ​វៀត​ណាម​មួយ​ចំនួន​ងាក​មក​រក​បន្លែនិង​ផ្លែ​ឈើ​ដាំនៅ​ប្រទេស ​ចិន និង​ប្រទេស ​ថៃ​ នេះ ដោយ​សារតែ​ផលិត​ផល​កសិកម្ម និង​ចំណី​អាហារ​របស់ខ្លួន​មាន​សារធាតុ​គីមី​ច្រើនដែល​ធ្វើ​ប៉ះ​ពាល់​សុខភាព​តាមរយៈ​សេនេ​ទិច ​(Genetic)​ អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក។​

​តា​មរយៈ​ការសិក្សា​ស្រា​វជ្រាវ​អំពី​ទំនាក់​ទំនង​គ្នារវាង​​អា​ហារ​ដែល​មាន​សារធាតុ​គីមីនិង​ជំងឺ​មហា​រីក​ពី​ស្ថា​ប័ន the Center for Study and Consultation on Consumerism នៅ​ប្រទេស ​វៀត​ណាម​ កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១៦​ ជាលទ្ធផល​បានបង្ហាញ​ថា ​អត្រា​អ្នកជំងឺ​មហារីក​នៅ​ប្រទេស ​វៀតណាម​អាច​កើន​ឡើង​ខ្ពស់​ដល់ ​២០ ​ម៉ឺន​នាក់​ក្នុង​ ១ ​ឆ្នាំ​ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​ ២០២០​ ខាង​មុខ​នេះ ហើយ​នេះក៏​ជា​អត្រា​មួយ​ខ្ពស់​នៅ​លើ​ពិភព​លោក​ផង​ដែរ​។

របក​គំហើញ​ដដែល​នេះ​បញ្ជាក់​ថា​ ការ​កើន​ឡើង​នូវជំងឺមហារីក ដោយ​សារ​អា​ហារ​មិន​មាន​សុវត្ថិ​ភាព បរិស្ថាន​អាប់​អួ ការ​ជក់​បារី និង​សេនេទិច​ជា​ដើម​។ ជា​ពិសេស​ ៣០ ​ភាគរ​យ​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​មហារីក​ត្រូវបានរកឃើញ​ថា​មកពី​ពួក​គេទទួល​ទាន​អា​ហារ​មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​គីមី​ (Carcin​ogens)​។ ឧទា​ហរណ៍​ជាក់​ស្តែង​ឃើញ​ថា​ នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ the Bach Mai Hospital នៅ​ទី​ក្រុង​ហា​ណូយ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១៥ បាន​រក​ឃើញ​ថា អត្រា​អ្នកស្លាប់​ដោយសារ​ជំងឺ​មហា​រីក​សរុប​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នេះ​គឺ​មាន ៧៣ ​ភាគរយ។

ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​ នៅ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​ កម្ពុជា​ នាំ​ចូល​បន្លែ ត្រី​ សាច់ ផ្លែ​ឈើ និង​អា​ហារ​មួយ​ចំនួន​ផ្ទាល់​ពី​ប្រទេស ​វៀត​ណាម​ ខណៈ​ពល​រដ្ឋ​​វៀតណា​ម​មួយ​ចំនួន​មិន​ហូប​ដោយ​សារធាតុ​គីមី​នោះ ​គឺ​មាន​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​គេ​សង្ស័យ​ថា​ អាច​ត្រូវ​គេ​យក​មក​ចែក​ចាយ​នៅ​ទី​តាំង​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​​ផ្សារ​ដើម​គនិង​ផ្សារ​នាគ​មាស​រាជធានីភ្នំពេញ មុន​នឹង​បែង​ចែក​ទៅតាម​ខេត្ត​នានាបន្ត​ទៅ​ទៀត។

ត្រង់​ចំណុច​គ្រោះ​ថ្នាក់នេះ តើ​អាជ្ញា​ធរ​មាន​អ្វី​ដែល​អាចបញ្ជាក់​បានថា ​បន្លែ​ត្រី​សាច់​ផ្លែ​ឈើ​ពី​ប្រ​ទេស​វៀត​ណាមទាំងនោះ មិន​មាន​ដាក់​សារធាតុ​​គីមី​?ឥឡូវ​​មន្ត្រី​កាំកុងត្រូលតាម​ច្រក​ព្រំដែន​ត្រូវ​បាន​រាជ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ដក​ចេញ​មួយ​ចំនួន​ហើយ​ដោយទុក​តែមន្ត្រី​ជំនាញ​ ២ ទេ​ គឺ​ប៉ូលិស​អន្តោ​ប្រវេ​សន៍ និង​គយ។

អ៊ីចឹ​ង​ទេ​កាំកុង​ត្រូល​លែង​មាន​កំហុស​ចំពោះការ​ប​ណោ្ត​យ​ឲ្យ​ទំនិញ​ទាំង​នោះ​នាំ​ចូល​ទៀត​ហើយ​។ ប៉ុន្តែមន្ត្រី​កាំកុង​ត្រូល​ត្រូវ​តែ​ពង្រឹង​ការងារ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ខាង​ក្នុង​ប្រទេសវិញ ដូច​ជា ថ្មីៗ​នេះ​មន្ត្រី​កាំកុង​ត្រូល​នៅ​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​បាន​ចុះ​ពិនិត្យ​ និង​ចាប់​នូវ​បង្គា​និង​មឹក​ស្រស់​ដែល​មាន​សារ​ធាតុ​គីមី «​ហ្វ​កម៉ា​លីន​»​។ តែ​ការ​ចុះ​ចាប់​នេះ​មើល​ទៅ​ហាក់​បី​ដូច​ជា មាន​លក្ខណៈ​ទ្រង់​ទ្រាយ​តូចៗ​ពេក ដែល​សមត្ថកិច្ច​​គួរតែ​​រក​ទីតាំង​ធំៗ ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ធ្ងន់​ធ្ងរ​​វិញ។

​បើតា​ម​របាយ​ការណ៍​ស​ន្និបាត​បូក​សរុប​របស់​ក្រសួង​សុខាភិ​បាល​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​ ២០១៧ និង​ទិស​ដៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៨ បាន​បង្ហាញ​ថា​ នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៧ មាន​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​មហា​រីក​មាន​ចំនួន​ ១២៨ ​នាក់និង​អ្ន​កជំងឺ​មហា​រីក​ថ្មី​មាន​ចំនួន​ ៨ ៣៦០ ​ករណី​បាន​សម្រាក​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យដែល​ចំនួន​នេះមាន​ការ​កើនឡើង​ ១ ៦៧៥ ​នាក់បើប្រៀប​ធៀបកាលពី​ឆ្នាំ ២០១៦​។ ប៉ុន្តែ​នេះ​មិនទាន់​គិតដល់​អ្នកជំងឺ​មហារីក​ទៅ​ព្យាបាល​នៅក្រៅ​ប្រទេស​ដែល​មិនបាន​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ផង​ទេ។

សរុប​មកវិញ និន្នាការ​នៃ​ការកើនឡើង​នូវអ្នកកើតជំងឺ​មហារីក​នៅ​កម្ពុជាក៏មាន​មូលហេតុមួយផ្នែកពី​ផលប៉ះពាល់​ដោយ បន្លែ ត្រី​សាច់ និង​ផ្លែឈើ និង​អាហារ​ដែលមាន​សារធាតុ​គីមី​មកពី​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ផង​ដែរ។

​ចំណុច​នេះ​ រាជរដ្ឋាភិបាល​ គួរតែ​យក​យន្តការ​ថ្មី​ក្នុង​ការ​ហាមឃាត់​ទំនិញ​នាំចូល​ពី​ប្រទេសជិតខាង​ដែលមាន​សារធាតុ​គីមី​ច្រើន​លើស​លប់។ រីឯអា​ហារ​ក្នុងស្រុក​ក៏គួរតែ​ត្រូវបាន​កំណត់​​នូវ​គុណភាព​ដែល​មាន​សារធាតុ​គីមី​តិច​បំផុ​តផង​ដែរ​ដើម្បី​ធ្វើយ៉ាងណា​​ឲ្យ​សុខភាព​ពលរដ្ឋ​បាន​ប្រសើរឡើង ​ចៀស​ពី​ជំងឺមហារីក​ដ៏​កាច​សាហាវ​នេះ៕

ចូលរួម​ផ្តល់យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhp​ost.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍