The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើ​អ៊ីស្រាអែល និង​ក្រុម​ហាម៉ាស់កំពុង​ប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាមនៅ Gaza ឬ?​

តើ​អ៊ីស្រាអែល និង​ក្រុម​ហាម៉ាស់កំពុង​ប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាមនៅ Gaza ឬ?​

Content image - Phnom Penh Post
លោក​រដ្ឋមន្ត្រីការទេស​អាល្លឺម៉ង់ Heiko Maas (ស្តាំ) និងសមភាគីអ៊ីស្រាអែលលោក Gabi Ashkenazi (ឆ្វេង​) ពិនិត្យមើល​អគា​រ​​ដែលរងការ​វាយប្រហា​ពី​​ក្រុម​​ជន​សកម្មប្រយុទ្ធ​ប៉ាឡេស្ទីននៅ​តំបន់ហ្គាហ្សាកាលពី​ថ្ងៃ ទី ២០ ឧសភា។ AFP

តើ​អ៊ីស្រាអែល និង​ក្រុម​ហាម៉ាស់កំពុង​ប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាមនៅ Gaza ឬ?​

អស់រយៈពេលជាង ១ សប្តាហ៍នៃ​សង្គ្រាម​លើកទី៤ ​រវាង​អ៊ីស្រាអែល​ និង​ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធហាម៉ាស់ ​ត្រូវ​បាន​គេ​​ចោទប្រកាន់​ថា​ កំពុង​ប្រព្រឹត្តិ​​បទឧក្រិដ្ឋសង្គ្រាមនៅ​តំបន់ Gaza។ អ៊ីស្រាអែល​បាន​និយាយ​ថា​ ក្រុម​ហាម៉ាស់​ កំពុងប្រើប្រាស់ជនស៊ីវិលប៉ាឡេស្ទីនជាខែល​ ខណៈក្រុម​អ្នករិះគន់​និយាយថា​ អ៊ីស្រាអែល​កំពុង​ប្រើ​កម្លាំង​មិន​សមាមាត្រ។

កាលពីដើមឆ្នាំកន្លងទៅ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ​ បានបើកការស៊ើបអង្កេតទៅលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម​ ដែល​អាចកើតមានឡើង​រវាង​អ៊ីស្រាអែល និងពួកសកម្មប្រយុទ្ធប៉ាឡេស្ទីន​ក្នុងអំឡុង​ពេល​សង្គ្រាម​ចុង​ក្រោយ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៤​។ ភា​គីទាំង ២ ហាក់​ដូចជា​ កំ​ពុងប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដូចគ្នានៅក្នុងរឿងនេះ។

ខាង​ក្រោម​នេះ​ នឹង​ចង្អុល​អំពី​​​សកម្ម​ភាព​​រវាង​ភាគី​ទាំង ២ ដែ​ល​អាច​​នឹង​រំលោភ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។ ចំណុ​ចទី​១ គឺ ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅ​តំបន់​ស៊ីវិល​។ ក្រុម​ប៉ាឡេស្ទីន​ បាន​និង​កំពុងប្រតិបត្តិការយ៉ាងសកម្ម​​​នៅក្នុង​តំបន់​ស៊ីវិល​ ​និង​បាន​សាងសង់​ទីតាំង​រូងក្រោមដី​សម្រាប់​ដាក់​គ្រាប់រ៉ុក្កែត ​និងទី​បញ្ជាការការ​គ្រប់​គ្រង​អាវុធ​នៅ​ជិត​សាលារៀន​ វិហារអ៊ិស្លាម និងផ្ទះ​ប្រជាជន​។

ព្រះរាជអាជ្ញានឹងត្រូវបង្ហាញថា អ្នកប្រយុទ្ធ​ទាំងនោះ​ បាន​ដាក់ទីតាំងយោធា​ ដោយចេតនា​នៅ​ក្បែរ​តំបន់​ ​ស៊ីវិលដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពី​​ក្រុម​ស៊ីវិល​ ដែល​ទទួល​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​ការ​ពារ​ក្នុង​ពេល​មាន​សង្គ្រាម​។

ដោយឡែក​ ក្រុមអ្នករិះគន់​អ៊ី​ស្រាអែល ​តែង​ចោទថា​ ក្រុម​នេះ​តែង​​ប្រើកម្លាំងមិន​សមាមាត្រ​។ ក្រុម​ដដែល​នេះ​បាន​សម្គាល់ថា​ ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ​ ដែល​អ៊ីស្រាអែលអះអាង​ថា ​ជា​ការ​ការពារ​ខ្លួន​មាន​ឥទ្ធិល​ខ្លាំង​បំផុត​ ដែល​ជា​ហេតុ​ធ្វើឱ្យ​កម្លាំងវាយ​ប្រហារ​មិន​សមាមាត្រ​។

ជាក់​ស្ដែង​ដូច​កាល​ជម្លោះ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ អ៊ីស្រាអែល​ បាន​វាយ​ប្រហារ​តំបន់​​ Gaza ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​​មនុស្ស ២០០ នាក់​ស្លាប់ ​ដែល​ជាង​ពាក់​កណ្ដាល​នៃ​អ្នក​​ស្លាប់ ​គឺ​ជា​ស្ត្រី និងកុមារ។

ប៉ុន្តែ​ អ៊ីស្រាអែល​បាន​អះអាងថា​ ខ្លួន​បានបាញ់​ការពារ​គ្រាប់រ៉ុក្កែត​ ដែល​​គំរាមកំហែងខ្លួន​រួម​ទាំង​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​បញ្ជាការដ្ឋានដែល​នៅជុំវិញ​ផងដែរ​។ អ៊ីស្រាអែល​បាន​បន្ថែម​ថា ខ្លួន​ខិត​ខំប្រឹ​ង​ប្រែង​អស់​ពីសមត្ថភាព​ ដើម្បីបញ្ចៀស​នូវ​រាល់​គ្រោះ​ថ្នាក់ទាំងឡាយ​ដល់​ជនស៊ីវិល​ រួមទាំង​ការ​ប្រកាស​មុន​នឹង​បាញ់​ផងដែរ​។

យ៉ាងណាមិញ បើ​និយាយ​ពី​សមាមាត្រ​ក្នុង​ច្បាប់អន្តរជាតិ​ គឺ​សំដៅ​ទៅលើ​ការ​វាយ​ប្រហារ​ទៅលើ​បុគ្គល​ណាម្នាក់ ដូច​នេះ​ហើយ​ទើប​អ្នក​ជំនាញមាន​ការ​​ពិបាក​ក្នុង​ការ​វាស់​វែងថា​ តើ​អ៊ីស្រាអែល​ប្រើ​កម្លាំង​លើស​សមាមាត្រ​ឬ​យ៉ាងណាណាស់​។ តែ​អ្វី​ដែល​គេត្រូវដឹង​គឺ​ថា តើ​គោល​ដៅដែល​ត្រូវ​វាយ​ប្រហារ​នោះ​នៅទីណា​ តើ​យោធា​នឹង​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​អ្វីខ្លះពីការ​វាយ​ប្រហារ​នោះ​ ហើយ​ត្រូវ​កំណត់​ដឹង​ថា ​តើ​វា​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​​ដល់ជនស៊ីវិល​ និងទ្រព្យសម្ប​ត្តិ​ស៊ីវិល​ក្នុ​ងកម្រិត​ណា? ហើយ​បើគិតក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង​ មាន​តែ​ករណី​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​ទំនង​​ត្រូវ​​កាត់​ទោស​ ឬទណ្ឌកម្ម​។

ចំណុច​ទី៣ ទាក់​ទិន​នឹង​ស្ថាន​ភាព​យោធា ​ក្រុម​ហាម៉ាស់ភាគច្រើន​មិនសូវ​មាន​ឯកសណ្ឋាន​ត្រឹម​ត្រូវ​ ឬ​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​កំណត់​សម្គាល់​ខ្លួន​ឯង​ឱ្យ​គេ​ដឹង​ថា​ ខ្លួន​ជា​ក្រុម​ហាម៉ាស់ឡើយ មាន​តែ​ចេញ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ ភ្លាមៗ ​នៅពេ​លដែលមាន​ការ​វាយ​ប្រហារ​កើត​ឡើង​។

ដោយឡែក អ្នកគាំទ្រហាម៉ាសភាគច្រើន​មិនចូលរួមក្នុងការប្រយុទ្ធ​ទេ មានន័យថា​ ពួក​គេ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​គិត​ថា​ជា​ គោលដៅ​វាយ​ប្រហារ​ឡើយ​។ គណៈកម្មាធិការកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិ បានកំណត់​និ​យម​ន័យ​​ អ្នក​​​វាយ​ប្រហារ​ ថា​ជា​បុគ្គល​ទាំង​ឡាយ​ណា​ ដែល​វាយប្រហារ​​ជាបន្តបន្ទាប់​ ឬ​អ្នក​ដែល​ចូល​រួមក្នុ​ងការ​វាយ​ប្រហារ​​នៅពេល​ដែល​គេ​វាយ​ប្រហារ​ខ្លួន​ ដែល​​និយមន័យ​នេះ​​ត្រូវបានគេ​អនុម័​តជា​ទូទៅ​។

ដូច្នេះទោះបីអាគារ ១ ត្រូវ​បានពោរពេញទៅដោយក្រុមអ្នកគាំទ្រហាម៉ាស់​ ក៏ដោយក៏​​អ្នកជំនាញ​នៅតែ​មិន​ចាត់ទុកថា​ ជាគោលដៅ​វាយ​ប្រហារ​ស្របច្បាប់នោះដែរ លើកលែងតែពួកគេ​ចូលរួម​យ៉ាងសកម្ម​នៅ​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​វាយ​ប្រហារ​។

​ការ​វាយ​ប្រហារ​នៅ​តំបន់​ Gaza គឺ​ជា​​ជ​ម្លោះ​រវាង​​អ៊ីស្រាអែល​ និងប៉ាឡេស្ទីន​​ ដែល​កើត​ឡើង​ស្ទើរក្លាយ​ជា​និទាន​មួយ​ទៅ​ហើយ ដូច្នេះ​យើង​មិន​អាច​​​លម្អៀង​ ឬ​​គិត​ថា​អ្នក​ណា​ខុស​អ្នក​ណា​ត្រូវ​ឡើយ​។ ព្រោះ​ថា​​ការ​វាយ​ប្រហារ​លើក​នេះ​ ​អ៊ីស្រាអែល​គ្រាន់តែការពារខ្លួ​ន​ពី​ការវាយប្រហារថ្មីមួយប៉ុណ្ណោះ​។​ ម៉្យាងទៀត​ ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់បែករបស់អ៊ីស្រាអែលទៅ​លើ​តំបន់​នេះ គឺជា​ឧទាហរណ៍ចុងក្រោយ​នៃបំណងរបស់​អ៊ីស្រាអែល​​ចង់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ ​និ​ងធ្វើឱ្យអាម៉ាស់ដ​ល់ប្រជាជនប៉ាឡេ​ស្ទីន​។

រាល់​ពេល​មាន​ជម្លោះ​រវាង​ក្រុម​ទាំង​ ២ ​គេតែង​មាន​ការ​ងឿង​ឆ្ងល់​ថា​ តើការស្លាប់របស់ជនស៊ីវិល​របស់​ភាគី​ទាំង​សង​ខាង​ គួរតែ​ចាត់​ទុក​ជាឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ​ឬយ៉ាងណា​ ហើយអ្នក​ណា​ជាអ្នក​បង្ក? ​ហើយ​អ្នក​ណា​ជា​អ្នក​​ទទួលខុសត្រូវ​? សូម្បីអ្នកជំនាញ​ក៏ពិបាក​ក្នុង​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ គ្រាន់​ដឹង​ថា​ ភាគី​ទាំង២ ​សុទ្ធតែ​​រំលោភ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ទាំង​សងខាង ប៉ុន្តែ​បើ​សួរ​ថា ​តើ​អ្នក​ណា​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូ​វលើ​កំហូច​ខាត​របស់​ជន​ស៊ីវិល​ មាន​តែ​ឱ្យ​ច្បាប់​ជា​អ្នក​ដោះ​ស្រាយ​។​

លោក Adil Haque សាស្រ្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័​ Rutgers ជំនាញខាងច្បាប់អន្តរជាតិ​ និង​ជម្លោះ​ប្រដាប់​អាវុធ​ បានមានប្រសាសន៍​ថា៖ «រាល់​ពេល​មានជម្លោះ​កើត​ឡើង​ សោកនាដកម្ម​ដ៏​ធំ​បំផុត​ ដែល​ ជន​ស៊ីវិ​ល ត្រូវ​ប្រឈមនោះ​គឺ​ការ​ស្លាប់ ដែល​ជា​លទ្ធផល​សល់​ពីការ​វាយ​ប្រហារ​គ្នាទៅវិញ​ទៅ​មក​»។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា​៖ « ក្រុមហាម៉ាស់​ ចង់បង្ហាញថា ​វាអាចរួចផុតពីការវាយលុក​របស់​អ៊ីស្រាអែល​ ហើយ​អ៊ីស្រាអែល​ចង់ប​ង្ហាញថា​វាជា​បុគ្គល​ខ្លាំង។ ​ភាគីទាំង ២ អាចបញ្ឈប់​ការ​វាយ​ប្រហារ​គ្នា​បាន​ បើ​គេ​ចង់​ឈប់​ ប៉ុន្តែ​ភាគី​ទាំង ២ ​គ្មាន​អ្នក​ណា​ចង់​ឈប់​ឡើយ​»៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍