The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ​វិបត្តិ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​បង្ហាញ​ពី​ជម្លោះ​រវាង​មហាអំណាច ​ជុំវិញ​ដែន​ឥទ្ធិពល​

​វិបត្តិ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​បង្ហាញ​ពី​ជម្លោះ​រវាង​មហាអំណាច ​ជុំវិញ​ដែន​ឥទ្ធិពល​

Content image - Phnom Penh Post
បាតុក​រ​​កាន់​បដា​សរសេរ​ថា «​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ របស់លោក ពូទីន គឺជាប្រទេស​ភេរវកម្ម​»។AFP

​វិបត្តិ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​បង្ហាញ​ពី​ជម្លោះ​រវាង​មហាអំណាច ​ជុំវិញ​ដែន​ឥទ្ធិពល​

នៅ​ព្រំដែន​ខាងកើត​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន កងកម្លាំង​យោធា​គឺ​កំពុង​ត្រៀម​ទប់​ទល់នឹង​ទាហាន​រុស្ស៊ី​ជិត ១០០ ០០០ នាក់ ដែល​បាន​ប្រមូលផ្ដុំ​ជិត​នោះ ដោយ​រួមជាមួយ​រថក្រោះ កាំភ្លើង​ធំ និង​យន្តហោះ​ចម្បាំង​។ ខណៈពេលដែល​រឿងនេះ​កំពុង​កើតឡើង មាន​កន្លែង​មួយ​កំពុង​ព្រួយបារម្ភ​អំពី​លទ្ធផល​នៃ​វិបត្តិ នោះ​គឺ​កោះ​តៃវ៉ាន់​។​

​ដោយ​រុស្ស៊ី​បាន​ព្រមាន​ថា នឹងចាត់វិធានការ​ «​បច្ចេកទេស​យោធា​» ប្រសិនបើ​អង្គការ​ណា​តូ​មិន​គោរព​តាម​ការទាមទារ​របស់​ខ្លួន ដែល​រួមមាន​ការសន្យា​មិន​អនុញ្ញាតឱ្យ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ចូល​ជា​សមាជិក​សម្ព័ន្ធភាព​យោធា​លោកខាងលិច ការព្រួយបារម្ភ​អំពី​វិបត្តិ​នេះ​បាន​រីក​រាលដាល​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​។ ប្រជាជន​តៃវ៉ាន់​ជាច្រើន​បាន​តាមដាន​វិបត្តិ​នេះ យ៉ាង​ជិតដិត ដោយ​មានជំនឿថា ក្រុង​​ប៉េកាំង​អាច​ចម្លង​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​រុស្ស៊ី ហើយ​អនុវត្ត​វា​នៅលើ​ពួកគេ​។​

​ប្រជាជន​តៃវ៉ាន់​បានកត់សម្គាល់​ភាព​អសកម្ម​របស់លោក​ខាងលិច​កាលពី​ឆ្នាំ ​២០១៤ នៅពេលដែល​រុស្ស៊ី​កាត់​យក​ឧបទ្វីប​គ្រី​មា​ពី​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​កម្លាំងយោធា ហើយ​ព្រួយ​ថា ចិនដីគោក​អាច​ចម្លងរ​ស្ស៊ី​។ ក្នុង​របាយការណ៍​មួយ​កាលពី​ឆ្នាំ ​២០១៩ ការិយាល័យ​សន្តិសុខ​ជាតិ​របស់​កោះ​តៃវ៉ាន់​បាន​លើកឡើងថា​ «​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន​កំពុងចម្លង​វិធីសាស្ត្រ ​ដែល​រុស្ស៊ី​ប្រើ​ដើម្បី​កាត់​យក​គ្រី​មា​»​។​

​អ៊ុយ​ក្រែ​ន និង​កោះ​តៃវ៉ាន់​គឺ​ប្រឈមមុខ​នឹង​ស្ថានភាព​ស្ទើរតែ​ត្រួតស៊ីគ្នា​។

​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ត្រូវបាន​រុស្ស៊ី​ចាត់ទុកថា ស្ថិតនៅក្រោម​ដែន​ឥទ្ធិពល​របស់ខ្លួន​ដោយសារ​ប្រទេស​ទាំង ​២ ​នេះ មាន​បុព្វបុរស​រួម និង​វប្បធម៌​ស្រដៀង​គ្នា ហើយ​ធ្លាប់ជា​ប្រទេស​តែមួយ​ក្រោម​សហភាពសូវៀត​។ រីឯ​តៃវ៉ាន់​វិញ ដែល​អនុវត្ត​អភិបាលកិច្ច​ដោយ​ខ្លួនឯង​ចាប់តាំងពី​សង្គ្រាមស៊ីវិល​ចិន ត្រូវបាន​ចិនដីគោក​ចាត់ទុកថា ជា​ដែនដី​របស់ខ្លួន ហើយ​ថ្ងៃ​ណាមួយ​នឹងត្រូវ​រួបរួមគ្នា​វិញ​ដោយ​គ្រប់​មធ្យោបាយ ដែល​រួមទាំង​ការប្រើប្រាស់​កម្លាំង​។ ដូច្នេះ​វិបត្តិ​នៅ​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន អាច​បង្កើតជា​គំរូ​សម្រាប់​ទំនាក់ទំនង​អនាគត​រវាង​មហាអំណាច គំរូ​មួយ​ដែល​អនុញ្ញាតឱ្យ​មហាអំណាច​ទាំងនេះ ធ្វើតាម​ចិត្ត​នៅក្នុង​ដែន​ឥទ្ធិពល​របស់​ពួកគេ​។​

​កាលពីមុន ដែន​ឥទ្ធិពល គឺជា​រឿង​ធម្មតា ជាពិសេស​ក្នុងអំឡុង​នៃ​ការ​​ប្រកួតប្រជែង​រវាង​មហាអំណាច​ដូច​ក្នុង​សង្គ្រាមត្រជាក់ ដោយ​មហា​​អំណាច​ទាំងនេះ ធ្វើការ​បែងចែក​ពិភពលោក​ជា​តំបន់​គ្រប់គ្រង​ផ្ដាច់​មុខ ដោយសារ​ពួកគេ​គិតថា ការធ្វើ​បែបនេះ​នឹង​ជួយ​រារាំង​ជម្លោះ​ធំដុំ​។ សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សហភាពសូវៀត​បានទទួល​ស្គាល់​ជា​ផ្លូវការ​នូវ​ដែន​​ឥទ្ធិពល​ទៅវិញទៅមក​នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៤៥ នៅ​សន្និសីទ​ក្រុង​យ៉ា​ល់តា ហើយ​ដែន​ឥទ្ធិពល​ទាំងនេះ​ក៏ត្រូវ​បានលើកឡើង​ជានិច្ច​ក្នុង​សន្ធិសញ្ញា​សំខាន់ៗ​ជា​បន្តបន្ទាប់ រវាង​ភាគី​​ទាំង​ ២​។​

​នៅក្នុង​សម័យ​ក្រោយ​សង្គ្រាមត្រជាក់​ពោរពេញ​ទៅដោយ​អនុត្តរ​ភាព​អាមេរិក គំនិត​នៃ​ដែន​ឥទ្ធិពល គឺ​ត្រូវបាន​គេបោះបង់​ចោល​។ បើទោះជា​យ៉ាងនេះ ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី​លោក ​វ្ល៉ា​ឌី​មៀរ ពូ​ទីន កំពុង​ព្យាយាម​ស្ដារ​គំនិត​នេះ​ឡើងវិញ ដោយ​សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន គឺជា​ផ្នែក​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ហើយ​មិនត្រូវ​អនុញ្ញាតឱ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​សម្ព័ន្ធភាព​យោធា​លោកខាងលិច​ទេ​។ រុស្ស៊ីបាន​លើកឡើងថា ការចូលរួម​របស់​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​នៅក្នុង​អង្គការ​ណា​តូ នឹង​ក្លាយជា​ការគំរាមកំហែង​អត្ថិភាព​ចំពោះ​សន្តិសុខ​របស់ខ្លួន​។​

​អ្នកវិភាគ​មួយចំនួន​និយាយថា ក្រុង​ប៉េកាំង គឺ​កំពុង​រំពឹងថា រុស្ស៊ី នឹង​អាច​សម្រេចបាន​គោលដៅ​របស់​ពួកគេ​ដោយ​មិនចាំបាច់​ធ្វើសង្គ្រាម​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បី​ប្រើ​ជា​គំរូ​សម្រាប់​ការអនុវត្ត​ដែន​ឥទ្ធិពល​របស់​នៅលើ​កោះ​តៃវ៉ាន់​ដោយ​ចៀសវាង​សង្គ្រាម​ជាមួយ​អាមេរិក​។​

​អ្នកវិភាគ​និយាយថា ការឈ្លានពាន​ខ្នាត​ធំ​ចូល​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន គឺ​មិន​ទំនង​នឹង​កើតឡើង​ទេ ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​សំខាន់​នោះ គឺ​ការចរចា​រវាង​រុស្ស៊ី ​និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ ប្រសិនបើ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ធ្វើការ​លះបង់​អ្វីមួយ​ ដើម្បី​បំពេញចិត្ត​រុស្ស៊ី​នោះ ប្រទេស​ចិន​ នឹង​កត់ត្រា​ការលះបង់​ទាំងនោះ​ដើម្បី​ការចរចា​ពេលអនាគត​។​

​ផ្ទុយទៅនឹង​ការរំពឹងទុក​របស់លោក​ខាងលិច​ថា រុស្ស៊ី និង​ចិន​នឹង​ប៉ះទង្គិច​គ្នា​ជុំវិញ​ដែន​ឥទ្ធិពល​ត្រួតស៊ីគ្នា ជាពិសេស​អតីត​សាធារណរដ្ឋ​សូ​វៀត​នៅ​អាស៊ី​កណ្តាលប្រទេស​ចិន កំពុង​ឈានដល់​ការទទួលយក​ដែន​ឥទ្ធិ​ពល​សម្រាប់​ពេលនេះ​។​

​អ្នកជំនាញ​មួយចំនួន​អះអាងថា ដែន​ឥទ្ធិពល​នឹង​មិនអាច​ចៀសបាន​នៅពេលដែល​អនុត្តរភាព​អាមេរិក​រលត់ ហើយ​ឈានដល់​សម័យ​នៃការប្រកួតប្រជែង​ដ៏​ខ្លាំង​ម្ដងទៀត​រវាង​មហាអំណាច​ពិភពលោក​។​

​ដោយ​ពិភពលោក​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការបែងចែក​ដោយ​មហាអំណាច​ម្ដង​​ទៀត ស្ថានភាព​នៅ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​អាច​ក្លាយជា​ចំណុច​របត់​មួយ​នៅក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិភពលោក​៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍