The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ​មហា​យក្ស​អាស៊ី ២ បង្ហាញឱ្យឃើញ​ពី​ភាព​ប្រេះស្រាំ ជុំវិញ​បញ្ហា​អន្តរជាតិ​នានា​

​មហា​យក្ស​អាស៊ី ២ បង្ហាញឱ្យឃើញ​ពី​ភាព​ប្រេះស្រាំ ជុំវិញ​បញ្ហា​អន្តរជាតិ​នានា​

Content image - Phnom Penh Post
នាវាស្រាវជ្រាវ និងអង្កេតរបស់ចិន ឈ្មោះ Yuan Wang 5 មកដល់កំពង់ផែ Hambantota របស់ស្រីលង្កា នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែសីហា។ AFP

​មហា​យក្ស​អាស៊ី ២ បង្ហាញឱ្យឃើញ​ពី​ភាព​ប្រេះស្រាំ ជុំវិញ​បញ្ហា​អន្តរជាតិ​នានា​

​ប្រទេស​មហា​យក្ស​ ២ នៅ​អាស៊ី បង្ហាញ​ការមិន​ពេញចិត្ត ចំពោះ​គ្នា និង​គ្នា​ជា​សាធារណៈ ក្នុង​រយៈពេល​ថ្មីៗ​នេះ ជុំវិញ​ស្ថានការណ៍​អន្តរជាតិ​មួយចំនួន ដែល​កំពុង​វិ​វ​ឌ្ឍ​ក្តៅគគុក បើទោះបីជា​រូបភាព​ខ្លះបង្ហាញថា ប្រទេស​ទាំង ​២ រួមដៃគ្នា ដើម្បី​ទប់​ឥទ្ធិពល​ពី​ខាងក្រៅ​ក្ដី​។​

​មហា​យក្ស​ចិន ដែល​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​ខាងកើត និង​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​លំដាប់​លេខ ​២ ក្នុង​ពិភពលោក និង​មហា​យក្ស​ឥណ្ឌា នៅ​តំបន់​អាស៊ី​ខាងត្បូង ដែល​ប្រទេស​ទាំង ​២ ស្ថិតក្នុង​ប្លុក BRICS ដូចគ្នា មាន​ជំហរ​ស្របគ្នា ក្នុង​​ការមិន​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី ដែល​លើកទ័ព​លុកលុយ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន តែ​បញ្ហា​កោះ​តៃវ៉ាន់ ដែល​បាននិងកំពុង​វិ​វ​ឌ្ឍ​យ៉ាង​ក្តៅគគុក​នោះ ឆ្លុះបញ្ចាំង​ឱ្យឃើញ​ពី​អរិភាព​កាន់តែខ្លាំង​លើ​នយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ឥណ្ឌា និង​ចិន​។​

​ឥណ្ឌា និង​ចិន សុទ្ធសឹង​ជា​ប្រទេស​មហាអំណាច ដោយ​ផ្អែកលើ​ចំនួន​ប្រជាជន និង​កត្តា​រីកចម្រើន​សេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែ​ប្រទេស ភូមិ​ផង​របង​ជាមួយគ្នានេះ មាន​ប្រវត្តិ​មិន​ទុកចិត្ត​គ្នា លើ​ជម្លោះព្រំដែន និង​កត្តា​ជាច្រើន​ទៀត​។​

​បើ​យោងតាម​បណ្ដាញ​សារ​​ព័ត៌មាន BLOOMBERG រដ្ឋា​ភិ​បាល​ក្រុង​ប៉េកាំង ចង់ឱ្យ​ឥណ្ឌា​បញ្ជាក់​ឡើងវិញ​គោ​លន​យោ​​បាយ «​ចិន​តែ​ ១» ជា​សាធារណៈ ប៉ុន្តែ​ឥណ្ឌា​វិញ នៅតែ​បង្ហាញ​ជំហរ «​រង់ចាំ​មើល​» ដោយ​មិនបាន​បង្ហាញ​សារ​អ្វី ជុំវិញ​កោះ​​តៃវ៉ាន់ ដែល​លោកស្រី ណាន់​ស៊ី ប៉េ​ឡូ​ស៊ី (Nancy Pelosi) ប្រធានរដ្ឋសភា​អាមេរិក បាន​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​បំផុត ក្នុង​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ ដោយសារ​រដ្ឋាភិបាល​​ចិនដីគោក បានចាត់ទុក​ដំណើរ​នោះ​ថា ជាការ​បង្កហេតុ​។​

​រដ្ឋាភិបាល​ចិន បាន​ស្វែងរក​ការគាំទ្រ​ក្នុង​តំបន់ បន្ទាប់ពី​ទស្សនកិច្ច​របស់លោក​ស្រី ប៉េ​ឡូ​ស៊ី ដែល​បាន​បង្កឱ្យមាន​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ដ៏​ធំ ដោយ​យោធា​ចិន នៅ​ជុំវិញ​កោះ​តៃវ៉ាន់​នេះ​។ បើ​យោងតាម​ Bloomberg លោក Sun Weidong ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ចិន​ប្រចាំ​ឥណ្ឌា បាន​អះអាងថា ប្រទេស​ជាង​ ១៧០ លើស​កល​​លោក និង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មួយចំនួន បានបញ្ជាក់​ជាថ្មី​នូវ​ការ​​ប្តេជ្ញាចិត្ត​របស់​ពួកគេ ចំពោះ​គោលការណ៍​ «​ចិន​តែ​ ១» ដែល​ទទួលស្គាល់ថា កោះ​តៃវ៉ាន់​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ខ្លួនឯង តាមបែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​នេះ ជា​ខេត្ត​ ១​ ចំណុះឱ្យ​ចិនដីគោក​។​

​ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​គួរឱ្យកត់សម្គាល់​នោះ ពេល​សភាពការណ៍កំពុងតែ​តានតឹង​ឡើងៗ និង​មាន​ប្រតិបត្តិ​កម្ម ជុំវិញ​ពិភពលោក ដោយសារ​ទស្សនកិច្ចរ​បស់​លោកស្រី ប៉េ​ឡូ​ស៊ី ដែល​បណ្តាល​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ខឹងសម្បា​យ៉ាង​​ខ្លាំង ហើយ​ប្រទេស​នានា បាន​សម្តែង​ជា​សាធារណៈ​អំពី​ការ​​គាំទ្រ​លើ​គោលការណ៍​ចិន​តែ ​១ ប្រទេស​ឥណ្ឌា ​ឯណោះ​វិញ បែរជា​នៅតែ​ស្ងាត់ស្ងៀម​ដដែល​។ លោក Weidong បាន​លើកឡើងថា​៖ «​យើង​សង្ឃឹមថា ភាគី​ឥណ្ឌា​អាច​និយាយ​ឡើងវិញ យ៉ាង​បើកចំហ​នូវ​គោ​លន​យោ​បាយ​ចិន​តែ ​១ ដូច​ប្រទេស​ជាច្រើន​ទៀត​»​។​

​លោក​និយាយ​ក្នុង​សេចក្តី​​អត្ថាធិប្បាយ​សង្ខេប​រប​ស់លោក នៅឯ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន នាទី​ក្រុង​ញូវដែលី កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ ទី​ ១៣ ខែសីហា​ថា​៖ «​គោល​ការណ៍​ចិន​តែ​ ១ គឺជា​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​នយោបាយ​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ចិន និង​ឥណ្ឌា​»​។​

​ឥណ្ឌា​ធ្វើតាម​គោ​លន​យោ​​បាយ «​ចិន​តែ ​១» និង​ទទួល​ស្គាល់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​តែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​មិនបាន​លើកឡើង​នៅក្នុង​ឯកសារ​ទ្វេភាគី ឬ​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​សាធារណៈ​អស់​រយៈពេល​ជា​យូរហើយ​។ នេះ​ជាការ​កត់សម្គាល់​របស់​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ខាងលើ​។​

​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយនេះ ឥណ្ឌា​បានបង្ហាញ​ពី​ការមិន​ពេញចិត្ត ចំពោះ​ការចូល​ចត​នាវា​ចារកម្ម​របស់​ចិន «Yuan Wang 5» ទៅកាន់​កំពង់ផែ​នៃ​ស្រីលង្កា ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​នេះ បានប្រគល់​សិទ្ធិ​សម្បទាន​វិនិយោគ រហូតដល់ ៩៩​ ឆ្នាំ ដោយ​ឥណ្ឌា​បារម្ភ​ពី​ការ​​ស៊ើបការណ៍​ទីតាំង​យោធា​របស់ខ្លួន នៅ​សមុទ្រ​ឥណ្ឌា​ពី​ចិន​។​

​តាម​សេចក្តីរាយការណ៍​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​បារាំង AFP មន្ត្រី​បាន​និយាយថា រដ្ឋាភិបាល​​ស្រីលង្កា បានផ្តល់​ការអនុញ្ញាត កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ សម្រាប់​នាវា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ចិន ដើម្បី​ចូល​ចត​នៅ​កោះ​នេះ ទោះ​ប្រទេសជិតខាង​ឥណ្ឌាបារម្ភ​ថា កប៉ាល់​នោះ អាចជា​ឈ្លបយកការណ៍​លើ​ការដំឡើង​យោធា​របស់​ក្រុង​ញូវដែលី​ក៏ដោយ​។​

​នាវា Yuan Wang 5 របស់​ចិន ត្រូវបាន​ពិពណ៌នា​ថា ជា​នាវា​ស្រាវជ្រាវ និង​អង្កេត​ដោយ​បណ្តាញ​ដឹកជញ្ជូន និង​វិភាគ​អន្តរជាតិ តែបើ​យោងតាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឥណ្ឌា វា​គឺជា​នាវា​​ចារកម្ម​ប្រើ​មុខងារ​ ២​។ ក្រុង​ញូវដែលី​មានការ​សង្ស័យ ចំពោះ​ការកើនឡើង​វត្តមាន​របស់​ក្រុង​​ប៉េកាំង ក្នុង​មហាសមុទ្រ​ឥណ្ឌា និង​ឥទ្ធិពល នៅ​ស្រីលង្កា ដោយ​ឃើញ​ពី​ទំនាក់ទំនង​រឹងមាំ​របស់​ប្រទេស​ទាំង ​២​។​

​ទោះ​មានការ​រិះគន់លើ​ឥណ្ឌា ដែល​មិន​ព្រម​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី តាម​ប្រទេស​លោក​​ខាងលិច ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សហភាព​អឺរ៉ុប ប៉ុន្តែ​ឥណ្ឌា​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញថា ជា​អ្នកការពារ​បស្ចិមប្រទេស ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ប្លុក BRICS កាលពី​ខែមិថុនា ជា​កិច្ចប្រជុំ ដែល​ត្រូវបាន​រំពឹងថា មេដឹកនាំ​ចិន និង​រុស្ស៊ី នឹង​ប្រើ​វេទិកា​អន្តរជាតិ​នោះ សម្រាប់​វាយបក​លើ​អាមេរិក ស្របពេល​ចិន​មាន​ជម្លោះ​វោហារ​ស័ព្ទ​ខ្លាំង ជាមួយ​ប្រទេស​មហាអំណាច​ទី​១ របស់​ពិ​ភ​ភព​លោក​នេះ​។​

BLOOMBERG បាន​ដក​​ស្រង់​សម្ដី​ពី​មន្ត្រី​ឥណ្ឌា ដែល​យល់ដឹង​ពី​បញ្ហា​នេះ ដោយ​និយាយថា ឥណ្ឌា​ត្រូវបាន​គេ​រំពឹងថា នឹង​ជំរុញឱ្យមាន​ការ​​ប្រឆាំង​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង ដែល​បាន​រំពឹងទុក ដោយ​ប្រ​ធានា​​ធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជីន​ភីង ដើម្បី​យក​កិច្ចប្រជុំ BRICS នៅ​ឆ្នាំនេះ ជា​វេទិកា​ ១ ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ការប្រឹងប្រែង​របស់លោក ក្នុង​ការកសាង​ជម្រើស​ ១ ចំពោះ​សណ្តាប់ធ្នាប់​ពិភពលោក ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​អាមេរិក​។​

​ដូច​រំពឹងទុក តាមរយៈ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់ BRICS កាល​​ពីថ្ងៃ​ទី ​២៣ ខែមិថុនា ចំនួន ៧៥​ ចំណុច មិនបាន​លើក​ពី​ចំណុច​ណា ដែល​វាយប្រហារ​លោក​​សេរីនៅ​បស្ចិមប្រទេស ដែល​នាំ​មុខ​ដោយ​អាមេរិក​ឡើយ ដោយ​គ្រាន់តែ​លើកឡើង​ពីអ្វី ដែល BRICS នឹង​ត្រូវធ្វើ​ប៉ុណ្ណោះ​។

​ក្រោយ​ចិន​បង្ហាញ​ភាព​តាន​​តឹង​កាន់តែខ្លាំង​ជាមួយ​កោះ​​តៃវ៉ាន់ ឥណ្ឌា​ក៏បាន​ប្រកាស​ពី​ផែនការ ក្នុង​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួមគ្នា​ប្រចាំឆ្នាំ ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា «Yudh Abhyas» ឬ «War Practice» (​ការ​ហ្វឹក​​ហាត់​ធ្វើសង្គ្រាម​) ជាមួយ​សហ​​រដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​តំបន់ Auli ក្នុង​រដ្ឋ Uttarakhand របស់​ឥណ្ឌា ជាប់​ព្រំដែន​ចិន ដោយមាន​ចម្ងាយ​មិន​ដល់ ១០០ ​គ​.​ម​។ នេះ​បើតាម CNN​។​

​កងទ័ព​ឥណ្ឌា និង​ចិន បាន​ប៉ះទង្គិច​គ្នា នៅតាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន រវាង​ប្រទេស​ទាំង ​២ ក្នុង​ឆ្នាំ ​២០២០ ដោយ​បណ្តាលឱ្យ​កងទ័ព​ទាំងសងខាង​បាន​ស្លាប់ ដែលជា​ហេតុការណ៍​អាក្រក់​​បំផុត រយៈពេល ៤ ​ទសវត្សរ៍​។ សម្រាប់​បញ្ហា​ថ្មីៗ​ចុងក្រោយ ឥណ្ឌា​បង្ហាញ​កង្វល់ ចំពោះ​នាវា​ស៊ើបការណ៍​របស់​ចិន ដែល​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​របស់​ស្រីលង្កា​។​

​ភាពមិនច្បាស់លាស់ និង​ការ​​ស្ទាក់ស្ទើរ​របស់​ឥណ្ឌា គឺ​ផ្ទុយ​ពី​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់ និង​ក្រុម​ប្រទេស G7 ដូចជា​សហ​​រដ្ឋ​អាមេរិក ចក្រភព​អង់គ្លេស ជប៉ុន និង​អាល្លឺម៉ង់ ដែល​ឱ្យដឹង ក្នុង​ខែ​នេះ​ថា មិនមាន​ការផ្លាស់​​ប្តូរ ក្នុង​គោលនយោបាយ «​ចិន​តែ​ ១» ឬ​លើ​តៃវ៉ាន់​នោះទេ​៕​

វីដេអូ៖

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍