The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ​តើ​មន្ត្រី​រដ្ឋ​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អ្នក​រួមការ​ងារ​ ប្រឈម​នឹង​ទោស​បែបណា​?

​តើ​មន្ត្រី​រដ្ឋ​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អ្នក​រួមការ​ងារ​ ប្រឈម​នឹង​ទោស​បែបណា​?

Content image - Phnom Penh Post
លោក មេធាវី កុយ ដុល្លា កាលពីពេលកន្លងមក។ រូបថត សហ​ការី

​តើ​មន្ត្រី​រដ្ឋ​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អ្នក​រួមការ​ងារ​ ប្រឈម​នឹង​ទោស​បែបណា​?

ជាទូទៅ​រាល់​ការប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​អ្វីមួយ ​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​តែង​ប្រឈម​នឹង​ទោស​​ទណ្ឌ​តាមផ្លូវ​ច្បាប់​។ ​ចុះបើ​មន្ត្រី​រដ្ឋ​បង្ក​ឱ្យ​អ្នក​រួមការ​ងារ​ណា​ម្នាក់​ជួប​គ្រោះ​​ថ្នាក់​ក្នុង​បេសកកម្ម​ជាមួយគ្នា តើ​ប្រឈម​នឹង​ទោស​យ៉ាងដូចម្ដេច​? ​ជុំវិញ​ចម្ងល់​នេះ ​ភ្នំពេញ ​ប៉ុស្ដិ៍ ​បាន​សុំ​ការពន្យល់​ពី​​លោក​មេធាវី កុយ ដុល្លា ជា​សមាជិក​នៃ​ក្រុម​មេធាវី​ធម្មសាស្ត្រ មានកា​រិ​យា​​ល័យ​បម្រើការ​នៅ​អគារ​លេខ ៣៦ ជាន់​ទី​១០ បន្ទប់​លេខ P១០-P១១ ផ្លូវ​លេខ ១៦៩ សង្កាត់​វាលវង់ ខណ្ឌ​ ៧ ​មករា រាជធានី​ភ្នំពេញ តាមរយៈ​សំ​​ណួ​រ​ដូចខាងក្រោម​៖

​ឧបមា​ថា លោក​ (​ក​) ​និង​លោក​ (​ខ​) ​ជា​បុគ្គលិក​ក្នុង​ស្ថាប័នរដ្ឋ​ជាមួយគ្នា​។ ​ចៃដន្យ​លោក​ (​ក​) ​បាន​បើករថយន្ត​បុក​លោក​ (​ខ​) ​ស្លាប់​ក្នុងពេល​បំពេញ​បេស​​ក​កម្ម​ការងារ​។ ​ករណីនេះ​ តើ​លោក ​(​ក​) ​នឹងត្រូវ​មានទោស​ ឬ​យ៉ាងណា​? ​ព្រោះ​ការកើត​ហេតុ​ស្ថិតក្នុង​អំឡុងពេល​បំពេញការងារ​រដ្ឋ​ដូចគ្នា​?

​ជាទូទៅ​យើង​សង្កេតឃើញថា គ្រោះ​​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​បានកើត​ឡើងជា​រឿយៗ​នៅក្នុង​សង្គម​ដែល​បាន​បង្ក​នូវ​ផល​ប៉ះ​​ពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ទៅដល់​សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ​បង្ក​របួសស្នាម និង​ឆក់យក​ជីវិត​មនុស្ស​ផងដែរ​។ ជន​ទាំងឡាយ​​ណា​ដែល​បាន​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍ ជន​នោះ​អាចនឹងទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់ខ្លួន មិន​ថា​ជន​នោះ​ជា​អ្នក​ធ្វើការ​ឯកជន​ក្ដី ធ្វើការ​រដ្ឋ​ក្ដី​ឱ្យតែបាន​បង្ក​ព្យសនកម្ម​ដល់​សង្គម និង​អ្នកដទៃ​គឺអាច​ប្រឈម​នឹង​ការទទួលខុសត្រូវ​ព្រហ្មទណ្ឌ​ដោយហេតុថា ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទល្មើស​នេះ​វា​ជា​រឿង​ដោយ​ទ្បែ​ក​ដែលជា​ការទទួលខុសត្រូវ​របស់​បុគ្គល ​ឬ​អាច​និយាយបានថា ជា​កំហុស​របស់​បុគ្គល​។​

​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទល្មើស​គ្រោះថ្នាក់​​ចរាចរណ៍​នេះ​យោងតាម​មាត្រា​ ៨៥ កថាខណ្ឌ​ទី​១ នៃ​ច្បាប់​ស្តីពី​ចរាចរណ៍​ផ្លូវគោកចែងថា “​ជន​ណា​បើកបរ​ដោយ​ធ្វេសប្រហែស ខ្ជីខ្ជា មិន​ប្រុងប្រយ័ត្ន ឬ​មិន​គោរព​កាតព្វកិច្ច​ដែល​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ស្ដីពី​ចរាចរណ៍​ផ្លូវគោក​តម្រូវ​បណ្ដាលឱ្យ​ស្លាប់​អ្នកដទៃ​ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់ពន្ធនាគារ​ពី​ ១ (​មួយ​) ​ឆ្នាំ ទៅ​ ៣ (​បី​) ឆ្នាំ​ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី ៤ ០០០ ០០០ (​បួន​លាន​) ​រៀល​ទៅ​ ១៥ ០០០ ០០០ (​ដប់​ប្រាំ​លាន​) ​រៀល និង​អាច​ត្រូវ​ផ្ដន្ទា​ទោស ដោយ​ទោស​បន្ថែម​មួយ​ ឬ​ច្រើន ដូច​មានចែង​ក្នុង​មាត្រា ​៥៣ (​ប្រភេទ​នៃ​ទោស​បន្ថែម​) ​នៃ​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​”​។​

​ហេតុដូច្នេះ​ផ្អែក​តាម​អង្គហេតុ និង​អង្គច្បាប់​ខាងលើ ប្រសិនបើ​តុលាការ​រកឃើញ​អត្ថិភាព​នៃ​បទល្មើស​តាម​ធាតុ​​ផ្សំ​ខាងលើ លោក​ (​ក​) ​អាច​ប្រឈម​ការទទួលខុសត្រូវ​ព្រហ្មទណ្ឌ​ក្នុង​អង្គហេតុ​បទ​ “​បើកបរ​ដោយ​ធ្វេសប្រហែស​បណ្ដាលឱ្យ​អ្នកដទៃ​ស្លាប់​”​។​

​ចុះ​ប្រសិនបើ​លោក​ (​ក​) ​ចេញ​សំណង​ជួសជុល​ការស្លាប់​នេះ តើ​បានទេ​? ហើយ​អាច​រួច​ផុតពី​ទោស​ព្រហ្មទណ្ឌ​ឬទេ​?

​ជាគោលការណ៍​នៅក្នុង​រឿងក្ដី​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ​ជនល្មើស​ត្រូវ​ទទួល​នូវ​ទណ្ឌកម្ម​ព្រហ្មទណ្ឌ ​(​បណ្ដឹងអាជ្ញា​)​ ផង និង​​ទណ្ឌកម្ម​រដ្ឋប្បវេណី​ (​បណ្ដឹង​រដ្ឋ​ប្ប​​វេ​ណី​) ​ផង​។ ​ផ្អែក​តាម​មាត្រា​ ២ ​នៃ​ក្រម​​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​ចែងថា​៖ “​បណ្ដឹងអាជ្ញា​និង​បណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី គឺជា​បណ្ដឹង​ ២​ ផ្សេងគ្នា​។ បណ្ដឹងអាជ្ញាមាន​គោល​បំណង​ពិនិត្យ​អត្ថិភាព​នៃ​បទល្មើស បង្ហាញឱ្យឃើញ​ពិរុទ្ធភាព​នៃ​ជនល្មើស និង​ផ្ដន្ទា​​ទោ​សជន​នោះ​តាមច្បាប់​កំណត់​។​ រីឯ​បណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី​មាន​គោលបំណង​ធ្វើការ​ជួសជុល​ការខូចខាត​ ដែល​បណ្ដាលមកពី​អំពើ​ល្មើស​ដល់​ភាគី​រងគ្រោះ ហើយ​ក្នុង​គោលបំណង​នេះ ឱ្យ​អ្នករងគ្រោះបានទទួល​សំណង​ជំងឺ​ចិត្ត​សមល្មម​ទៅ​នឹង​ព្យសនកម្ម​ដែល​ខ្លួន​បានទទួល​”​។​

​ហេតុដូច្នេះ លោក​ (​ក​) ​បាន​បង់​សំណង​ការខូចខាត​រដ្ឋប្បវេណី​ជួស​​ជុល​ការស្លាប់​របស់លោក (​ខ​) មានន័យថា គូភាគី​បាន​ដោះស្រាយ​ផ្នែក​បណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី​។​ក្នុងន័យនេះ​ តុលា​​ការ​នឹងមិន​ពិចារណា​លើ​សំណង​រដ្ឋប្បវេណី​ទៀត​ទេ​។​ ចំណែកឯ​បណ្តឹងអាជ្ញា​ ឬ​បណ្តឹង​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៅតែ​ដំណើរ​​ការ​ដដែល​ហើយ​ជា​សមត្ថកិច្ច​តុលាការ​​នៅក្នុង​ការដោះស្រាយ​ទៅតាម​នីតិវិធី​ច្បាប់​ថា តើ​មាន​អត្ថិភាព​ ឬ​នត្ថិភាព​នៃ​បទល្មើស​ដែរ​ទេ​។ ប្រសិនបើ​មាន​បទ​​ល្មើស​ហើយដោយ​គ្រាន់តែ​សង​សំណង​​រដ្ឋប្បវេណី​មួយចំនួន​នាំឱ្យ​បណ្តឹងអាជ្ញា​រលត់​នោះ គឺ​អាចជា​គំរូ​មិនល្អ ហើយ​អ្នកដទៃ​អាច​យក​គំរូ​តាម​ដោយ​ពុំ​ខ្លាចរអា​ក្នុងការ​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​។

ហេតុដូច្នេះ​លោក ក ដែល​បាន​ដោះ​​ស្រាយ​សំណង​រដ្ឋប្បវេណី​ហើយ​នោះ គឺ​នៅជាប់​បណ្តឹងអាជ្ញា​ដែល​ត្រូវ​ដោះ​​ស្រាយ ឬរក​ភ័ស្តុតាង​ដោះ​បន្ទុក​ដើម្បី​ការពារ​ខ្លួន​។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​លើកទឹកចិត្ត​ឱ្យមាន​ការដោះស្រាយ​សំណង​រដ្ឋប្បវេណី ហើយក៏​ជឿថា តុលាការ​នឹង​ពិចារណា​លើ​ចំណុច​នេះ​មុន​សម្រេចសេចក្តី​ផងដែរ​។​

(​សូម​​រង់ចាំ​អាន​វគ្គ​បន្ត​នៅ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​)

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍