The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ជម្លោះ​ និង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ បំផ្លិចបំផ្លាញ​តំបន់កសិកម្ម​នៅ​ប្រទេស​ស៊ី​រី​

ជម្លោះ​ និង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ បំផ្លិចបំផ្លាញ​តំបន់កសិកម្ម​នៅ​ប្រទេស​ស៊ី​រី​

Content image - Phnom Penh Post
ប្រជាជន​ស៊ីរីប្រមូល​ផល​ផ្លែ​ទទឹម​នៅក្នុង​​ចម្ការ ១ នៅ​តំបន់​ Afrin​​។ AFP

ជម្លោះ​ និង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ បំផ្លិចបំផ្លាញ​តំបន់កសិកម្ម​នៅ​ប្រទេស​ស៊ី​រី​

​នៅក្នុង​តំបន់​ដែល​ត្រូវបាន​បំផ្លិច​​បំផ្លាញ​ដោយ​ IS និង​ជម្លោះ​ប្រ​​ដាប់​អាវុធ គួបផ្សំ​នឹង​គ្រោះរាំងស្ងួត និង​ទន្លេ​ដ៏​យូរ​នេះ​បានធ្វើឱ្យ​វិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​ប្រទេស​ស៊ី​រី រង​វិបត្តិ​ធ្ងន់ធ្ងរ​។​

គ្រោះរាំងស្ងួត​អូសបន្លាយ​ក្នុង​តំបន់​ត្រូវបាន​ផ្សារភ្ជាប់​ទៅនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ជុំវិញ​ពិភព​​លោក​។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ភាគ​ឦសាន​ប្រ​​ទេស​ស៊ី​រី ដែលជា​កន្លែង​លក់​នំប៉័ង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​ប្រទេស​នេះ ត្រូវ​ទទួលរង​ឥទ្ធិពល​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដោយ​សង្គ្រាម​ជាង ​១ ទសវត្សរ៍​ ដែល​បំផ្លាញ​សេដ្ឋកិច្ច​បំផ្លិចបំផ្លាញ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ខូច និង​បង្កើន​ភាពក្រីក្រ​ដែល​ទុកឱ្យ​សង្គម​ងាយ​រងគ្រោះ​នេះ កាន់តែ​មាន​ហា​និ​​ភ័យ​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម​។​

​កម្មវិធី​ស្បៀងអាហារ​ពិភពលោក​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​បាន​រាយការណ៍​កាលពីរ​ដូ​វ​ក្តៅ​មុន​ថា ស្ទើរតែ​ពាក់កណ្តាល​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​នៅ​ទូទាំងប្រទេស​ស៊ី​រី មិនមាន​អាហារ​គ្រប់គ្រាន់ ដែលជា​តួលេខ​រំពឹងថា ​នឹង​កើនឡើង​ខ្ពស់​នៅ​ឆ្នាំនេះ​។​

​វាលស្រែ​ក្រហម​ជាច្រើន​ត្រូវបាន​ទុកចោល​ដោយ​កសិករ​ដែល​មិនមាន​លទ្ធភាព​ទិញ​គ្រាប់ពូជ​ជី ឬ​ម៉ា​ស៊ូ​ត ដើម្បី​ដំណើរការ​ម៉ាស៊ីនបូមទឹក​ដើម្បី​ជំនួស​ទឹកភ្លៀង​ដែលមាន​កម្រិត​ទាប​កាលពី​ឆ្នាំមុន​។ ស្រូវ​សាលី​ដែល​ពួកគេ​ដាំ​មានគុណ​ភាព​ទាប ហើយ​លក់បាន​តិចជាង​មុន​គ្រោះរាំងស្ងួត​ កាលពី​ ២​​ ឆ្នាំមុន​។ នេះ​បើតាម​កសិករ មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល និង​អង្គការ​ជំនួយ​។​

​តំបន់​ដាច់ស្រយាល​ពាក់​កណ្តាល​ស្វយ័ត​នេះ​នៅ​ភាគ​ឦសាន​ប្រ​ទេស​ស៊ី​រី ដែល​អស់សង្ឃឹម​ចង់បាន​សាច់ប្រាក់ និង​ទំនាក់ទំនង​ស្ថិរភាព​ជាមួយ​ក្រុង​ដា​ម៉ាស នៅតែ​លក់​ដំណាំ​ស្រូវ​សាលី​ជាច្រើន​របស់ខ្លួន​ទៅឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី ដោយ​បន្សល់ទុក​សាច់ប្រាក់​តិចតួច​សម្រាប់​ប្រជាជន​របស់ខ្លួន ហើយ​កសិករ​ដែល​មិនមាន​លទ្ធភាព​ចិញ្ចឹម និង​ស្រោច​ទឹក​សត្វ​បាន​លក់​ចេញ​ផលិតផល​ខ្លួន​ក្នុងតម្លៃ​ថ្លៃ​។​

​លោក Khider Shaban អាយុ ៤៨​ ឆ្នាំ ជា​កសិករ​ដាំ​ស្រូវ​នៅ​ជិត​ទីក្រុង Al Shaddadi ធ្លាប់ជា​វាលស្រែ​ធំ​ល្វឹងល្វើយ​បែរ​ជំ​​នួ​សដោយ​ដី​ទទេ ដោយសារតែ​កង្វះ​ទឹក បាន​និយាយថា​៖ «​រាល់​ថ្ងៃ​យើង​បោះ​ពោត​ឱ្យមាន់​ស៊ី​ហើយ​រាល់ថ្ងៃ​ហ្នឹង​យើង​ជា​អ្វី​? មាន់​?»

​លោក Matt Hall អ្នកវិភាគ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​អង្គការ Save the Children នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា​ និង​អឺរ៉ុប​ខាងកើត បាន​និយាយថា​៖ «​បញ្ហា​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាស​​ធាតុ​នេះ​ត្រូវបាន​ផ្សំ​ជាមួយ​បញ្ហា​ផ្សេងទៀត ដូច្នេះ​វា​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​រឿង​មួយ​នោះទេ​។​ នៅមាន​បញ្ហា​រឿង​សង្គ្រាម មានទណ្ឌ​កម្ម ការបំផ្លិចបំផ្លាញ​សេដ្ឋកិច្ច​។ ហើយ​តំបន់​នេះ​មិនអាច​នាំចូល​ស្រូវ​សាលី​ទេ ព្រោះ​មិនមាន​លទ្ធភាព​»​។

​អស់​រយៈពេល​រាប់ពាន់​ឆ្នាំ ទន្លេ Euphrates និង​ដៃទន្លេ​ដ៏​ធំ​បំផុត​របស់​វា ទន្លេ Khabur ដែល​កាត់ ខេត្ត ​Hasaka​​ បាន​បង្កើត​ការតាំង​លំនៅ​កសិកម្ម​ដំបូង​បំផុត​មួយចំនួន​របស់​ពិភពលោក ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​មក​រឹង​ស្ងួត​។​

​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាមេរិក NASA ដែល​សិក្សា​អំពី​ការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាសធាតុ​បាន​និយាយថា គ្រោះរាំងស្ងួត​ដែល​បានចាប់ផ្តើម​ក្នុង​ឆ្នាំ ​១៩៩៨ គឺ​អាក្រក់​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​ឃើញ​ក្នុង​រយៈពេល​ ៩ សត​​វត្សរ៍​កន្លងមក ជាពិសេស​នៅ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​មជ្ឈិមបូព៌ា​។​

​នៅ​ភាគ​ឦសាន​ប្រទេស​ស៊ី​រី គ្រោះរាំងស្ងួត​មាន​លក្ខណៈ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាពិសេស​ក្នុង​រយៈពេល ​២ ​ឆ្នាំ​កន្លងមកនេះ​។ ប៉ុន្តែ​កម្រិត​ទឹកភ្លៀង​ទាប​ជាង​មធ្យម គឺ​គ្រាន់តែ​ជា​ផ្នែក​នៃ​បញ្ហា​ប៉ុណ្ណោះ​។ ប្រទេស​តួ​ក​គី​ដែល​គ្រប់គ្រង​ការផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ក្នុង​តំបន់​ពី​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ភាគ​ខាងជើង​ស៊ី​រី​តាមរយៈ​សង្គ្រាម​ប្រូ​ក​ស៊ី ត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់​ពីបទ​កាត់បន្ថយ​លំហូរ​ទៅកាន់​តំបន់ ដែល​រស់នៅ​ដោយ​ជនជាតិ​ឃើ​ដ ដែលជា​ប្រជា​​ជន​ខ្លួន​ចាត់ទុកថា ​ជាស​ត្រូវ​។​

​ចាប់តាំងពី​ប្រទេស​តួ​ក​គី បាន​ចាប់យក​ស្ថានីយ​បូមទឹក Alouk​ដែលជា​ប្រភពទឹក​សំខាន់​សម្រាប់​ខេត្ត Hasaka ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៩ មក ភ្នាក់ងារ​ជំនួយ​បាន​និយាយថា កងកម្លាំង​ក្រោម​ការបញ្ជា​របស់ខ្លួន​បាន​បិទ​ម៉ាស៊ីនបូមទឹក​ម្តង​ហើយ​ម្តងទៀត ដោយ​ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស​ប្រហែល ​១ ​លាន​នាក់ ​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​។​

​ប្រទេស​តួ​ក​គី បាន​បដិសេធ​ការចោទប្រកាន់​នេះ ដោយបាន​ស្តីបន្ទោស​ការ​ដាច់​ភ្លើង​លើ​បញ្ហា​បច្ចេកទេស និង​កង្វះ​អគ្គិសនី​ពី​ទំ​​នប់​មួយ​នៅ​ខាងក្រៅ​ការគ្រប់គ្រង​របស់ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ​។ យ៉ាងណាមិញ មិន​ថា​មកពី​មូលហេតុ​អ្វី​ក៏ដោយ អង្គការ​យូ​នី​សេ​ហ្វនិយាយថា​ ការផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​ត្រូវបាន​រំខាន​យ៉ាងហោចណាស់ ២៤ ដង ចាប់តាំងពី​ចុងឆ្នាំ​ ២០១៩ មក​។​

​កម្រិត​ទាប​នៃ​ទន្លេ​ Khabur ដែល​កសិករ​ជាច្រើន​ពឹង​ផ្អែកលើ​ការស្រោចស្រព​លើ​ស្រែ​របស់​ពួកគេ​មានន័យថា ពួកគេ​ត្រូវ​ដំ​​ណើ​រការ​ម៉ាស៊ីនបូមទឹក​ប្រើ​ម៉ា​ស៊ូ​តរបស់​ពួកគេ​យូរ​ជាង​នេះ ដើម្បី​ទទួលបាន​បរិមាណ​ទឹក​ដូចគ្នា​។ ហើយ​តម្លៃ​ប្រេងម៉ាស៊ូត​បាន​ឡើងថ្លៃ​រួមជាមួយ​នឹង​តម្លៃ​សម្ភារ​សំ​ខាន់ៗ​ផ្សេងទៀត ដោយសារតែ​ការហ៊ុមព័ទ្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​តំបន់​ដោយ​ប្រទេសជិតខាង​របស់ខ្លួន​គឺ​តួ​ក​គី ​និង​ផ្នែក​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ស៊ី​រី ​និង​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​របស់​អាមេរិក​ប្រឆាំងនឹង​ស៊ី​រី បាន​ប៉ះពាល់​ដល់​តំបន់​នេះ​ផងដែរ​។ .

​លោក Salih​ ក៏បាន​ស្តីបន្ទោស ប្រទេស​តួ​ក​គី​ ចំពោះ​ការកាត់បន្ថយ​ការផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​នៅ​ស្ថានីយ​បូម​​ទឹក Alouk ដោយ​ថ្លែងថា ថ្ងៃមួយ​គេ​បើកទឹក​ ១០​ ថ្ងៃ​មិនបាន​ផង​។​

​លោក​បាន​ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា ៦០ ​ភាគរយ​នៃ​ប្រជាជន​ក្នុងស្រុក ឥឡូវ​កំពុង​រស់នៅ​ក្រោម​បន្ទាត់​ភាពក្រីក្រ​។ គាត់​បាន​និយាយថា​៖ «​មនុស្ស​មួយចំនួន​ហូប​អាហារ​តែ ​១ ​ពេល ​ក្នុង ​១ ​ថ្ងៃ​។ ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ គ្រោះ​​រាំងស្ងួត​នេះ​កំពុង​ប៉ះពាល់​ដល់​ពិភពលោក​ទាំងមូល​។

​ប៉ុន្តែ​នៅទីនេះ​ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង ស្វយ័ត​យើង​មិនមាន​ទុនបម្រុង ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​វា​ទេ​»៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍