The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - តើ​មាន​ប្រភេទ​បណ្ដឹង​អ្វីខ្លះ​ ដែល​តែង​យកមកប្រើ​តាមផ្លូវ​តុលាការ?

តើ​មាន​ប្រភេទ​បណ្ដឹង​អ្វីខ្លះ​ ដែល​តែង​យកមកប្រើ​តាមផ្លូវ​តុលាការ?

Content image - Phnom Penh Post
លោក​មេធាវី ឡោ គីមហ្គិច កាលពីពេល​កន្លងមក។ រូបថត សហការី

តើ​មាន​ប្រភេទ​បណ្ដឹង​អ្វីខ្លះ​ ដែល​តែង​យកមកប្រើ​តាមផ្លូវ​តុលាការ?

នៅក្នុង​ដំណើរការ​រក​យុត្តិធម៌​តាមផ្លូវ​តុលាការ​មាន​ប្រភេទ​បណ្ដឹង​មួយចំនួន​ត្រូវបាន​ភាគី​​ទំនាស់​យកមកប្រើ​ទៅតាម​ដំណាក់កាល​នីមួយៗ​ ដើម្បី​ទទួលបាន​យុត្តិធម៌​។ ​ចង់ដឹងថា តើ​ប្រភេទ​នៃ​បណ្ដឹង​ទាំងនោះ​មាន​អ្វីខ្លះ​? ជុំវិញ​ចម្ងល់​នេះ​ភ្នំពេញ-​ប៉ុស្ដិ៍​បាន​សុំ​ការពន្យល់​ពី​លោក​មេធាវី ឡោ គីមហ្គិច ជា​ក្រុម​​មេធាវី​អាស៊ាន​អន្តរជាតិ​ដែលមាន​អាសយដ្ឋាន ផ្ទះ​លេខ ១៦R ផ្លូវ​ ២៥២ សង្កាត់​ចតុមុខ រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដែលមាន​ខ្លឹមសារ​ដូចខាងក្រោម​៖

តើ​នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធតុលាការ​មាន​បណ្តឹង​ចំនួន​ប៉ុន្មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំរឿង​ក្នុង​អង្គ​សេចក្តី​ហើយ​បណ្តឹង​នីមួយៗ​គេ​ប្រើ​នៅពេលណា​ និង​ប្រើ​ក្នុង​បំណង​ដើម្បី​អ្វីខ្លះ​?

ប្រភេទ​បណ្តឹង​មាន​ចំនួន​ ៤ ​នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធតុលាការ​គឺ​បណ្តឹងទាស់ បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ បណ្តឹង​សារទុក្ខ និង​បណ្តឹង​សើរើ​។

បណ្តឹងទាស់ ជា​បណ្តឹង​ប្រឆាំង​ទៅនឹង​សាលក្រម​ ឬ​សាលដីកា​ដែល​តុលាការ​បាន​ជំនុំជម្រះ​កំបាំងមុខ​ជនជាប់ចោទ​ដើមបណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ ឬ​តំណាង​ស្របច្បាប់​ (​មេធាវី​) ​របស់​ជនជាប់ចោទ​ដែល​មិនបាន​ដឹង​ពី​ការជំនុំជម្រះ ឬ​អវត្តមាន​ពេល​សវនាការ​។ បណ្ដឹងទាស់​អាចធ្វើ​ឡើង​បាន​ក្នុង​រយៈពេល​ ១៥​ ថ្ងៃ​បន្ទាប់ពី​បានទទួល​សាល​ក្រម ឬ​សាលដីកា​ (​មាត្រា​ ៣៦២,៤០៩​ ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​ ២០០៧)​។ ​បើ​យោងតាម​មាត្រា​ ៣៦២ នៃ​ក្រម​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​ចែងថា ប្រសិនបើ​ជនជាប់ចោទ​ដើមបណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​មិន​ចូល​បង្ហាញខ្លួន​នៅពេល​សវនាការ​ទេ ហើយ​និង​ប្រសិនបើ​គ្មាន​ភ័ស្តុតាង​បង្ហាញឱ្យឃើញថា​សាមីខ្លួន​ដឹង​ពី​ដីកា​បញ្ជូនទៅ​ជំនុំជម្រះ​នោះទេ​សាលក្រម​ត្រូវ​ប្រកាស​កំបាំងមុខ​ជនជាប់ចោទ​។ ​សាលក្រម​កំបាំងមុខ​ជនជាប់ចោទ​ត្រូវឱ្យ​ដំណឹង​ដល់​ជនជាប់ចោទ​នេះ​។

សាលក្រម​នេះ អាច​ត្រូវបាន​ប្តឹង​ទាស់​បាន​។ ចំពោះ​មាត្រា​ ៤០៩ ចែងថា បណ្តឹងទាស់​ចំពោះ​សាលដីកា​កំបាំងមុខ​ពិរុទ្ធជន​អាច​ប្តឹង​ទាស់​នឹង​សាលដីកា​ដែល​សម្រេច​ដោយ​កំបាំង​មុខ​ខ្លួន​។ បណ្តឹងទាស់​អាចធ្វើ​បាន​ក្នុង​រយៈពេល​ ១៥ ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់ពី​បានទទួល​សាលក្រម ឬ​សាលដីកា​។ (​មាត្រា ៣៦៥, ៣៦៨ ​ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​)​។ បើ​យោង​មាត្រា ៣៦៥ ចែងថា​ពិរុទ្ធជន​អាចធ្វើ​បណ្តឹងទាស់​នឹង​សាលក្រម​ដែល​ប្រកាស​ដោយ​កំបាំងមុខ​ខ្លួន​បាន​។ ចំពោះ​មាត្រា​ ៣៦៨ ចែងថា បណ្តឹង​ទាស់​ត្រូវតែ​ធ្វើ​ក្នុង​រយៈពេល ​១៥ (​ដប់​ប្រាំ​) ​ថ្ងៃ​ផ្តើម​គិតពី​ថ្ងៃ​ជូនដំណឹង​អំពី​សាលក្រម​កំបាំងមុខ កាលណា​សាលក្រម​ត្រូវបាន​ប្រគល់ឱ្យ​ពិរុទ្ធជន​ដោយផ្ទាល់​ដៃ​ ឬ​ពីថ្ងៃ​ដែល​ពិរុទ្ធជន​នេះ​បានដឹង​យ៉ាងពិត​ប្រាកដ​អំពី​សាលក្រម កាលណា​សាលក្រម​នេះ​មិនបាន​ប្រគល់ឱ្យ​​ដល់​ពិរុទ្ធជន​ដោយផ្ទាល់​ដៃ​ទេ​។

តើ​បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍​ធ្វើឡើង​នៅពេលណា​ហើយ​ការប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​ក្នុង​គោលបំណង​អ្វី​?

បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ គឺធ្វើឡើង​ប្រឆាំង​ទៅនឹង​សាលក្រម​របស់​សាលាដំបូង​ក្រុង-ខេតុ្ត ដោយសារ​ជនជាប់ចោទ​ ឬ​ពិរុទ្ធជន​មិន​សុខចិត្ត​ទៅនឹង​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​សាលាដំបូង​ក្រុង-​ខេត្ត​នោះ​។ ​បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍​នេះ​មាន​រយៈពេល​ប្តឹង​ ១​ ខែ ដែល​គិត​ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃ​ដែល​ជនជាប់ចោទ​ទទួលដំណឹង​ពី​សាលក្រម​ (​មាត្រា ៣៧៣ ៣៨១ ​ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ឆ្នាំ​ ២០០៧)​។ យោង​មាត្រា ៣៧៣ ចែងថា​សភា​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​សាលាឧទ្ធរណ៍​មាន​សមត្ថកិច្ច ដើម្បី​សម្រេច​អំពី​បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍​ដែល​ធ្វើ​ប្រឆាំង​នឹង​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​ជាន់​ដំបូង​ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​សមត្ថកិច្ច​របស់ខ្លួន​ក្នុង​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​។ ​រីឯ​មាត្រា​ ៣៨១ ​ក៏បាន​ចែង​ដែរ​ថា បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍​ធ្វើឡើង​នៅពេលដែល​ព្រះរាជអាជ្ញា​ជនជាប់ចោទ ដើម​បណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី ឬ​មេធាវី​ដែលជា​តំណាង​ស្របច្បាប់​មិន​សុខចិត្ត​ចំពោះ​សាលក្រម​ដែល​បានសម្រេច​សេចក្តី​។

ចុះបើ​ជនជាប់ចោទ​កំពុង​ជាប់ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ហើយ​គាត់​មានបំណង​ប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​តែ​​គាត់​គ្មាន​មេធាវី តើ​ជន​ជាប់ចោទ​នោះ​អាចធ្វើ​បណ្តឹងទាស់​តាមរយៈ​ពន្ធនាគារ​បាន​ទេ​?

ប្រសិនបើ​ពិរុទ្ធជន ឬ​ជនជាប់ចោទ​កំពុង​ជាប់ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ហើយ​គាត់​មានបំណង​ប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​គឺអាច​ធ្វើបាន​តាមរយៈ​មន្ត្រី​អនុរក្ស​ពន្ធនាគារ​ហើយ​ខាង​មន្ត្រី​ពន្ធនាគារ​នឹង​រៀបចំ​បណ្តឹង​ឱ្យ​ជនជាប់ចោទ​ ឬ​ពិរុទ្ធជន​នោះ​។ ​បន្ទាប់មក​យកពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅជូន​ប្រធាន​ពន្ធនាគារ ចុះហត្ថលេខា​លើ​ពាក្យបណ្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​នោះ​បញ្ជូនមក​សាលាឧទ្ធរណ៍​។

ចុះ​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​វិញ​តើ​ប្តឹង​​នៅពេលណា​? ​ហើយ​បណ្តឹង​នេះ​ធ្វើបាន​នៅ​តុលាការ​ណា​?

បណ្ដឹង​សារទុក្ខ​ធ្វើឡើង​នៅពេល​ដែល​អគ្គព្រះរាជអាជ្ញា ជនជាប់ចោទ ដើមបណ្ដឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ ឬ​តំណាង​ស្របច្បាប់​ (​មេធាវី​)​ ដែល​ទទួល​បាន​ការផ្ទេរសិទ្ធិ​ពី​ជនជាប់ចោទ​ដែល​មិន​សុខចិត្ដ​ចំពោះ​សាលដីកា​របស់​សាលាឧទ្ធរណ៍ ​(​មាត្រា​ ៤១៧​ ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​ ២០០៧)​។​ ការធ្វើ​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​មាន​រយៈពេល​ ១ ​ខែ គិត​ចាប់​ពីថ្ងៃ​ប្រកាស​សាលដីកា ​(​មាត្រា ​៤២០​ ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ឆ្នាំ​ ២០០៧)​។

តើ​បណ្ដឹង​សើរើ​ធ្វើបាន​នៅ​តុលាការ​គ្រប់​ជាន់ថ្នាក់​ឬ​? ហើយ​គេ​អាចធ្វើ​បណ្តឹង​សើរើ​បាន​ដោយ​មូលហេតុ​អ្វី និង​នៅពេលណា​?

បណ្តឹង​សើរើ គឺជា​បណ្ដឹងតវ៉ា​មួយ​ប្រឆាំង​ទៅនឹង​សាលក្រម​ ឬ​សាលដីកា​ដែល​បាន​ចូល​ជា​ស្ថាពរ​រួចហើយ​ (​មាត្រា​ ៤៤៣ ​ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នៃ​ព្រះរាជា​ចក្រ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​ ២០០៧)​។

បើ​មាត្រា ៤៤៣ ​នេះ​ចែងថា​បណ្តឹង​សើរើ​គឺជា​ផ្លូវ​តវ៉ា​មួយ​នៅក្នុង​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​ទោះបី​តុលា​ការដែល​បានសម្រេច​នោះ​​ជា​តុលាការ​ណាក៏ដោយ​ និង​​ទោះបី​ទោស​ដែល​បានប្រកាស​នោះ​ជា​ទោស​អ្វី​ក៏ដោយ​។

បណ្តឹង​សើរើ​ធ្វើឡើង​ប្រឆាំងនឹង​សាលក្រម ឬ​សាលដីកា​ដែល​ចូល​ជា​ស្ថាពរ​ក៏ប៉ុន្តែ​បណ្តឹង​​សើរើ​មាន​លក្ខណពិសេស​មួយ​។

កាលណា​ជនជាប់ចោទ​ប្តឹង​សើរើ​​បាន​លុះត្រា​ណា​តែ​បណ្តឹង​សើរើ​នោះ​មាន​ភ័ស្តុតាង​ថ្មី​នៅក្នុង​អង្គហេតុ​ណាមួយ​ (​ភ័ស្តុតាង​ថ្មី​នៅក្នុង​សំណុំរឿង​ចាស់​)​។

បើទោះជា​សំណុំរឿង​នោះ​មាន​រយៈពេល​ ១០ ឬ​ ២០​ ឆ្នាំ​ក៏ដោយ​ក៏​មិន​ផុត​អាជ្ញាយុកាល​នៃ​បណ្តឹង​​សើរើ​ដែរ​គឺ​ជនជាប់ចោទ​អាច​​ដាក់​បណ្តឹង​សើរើ​បាន​។ បណ្តឹង​សើរើ​នេះ​គេ​ធ្វើឡើង​នៅ​តុលាការ​សាមី​ដែល​បានប្រកាស​សាលក្រម​ ឬ​សាលដីកា​៕

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍