The Phnom Penh Post Search

Search form

Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - បើ​ចង់​ឲ្យ​ទៅ​ជា​របស់​ខ្មែរ ​ម៉េច​មិន​ដាក់​ថា ​កាហ្វេ​ព្រៃឡង់ ឬ ​អារ៉ែង?

បើ​ចង់​ឲ្យ​ទៅ​ជា​របស់​ខ្មែរ ​ម៉េច​មិន​ដាក់​ថា ​កាហ្វេ​ព្រៃឡង់ ឬ ​អារ៉ែង?

Content image - Phnom Penh Post
ហាង​លក់​កាហ្វេ​ដែល​មាន​ស្លាក​សញ្ញា​សម្គាល់​ម៉ាក​ស្រដៀង​គ្នា​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ភាន់ច្រឡំ។ រូបថត ហ្វេសប៊ុក

បើ​ចង់​ឲ្យ​ទៅ​ជា​របស់​ខ្មែរ ​ម៉េច​មិន​ដាក់​ថា ​កាហ្វេ​ព្រៃឡង់ ឬ ​អារ៉ែង?

ឥរិយាបថ​នៃ​អ្នក​ប្រកប​អាជីវកម្ម​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​គឺ​ដូចជា​និយម​ធ្វើ​តាម​គ្នា​ ឬ​លួច​ចម្លេង​ឲ្យ​ដូចៗ​គ្នា​ហើយ​កន្លែង​ខ្លះ​នៅ​ក្បែរ​គ្នា​ដើម្បី​ទាញ​ម៉ូយ​ពី​គេ ឬ​ក៏​ដំបូង​ឡើយ​ជួល​ផ្ទះ​ឲ្យ​គេ​រកស៊ី​ទេ​តែ​ខ្លះ​មិន​ទាន់​ចប់​កុងត្រា​ផង​ក៏​ដេញ​គេ​ចេញ​យក​ផ្ទះ​បើក​រកស៊ី​ខ្លួនឯង ហើយ​បើ​មាន​ការ​អី​គឺ​អាង​ខ្នង​អ្នក​ធំ​ ឬ​ក៏​មន្ត្រី​ប្រដាប់​អាវុធ​មក​សម្លុត​អ្នក​ប្តឹងប្ដល់​គ្នា​ក៏​មាន ពិសេស​គឺ​ការ​រកស៊ី​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​ដូចជា​បើ​គេ​លក់​គ្រឿង​សំណង់ ឯង​មក​លក់​ដែរ បើ​គេ​បើក​ហាង​លក់​ឡាន ឯង​មក​បើក​លក់​ជាប់​គេ​ដែរ។

ករណី​ធ្វើ​តាម​គ្នា​ដូចនេះ​មិន​សូវ​ជា​បញ្ហា​ទេ ហើយ​ក៏​គ្មាន​អ្នក​ប្តឹង​ដែរ​គឺ​បាន​ត្រឹម​តែ​ប្រាប់​ឲ្យ​ឈប់​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​កាលពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ៨០ និង​ឆ្នាំ ៩០ នោះ។ តែ​ចាប់​ពី​សភា​បាន​អនុម័ត​ច្បាប់​ចំនួន ២ សំខាន់ៗ​គឺ​ច្បាប់​ស្តីពី​សិទ្ធិ​អ្នក​និពន្ធ និង​សិទ្ធិ​ប្រហាក់​ប្រហែល​ និង​ច្បាប់​ស្តីពី​ម៉ាក​ពាណិជ្ជនាម​ និង​អំពើ​នៃ​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​មិន​ស្មោះត្រង់​មក​មាន​អាជីវកម្ម​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​ក្រុមហ៊ុន​ដើម​គេ​ប្តឹង​រឹបអូស​យក​វត្ថុតាង​ទាំងអស់​នោះ ១ ឆ្នាំៗ គ្រាន់​តែ​អាជ្ញាធរ​កម្ទេច​ស៊ីឌី ឌីវីឌី និង​ឯកសារ​ថត​ចម្លង​ខុស​ច្បាប់​ ជាពិសេស​ក្រុមហ៊ុន​ហង្សមាស​តែ​ម្តង​ប្តឹង​ចាប់​អ្នក​លក់​នៅ​ផ្សារ​ទួលទំពូង និង​ហាង​បើក​លក់​ស៊ីឌី​តាម​ផ្ទះ​ឡើង​ពាយ​ក៏​នៅ​តែ​មិន​រាង​ទៀត។

តែ​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ​ខ្លះ​គេ​ខ្ជិល​សន្សំ​រឿង​ក៏​គ្រាន់​តែ​ប្រាប់​ឲ្យ​ឈប់ ឬ​ក៏​គំរាម​ខ្លះ​ប៉ុណ្ណោះ​ព្រោះ​គេ​មិន​ចង់​ឃើញ​ឈ្មោះ​ក្រុមហ៊ុន​គេ​ក្នុង​សារព័ត៌មាន​ពី​ការ​ប្តឹងប្តល់​គ្នា​ដូចជា​ក្រុមហ៊ុន​កូកាកូឡា និង​ក្រុមហ៊ុន​នំស្រួយ​លីលី​ជាដើម​ដោយ​គ្រាន់​តែ​ឃើញ​រចនាប័ទ្ម​សម្បក​កំប៉ុង​ដប ឬ​កញ្ចប់​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​ក្លែងក្លាយ​នៅ​តាម​ទីផ្សារ។

ចំពោះ​ការ​លួច​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​នេះ បើ​ប៉ះ​ចំ​អ្នក​ចិត្ត​សឿង​វិញ​គឺ​ប្តឹង​ឡើង​តុលាការ​ដូច​គ្នា។ ឧទាហរណ៍ ករណី​ម្ចាស់​រោងពុម្ព​ គីម ឡុង ត្រូវ​បាន​សាស្ត្រាចារ្យ ឥន យឿន ជា​អ្នក​និពន្ធ និង​ជា​គ្រូបង្រៀន​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​ឯកជន ប្តឹង​តាំង​ពី​តុលាការ​ថ្នាក់​ក្រោម​ដល់​តុលាការ​កំពូល​កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ ២០១៤ ដោយ​ចុង​ក្រោយ​សម្រេច​ឲ្យ​ម្ចាស់​រោងពុម្ព គីម ឡុង សង​ប្រាក់ ៦០ លាន​រៀល​ទៅ​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ និង​ផ្តន្ទាទោស​ដាក់​គុក ៦ ខែ (ទោស​ព្យួរ) និង​ពិន័យ​ប្រាក់ ១០ លាន​រៀល​ចូល​ក្នុង​ថវិកា​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​លួច​ចម្លង​សៀវភៅ​លក់។

កាល​នោះ​លោក យឿន បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​ថា ​លោក​មិន​អស់​ចិត្ត​ទេ​គឺ៖ «ខ្ញុំ​គិត​ថា ​ការ​ដែល​តុលាការ​ផ្តន្ទាទោស​ជន​ជាប់ចោទ​ដោយ​គ្រាន់​តែ​ផាក​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​មិន​ផ្តន្ទាទោស​ជាប់​ពន្ធនាគារ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​មិន​រាងចាល និង​បន្ត​ការ​រំលោភ​បំពាន​លើ​សិទ្ធិ​អ្នក​និពន្ធ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ថែម​ទៀត»។

នៅ​ពេល​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ការ​សិក្សា​រៀនសូត្រ​អំពី​ទ្រឹស្តី​នៃ​ការ​បើក​អាជីវកម្ម​ធ្វើ​ឲ្យ​ឥរិយាបថ​របស់​អ្នក​ទិញ ឬ​អ្នក​ប្រើប្រាស់​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​មិន​ចូលចិត្ត​ប្រើ​ច្រើន​ផង​ដែរ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ផលិតកម្ម ឬ​ក៏​អាជីវកម្ម​ខ្លះ​ដួល​រលំ​ដោយ​ខ្លួនឯង​នៅ​ពេល​ពួកគេ​បាន​លួច​ចម្លង​ភាព​ប្រហាក់​ប្រហែល ឬ​ក៏​យក​ឈ្មោះ​គេ​ដែល​ចុះ​បញ្ចី​នៅ​បរទេស​រួច​ហើយ​មក​ប្រើ​បន្លំ។

ដូច​ក្រុមហ៊ុន​ផលិតកម្ម U2 និង​ឌីស្កូថេក U2 នៅ​ជិត​ផ្សារ​ដើមគ​ដែល​បាន​បើក​តាំង​ពី ១៥ ឆ្នាំ​មុន​ត្រូវ​បាន​បិទ​ទ្វារ​ដោយ​ឯកឯង​ព្រោះ U2 គឺជា​ឈ្មោះ​ក្រុម​តន្ត្រី​ប្រទេស​អៀរឡង់​ដែល​ល្បី​ខ្លាំង​នៅ​លើ​ពិភព​សិល្បៈ​ដែល​មាន​លោក Bono ជា​អ្នក​ចម្រៀង​ដ៏ល្បី​ពេញ​ពិភពលោក និង​ជា​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ដ៏ល្បី​ម្នាក់​ចំពោះ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ផង​ដែរ។

រីឯ​ហាង​លក់​ប៊ឺហ្គឺរ និង​ភ្លៅមាន់ BBWorld នៅ​លើ​ផ្លូវ​ព្រះមុនីវង្ស​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រិះគន់​ពី​ស្លាក​សញ្ញា​អក្សរ W ធំ គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ដូច​ទៅ​នឹង​អក្សរ M ធំ​របស់​ក្រុមហ៊ុន McDonalds ដែល​លក់​ប៊ឺហ្គឺរ និង​ភ្លៅ​មាន់​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​គឺ​គ្រាន់​តែ​ខុស​គ្នា​តែ​មួយ M ផ្កាប់ មួយ​ M ផ្ងារ​ប៉ុណ្ណោះ​តែ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ហាង BBWorld ត្រូវ​បិទ​ទ្វារ​ទាំង​ស្រុង។

និយាយ​រឿង ប៊្រេនៗ (Brands) ដែល​កំពុង​ពេញ​និយម​ហ្នឹង​ឥឡូវ​ចូល​ដល់​រឿង​កាហ្វេ​ដែល​កំពុង​មាន​ទីផ្សារ​វិញ​ម្តង​គឺ​នៅ​ដើម​ខែ​នេះ​មាន​ការ​ចែក​រំលែក​ពេញ​ហ្វេសប៊ុក​មាន​អ្នក​គាំទ្រ មាន​អ្នក​រិះគន់​រវាង​កាហ្វេ Amazon ជា​ប្រភេទ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ពី​ប្រទេស​ថៃ​តាមរយៈ​ក្រុមហ៊ុន​ប្រេង​ឥន្ធនៈ PTT បែប ហ្វ្រែនឆាយ Frienchie នៅ​ឆ្នាំ ២០១៥ និង​កាហេ្វ Amazing ដែល​បង្កើត​ក្នុង​ស្រុក​ដោយ​បើក​លក់​នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ​ហើយ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​នៅ​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ដូច​គ្នា​តែ​ក្រុមហ៊ុន​ទាំង ២ មិន​ទាន់​ឈាន​ដល់​ការ​ប្តឹង​គ្នា​ទេ។

បើ​មើល​អាជីវកម្ម​ទាំង​ពីរ​នេះ​នូវ​រូបភាព​ទូទៅ​គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ប្រហែល​គ្នា​ និង​ខ្លះ​ដូច​គ្នា​ទាំង​ស្រុង​តាំង​ពី​និមិត្ត​សញ្ញា និង​ពណ៌​រូបរាង និង​ពណ៌​ហាង​តុបតែង​ដូចគ្នា និង​មាន​ទីតាំង​ក្នុង​ការ៉ាស់សាំង​ក៏​ដូច​គ្នា សូម្បី​តែ​ដើមឈើ ១ ដើម​នៅ​មុខ​ហាង​កាហ្វេ​ក៏​មិន​ឲ្យ​បាត់​ដែរ។

បន្ទាប់ពី​មាន​ការ​រិះគន់​តាម​ហ្វេសប៊ុក​ថា​កាហ្វេ Amazing ចម្លង​ពី​កាហ្វេ Amazon ក៏ដោយ ក៏​ម្ចាស់​កាហ្វេ Amazing អះអាង​ថា​កាហ្វេ​គាត់​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​លក្ខណៈ​ខ្មែរ​ និង​រសជាតិ​កាហ្វេ​ក៏​ខុស​គ្នា​ដែរ។ តែ​អ្នក​រិះគន់​ដែល​យល់​ដឹង​ពី​អាជីវកម្ម​មិន​ស្មោះត្រង់​គឺ​ពួកគេ​មិន​ទិញ​កាហ្វេ Amazing ហូប​ទេ។

សំណួរ​សួរ​ថា ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ចុះ​បញ្ជី​ឲ្យ​កាហ្វេ Amazing បើ​ដឹង​ថា ​កាហ្វេ Amazon ជា​ប្រភេទ ហ្វ្រែនឆាយ​ចុះ​បញ្ជី​មុន​តាមរយៈ​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន​ប្រេង​ឥន្ធនៈ PTT ហើយ​នោះ? ហើយ​បើ​ចង់​ឲ្យ​ទៅ​ជា​របស់​ខ្មែរ​ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​មិន​ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ដូចជា ព្រៃឡង់ ឬ​ក៏​ព្រៃ​អារ៉ែង​ទៅ បើ​ឈ្មោះ​ព្រៃ​ដូចគ្នា​គ្រាន់​តែ​មួយ​នៅ​ប្រេស៊ីល មួយ​នៅ​កម្ពុជា​នោះ? រួច​ហើយ​ដូរ​រូបរាង​ និង​ពណ៌​ឲ្យ​ឆ្ងាយ​ពី​គេ​បន្តិច​ទៅ​គឺ​បាន​ហើយ​មិន​ចាំបាច់​ធ្វើ​ដូច​គេ​បេះបិទ​ទេ។ ម្យ៉ាង​ឈ្មោះ​យីហោ​ទាំង ២ នេះ​វា​ស្រប​នឹង​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដែល​កំពុង​លើក​ទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ការពារ​តំបន់​ព្រៃ​ទាំង ២ នេះ​ផង។

ដើម្បី​ឲ្យ​ការ​រកស៊ី​មាន​តម្លាភាព និង​ទាក់ទាញ​វិនិយោគិន​មក​រកស៊ី​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​កម្ពុជា​ក្នុង​ករណី​នេះ​គឺ​ត្រូវ​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ស្តីពី​ម៉ាក ពាណិជ្ជនាម និង​អំពើ​នៃ​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​មិន​ស្មោះត្រង់​តាម​មាត្រា ៤ ត្រង់​ចំណុច ឆ.៖«ម៉ាក​ដែល​ដូចគ្នា ឬ​ស្ទើរ​តែ​ដូច​គ្នា​ទាំង​ស្រុង​ទៅ​នឹង​ម៉ាក​ដែល​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ម្ចាស់​ផ្សេង​ដែល​បាន​ចុះ​បញ្ជី​រួច​ហើយ ឬ​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ស្នើសុំ​ចុះ​បញ្ជី​មុន​ ឬ​បាន​ទទួល​អាទិភាព​ចុះ​បញ្ជី​មុន​នៅ​ឯ​បរទេស​ចំពោះ​ទំនិញ ឬ​ ក៏​សេវា​ដូច​គ្នា​ ឬ​ទំនិញ​ ឬ​សេវា​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​គ្នា​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ»។

ចំណុច​នេះ​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​គួរ​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌​ដល់​កាហ្វេ Amazon ដែល​ជា​របស់​ដើម និង​បាន​ចុះបញ្ជី​បង់ពន្ធ​លើ​ប្រាក់​ចំណូល​ជូន​រដ្ឋ​ត្រឹមត្រូវ​ព្រម​ទាំង​បាន​បង្កើត​ការងារ​ឲ្យ​យុវជន​ខ្មែរ​ធ្វើ​ផង​ដែរ ហើយ​ការ​ប្រកួត​បែប​ប្រើ​សែ​ស្រឡាយ បក្ខពួក​ដោយ​យក​ឈ្មោះ​មន្ត្រី​ធំៗ​ក្នុង​ជួរ​រាជរដ្ឋាភិបាល​មក​ប្រើ​ដើម្បី​យក​ឈ្នះ​លើ​ដៃគូ​នោះ បើ​ឈប់​បាន​ឈប់​ទៅ​ព្រោះ​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ការ​វិនិយោគទុន​ទាំង​ក្នុង​ស្រុក និង​អន្តរជាតិ។

ជា​ផលវិបាក​កន្លង​មក​មាន​ក្រុមហ៊ុន​ល្បី​ឈ្មោះ​មួយ​ចំនួន​ក៏​ចង់​មក​រកស៊ី​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ដែរ មិនមែន​គេ​មិន​ហ៊ាន​មក​ដោយសារ​ខ្មែរ​គ្មាន​លុយ​ទិញ​នោះ​ទេ។

ឧទាហរណ៍​ដូចជា​ក្រុមហ៊ុន McDonalds គ្រាន់តែ​លក់​ប៊ឺហ្គឺរ ឬ​ក៏​ភ្លៅមាន់​តម្លៃ​បួន​ដប់​ដុល្លារ​មិន​ខ្លាច​ខ្មែរ​គ្មាន​លុយ​ទិញ​នោះ​ទេ​គឺ​មកពី​គេ​ភ័យខ្លាច​រឿង​រកស៊ី​មិន​ស្រប​ច្បាប់​ដែល​មិន​ឆ្លើយតប​នឹង​ស្តង់ដារ​អន្តរជាតិ។ តែ​បើ​ធ្វើ​សាជីវកម្ម​ក្នុង​ស្រុក​ខ្មែរ​មិន​ឆ្លើយតប​នឹង​ស្តង់ដារ​ស្រប​ច្បាប់​នោះ​គឺ​មិន​អាច​លក់​ Share និង Stock លើ​ទីផ្សារ​ភាគហ៊ុន​បាន​ឡើយ​ដូច​ដែល​ឃើញ​ជាក់ស្តែង​ហើយ​គឺ​តាំង​ពី​បើក​ទីផ្សារ​មូលបត្រ​កម្ពុជា (CSX) ឆ្នាំ ២០១២ មក​ឃើញ​មាន​តែ ៤ ទៅ ៥ ស្ថាប័ន​រដ្ឋ និង​ក្រុមហ៊ុន​ដដែលៗ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ហ៊ាន​ដាក់​លក់ Stocks លើ​ទីផ្សារ​គឺ​មាន​តែ​រដ្ឋាករ​ទឹក​ស្វយ័ត​ កំពង់ផែ ស្វយ័ត ធនាគារ​អេស៊ីលីដា និង Grand Twins ដែល​បាន​លក់​រាល់ថ្ងៃ​ព្រោះ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ និង​ឯកជន​ទាំង​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ស្មោះត្រង់​ទាំង​ដំណើរការ ទាំង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជា​សាធារណៈ។

ករណី​ដែល​ចូលចិត្ត​លួច​ចម្លង​គេ​បែប​នេះ​គឺ​ងាយ​ស្រួល​មិន​ចាំបាច់​រៀន ឬ​មួយ​ក៏​ជួល​ទីប្រឹក្សា​មក​ធ្វើ​ផែនការ​អាជីវកម្ម (Business Plan) នាំ​តែ​បង្ហិន​លុយ​ធ្វើអី​ចាំ​តែ​យក​ពី​គេ​ស្រាប់​ទៅ​បាន​ហើយ។

សកម្មភាព​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​មើល​ឃើញ​ពី​ប្រវត្តិ​ការសិក្សា​នៃ​អ្នក​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​បែប​គ្មាន​សាលា​បែប​នេះ​គឺ​កាលពី​ពួកគាត់​នៅ​រៀន​ចាំ​តែ​លួច​គេ​ចម្លង​ពី​គេ ឬ​ក៏​បើក​ចាក់​ចម្លង​មេរៀន​ស្រាប់ៗ​នោះ​អ៊ីចឹង​នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​មក​ធ្វើការ​ក៏​នៅ​តែ​ចម្លង​ពី​គេ​ដដែល​គ្មាន​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ដោយ​ខ្លួនឯង​អនុវត្ត​ទៅ​តាម​ទ្រឹស្តី និង​ច្បាប់​នោះ​ទេ។

ប៉ុន្តែ​សង្គម​ឥឡូវ​អតិថិជន​ភាគច្រើន​ក៏​លែង​សូវ​ជាវ​របស់​ ឬ​ក៏​សេវា​ដែល​លួច​ចម្លង​ពី​គេ​ទាំង​ដុលៗ​ដែរ​បើ​ទោះ​ជា​ថោក​ជាង ៥០ ភាគរយ​ក៏ដោយ។

ការ​ប្រែប្រួល​ឥរិយាបថ​របស់​អតិថិជន​នេះ​ក៏​មក​ពី​មាន​ការ​ចូលរួម​ស្វែងយល់​ពី​ចំណេះដឹង​ផ្នែក​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ទីផ្សារ​ដោយ​ភាព​ស្មោះត្រង់​ពិសេស ៣ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ក្រសួង​អប់រំ​បាន​រឹតបន្តឹង​តាំង​ពី​នៅ​រៀន​គឺ​ការ​ប្រឡង​បាក់ឌុប​គ្មាន​ការ​បើក​ចម្លង និង​ការ​ចម្លង​ពី​គេ​ដែល​ជា​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​នូវ​វប្បធម៌​មិន​ចម្លង​ពី​គេ​ដើម្បី​ឲ្យ​ចេះ​កែច្នៃ​ដោយ​គំនិត និង​ចំណេះដឹង​ខ្លួន​ឯង​សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ក៏​ដូចជា​លើក​ស្ទួយ​ពី​ស្នាដៃ​របស់​ជាតិ​នា​ថ្ងៃ​អនាគត​ផង​ដែរ។

សរុប​មក​វិញ​បើ​តម្រូវការ​ទីផ្សារ (Demand side) គ្មាន​ហើយ​ការ​ផ្តត់ផ្គង់ (Supplyside) ក៏​គ្មាន​ទីផ្សារ​ផង​ដែរ៕

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍