The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ឫសគល់​នៃ​សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី​: របៀប​ដែល​វិបត្តិ​បានកើត​ឡើង​

ឫសគល់​នៃ​សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី​: របៀប​ដែល​វិបត្តិ​បានកើត​ឡើង​

Content image - Phnom Penh Post
លោក វ៉ុលឌីមៀរ ហ្សេលេនស្គី ថ្លែងនាពេលកន្លង​មក​។ AFP

ឫសគល់​នៃ​សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី​: របៀប​ដែល​វិបត្តិ​បានកើត​ឡើង​

ទិដ្ឋភាព​នៅ​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ​ក្នុង​រយៈពេល​ជាច្រើន​សប្ដាហ៍​ចុង​​ក្រោយនេះ គឺមាន​លក្ខណៈ​ដូច​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ​ក្នុងសម័យ​សង្គ្រាមត្រជាក់​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់ និង​តានតឹង​មួយ​ពី​សម័យ​អតីត​កាល​។ មេដឹកនាំ​ ១ ​រូប ​បាន​ប្រមូលផ្ដុំ​ទាហាន​ជាច្រើន​នៅ​ព្រំដែន​ជាមួយ​ប្រទេសជិតខាង​របស់ខ្លួន ធ្វើឱ្យមាន​ការព្រួយបារម្ភ​អំពី​ការ​​ប៉ះទង្គិច​បង្ហូរឈាមរ​វាង​លោកខាងលិច និង​លោក​ខាងកើត​។​

​សង្គ្រាមត្រជាក់​នេះ​ បាន​ប្រែ​ទៅជា​ក្ដៅ បន្ទាប់ពី​លោក​ប្រធានាធិបតី​ វ្ល៉ា​ឌី​មៀរ ពូ​ទីន​ បញ្ជា​ឱ្យ​កងទ័ព​ខ្លួន​ឆ្លងដែន​ចូល​ទឹកដី​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន បង្កឱ្យមាន​ផលប៉ះពាល់​ភ្លាមៗ និង​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​។​

​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃមុន​ការឈ្លានពាន​ចាប់ផ្ដើម បើទោះបី​គេ​ប៉ាន់​ស្មានថា រុស្ស៊ី​ប្រមូលផ្ដុំ​ទាហាន​ជិត ១៩០ ០០០ នាក់ ​ឡោមព័ទ្ធ​ដែនដី​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ក៏ដោយ ភាគី​ទាំងអស់នៅ​បង្ហាញ​ក្ដីសង្ឃឹម​នៅឡើយ​។

​ប្រធានាធិបតី​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​លោក ​វ៉ុល​ឌី​មៀរ ហ្សេ​លេន​ស្គី បាន​រក្សា​សារ​សុទិដ្ឋិនិយម​របស់គាត់​អំពី​រឿងនេះ ហើយ​លោក ពូ​ទីន ​បាន​អះ​​អាង​ថា លោក​គ្មាន​បំណង​ធ្វើការ​ឈ្លានពាន​ទេ ហើយ​លោក​នៅ​បើកចំហ​ចំពោះ​មធ្យោបាយ​ការទូត​ ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​។​

​ប៉ុន្តែ​នៅ​ព្រឹក​ព្រលឹម​ថ្ងៃ​ព្រ​ហស្ប​តិ៍ ទី ២៤ កុម្ភៈ លោក ពូ​ទីន ​បានធ្វើការ​ថ្លែង​លើ​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​ថា លោក​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​ចាប់ផ្ដើម «​ប្រតិបត្តិការ​យោធា​ពិសេស​» ​ចូលក្នុង​ទឹកដី​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ដោយមាន​គោលបំណង «​បំបែក​យោធា​» របស់​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ដើម្បី «​ការពារ​» ជនជាតិ​រុស្ស៊ី​ក្នុងប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ​ប៉ុន្តែ​នឹងមិន​ចូលកាន់​កាប់​ប្រទេស​នេះ​ទេ​។​

​ប៉ុន្មាន​នាទី​បន្ទាប់ពី​ការ​ថ្លែង​របស់​លោក ពូ​ទីន ការផ្ទុះ​ត្រូវបាន​កើតឡើង​ក្រុង​កៀវ ក្រុង​ការ​កៀវ និង ក្រុង​ធំៗ​ដទៃទៀត​នៅ​ទូទាំង​​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​។ ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​នោះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន បាន​រាយការណ៍​ទាហាន​លុកលុយ​ក្រុង​ឆ្នេរសមុទ្រ​អូ​ដេ​សា ហើយ​កំពុង​ឆ្លង​ព្រំដែន​ចូល​ទឹកដី​របស់ខ្លួន​។​

​ការឈ្លានពាន​នេះ គឺ​គំរាមកំហែង​បង្ក​អស្ថិរភាព​នៅ​តំបន់​អតីត​សហ​​ភាព​សូ​វៀត ដែលមាន​អស្ថិរភាព​រួចទៅហើយ​។ វា​នឹង​បង្ក​ផលប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​រចនាសម្ព័ន្ធ​សន្តិសុខ​អឺរ៉ុប​ដែល​ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​តាំងពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ​១៩៩០ ​មក​។

​លោក ពូ​ទីន បានបង្ហាញ​ការ​​សោកស្ដាយ​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​ការបាត់បង់​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន និង​រដ្ឋ​ដទៃទៀត បន្ទាប់​ការដួលរលំ​នៃ​សហភាពសូវៀត ប៉ុន្តែ​គោលដៅ​ចម្បង​របស់លោក​ត្រូវបាន​គេ​គិតថា​ ការ​បំបែក​អង្គការ​ណា​តូ ដែលជា​សម្ព័ន្ធភាព​យោធា​លោកខាងលិច​បង្កើតឡើង​ ដើម្បី​ប្រឆាំង​សហភាពសូវៀត​។​

​មុន​ធ្វើការ​ឈ្លានពាន​លោក ពូ​ទីន បាន​បញ្ជូន​បញ្ជី​ការទាមទារ​មួយចំនួន​ដែល​នឹង​កែទម្រង់​រចនា​សម្ព័ន្ធ​សន្តិសុខ​ខាងលើនេះ ប៉ុន្តែ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​អង្គការ​ណា​តូ បាន​ច្រានចោល​ការទាមទារ​រប​ស់លោក ​ពូ​ទីន ​ថា មិនអាច​ទទួលយកបាន​។​

​បន្ទាប់ពី​សហភាពសូវៀតដួលរលំ អង្គការ​ណា​តូ​បាន​ពង្រីក​សមាជិកភាព​ទៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត ដែល​ទីបំផុត​បានទទួល​យក​ប្រ​ទេស​អឺរ៉ុប​ កាលពី​ធ្លាប់​ស្ថិតនៅក្នុង​លទ្ធិកុម្មុយនីស្ត​។ សាធារណរដ្ឋ​បាល់​ទិ​ក​ទាំង​ ៣ លី​ទុយ​អា​នី ឡេ​តូ​នី និង​អេ​ស្តូ​នី ដែល​ធ្លាប់ជា​ផ្នែក​នៃ​សហភាពសូវៀត បាន​ចូលរួម​ជាមួយ​អង្គការ​ណា​តូ ដូច​ប៉ូឡូញ រូ​ម៉ា​នី និង​ប្រទេស​ដទៃទៀត​ ដែលជា​អតីត​សមាជិក​អង្គ​​ការ​កតិកាសញ្ញា​វ៉ា​សូវី​។​

​ជា​លទ្ធផល​អង្គការ​ណា​តូ​បាន​ខិត​កាន់តែ​ជិត​ព្រំដែន​ក្រុង​មូ​៉​ស្គូ ដោយមាន​ព្រំដែន​ជាប់​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​ផ្ទាល់​។ នៅ​ឆ្នាំ ​២០០៨ អង្គ​​ការ​នេះ​បាន​អះអាងថា នៅ​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ​នឹង​ចូល​ជា​សមាជិក​របស់ខ្លួន ប៉ុន្តែ​បាន​និយាយថា វា​ត្រូវការ​ចំណាយពេល​យូរ​ទៀត​។​

​លោក ពូ​ទីន បាន​ពណ៌នា​ថា​ ការបែកបាក់​នៃ​សហភាពសូវៀត គឺជា​មហន្តរាយ​ដ៏​ធំ ដែល​បាន​ប្លន់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ​ពី​កន្លែង​ត្រឹមត្រូវ​របស់ខ្លួន​ក្នុងចំណោម​មហា​អំ​​ណា​ច​ពិភពលោក ហើយ​ដាក់​វា​ក្រោម​ភាព​ងាយ​រងគ្រោះ​ពី​មនុស្ស​ឃោរឃៅ​នៃ​លោកខាងលិច​។ លោក​បាន​ចំណាយពេល ២២ ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ ​ដើម្បី​សាងសង់​យោធា​រុស្ស៊ី​ឡើងវិញ ហើយ​ពង្រឹង​ជំហរ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​នៅលើ​ឆាក​ពិភពលោក​។​

​លោក​បាន​និយាយថា ការ​ពង្រីក​របស់​អង្គការ​ណា​តូ​ គឺជា​ការគំរាមកំហែង​ដ៏​ធំ ហើយ​សមា​​ជិ​ក​ភាព​របស់​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ​គឺជា​ការ​​គំរាមកំហែង​ធំ​បំផុត​ដល់​សន្តិសុខ​រប​ស់​ប្រទេស​លោក​។ ខណៈពេល​ការ​កម្លាំងយោធា​រុស្ស៊ី​កាន់តែរីកចម្រើន ការរិះគន់​របស់លោក​ ពូ​ទីន​​ ចំពោះ​អង្គការ​ណា​តូ គឺកាន់​តែមាន​ទម្ងន់​។ លោក​បានលើកឡើង​ជារឿយៗ​ថា ប្រសិន​​បើ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ចូល​ជា​សមាជិក​ណា​តូ នោះ​អាមេរិក​នឹង​អាចដាក់​ពង្រាយ​មី​ស៊ី​ល និង​ទាហាន​ក្នុង​ទឹកដី​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ដែលមាន​ព្រំដែន​ជាប់​នឹង​រុស្ស៊ី​។​

​បន្ថែម​ពីលើ​នេះ លោក ពូ​ទីន ​នៅ​ប្រកាន់យក​ជំនឿ​ថា ប្រទេស​អ៊ុយ​​ក្រែ​ន និង​ប្រទេស​បេឡា​រុស​ គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ទាំង​ក្នុង​វប្បធម៌ និង​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​។ លោក ពូ​ទីន មាន​ឥទ្ធិពល​យ៉ាង​​ខ្លាំង​លើ​ប្រទេស​បេឡា​រុស ហើយ​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ​មានការ​និយាយ​ជារឿយ​អំពី​ការរួបរួម​ជាមួយ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​វិញ​។​

​បន្ថែម​ពីលើ​នេះ អ្នកជំនាញ​បាន​និយាយថា ចំណុច​របត់​ដែល​បង្ក​មានការ​លុកលុយ​ គឺ​នៅ​ឆ្នាំ ​២០១៤ ​នៅពេលដែល​បាតុកម្ម​នៅ​ទូទាំង​​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ​បាន​ទម្លាក់​ប្រ​ធានា​ធិបតី​ ១ ​រូប ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​របស់​លោក ពូ​ទីន​។ លោក ពូ​ទីន បាន​ចាត់វិធានការ​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស បញ្ជូនទាហាន​ទៅ​កាត់​យក​ឧបទ្វីប​គ្រី​មា​ ហើយ​ញុះញង់​ឱ្យមាន​សង្គ្រាម​ផ្ដាច់ខ្លួន​នៅ​តំបន់​ដុន​បាស នៅ​ភាគ​ខាង​​កើត​ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​។​

​អ្នកវិភាគ​ជាច្រើនបាន​និយាយថា លោក ពូ​ទីន ចង់​ធ្វើឱ្យ​ពេល​ដើរ​ថយក្រោយ ៣០ ឆ្នាំ ដោយ​បង្កើត​ប្លុក​មួយ​ដែលមាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​នឹង​សហភាពសូវៀត​។ លោក ពូ​ទីន មាន​អាយុ ៦៩ ឆ្នាំ​ទៅហើយ និង​អាច​នឹង​ចង់​ចូល​​និវត្តន៍​នៅពេល​ខាងមុខ ដូច្នេះ​មានន័យថា លោក​អាច​ចង់​ទាញ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ឱ្យមក​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​របស់​រុស្ស៊ី​ឱ្យ​ឆាប់​បំផុត​មុន​លោក​ចូលនិវត្តន៍​។​

​លោក ពូ​ទីន ​អាច​ជ្រើសរើស ពេលវេលា​នេះ ដោយសារ​ការ​​ផ្លាស់ប្ដូរ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ពី​លោក​ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​បានបង្ហាញ​ភាពស្និទ្ធស្នាល​ជាមួយ​លោក ទៅ​លោក​ ចូ បៃ​ដិ​ន ដែល​បានបង្ហាញ​ការគាំទ្រ​ចំពោះ​អង្គការ​ណា​តូ​ក្នុងការ​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី​។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ លោក ពូ​ទីន អាច​ជ្រើសរើស​ពេលនេះ​ដោយសារ​ការបរាជ័យរ​បស់​លោក​ បៃ​ដិ​ន ជុំវិញ​ការដួលរលំ​នៃ រដ្ឋាភិបាល​អា​ហ្វ​ហ្គា​នី​ស្ថាន​។​

​លោក ពូ​ទីន ក៏​ប្រហែល​ចង់​បង្កើន​ថាមពល​ជាតិនិយម​នៅ​ប្រទេស​របស់លោក​ផងដែរ ដោយ​ផ្ដោតទៅលើ​ការគំរាមកំហែង​ពី​ខាងក្រៅ​។ លោក ពូ​ទីន បាន​បង្ក្រាប​ការប្រឆាំង​ការគ្រប់គ្រង​របស់លោក​នៅក្នុង​ស្រុក ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​ប្រឈម​ការធ្លាក់​សេដ្ឋ​​កិច្ច​ដោយសារ​វិបត្តិ​ជំងឺ​កូ​វីដ ​១៩ ហើយ​ក្រុមប្រឆាំង​បានរៀបចំ​បាតុកម្ម​ធំ​បំផុត​ក្នុង​រយៈពេលជាច្រើន​ឆ្នាំ​៕

វីដេអូ៖

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍