The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើ​កម្ពុជា​នឹង​គ្មាន​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥ ដូច​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ព្យាករ​ទុក​ដែរ​ឬ​ទេ?




តើ​កម្ពុជា​នឹង​គ្មាន​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥ ដូច​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ព្យាករ​ទុក​ដែរ​ឬ​ទេ?

តើ​កម្ពុជា​នឹង​គ្មាន​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥ ដូច​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ព្យាករ​ទុក​ដែរ​ឬ​ទេ?

Content image - Phnom Penh Post
សកម្មភាពកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅតែបន្ត នេះគឺជាកំណាត់ឈើដែលពលរដ្ឋដឹកនៅក្នុងស្រុកកែវសីមា មណ្ឌលគិរី sp

ភ្នំពេញ : ប្រសិន​បើ​មាន​ពេល​ចូល​រួម​តាម​តុ​ពិសា​កាហ្វេ​ពេល​ព្រឹក​ដើម្បី​ជជែក​លេង​ សើច​ពី​នេះ​ ពី​នោះ​ផង​ យើង​នឹង​ឮ​ម្តង​ម្កាល​ចេញ​ជា​សុភាសិត​ថ្មីៗ​ដូច​ជា​​ «​បុណ្យ​ក៏​ធ្វើ ​ឈើ​ក៏​កាប់​!​»​។ កាល​ពី​ខ្ញុំ​នៅ​រៀន​វិទ្យា​ល័យ​ មេរៀន​ភូមិ​វិទ្យា​គឺ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​លាស់​ថា ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​យើង​មាន​​ផ្ទៃ​ព្រៃ​ឈើ​​ប្រហែល​៧៣​%​ នៃ​ផ្ទៃ​ដី​ប្រទេស​។ ហើយ​មាន​ជន​បរទេស​ខ្លះ​​ ជិះ​យន្ត​ហោះ​បាន​មើល​ពី​លើ​មក​ ហើយ​សួរ​ខ្មែរ​យើង​ថា ​ឯណា​ទីក្រុង របស់​អ្នក​ បើ​មើល​ទៅ​សុទ្ធ​តែ​ព្រៃ​បែប​នេះ?​​ ចុះ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ​សាក​ជិះ​យន្ត​ហោះ​មើល​ម្តង​ទៀ​តមើល​ ថា​តើ​យើង​នឹង​​ឃើញ​អ្វី?​​​ ព្រៃ​ដូច​មុន​​ដែ​រឬ​ទេ?​​ តើ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​សល់​ប៉ុន្មាន​ភាគ​រយ​នៃ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​សម្រាប់​កម្ម​វិធី​ សិក្សា​ឲ្យ​ប្អូន​ៗ ​សិស្សានុ​សិស្ស​សិក្សា?

នៅ​អំឡុង​ពេល​សង្រ្គាម​ប្រទាញ​ប្រទង់​នៅ​ទសវត្យរ៍​ឆ្នាំ​៨០​រវាង​កង​ទ័ព​វៀត​ណាម​រួម​ជា​មួយ​នឹង​កង​ទ័ព​រដ្ឋា​ភិបាល​​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​​នឹង​កង​ទ័ព​តស៊ូ​ត្រី​ភាគី​ នៅ​តាម​តំបន់​ តាម​ជាយដែន​ខ្មែរ-​ថៃ។ ​ដោយ​សារ​មាន​​​ព្រៃ​ស្តុក​​មាន​​ការ​លំបាក​វាយ​យក​ទី​តាំង​ រដ្ឋា​ភិបាល​ក៏​បាន​បង្កើត​នូវ​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​កំណែន​ «ក៥» ​(កំណែន​ កម្លាំង ​ដើម្បី​ការពារ​ និង​កសាង​មាតុ​ភូមិ​​កម្ពុជា ​(Slocomb M., 2003)) ក្រោម​ស្លាក​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​នេះ ​ដើម្បី​កាប់​ព្រៃ​ស្តុក​ទាំង​នោះឲ្យ​ស្រឡះ​។

កាល​នោះ​​មាន​​បង​ប្អូន​ យើង​ដែល​បាន​ចូល​រួម​​ «ក៥» ​នោះ ​បាន​ទទួល​រង​នូវ​ការ​ស្លាប់ និង​ពិការ​ដោយ​សារ​គ្រាប់​មីន​មួយ​ចំនួន​ខ្លះ​ស្លាប់​ដោយ​​សា​រ​​ជំ​ងឺ​​ គ្រុន​ចាញ់ ​និង​ខ្លះ​ក៏​រស់​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​​តែ​មាន​សភាព​ទ្រុឌ​ទ្រោម ​និង​ជំងឺ​ប្រចំា​កាយ​​ទៀត​​ផង។​ នេះ​មកពី​​ស្រុក​យើង​កាល​នោះ​មាន​សង្រ្គាម​រ៉ាំរ៉ៃ ​មែន​ទេ?

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ខេត្ត​មណ្ឌល​គិរី​និង​ខេត្ត​រតន​គិរី​​ដោយ​ឆ្លង​កាត់​ស្រុក​ស្នួល​ ​កា​លពី​​១០​ឆ្នាំ​​មុន​ យើង​បាន​ឃើញ​ព្រៃ​ឈើ​នៅ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​ជា​ហូរ​ហែ ​ហើយ​កន្លែ​ង​មួយ​ចំនួន​ស្ទើរ​តែ​មើល​មិន​ឃើញ​​​កាំ​រស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ​​ទៀ​ត​ផង​ ។​ តែ​ឥឡូ​វប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ទី​ល្ហ​ល្ហេវ ​​មើល​ទៅ​ភ្នំ​ដា​ច់​កន្តុយ​ភ្នែក ​និង​បែរ​ជា​ឃើញ​មាន​ការ​ដាំ​ជំនួស​វិញ​​នូវ​កូន​ដើម​​កៅស៊ូ​តូច​ៗ ​ដើម​ស្វាយ​ចន្ទី ​និង​ដំឡូង​មី​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ទៅ​វិញ​។​ រីឯ​អាកាស​ធាតុ​នៅ​ទី​នោះ​មាន​ការ​ក្តៅ ​និង​ត្រជាក់​​ខ្លាំង​​ខុស​​​ពី​ធម្មតា​ ហើយ​មួយ​ថ្ងៃៗ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​មាន​ការ​ខ្លាច​រអារ​ឲ្យ​តែ​ឮ​ពាក្យ​ថា៖ «​តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​» មិន​ដឹង​​ថា ​​ប៉ះគេ ​ឬ​ប៉ះ​យើង​ទេ។​​​ តើ​ព្រៃ​ឈើ​មាន​តម្លៃ​ស្រុក​ខ្មែរ​អាច​ផុត​ពូជ​ដែរ​ឬ​ទេ?

បើតាម​បទ​ពិសោធ​ក្នុង​ការ​ដឹក​នាំ​ក្នុង​ហេតុ​ផល​និន្នា​ការ​នយោ​បាយ ​និង​សេដ្ឋ​កិច្ច​បណ្តា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​មាន​​​២​​ចំណុច​​ជា​ចម្ប​ង ​ក្នុង​ការ​កាប់​ព្រៃ​ឈើ​គឺ ​ទី១ ​ក្នុង​ការ​កាន់​អំណាច​ក្នុង​របប​មួយ​ឲ្យ​បាន​យូរ​ឆ្នាំ​ដើម្បី​រៀប​យុទ្ធ​ សាស្រ្ត​​នៃ​ការ​កំចាត់​ជម្រក​​របស់​ក្រុម​ចលនា​ឧទ្ទាម​ទ័ព​​ព្រៃ​​ ដែល​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​​នឹង​រដ្ឋា​ភិបាល​កុំ​ឲ្យ​មាន​​របប​ថ្មី​មួយ​មក​​កាន់​ ​អំណាច​​ជំនួស។​ ទី២ ​គឺការ​​យ​ក​លេស​​បំផ្លាញ​ជម្រក​មូស​ដែក​គោល​ញី​ដែល​ផ្ទុក​មេ​រោគ​​បណ្តា​ កើត​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់។​ ឧទាហរណ៍​ ដូច​នៅ​​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​មួយ​​ចំនួន​ កាល​ពី​សម័យ​មុន​ឆ្នាំ​១៩៧០​​ដោយ​មាន​ការ​ស្លាប់​​ដោយ​សារ​​ជំងឺ​​គ្រុន​ចាញ់ ​ច្រើន ​ហើយ​ពួក​គេ​មិន​អាច​ទប់​ទល់​បាន​ ពួកគេ​ក៏​នាំ​គ្នា​កាប់​​បំផ្លាញ​​ព្រៃឈើ​ដែល​ជា​ទី​ជម្រក​សត្វ​មូស​​ដែក​គោល​​ ញី​ដែល​​ផ្ទុក​មេរោគ​គ្រុន​ចាញ់។

តាម​រយៈ​ឯកសារ​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់​អាហ្វ្រេន​ឆ្នាំ​២០០៨ ​(Afrane ​et al. 2008) នៅ​អនុ​តំបន់​សាហា​រ៉ា​អាហ្វ្រិក​មិន​​ត្រឹម​​តែ​​​កាប់​​តំបន់​ព្រៃ​​ដែល​ មាន​ប្រ​វត្តិ​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​ទេ ​ពួក​គេ​ថែម​ទាំង​កាប់​បំផ្លាញ​តំបន់​​ព្រៃ​ស្តុក​ផ្សេងៗ​​​ ​គឺដើម្បី​​ផល​ប្រយោជន៍​​​សេដ្ឋ​កិច្ច​​ពី​តម្លៃ​នៃ​ឈើ​ទាំង​នោះ ហើយ​ក៏​ថែម​ទាំង​ខួង​​យ​ករ៉ែ​ក្រោម​ដី​ទៀត​ផង​។​ តែ​ជា​ផល​វិបាក​ ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​ទាំង​នោះ​​ឥឡូវ​នេះ ​មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​បរិយា​កាស​ក្តៅ​ហួត​ហែង ​និង​គ្មាន​សំណើម ​(តំប​ន់​ខ្លះ​ស្ទើរ​តែរក​ដើម​ឈើ​ជ្រក​គ្មាន​ក្លាយ​​ជាទី​​​រហោ​ឋាន)​ ធ្វើ​ឲ្យមាន​ការ​​មេ​រោគ​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​មូស​នៅ​ទី​នោះ​មាន​ នូវ​ការ​វិត្ត​ ​និ​ង​កើន​ទ្វេ​ដ​ង។ ហើយ​ក៏​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​អត្រា​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំ​ងឺ​គ្រុន​ចាញ់ ​ទៀត​ផង​ ដូច​ជា​នៅ​​ប្រទេស​តង់​ហ្សានី ប្រទេស​កេន​យ៉ា ​និង​ប្រទេស​អ៊ូហ្គាន់​ដា​ ជា​ដើម​។

នេះ​ដោយ​សារ​ការ​ទទួល​អនុផល​ពីការ​កាប់​ព្រៃ​ឈើ​មិន​ស្មើ​គ្នា ​និង​ក៏ដូច​ជា​ត្រូវ​បណ្តា​សារ​បស់​ធ​នធាន​ធម្ម​ជាតិ​​ទាំង​នោះ ធ្វើឲ្យ​ប្រទេស​នៅ​​តំប​ន់នោះ​មាន​ការ​បះបោរ​​​​ឥត​ឈប់​ឈរ ​និង​សង្រ្គាម​ស៊ីវិល​កើត​មាន​ឡើ​ង​ជា​បន្ត​ប​ន្ទាប់​ផង​ដែរ​។ ចំណែក​ឯ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​ តើមាន​អ្វី​ខុស​ប្លែក​ពី​ផល​វិបាក​បណ្តា​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក ​ពី​ទំនាក់​ទំនង​គ្នា ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​ដែរ​រវាង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ ​និង​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់?

កាល​ពី​ខែ​មុន​នេះ ​នៅ​ឯ​អង្គ​មហា​សន្និ​បាត​បូក​សរុប​ប្រចាំ​ឆ្នាំ២​០១​០ នៃ​ក្រសួង​សុខា​ភិបាល ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​អះអាង​ថា​៖ «​ប្រទេស​កម្ពុជា​នឹង​គ្មាន​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥»។​​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ការ​អះអាង​នេះ ​អាច​ពិត​ប្រសិ​នបើ ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​អាច​បង្រ្កាប​បទ​ល្មើស​កាប់​ព្រៃ​ឈើ​យ៉ាង​​អនា​ធិប​តេយ្យ ​ ដូច​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​នោះ​ទេ​ ទម្រាំ​រហូត​​ដល់​ឆ្នាំ​២០២៥​ គឺកម្ពុជា​នឹង​អស់​ព្រៃ​ឈើ​ល្មម​ ហើយនឹង​គ្មាន​ជម្រ​ក​មូស ​ឬ​ក៏​គ្មាន​ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​ដែរ។​ តែ​ការ​អះ​អាង​នេះ​​​ អាច​មិន​ពិត​ដោយ​ផ្អែក​លើប​ទពិសោធ​បណ្តា​ប្រទេស​អនុ​តំបន់​សាហារ៉ា​នៃទ្វីប​ អាហ្វ្រិក ​អត្រា​ស្លាប់​ដោយ​សារ​​ជំ​ងឺ​គ្រុន​ចាញ់​នេះមា​ន​ការ​កើន​ឡើង​បណ្តា​ល​មក​ពី​ការ​កាប់​ព្រៃ​ឈើ​តាម​តំបន់​ធំៗ​នេះ។

ខ្ញុំ​យល់​ឃើញ​ថា​ ជាការ​ល្អ ដែល​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​មាន​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​ខ្ពស់​ចំពោះ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ ប្រឆាំង​នឹង​​ជំ​ងឺ​គ្រុន​ចាញ់​​នេះ​​ ដែល​សម្លាប់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​រាប់​រយ​នាក់​ក្នុង​១​ឆ្នាំៗ។​ តែ​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​គួរ​តែ​ផ្តោត​ទៅ​លើ​​ ​ការ​ពង្រឹង​ការ​ថែ​រក្សា​​សម្បត្តិ​​ព្រៃ​ឈើ ​ដើម្បី​ទុក​ឲ្យ​កូន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ​បាន​ស្គាល់​ឈើ​ប្រណី​តផង​ និង​ពង្រី​កយន្ត​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​អប់រំ​ និង​ការ​ផ្តល់​សេវា​ព្យាបាល​ឲ្យ​បាន​ទូលំទូលា​យ​ជាង​នេះទៀ​ត​ អំពី​ការ​ការពារ​ជំងឺ​គ្រុនចា​ញ់ ជា​ពិសេស​បង​ប្អូន​​ដែល​​ងាយ​​រ​ង​គ្រោះ ​ការធ្វើ​ការ​បន្លាស់ទី​ ​និង​ចំណាក​ស្រុក ហើយ​ខ្ញុំជឿ​ជាក់ថា​ ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់ ​និង​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​​ជំ​ងឺនេះ​​នឹង​អាច​ថយ​ចុះ​ប​និ្តច​ម្តង​ៗជា​លំដាប់៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍