The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - រដ្ឋាភិបាល​មិន​មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ




រដ្ឋាភិបាល​មិន​មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ

អាវុធ​ខុស​ច្បាប់​ដែល​សមត្ថកិច្ច​រឹបអូស​បាន​នា​ពេល​កន្លង​មក។
អាវុធ​ខុស​ច្បាប់​ដែល​សមត្ថកិច្ច​រឹបអូស​បាន​នា​ពេល​កន្លង​មក។ រូបថត សហការី

រដ្ឋាភិបាល​មិន​មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ

សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​អ្នក​មាន​កាំភ្លើង​ខ្លះ​ច្រងេង​ច្រងាង​មិន​ដឹង​ថា​នរណា​ជា​ចារកម្ម ឬ​ចោរកម្ម​ទេ​ព្រោះ​មាន​អាវុធ​ដូច​គ្នា​ហើយ​ចេញ​ចរិត​ច្រឡោង​ខាម​ដាក់​គេ​ឯង​ភ្លាម​ខ្លះ​មើល​ទៅ​ជិះ​ម៉ូតូ​អាសង់​កូរ៉េ​កញ្ចាស់​សោះ​តែ​កាំភ្លើង​ថ្មី​ចែស​មិន​ដឹង​ថា​គាត់​ហ្នឹង​ជា​សមត្ថកិច្ច ឬ​ចោរ​ទេ​?

នៅពេល​ស្រវឹង​ម្តងៗ​នៅ​កន្លែង​ផឹកស៊ី​អ្នក​មាន​កាំភ្លើង​ចាប់ផ្តើម​ចេញ​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​បើ​ទោះ​ជា​គេ​មិន​សួរ​ក៏​ខំ​សម្ញែង ឬ​អួត​ពី​ការ​បាញ់​បោះ​សេរី​ដែរ​ហា​ឡើង​សុទ្ធតែ​បាញ់​ចោល​ឥឡូវ​។ ពេល​ខ្លះ​គ្រាន់តែ​មិត្តភក្តិ​ឌឺ​លេង​សោះ​ក៏​អ្នក​មាន​កាំភ្លើង​ដក​បាញ់​មិត្តភក្តិ​ស្លាប់​ភ្លាម​​ ឬ​ក៏​មាន​អ្នក​ណា​ចំអក​ឲ្យ​ ឬ​ក៏​មើល​មុខ​សោះ​ក៏​ដក​កាំភ្លើង​ភ្ជង់​ ឬ​ក៏​បាញ់​គេ​ភ្លាម​ក៏​មាន​ដែរ​។

ភាព​សម្បូរ​ហូរហៀរ​នូវ​កាំភ្លើង​ដែល​បាញ់​បោះ​បែប​អនាធិបតេយ្យ​ដូច​កាល​ពី​ជំនាន់​បោះឆ្នោត​ជាតិ​អាណត្តិ​ទី​ ១ ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣ ​និង​សមាហរណកម្ម​ខ្មែរ​ក្រហម​ឆ្នាំ​ ១៩៩៧ និង​ឆ្នាំ​ ១៩៩៨ ​អ៊ីចឹង​កាលណោះ​ចរាចរណ៍​អាវុធ និង​ឯកសណ្ឋាន​សមត្ថកិច្ច​ស្រួល​រក​ទិញ​ទេ​ទៅ​តែ​ផ្សារ​ទឹកថ្លា​ទិញ​បាន​ភ្លាម​។ ចុះ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​តើ​ការ​ជួញដូរ​កាំភ្លើង​បាន​មក​ពី​ណា​? ឬ​កាំភ្លើង​បាន​មកពី​សមត្ថកិច្ច​ចាប់ពី​ចោរ​ហើយ​លួច​យក​លក់​បាន​ជា​​បង្ក្រាប​មិន​ចេះ​អស់​សោះ​នោះ​?

គ្រាន់តែ​រយៈពេល​ ១ ​ខែ​ចុង​ក្រោយ​​នេះ​ករណី​ប្លន់​ប្រដាប់​អាវុធ​កើតឡើង​ដំណាល​គ្នា​ដូច​ចោរ​ណាត់​គ្នា​ចេញ​ប្លន់​អ៊ីចឹង​គឺ​កើតឡើង​សឹងតែ​គ្រប់​ខេត្ត ក្រុង និង​រាជធានី​មាន​តាំង​ប្លន់​ទូមាស ទូ​ដូរលុយ​ ឬ​ក៏​ផ្ញើ​លុយ​រហូត​ប្លន់​ម៉ូតូ​សុទ្ធតែ​បាញ់​សម្លាប់​ជនរងគ្រោះ​ផុយៗ​មាន​តាំងពី​កាំភ្លើង​ប៊ិក​ក៏​មាន​សូម្បីតែ​ចោរ​លួច​មាន់​ក៏​ដក​កាំភ្លើង​បាញ់​បង្អើល​ភូមិ​ដែរ​។​ សូម្បី​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន ​សែន ​ក៏​លើក​ពី​អំពើ​ប្លន់​ឡើង​កក្រើក​ដល់​កៅអី​ស្នងការ​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​អង្គុយ​មិន​ចង់​នឹង​តែ​អស់​ពី​ព្រមាន​មក​លើក​ទឹកចិត្ត​កម្លាំង​វិញ​ម្តង​តាមរយៈ​ការ​ផ្តល់​ថវិកា​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​ដោយ​លោក​ឧបនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​រីឯ​កងរាជ​អាវុធហត្ថ​ក៏​បាន​លើក​ទឹកចិត្ត​ដែរ​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នេះ​។​

ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ការ​ធ្វើ​តាម​បែប​ការ​ព្រមាន​ និង​ការ​លើក​ទឹកចិត្ត​របៀប​ដដែលៗ​យ៉ាង​នេះ​ហាក់បី​ដូចជា​មិន​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ​ទេ​ប្រសិន​បើ​សមត្ថកិច្ច​មិន​អាច​បង្ក្រាប​ការ​ជួញដូរ​អាវុធ​ដែល​ជា​ដើម​ចម​បាន​ព្រោះ​បញ្ហា​នេះ​ធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ​ជាតិ​ផ្ទុះ​។ ​

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​ការ​សរុប​ទិន្នន័យ​អាវុធ​ជាតិ​ផ្ទុះ​ដែល​បាន​ដកហូត​ពី​ឧក្រិដ្ឋជន​មិន​បាន​បង្ហាញ​សាធារណជន​អ៊ីចឹង​អាច​ធ្វើឲ្យ​សាធារណជន​មាន​ការ​សង្ស័យ​ថា​អាវុធ​ដែល​ដកហូត​ពី​ជនល្មើស​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​លក់​ ឬ​លួច​លក់​តាម​ទីផ្សារ​ងងឹត​។​ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ​តើ​ក្រុម​ចោរ​ដែល​មាន​កាំភ្លើង​នៅ​នឹង​ដៃ​ទាំង​វែង​ទាំង​ខ្លី​បាន​មកពី​ណា​?

បើ​ប្រៀប​ធៀប​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ​ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ​គឺ​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ជនស៊ីវិល​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​ស្រប​ច្បាប់​សម្រាប់​ការពារ​ខ្លួន​តែ​អ្នក​ប្រើ​អាវុធ​ស្រប​ច្បាប់​ទាំងនោះ​សុទ្ធតែ​ចុះ​បញ្ជី​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​ និង​មាន​ការ​បង្រៀន​ពី​របៀប​ប្រើប្រាស់​ផង​ដែរ​។

កាលពី​ឆ្នាំ​ ២០១២​ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​គេ​ដាក់​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​លក់​ដូច​សម្ភារ​ប្រើប្រាស់​នៅ​ទីក្រុង​បូស្តុន​ហើយ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ជួប​ជជែក​ជាមួយ​ជនស៊ីវិល​ដែល​ប្រើ​កាំភ្លើង​ខ្លី​ស្រប​ច្បាប់​ដែរ​គឺ​គេ​មាន​អាវុធ​ធ្វើ​ដូចជា​ធម្មតា​គោរព​ទៅ​តាម​ច្បាប់​កាំភ្លើង​។ តែ​ដោយសារ​ ២ ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​មាន​ភេរវកម្ម​ធំៗ​ទើប​ធ្វើ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​ការ​ជជែក​ដេញដោល​មិន​ទាន់​ដាច់​ស្រេច​នៅ​ឡើយ​ទេ​ចំពោះ​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ​ជាតិ​ផ្ទុះ​សម្រាប់​ជន​ស៊ីវិល​ថា​តើ​គួរ​បន្ត​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ស្រប​ច្បាប់​ដែរ​ឬ​ក៏​អត់​?​ ករណី​នេះ​បើ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​វិញ​មិន​ដឹង​ជា​បាញ់​គ្នា​ស្លាប់​យ៉ាង​ណា​ទេ​បើ​ម្នាក់ៗ​មាន​កាំភ្លើង​គ្រាន់តែ​និយាយ​លើស​មួយ​ម៉ាត់​មិន​បាន​ផង​ហើយ​ខ្លះ​ទៀត​ចង់​តែ​បាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​គេ​មិន​ខិតខំ​រកស៊ី​ផង​យ៉ាង​នេះ​។

ម្យ៉ាង​វិញ​បើ​បើក​មើល​វេបសាយ​របស់​ប៉ូលិស​ជាតិ​វិញ​គឺ​ឃើញ​តែ​ជា​ករណីៗ​ដូចជា​ឃាតកម្ម ប្លន់​ប្រដាប់​អាវុធ និង​បទល្មើស​ផ្សេងៗ​តែ​មិន​មាន​ជា​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ខែ​ត្រីមាស​ឆមាស​ និង​ឆ្នាំ​ជាក់លាក់​ និង​ការ​វិភាគ​ទៅ​តាម​បទឧក្រិដ្ឋ​នីមួយៗ​ និង​អាវុធ​មក​ដាក់​ផ្សាយ​ដើម្បី​ចែក​រំលែក​នៅ​លើ​វេបសាយ​របស់​ខ្លួន​ទេ​។

ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​ដោយសារ​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​គ្នា​ដាក់​ពិន្ទុ​នូវ​គោលនយោបាយ​ភូមិ-ឃុំ​មាន​សុវត្ថិភាព​គឺ​ សង្កាត់-ឃុំ​ ឬ​ ខណ្ឌ-ស្រុក​ ខ្លះ​មិន​ហ៊ាន​រាយការណ៍​មក​ថ្នាក់​លើ​នូវ​ការ​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​ខុស​ច្បាប់​នោះ​ទេ​ព្រោះ​ខ្លាច​ធ្លាក់​ពិន្ទុ​ចាញ់​គេ​នេះ​ក៏​ជា​បញ្ហា​ប៉ះពាល់​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ​ជាតិ​ផ្ទុះ​ផង​ដែរ​។ ទោះបី​ជា​មិន​មាន ​របាយការណ៍​ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​តែ​មាន​អត្រា​ឃាតកម្ម​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​ ៦,៥ ​ករណី​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន​ ១០ ​ម៉ឺន​នាក់​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១២ (UN​ ODC,2013)​។

រីឯ​របាយការណ៍​ស្តីពី​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាប​អាវុធ​ជាតិ​ផ្ទុះ​ក៏​មិន​មាន​ឃើញ​ដូច​កិច្ចប្រឹងប្រែង​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដូច​ការ​បង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​មាន​ទិន្នន័យ​មាន​ករណី​កើនឡើង​ ឬ​ក៏​ថយ​ចុះ​។ ​ឧទាហរណ៍​តាមរយៈ​របាយការណ៍​របស់​ប៉ូលិស​ជាតិ​ប្រចាំ​ឆមាស​ទី​ ១ ​ឆ្នាំ​នេះ​មាន​ករណី​បង្ក្រាប​បទលើ្មស​ជួញដូរ​ និង​ប្រើប្រាស់​គ្រឿងញៀន​កើនឡើង​ដល់​ទៅ​ ១៥០ ​ភាគរយ​បើ​ប្រៀបធៀប​រយៈពេល​ដូច​គ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ​ទៅ​។

ជាពិសេស​ករណី​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នេះ​ធ្វើឲ្យ​មាន​ការ​បន្ទោស​ ឬ​ក៏​ចោទ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​ចំពោះ​ករណី​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​ចោរប្លន់​ធ្លាប់​ជាប់​គុក​ហើយ​មក​ប្លន់​បាញ់​សម្លាប់​ជនរងគ្រោះ​ដោយ​ប៉ូលិស​ថា​តុលាការ​ជា​អ្នក​ដោះលែង​រីឯ​តុលាការ​ថា​សមត្ថកិច្ច​ជា​អ្នក​ដោះលែង​នៅ​ពេល​ចេញ​ពី​គុក​ដោយ​ការ​បញ្ចូល​អ្នក​ដែល​មាន​ទោស​ស្រាល​ពេល​មាន​បុណ្យ​ចម្រើន​ព្រះជន្មាយុ​ព្រះមហាក្សត្រ​ម្តងៗ​។ អ៊ីចឹង​ប៉ូលិស​ថា​បើ​គេ​ដោះ​លែង​បែប​ដោះដូរ​ថ្នូរ​នឹង​ផលប្រយោជន៍​អ្វី​មួយ​អ៊ីចឹង​ពួកគេ​ចាប់​បាន​ដោះលែង​យក​ផលប្រយោជន៍​ពី​មុន​ទៅ​តែ​ម្តង​ទៅ​។ តើ​ពេល​បាន​អនុវត្ត​ទៅ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​?

ករណី​អសកម្ម​ទាំងនេះ​ធ្វើឲ្យ​ខូច​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ​ជាតិ​ផ្ទុះ​ និង​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​កាន់តែ​សាហាវ​ទៅៗ​ក្នុង​សង្គម​ដែល​​ម្នាក់ៗ​ព្រួយ​បារម្ភ​ដោយ​ភ័យ​ខ្លាច​ពី​ការ​គ្មាន​សុវត្ថិភាព​រីឯ​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​ប្រដាប់​អាវុធ​បែរ​ទៅ​ជា​ឡើង​ថ្នាក់​ឧត្តមសេនីយ៍​យ៉ាង​លឿន​ទៅ​វិញ​។ កាលពី​ខែ​កញ្ញា​កន្លង​ទៅ​នេះ​គ្រាន់តែ​ដំឡើង​ថ្នាក់​ឧត្តម​សេនីយ៍​ផ្កាយ ១ ចំនួន ៦៨ នាក់ ផ្កាយ ២ ​ចំនួន ៣២ នាក់ និង​ផ្កាយ ៣ ចំនួន ១៩ ​នាក់​ដំឡើង​ផ្កាយៗ​នោះ​មក​ធ្វើ​អ្វី​?

បើ​គ្មាន​សមត្ថភាព​ទប់ស្កាត់​ចរាចរណ៍​ជួញដូរ​អាវុធ​ខុស​ច្បាប់​នៅ​ក្នុង​មាត្រា​ ៤៨៨ ​នៃ​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​ថ្មី​បាន​ចែង​ថា​៖ «​ការ​ផលិត​ការ​នាំ​ចូល​ និង​សនិ្នធិអាវុធ​គ្រឿង​ផ្ទុះ​ និង​គ្រាប់​រំសេវ​គ្រប់​ប្រភេទ​ដោយ​គ្មាន​ការ​អនុញ្ញត​ពី​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច​ត្រូវ​ផ្តន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ ៥ (​ប្រាំ​) ​ឆ្នាំ​ទៅ​ ១០ (​ដប់​) ​ឆ្នាំ​»​។

បើ​ធ្វើការ​ប្រៀបធៀប​ការ​គ្រប់គ្រង​អាវុធ​ជាតិ​ផ្ទុះ​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ទៅ​នឹង​កាលពី​សម័យ​កុម្មុយនិស្ត​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​ ៨០ ​គឺ​អន់​ជាង​កាល​នោះ​ឆ្ងាយ​ណាស់​គឺ​ឃើញ​មាន​តែ​និមិត្តរូប​កាំភ្លើង​កួច​កាណុង​នៅ​រង្វង់​មូល​ស្ពាន​ជ្រោយចង្វារ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​៕

ចូលរួម​ផ្តល់​យោបល់​តាមរយៈ soprach.tong@phnompenhpost.com

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍